Trends & Ontwikkelingen

Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van North Sea Jazz presenteert Kunsthal Rotterdam vanaf 5 september de tentoonstelling 50 jaar North Sea Jazz Fotografie. De tentoonstelling komt tot stand in samenwerking met North Sea Jazz en Nationale-Nederlanden, dat hoofdpartner is van zowel de Kunsthal als het NN North Sea Jazz Festival.

Eindhoven maakt zich op voor de schijnwerpers. De landelijke start van het culturele seizoen vindt komend weekend in Eindhoven plaats tijdens De Opening. 150 activiteiten zijn er verdeeld over veertig plekken in de stad. Directeur Jack Pisters van Muziekgebouw Eindhoven wil Nederland laten zien wat de stad op cultureel vlak te bieden heeft. “Eindhoven is met een inhaalslag bezig.”

De gemeente wil een plek voor cultuur en ontmoeting maken in het stationsgebouw van station Geldermalsen. In deze culturele broedplaats is ruimte voor culturele, maatschappelijke en educatieve activiteiten voor en door verschillende groepen en organisaties. De gemeente betrekt culturele organisaties, maatschappelijke partners en mogelijke gebruikers bij de verdere uitwerking van de plannen. Na een opstartfase van twee jaar is het de bedoeling dat de broedplaats als zelfstandige stichting verdergaat.

Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam maakt bekend dat Stephan Alspeer per 1 september 2026 is benoemd tot algemeen directeur. Met deze benoeming kiest de raad van toezicht voor een bestuurder die ervaring in leiderschap en organisatieontwikkeling combineert met een sterke betrokkenheid met cultuur, publiek en maatschappelijke betekenis. 

Herman Tibosch wordt de nieuwe directeur-bestuurder van Valkhof Museum. Per 1 oktober 2026 treedt hij aan als opvolger van Hedwig Saam, die vanwege pensionering afscheid neemt van het museum. Met de benoeming van Tibosch kiest de Raad van Toezicht nadrukkelijk voor voortzetting van de huidige succesvolle koers van Valkhof Museum.

Op 30 juni 2026 opende de H&ART Incubator officieel haar deuren, en BUas is daar middenin te vinden. De H&ART Incubator is een transnationale incubator die makers, studenten en creatieven ondersteunt bij het ontwikkelen van ideeën op het snijvlak van kunst, cultureel erfgoed en ondernemerschap. Elf onderwijsinstellingen bouwen samen aan de toekomst van de culturele en creatieve industrie, en bieden daarbij een veilige plek om te experimenteren, te leren en te groeien — lokaal geworteld, Europees verbonden.

De missie is simpel maar ambitieus: startups, opkomende kunstenaars en individuele makers ondersteunen door hen toegang te geven tot gedeelde ruimtes, middelen, mentoring en expertise binnen het volledige KreativEU-netwerk.

Bij het voeren van jouw crowdfundingcampagne bied je in ruil voor een donatie een tegenprestatie aan. Maar wat zijn tegenprestatie die passen bij bijvoorbeeld een dansproject of in de discipline vormgeving? Voordekunst helpt je op weg. 

De Nieuwe Vorst is terug! Na maanden van verbouwen opent het theater in september de deuren van de compleet vernieuwde entree, foyer en het café. Dat wordt natuurlijk gevierd. Op zaterdag 19 en zondag 20 september staat er een grote Housewarming op het programma met voorstellingen, optredens, workshops, muziek en meer. 

De werkzaamheden aan de Brede Haven in Den Bosch zijn halverwege. De eerste helft van de straat ligt er strak bij met natuurstenen keien en de bewoners laten dat niet onopgemerkt voorbijgaan. In de straat stikt het van de kunstenaars en dus wordt een gratis kunstroute georganiseerd.

„Bij iedere kunstroute word je geïnspireerd door wat mensen maken”, zegt Steger. „Het doet je als mens simpelweg goed om naar kunst te kijken. Het unieke hier is dat je écht bij de mensen binnenstapt."

