Trends & Ontwikkelingen

Violiste Noa Wildschut (24) woont in Berlijn en logeert weer even bij haar ouders in Hilversum voor twee Nederlandse tournees. Als voor een concert in Enschede de andere twee musici vertraagd zijn, stapt ze maar vast alleen het podium op. „Het is ‘God zegene de greep’ en gewoon spelen.” Behalve de tien concerten met Nikola en Benjamin reist ze twee weken door Nederland en deels België en Duitsland voor twaalf optredens met het Nederlands Studenten Orkest (NSO). Ze schrijft erover in het cultuurdagboek in NRC. 

Ruim 200 euro. Dat is wat dichter en schrijver Lieke Marsman heeft overgehouden aan de meer dan 500.000 minuten (bijna een jaar) die er naar haar boek Op een andere planeet kunnen ze me redden werd geluisterd op streamingplatform Fluister. Dat komt neer op 8,5 eurocent per beluisterd boek. 

"Streamingdiensten keren ontzettend weinig uit", zegt Rianne Blaakmeer, commercieel directeur bij Uitgeverij Pluim. "Ze betalen per minuut, en de opbrengst daarvan is heel erg laag." Volgens een woordvoerder van Fluister, dat onderdeel is van DPG Media, zijn de vergoedingen die uitgeverijen krijgen marktconform. De vakbond voor schrijvers vindt dat streamingdiensten de boekenmarkt verstoren. De branchevereniging van uitgeverijen, Groep Algemene Uitgevers, ziet dat anders. Volgens hen is de luisterboekenmarkt een andere dan de fysieke boekenmarkt. Lieke Marsman vreest dat steeds minder schrijvers door dit soort ontwikkelingen van hun werk kunnen leven. 

De Nachtraad is nog maar een maand geleden geïnstalleerd in Den Bosch en er is alweer een nieuw initiatief om het nachtleven in de stad aan te zwengelen. Stichting Stoom start via de gemeente een proef met ‘ClubLab’. Het nachtleven in Den Bosch leek lange tijd dood. Toch poppen er her en der nieuwe initiatieven op. Een nieuwe loot aan de stam is ClubLab. Vooralsnog is het een proef die in samenwerking met Stichting Stoom wordt uitgevoerd. 

Tributebands zijn ongekend populair. Tot afgrijzen van sommige artiesten die publiek zoeken voor eigen werk. Bittere noodzaak, verweren poppodia zich: zonder de Vlaamse Tom Petty ook geen thrashmetal uit eigen regio. 

Berend Schans, directeur van Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals (VNPF), herkent de trend. ‘Het is lastig geworden een zaal vol te krijgen voor een onbekende band zonder hitje. Zelfs het Concertgebouw programmeert tegenwoordig muziek van Fleetwood Mac. Het is een genre op zich geworden.’ De keuze voor namaak is niet uit weelde, zegt Schans. Uit een laatste inventarisatie blijkt dat 71 procent van de poppodia 2025 vreest af te sluiten met verlies. Alle kosten stijgen, de subsidie niet. ‘Pop komt er nog steeds bekaaid van af.’

Het Radio Filharmonisch Orkest heeft vrijdagavond de klassieke-muziekprijs De Ovatie 2025 ontvangen. Die werd als verrassing uitgereikt tijdens het Vrijdagavondconcert in TivoliVredenburg. De Ovatie is een jaarlijkse onderscheiding voor de meest indrukwekkende podiumprestatie op het gebied van klassieke muziek en wordt jaarlijks toegekend door de Vereniging voor Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD).

Oud-chef-dirigent Markus Stenz nam de prijs vrijdagavond in ontvangst. Het orkest kreeg de onderscheiding voor hun uitvoering van Joey Roukens’ vioolconcert Out of the Deep, dat ze begin 2025 onder leiding van Stenz in wereldpremière brachten. Violist Simone Lamsma soleerde daarbij.

