Al het cultuurnieuws uit Brabant en de rest van Nederland op een rijtje. Wil je wekelijks een overzicht van deze Trends & Ontwikkelingen ontvangen per mail? Meld je dan aan voor onze Trends & Ontwikkelingen nieuwsbrief! Benieuwd naar eerdere edities? Lees hier de laatste nieuwsbrieven.
Trends & Ontwikkelingen
Alle artikelen
Raad voor Cultuur: erken journalistiek als vitale sector voor de democratie
De Raad voor Cultuur roept de Rijksoverheid op de journalistiek te erkennen als vitale sector voor de democratische samenleving. In zijn advies Vrije journalistiek, weerbare democratie stelt de raad een pakket aan overheidsmaatregelen voor om de journalistiek beter weerbaar te maken tegen technologische, maatschappelijke en geopolitieke druk. De raad vindt dat noodzakelijk in een tijd waarin geopolitieke spanningen oplopen en de online informatiemarkt steeds meer wordt beheerst door bigtechbedrijven.
11-11-2026,
Bron: Raad voor Cultuur
Minder verplichte kunstdisciplines creëert ongelijkheid – het pijnpunt van keuzevrijheid
Eén stap vooruit, twee terug? Het enthousiasme over de nieuwe kerndoelen die het SLO formuleerde voor kunsteducatie in het onderwijs (po en vo) was aanvankelijk groot. Maar toen kwam de Tweede Kamer. De door SLO voorgestelde vijf verplichte kunstdisciplines (muziek, beeldende vorming, dans, theater en film/fotografie) van het leergebied van kunst en cultuur werden op de valreep, na kamervragen van de SGP, teruggebracht tot twee: muziek en beeldende vorming. Vier reacties uit het veld.
11-11-2026,
Bron: LKCA
Zorgplicht voor cultuureducatie op de politieke agenda na wetgevingsoverleg
Maandag 9 november was het wetgevingsoverleg (wgo) cultuur van het ministerie van OCW. Tijdens het overleg werd gesproken over de herziening van het cultuurbestel vanaf 2029, de rol van de Rijkscultuurfondsen, regionale spreiding van cultuurmiddelen en de verlenging van de subsidietermijn van 4 naar acht jaar. Ook werd er gepleit voor een zorgplicht voor cultuur. Dat is wat betreft Cultuurconnectie belangrijk omdat de discussie over een zorgplicht uiteindelijk gaat over toegang tot cultuurbeoefening.
11-11-2026,
Bron: Cultuurconnectie
Grote fondsbijdrage van € 70.000 voor vernieuwing Museum Batavialand
Museum Batavialand heeft een grote financiële bijdrage van een fonds ontvangen voor de nieuwe museale inrichting. Het Cultuurfonds heeft via het Regato Fonds, een CultuurFonds op naam, een bedrag van € 70.000 toegezegd. Deze toekenning vormt een belangrijke stap in de vernieuwing van Museum Batavialand, dat naar verwachting eind 2028 zijn deuren opent als eerste rijksmuseum van Flevoland. De vernieuwing wordt mede mogelijk gemaakt door de gezamenlijke inzet van het Rijk, de provincie Flevoland en de gemeente Lelystad.
11-11-2026,
Bron: Erfgoedstem
Kunstscene, dat is Kunst Zien in Tilburg
Speeddaten met de kunst van Tilburg: daar leent de vijfde editie van Kunstscene – uit te spreken als Kunst Zien – zich uitstekend voor. Het Brabants Dagblad trok zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur langs zoveel mogelijk ateliers.
11-11-2026,
Bron: Brabants Dagblad
Vughtenaar Louis Buskens (76) staat veertig jaar voor Brabant Koor
Of dirigeren leuk is? Louis Buskens uit Vught zoekt naar een antwoord op die vraag. „Dat weet ik niet, ik heb het gewoon goed naar mijn zin. Voor het woord leuk ben ik licht allergisch”, lacht hij. „Dan denk ik, dat gaat over een kinderfeestje, of het leuk is of niet.”