Willy Koppens, Rolf Vonk en Frens van den Biggelaar en Mia van de Wiel ontvangen de Brabant Bokalen 2026. De onderscheiding van het Cultuurfonds Noord-Brabant is bedoeld voor personen die zich als vrijwilliger op uitzonderlijke wijze inzetten voor cultuur en natuur in de provincie. De onderscheiding wordt sinds 2008 uitgereikt.

Eindhoven maakt zich op voor De Opening: de landelijke start van het culturele seizoen komend weekend. De stad wil vanaf vrijdag aan Nederland laten zien wat er op cultureel gebied allemaal te beleven is. In drie dagen zijn er 150 activiteiten op 40 plekken in de stad. 

Onterfd Goed geeft afgestoten kunst een nieuw leven boven de bank bij mensen thuis. Vanaf de nieuwe locatie aan de Ruysdaelbaan in Eindhoven, wil de organisatie nog meer beginnende kunstliefhebbers helpen. Onterfd Goed begon 14 jaar geleden op Sectie C als adoptiehal en is nu op de Ruysdaelbaan toe aan de derde locatie. 

Naast een groot depot en een uitzoekbalie is er ook een vaste expositieruimte, koffiehoek en eigen lijstenmaker. Verder is er plek voor activiteiten als workshops of een VIP-diner tussen de kunstwerken.

SEO Economisch Onderzoek heeft in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de cultuurlening geëvalueerd over de periode 2022-2026. De evaluatie laat zien dat de cultuurlening een doeltreffend en doelmatig financieringsinstrument is voor ondernemers en organisaties in de culturele en creatieve sector. Door de combinatie van gunstige leenvoorwaarden en sectorspecifieke begeleiding helpt de regeling culturele ondernemingen die moeilijk toegang hebben tot reguliere financiering.  

Na tien jaar muziekvideo’s te hebben gepresenteerd onder de naam Fullscreen komt het Nederlands Film Festival voor de 2026-editie met een nieuwe opzet. In samenwerking met creatief productiebedrijf 10/10 wordt op 26 september in Kinepolis Jaarbeurs een dag georganiseerd rondom de muziekvideoclip. In Fullscreen lag de nadruk vooral op makers die de grenzen van het genre oprekten. Vorig jaar werd nog een oeuvreprijs uitgereikt aan rapper-regisseur Sef. In de nieuwe opzet is er meer aandacht voor artistieke ontwikkeling en makerschap. Voor veel makers van films en series geldt de muziekvideo als eerste proeftuin en opstapje naar het grotere werk. Daarnaast is het een geheel eigen genre, waarbinnen naar hartenlust wordt geëxperimenteerd.

„Ik liep al langer met het idee rond”, zegt Nick van Rijn. Jazz is populairder geworden, ziet hij, en in andere steden zijn stevige jazzfestivals. Denk aan het populaire Breda Jazz of het grote Jazz in Duketown. „Er komen veel jazzorkesten uit Tilburg, we hebben jazzpodium Paradox en vroeger ook een eigen festival: de Jazz Meeting”, vertelt programmeur Dirk Stolk. Tijdens dat festival – voor het laatst gehouden in 1998 – was het drie avonden bal in de stad. Ze beginnen klein, vertelt hij, met één podium, verschillende optredens en gratis toegang. Jugtown Jazzfest is de naam. De wens leeft om de komende jaren te groeien. Hoe mooi zou het zijn, dromen ze hardop: meerdere podia verspreid door de stad met gratis optredens.

Het Cultuurfonds heeft binnen tien maanden tijd de volledige 6 miljoen euro van de Cultuurfondslening uitgeleend aan acht culturele instellingen. “Dit succes bevestigt wat wij al langer zien: de culturele sector wil investeren en vernieuwen, maar heeft onvoldoende toegang tot passend kapitaal”, vertelt Cathelijne Broers, directeur van het Cultuurfonds. Het Cultuurfonds kondigt aan het budget van de Cultuurfondslening te willen verhogen en zoekt partners om mee te investeren.