Fotograaf Arie Kievit heeft de Zilveren Camera gewonnen, de belangrijkste Nederlandse prijs voor fotojournalistiek. Hij kreeg de prijs voor zijn fotoserie over het uit de hand gelopen anti-immigratieprotest in Den Haag. Hij maakte de serie in opdracht van de Volkskrant. De jury stelt dat de reeks foto’s het jaar 2025 zowel fotografisch als inhoudelijk het sterkst verbeeldt. Op de beelden is „hoop en menselijkheid, maar ook angst, en maatschappelijke verharding” te zien.

Zangeres Britney Spears heeft haar muziekrechten verkocht. Muziekuitgeverij Primary Wave heeft die volgens de BBC gekocht voor 200 miljoen dollar, omgerekend ongeveer 168 miljoen euro. Met de verkoop van haar muziekcatalogus sluit Britney Spears zich aan bij tal van andere bekende artiesten. 

Waarom verkopen artiesten als Spears de rechten op hun muziek? Dat is in de eerste plaats een geldkwestie. Een ander belangrijk argument om muziek te verkopen is het catalogusbeheer. Er is een kleine groep artiesten die geheel tegen deze stroming ingaat, met als uithangbord Taylor Swift. Zij nam zelfs haar eerste zes albums opnieuw op omdat de rechten van de master tapes zonder haar medeweten waren verkocht aan een investeerder.

Alina Sharipova is zaterdag in de Leidse Schouwburg uitgeroepen tot de winnaar van de juryprijs van het Leids Cabaret Festival, een van de belangrijkste talentenjachten in het cabaret. De Publieksprijs ging naar Meeuw Rovers. De derde finalist was Levy Geernaert. Joël Gideon, die strandde in de halve finale, kreeg van de Leidse studenten alsnog de Studentenjuryprijs. Volgens de vakjury toont Alina Sharipova, in 1992 geboren in Oezbekistan en opgegroeid in België, veel zelfvertrouwen in haar performance.

Best wat cabaretiers worstelen met aandachtsstoornissen als ADHD. Én ze doen er hun voordeel mee. Het publiek smult ervan. De aandoening lijkt een goede voedingsbodem voor comedy. ADHD’ers hebben alvast geen gebrek aan inspiratie. Volgens Myjer komt dat omdat ze als ADHD’er extreem openstaan naar de wereld. 

Modefotograaf Ellen von Unwerth is in opspraak geraakt nadat vorige week bleek dat ze heeft meegewerkt aan Melania, een documentaire over Melania Trump. Bijna gelijktijdig opende het Fotomuseum aan het Vrijthof een overzichtstentoonstelling van haar werk. De fotograaf, normaal actief op sociale media, zweeg volledig over haar bijdrage aan de film, wat leidde tot kritiek en oproepen tot een boycot. Het Fotomuseum aan het Vrijthof kiest ervoor geen standpunt in te nemen en benadrukt dat Von Unwerth niet over de kwestie wil spreken. 

Uiteraard hoort een museum zijn kunstenaars te vieren, maar hoort het niet tegelijkertijd, in het belang van de kunst en het gesprek daarover, net zo kritisch te zijn? Het is voor invloedrijke mensen steeds makkelijker geworden om de traditionele media over te slaan en zelf te bepalen welk nieuws ze via de eigen kanalen naar buiten brengen en welk nieuws niet. Daarmee kunnen ze de meest basale journalistieke vragen omzeilen en hoeven ze steeds minder morele verantwoording af te leggen voor hun (artistieke) keuzen, hoe apolitiek ze die zelf ook vinden. Het zou fijn zijn als musea die ontwikkeling zouden bevragen in plaats van haar te faciliteren.

Antwerpenaar Matthijs van Mierlo (42) heeft op sociale media een uiterst succesvol kanaal over kunstenaars als Van Gogh en Rubens. Net als meerdere andere kunstinfluencers heeft hij nu ook een boek geschreven. „Als de kunstwereld een trage tanker is, is hij nu aan het keren.” 