Floor van den Broek is vanaf 1 september programmeur van theater Het Speelhuis in Helmond. De komende zes maanden krijgt ze Paul L’Herminez naast zich als artistiek coach en mentor. Hoe word je eigenlijk programmeur? „Er bestaat geen opleiding voor.”

Ernst Meisner (44) kent Het Nationale Ballet van binnenuit: als danser, choreograaf, talentontwikkelaar en sinds deze maand ook als directeur. Hij wil voortbouwen op de rijke traditie van het gezelschap, maar ook ruimte maken voor nieuwe stemmen. "Dansers zijn mondiger dan vroeger, en dat is goed.”

Josianne Bremmer start op 1 oktober als nieuwe directeur van Museum De Wieger in Deurne. Ze volgt Katjuscha Otte op, die volgende maand na zeven jaar de overstap maakt naar het Stedelijk Museum Zutphen en Museum Henriëtte Polak.

Het bestuur van De Wieger meldt dat ervoor Bremmer is gekozen vanwege haar brede ervaring binnen de culturele sector, haar kennis van kunst en cultuur en haar expertise op het gebied van partnerships, fondsenwerving en organisatieontwikkeling.

Maakt het Textielmuseum in Tilburg zich schuldig aan oneerlijke concurrentie? Het Brabants textielbedrijf EE Labels vindt van wel. In de werkplaats van het gesubsidieerde museum worden namelijk producten gemaakt die net zo goed door commerciële textielbedrijven geleverd kunnen worden. Het Textielmuseum weerspreekt de kritiek.

Volgens een woordvoerder is het de taak van het museum om de kennis over textiel, vakmanschap en artistieke ontwikkeling verder te brengen. Daarom is het nodig om te blijven innoveren, bijvoorbeeld met de aanschaf van een moderne weefmachine ter vervanging van een afgeschreven machine.

Senior adviseur bij de KB Erik Boekesteijn heeft een IFLA MEDAL gewonnen. Deze prijs eert mensen die een bijzondere persoonlijke en professionele bijdrage leveren aan de bibliotheeksector wereldwijd en aan IFLA, de International Federation of Library Associations and Institutions.

Boekesteijn kreeg de prijs 12 augustus 2026 uitgereikt tijdens het World Library and Information Congress van IFLA in Busan, Zuid-Korea. IFLA roemt hem voor zijn 'bijzondere bijdrage aan IFLA, het bevorderen van openbare bibliotheken, het verbinden van mensen en voor het stimuleren van creativiteit en innovatie in de bibliotheken-beroepspraktijk binnen een inclusief, mondiaal bibliotheekveld'. 

In Nederland neemt het aantal festivals, clubs en poppodia met een eigen doorverkoopplatform toe. Poppodium Doornroosje in Nijmegen riep een eigen online marktplaats in februari in leven.

"Zo houd je de ticketverkoop zelf in de hand", legt Koos Hornman, hoofd marketing bij Doornroosje, uit. "We houden controle over de opgelegde tarieven, die we bewust zo laag mogelijk willen houden voor bezoekers. Het ticket is immers al verkocht; we verdienen er nauwelijks iets aan." Binnen een eigen platform kunnen clubs en podia bovendien makkelijker contact houden met bezoekers, zegt Hornman. Bezoekers moeten via een account hun gegevens achterlaten, waardoor het voor het poppodium inzichtelijk is wie er komt. “Daardoor is de kans op fraude kleiner en is het voor bezoekers veiliger.”

Cultuurcentrum De Cacaofabriek in Helmond zet een punt achter het werken met vrijwilligers in de Popzaal. „Dat past niet meer in deze tijd”, vindt interim-directeur Michel van den Berg. „We zijn aan het professionaliseren. Werk waar anderen voor betaald worden, moet je niet door vrijwilligers laten verrichten”, aldus Van den Berg.