Van Mierlo is met zijn nieuwe boek onderdeel van een opvallende nieuwe trend in de kunstwereld: boeken van zogeheten ‘kunstinfluencers’, oorspronkelijk makers van video’s op sociale media, die nu met een papieren boek in de boekhandel liggen, onder wie Verity Babbs, James Payne en Katy Hessel. Tot voor kort leken dit twee verschillende werelden, die van de sociale media en die van de klassieke kunst. Nu zoeken ze elkaar steeds meer op. Wat is de invloed van deze toenadering op de kunstwereld? "Entertainment én iets leren, dat bleek een hele krachtige combinatie.” 

De gemeente stelt dat de financiële situatie van de horeca in De Cacaofabriek in Helmond nog steeds kwetsbaar is. Ondanks eerdere maatregelen lopen de resultaten achter bij wat verwacht werd. Daarom heeft het college van burgemeester en wethouders besloten om externe experts in te schakelen om de toekomst van de horeca veilig te stellen. Een horeca-expert en een financieel deskundige gaan de toestand van het cultuurcomplex in kaart brengen. De gemeente benadrukt het belang van De Cacaofabriek voor het culturele leven in Helmond en de regio. 

Op 5 februari lanceerden het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF), het Nederlands Filmfonds, het Centre du Cinéma et de l'Audiovisuel in Franstalig België en het Film Fund Luxembourg tijdens een netwerkdag op het Filmfestival Oostende hun gezamenlijke Benelux co-development regeling voor speelfilm- en animatiefilms. Met deze pilot willen de drie landen bijdragen aan een duurzame samenwerking tussen creatieve teams bij de ontwikkeling en realisering van speelfilms in de Benelux. De Benelux Co-Development Grant wordt opgezet als een pilot van twee jaar. Gedurende deze periode is het VAF de penvoerder van deze regeling en kunnen aanvragen via de website van het VAF worden ingediend.

Wie de afgelopen jaren zocht naar een Nederlands haakje op het filmfestival van Berlijn, kon maar beter een vergrootglas meenemen. Wie goed zocht, vond gerust wat (co-)producties, maar in de programmasecties van het festival was het schrapen. Hoe anders is dat voor de 76ste editie van de Berlinale, die donderdag van start gaat. Want Nederland is dit jaar zowaar weer eens uitstekend vertegenwoordigd.

De meest in het oog springende titel is Truly Naked, van de Nederlandse regisseur en schrijver Muriel d’Ansembourg. Truly Naked is dit jaar geselecteerd voor de debuutcompetitie Perspectives, waarin filmmakers meedingen naar de prijs voor beste eerste speelfilm. Een andere opvallende titel in de festivalselectie is het Nederlandstalige drama A Family, waarin regisseur Mees Peijnenburg (Paradise Drifters) het verhaal van een echtscheiding vertelt vanuit het perspectief van de twee kinderen. Nog meer Nederlandse aanwezigheid treffen we in de verzameling van zogenaamde ‘shooting stars’, een groep van tien Europese jonge acteurs die op het festival extra in het zonnetje worden gezet.

 Een 'bodemloze put' waar bakken met geld in wordt gegooid. Met die bedenkelijke reputatie probeert het van subsidies afhankelijke theater Castellum al jarenlang af te rekenen. Door zich in zekere zin af te splitsen van de gemeente, verwacht de schouwburg voortaan zijn eigen broek op te kunnen houden. Nu het Alphense theater officieel is omgevormd naar een stichting, is het niet meer voor honderd procent in handen van de gemeente.

Voor bezoekers verandert er 'niet zo vreselijk veel', verzekert de scheidende directeur Marcel 't Sas. Organisatorisch wel, omdat de stichting door een raad van toezicht wordt bestuurd. 'Het herstel van een historische vergissing', noemt 't Sas die fundamentele verandering. Alphen aan den Rijn is één van de laatste gemeenten die haar theater in een stichting heeft ondergebracht. Als gevolg daarvan kan Castellum gebruik maken van externe fondsen.

Spotify sluit 2025 af met stevige groeicijfers én een duidelijke strategische boodschap. Het platform vergroot zijn wereldwijde gebruikersbasis, verbetert de winstgevendheid en positioneert zich nadrukkelijk als technologiegedreven speler in muziek, podcasts en boeken. Oprichter en Executive Chairman Daniel Ek benadrukt dat Spotify inmiddels meer is dan een streamingdienst. Volgens hem is het bedrijf uitgegroeid tot een technologieplatform voor audio en voor nieuwe manieren waarop makers en publiek met elkaar in contact staan. Komende technologische verschuivingen, waaronder AI, nieuwe interfaces en wearables, zullen volgens Ek de manier waarop mensen audio en media ontdekken en ervaren ingrijpend veranderen.

In 2025 keerde Spotify meer dan 11 miljard dollar uit aan de muziekindustrie, naar eigen zeggen de hoogste jaarlijkse betaling ooit door een retailer aan muziekmakers. Ongeveer de helft van alle royalty’s ging naar onafhankelijke artiesten en labels. Via ticketpartners hielp Spotify artiesten bovendien bij het genereren van meer dan 1 miljard dollar aan ticketverkoop.

Goed nieuws voor iedereen die cultuurbeoefening in de vrije tijd mogelijk maakt. Kunstgebouw lanceert de praktijkgids Cultuurbeoefening: een online omgeving vol praktische informatie, checklists en tips voor verenigingen, stichtingen, clubs en zelfstandige aanbieders. 

De amateurkunstsector is volop in beweging. Besturen zoeken nieuwe vrijwilligers, organisaties willen een veilige en prettige plek bieden voor deelnemers, en het vinden van een geschikte locatie wordt steeds lastiger. Tegelijkertijd groeit de behoefte om beter zichtbaar te zijn, nieuwe doelgroepen te bereiken en activiteiten toegankelijk te maken voor iedereen. Terwijl de vragen toenemen, is er vaak weinig tijd of capaciteit om alle informatie bij elkaar te zoeken. De praktijkgids Cultuurbeoefening helpt daarbij: laagdrempelig, overzichtelijk en direct toepasbaar.

De komst van Brutus, een nieuw museum voor moderne kunst op initiatief van Joep van Lieshout, is een stap dichterbij. Het college hoopt nog voor de zomer een oplossing te hebben voor het tekort van 18 miljoen euro. Brutus is een plan van Joep van Lieshout, die al decennialang actief is in de wijk M4H in Rotterdam-West en wereldwijd wordt geprezen om zijn objecten. Een ervan, een zuil van olievaten en menselijke figuren, staat op het Churchillplein in het hart van de stad.

Samen met ontwikkelaar Nanne de Ru wil Van Lieshout in M4H een van de grootste musea voor moderne kunst in Nederland bouwen, waar zijn eigen collectie onderdeel van wordt. Daar zal wel extra geld voor nodig zijn: de volgende gemeenteraad zal erover moeten beslissen.

Niet alleen programma’s voor jong talent, maar Cultureel Locatiebeheer in Breda kijkt nu ook hoe iets oudere kunstenaars, de veertigers, zakelijk kunnen worden bijgespijkerd. Vijftien panden, dat is een mooi aantal om op een goede manier Bredase kunstenaars te huisvesten en te ondersteunen. „Nu hebben we er dertien, waarin zo’n 200 kunstenaars een plek vinden”, zegt directeur Ageeth Boermans (61) in haar atelier in het Ginneken. „Met iets meer panden kun je tot 250 kunstenaars onderbrengen én kun je de menselijke maat bieden.”