Het Gouden Kalf voor de Filmcultuur gaat dit jaar naar actrice en regisseur Halina Reijn. De prijs, die tijdens het Nederlands Film Festival op 2 oktober voor de 41^ste keer wordt uitgereikt, is bedoeld voor personen of instanties die zich op uitzonderlijke wijze verdienstelijk hebben gemaakt voor de Nederlandse filmcultuur.

Een duidelijk overzicht van richtlijnen en tools voor eerlijke betaling in de AV-sector is nu binnen handbereik. Filmwerkwijs.nl is ontwikkeld voor professionals die werkzaam zijn in film- en AV-producties en filmfestivals met praktische tools en heldere informatie over fair pay en veilig en gezond werken. Of je nu een onderbouwd openingsbod wilt berekenen op basis van de actuele fair pay-richtlijnen of op zoek bent naar een overzicht van sectorafspraken, Filmwerkwijs maakt het je gemakkelijk. Het platform draagt zo bij aan eerlijke vergoedingen en betere werkomstandigheden in de sector.

Van 2 tot en met 12 september 2026 vormt Venetië opnieuw het decor voor één van de belangrijkste filmfestivals ter wereld. In de selectie zijn verschillende Nederlandse makers, producenten en coproducties vertegenwoordigd, met een opvallend sterke aanwezigheid in de Venice Immersive Competition.

VandenEnde Foundation lanceert deze zomer De Ideeënbus. Tien jonge, professionele (podium)kunstenaars krijgen door een schenking van € 5.000,- de kans om hun plannen waar te maken.  Met De Ideeënbus hoopt VDEF individuele makers een financieel steuntje in de rug te geven in het verwezenlijken van hun dromen. 

Talenthub jump!, de hub voor de beeldende kunsten, viert zijn tienjarig bestaan en de afsluiting van de vijfde editie van het talenttraject met een expositie in de Cacaofabriek in Helmond. De expositie Onder en Over toont werken van de vijftien huidige deelnemers. Met deze expositie sluiten zij het talenttraject van anderhalf jaar af. Van 27 augustus tot en met 11 oktober is hun werk te zien in De Cacaofabriek in Helmond. 

Koninklijk Theater Carré en het Concertgebouw zijn al twee decennia de onbetwiste favorieten van het Nederlandse cultuurpubliek. Waar Carré steevast wordt geprezen als de allermooiste locatie voor voorstellingen, krijgt het Concertgebouw al twintig jaar het hoogste rapportcijfer voor de programmering. Samen domineren deze twee Amsterdamse iconen sinds 2006 de top van de ranglijsten. Dit is de belangrijkste uitkomst van de jubileumeditie van het Cultuursector Merkenonderzoek (2006-2026) van Hendrik Beerda Brand Consultancy.

De uitspraak van de rechtbank in München in de zaak van GEMA, de Duitse zusterorganisatie van BumaStemra, tegen AI-muziekplatform Suno is een belangrijke ontwikkeling voor muziekmakers in Europa. BumaStemra is blij met de uitspraak. 

De rechtbank oordeelde in deze zaak dat Suno inbreuk maakte op de rechten op zes beschermde muziekwerken. Daarbij woog onder meer mee dat de werken zonder toestemming voor het trainingsproces waren gekopieerd, reproduceerbaar in de modellen waren opgenomen en herkenbaar terugkeerden in gegenereerde outputs. Tegen het vonnis staat nog beroep open. 

Culturele organisaties en makers in Brabant krijgen opnieuw de kans om subsidie aan te vragen voor een coachtraject op maat. De provincie Noord-Brabant stelt dit najaar de regeling ‘Versterken Cultureel Ondernemerschap’ nog een keer open om de beroepspraktijk van makers en cultuurorganisaties te versterken.

Met de subsidieregeling ‘Versterken Cultureel Ondernemerschap’ zet de provincie zich in voor een sterke en toekomstbestendige culturele sector. De regeling wordt in de periode 2024-2027 jaarlijks opengesteld. Dit najaar is er € 187.000 beschikbaar voor een eenmalige, extra openstelling.