CLIB ploeterde jarenlang voort met een subsidie van amper 43.000 euro. In 2025 maakte Breda de stichting onderdeel van de zogeheten basisinfrastructuur: culturele voorzieningen die het fundament vormen van waaruit de creatieve sector verder kan ontwikkelen, met huisvesting én scholing. Daarbij hoort een structurele subsidie van 110.000 euro per jaar. Hiermee kunnen we verder.” Locatiebeheer blijft de basis van CLIB. 

Wederom is een gezelschap in het gelijk gesteld tijdens een juridische procedure tegen het Fonds Podiumkunsten (FPK). In hoger beroep tegen de afwijzing van de meerjarige subsidieaanvraag 2025-2028 heeft de Raad van State het bezwaar van het Haagse dansgezelschap Another Kind of Blue gegrond verklaard.

De hoogste algemene bestuursrechter, die definitieve uitspraken doet over geschillen tussen burger en overheid, oordeelt dat bij twee dansspecialisten in de negenkoppige, multidisciplinaire adviescommissie de schijn van vooringenomenheid en belangenverstrengeling bestaat, ook al heeft FPK geprobeerd dit met ondertekende protocollen te voorkomen. Het advies is daarmee ‘niet op voldoende zorgvuldige wijze’ tot stand gekomen, zo luidt de uitspraak van woensdag 11 februari 2026. 

Het boek Piaggio van Hendrik Groen is het Boekenweekgeschenk van 2026. De bestsellerauteur, die eigenlijk Peter de Smet heet, treedt eenmalig uit de anonimiteit voor de 91e editie van de Boekenweek. Groen is bekend van de dagboeken Pogingen iets van het leven te maken, Zolang er leven is en Opgewekt naar de eindstreep. De vertaalrechten werden verkocht aan 36 landen en de eerste twee delen wonnen beide de NS Publieksprijs. Doortje Smithuijsen (1990) schreef het Boekenweekessay Ik zou zo uw dochter kunnen zijn. 

Het thema van de Boekenweek is Mijn generatie. Directeur Eveline Aendekerk van stichting CPNB, die het Boekenweekgeschenk uitgeeft, was vooral op zoek naar boegbeelden die hun generatie niet alleen beschrijven, maar ook begrijpen.

New Dutch Connections geeft vluchtelingen en hun verhalen letterlijk en figuurlijk een podium. Dat doen ze met theaterproducties voor een breed publiek en met ontwikkelprogramma’s in het bedrijfsleven. De afgelopen twintig jaar bouwden zij aan een werkwijze waarin samenwerking met andere domeinen geen bijzaak is, maar het vertrekpunt. Het resultaat: structurele inkomsten uit zowel het culturele als het sociale domein, en langdurige partnerschappen waarin artistieke en maatschappelijke doelen elkaar versterken.

De manier waarop New Dutch Connections samenwerkt, is direct terug te zien in hun financieringsmix. Van hun thuisbasis - gemeente Utrecht - ontvangt New Dutch Connections structurele subsidie vanuit zowel cultuur als welzijn. Bedrijven investeren in de ToekomstAcademie vanuit deelnamebijdragen en foundations. Daarnaast dragen maatschappelijke en culturele fondsen gelijkwaardig bij.

Fair Pay geldt inmiddels voor Rijksgesubsidieerde instellingen en Rijksfondsen sinds vorig jaar als een norm. Toch is een eerlijk tarief voor zzp’ers nog lang niet altijd de realiteit. Welke verwachtingen en inzichten hebben de vertegenwoordigers van werkenden aan de fairPACCT-ketentafels over de implementatie van Fair Pay? De Creatieve Coalitie ondervroeg dertig deelnemers aan de ketentafels. Hoewel zij voorzichtig optimistisch zijn, is er ook nog voldoende werk aan de winkel aldus de ketentafeldeelnemers. "Maak Fair aantrekkelijk en Unfair onaantrekkelijk", luidt het advies. 

De toepassing van Fair Pay is op dit moment nog onvoldoende om ook daadwerkelijk over een nieuwe ‘norm’ te spreken. In veel reacties klinkt dan ook hetzelfde terug: naleving en handhaving blijven een grote uitdaging. Een deelnemer uit de popsector geeft aan dat Fair Pay niet alleen vraagt om extra financiële middelen (‘dat ook’), maar tevens om een mentaliteitsverandering. ‘Nu is Unfair Pay nog de norm en vaak ook de meest aantrekkelijke optie vanuit de opdrachtgever bezien. Dit moeten we met elkaar gaan omdraaien: maak Fair aantrekkelijk én Unfair onaantrekkelijk’. 

AI-gegenereerde creaties leiden tot nieuwe vragen over juridische bescherming. Eerder onderzochten Kim de Bonth en Daan Breuking, beiden advocaat bij Holla legal & tax, in “Bescherming van AI-output: modellenrecht to the rescue?” al of het modellenrecht hier een uitweg biedt. Nu AI-gegenereerde ontwerpen daadwerkelijk als model zijn geregistreerd, rijst de vraag in hoeverre AI-creators via het modellenrecht toch een stevig beschermingsinstrument in handen krijgen.

Met de opkomst van artificiële intelligentie (AI) is er onder intellectuele eigendomsrechtadvocaten een levendige discussie ontstaan over de vraag of AI-gegenereerde output in aanmerking komt voor auteursrechtelijke bescherming. De conclusie die inmiddels breed wordt gedeeld, is dat dit niet het geval is, in ieder geval zolang er geen menselijke nabewerking heeft plaatsgevonden. In twee recente arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie (Hof) lijkt zich echter een belangrijke aanwijzing af te tekenen dat AI-output niet voor auteursrechtelijke, maar wel voor modelrechtelijke bescherming in aanmerking komt.

De verkiezingsprogramma’s liggen er en de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen komt op gang. Als werkende in de culturele of creatieve sector is lobbyen waarschijnlijk niet je dagelijkse bezigheid. Maar juist jij bent onmisbaar als het gaat om het beschermen van jouw vak, collega’s en werkruimte in de gemeente. Wist je dat gemeenten 60% van de cultuurbudgetten lokaal verdelen? Zij beslissen over zaken die jouw werk direct raken, zoals Fair Pay en betaalbare atelierruimte.

Van januari tot en met maart 2026 voeren lokale politieke partijen campagne voor de verkiezingen op 18 maart. In campagnetijd willen kandidaat-raadsleden zich laten zien. Ze zoeken plekken waar ze in gesprek kunnen met inwoners, kunnen reageren op actuele thema’s en hun gezicht kunnen laten zien. Dat is jouw kans om cultuur, werkplekken of Fair Pay op de politieke radar te zetten.

Twee belangrijke conclusies uit het regeerakkoord rondom zzp'ers zijn: 1. voldoe je aan de wet DBA dan zit je ook in de toekomst goed als opdrachtgever en opdrachtnemer. 2. Met het in te voeren deel uit de Zelfstandigenwet zijn sectorale aanpassingen mogelijk die meer recht doen aan onder andere de arbeidsmarktdynamiek in de sector. Dit zou voor onze sector aanknopingspunten kunnen bieden rondom bijvoorbeeld langdurige herhaalopdrachten of inbedding in de organisatie.

In 2026 betekent dit dat er voorlopig nog geen directe wetswijziging is. Het is belangrijk dus om onderscheid te maken tussen projectmatig en structureel werk, zelfstandigheid te onderbouwen in opdrachten en de organisatie van het werk en het ondernemersprofiel te versterken en ondernemerschap aantoonbaar maken.

In de podcastserie 'Back Fire: Stories of Cultural Counterforce' van DutchCulture hoor je verhalen van kunstenaars die niet met stilte, maar met verbeelding op een crisis reageerden. De serie laat stemmen horen van Oekraïense en Nederlandse kunstenaars die niet met stilte, maar met verbeelding reageren op crises. Door tradities, beeldende kunst, muziek en culturele uitwisseling met elkaar te verweven, laten ze zien hoe creativiteit identiteit kan beschermen en herdefiniëren, veerkracht en creatief verzet kan bevorderen en onverwachte maar diepgaande verbindingen over grenzen heen kan smeden.

Na een veelbelovende stijging in 2025 is het bezoekersaantal van het International Film Festival Rotterdam dit jaar weer gekrompen. Er werden in totaal 286.000 kaartjes verkocht, een daling van 10.000 oftewel 3%. De bezoekcijfers van het IFFR gaan op en neer de laatste jaren, maar het niveau van voor de coronapandemie blijft uit het zicht. In 2019 verkocht het festival nog 327.000 kaartjes. In 2024 was dat aantal gezakt naar 253.000, maar vorig jaar kon een stijging van 12% (tot 296.000) worden genoteerd. Die is in de 55ste editie weer gedeeltelijk teniet gedaan.

Het kost iets, maar dan heb je ook wat. Wie dat wil kan nu zijn of haar naam laten vereeuwigen op een echt Delfts blauw tegeltje in de historische binnenstad. De winst: naast ‘eeuwige roem’ óók een nieuw cultuurpaleis voor Delft. Het doel: de Génestetkerk vanaf 2027 transformeren tot een van de meest bruisende culturele plekken van Delft. „Je hebt straks De Balie in Amsterdam en De Pels in Delft”, legt cultureel ondernemer Arjen Pels Rijcken uit. Met muziek, lezingen, prikkelende interviews en zaalverhuur. Dat is het streven. „De verbouwing kost anderhalf miljoen euro. Het grootste deel daarvan is al binnen via fondsen. De tegeltjesactie is bedoeld om het laatste geld bij elkaar te brengen.”

Om je jaarlijkse belastingaangifte gemakkelijker te maken, heeft Cultuur + Ondernemen ook dit jaar speciaal voor kunstenaars en creatieven een handleiding voor de aangifte inkomstenbelasting uitgebracht. Voor kunstenaars gelden soms speciale regels, zoals de artiestenregeling. Ook hebben kunstenaars soms bijzondere werksituaties, denk aan de combinatie van loondienst en zelfstandig ondernemerschap. In deze handleiding staat precies hoe je dit kunt opgeven. Het geeft een aanvulling op de toelichting van de Belastingdienst.

Muziekstreamingdienst Spotify heeft vorig jaar 76 miljoen nieuwe gebruikers gekregen. In totaal maken maandelijks 751 miljoen mensen gebruik van de muziekdienst. Bijna twee derde (63 procent) doet dat zonder ervoor te betalen. De gratis versie van Spotify is al jarenlang populairder dan de betaalde variant. Het belangrijkste verschil tussen de twee opties is dat mensen die niet betalen tussen hun muziek door advertenties te horen krijgen. Op die manier verdient Spotify alsnog geld aan die gebruikers.

Maar het Zweedse bedrijf verdient vooral geld door de 290 miljoen accounts die wel voor Spotify betalen. Vorig jaar leverde dat 15,4 miljard euro omzet op. Dat is 11 procent meer dan in 2024. Dat komt onder meer doordat het aantal betalende gebruikers in 2025 ook steeg: met 27 miljoen.

Gemeente Deventer gaat aan de slag om passende ruimtes te vinden voor de kunstenaars en andere creatieve makers. Die ruimtes moeten zorgen voor een betere positie van de kunst- en cultuurmakers in Deventer en daarmee een impuls geven aan de creatieve sector. Een subsidie is één van de mogelijkheden voor makers om te gebruiken als zij zelf een interessante locatie hebben gevonden.

Met behulp van een expert op het gebied van maakruimte en broedplaatsen en met inbreng van de makers zelf is een plan van aanpak opgesteld. Wethouder Ilse Duursma (Kunst en Cultuur): “Kunstenaars en creatieve makers zorgen voor dynamiek en veerkracht in onze stad. Betaalbare plekken voor hen zijn een investering in de creatieve economie.”