Louis Buskens (76) is veertig jaar verbonden aan het Brabant Koor. Hij poogt zijn succes te verklaren. „Ik denk weleens: ‘er zijn zoveel goede mensen in het vak. Waarom ik?’ Dan denk ik: fantasie."
11-11-2026,
Bron: Brabants Dagblad
Glow trekt bomvolle binnenstad, maar bezoekers twisten over de wow-factor
Lichtfestival Glow is weer gestart en dat zorgde zaterdagavond tijdens de openingsavond direct voor een bomvolle Eindhovense binnenstad. De website met de route was zelfs enige tijd overbelast en onbereikbaar. Dus volgden bezoekers vooral elkaar: „Ik hoop maar dat we niet de helft missen.”
11-11-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Evaluatie: Etten-Leurse verenigingen willen vooral hulp van gemeente bij het werven van nieuwe vrijwilligers
De verenigingsondersteuner die de gemeente Etten-Leur twee jaar geleden aanstelde, onderzocht waar clubs hulp bij nodig hebben: werving en uitwisseling van vrijwilligers en bestuursleden.
De gemeente vindt dat verenigingen ‘een onmisbare schakel’ binnen de Etten-Leurse gemeenschap zijn: sport en cultuur bieden kans om sociaal-maatschappelijke vraagstukken te verbinden. Waar clubs nu het meest behoefte aan hebben, was nog niet helemaal duidelijk. Opvallend is dat wijkverenigingen en verenigingen met minder dan honderd het meest positief zijn. Grotere clubs en sportverenigingen zijn ‘aanzienlijk kritischer’ op de passendheid van de ondersteuning vanuit de gemeente.
11-11-2026,
Bron: BN de Stem
Nieuwe regeling in Rotterdam heeft niet geleid tot meer sporten en cultuurlessen, maar minder
11-11-2026,
Bron: BN de Stem
Paaspop, 7th Sunday en Harmony of Hardcore moet extra belasting betalen
Ondanks protesten van de drie grote festivals komt er toch een nieuwe zogeheten belasting op vermaak in Meierijstad. De gemeenteraad stemde donderdagavond in met een taks van 1,50 euro per betalende bezoeker per dag voor Paaspop, 7th Sunday en Harmony of Hardcore. De extra belasting moet op 1 januari 2028 in gaan. "Dit is bijna een festival op zich geworden", vertelt SP-raadslid Jos Schraven.
11-11-2026,
Bron: Omroep Brabant
Amsterdam Museum koopt schilderij van Burgerweeshuismeisjes, gemaakt op de locatie van het museum
Het Amsterdam Museum heeft op de kunstbeurs PAN Amsterdam een voor het museum iconisch schilderij verworven. Het gaat om Musicerende Amsterdamse Burgerweeshuismeisjes (1889) van Thérèse Schwartze. Op het schilderij is een groepje zingende meisjes te zien in de rood-zwarte jurken die de jonge bewoonsters van het weeshuis droegen.
11-11-2026,
Bron: Het Parool
VVD cultuur woordvoerder Erik van der Maas over ondernemerschap
In een opiniestuk pleit Erik van der Maas (VVD-Kamerlid) voor meer cultureel ondernemerschap in de cultuursector. Volgens hem gaat het politieke debat te vaak over de verdeling van subsidies en te weinig over manieren waarop instellingen zelf inkomsten kunnen genereren. Musea, theaters en andere culturele organisaties zouden bijvoorbeeld meer kunnen verdienen met zaalverhuur, horeca, sponsoring, congressen of merchandise.
Van der Maas benadrukt dat subsidies belangrijk blijven voor kwetsbare kunstvormen en erfgoed die niet rendabel zijn, maar dat extra subsidie niet automatisch het antwoord moet zijn op financiële problemen. Meer ruimte voor ondernemerschap maakt instellingen financieel weerbaarder en minder afhankelijk van politieke keuzes. Daarom roept hij de minister van OCW op om een agenda voor cultureel ondernemerschap te ontwikkelen, waarbij de volgorde voortaan zou moeten zijn: eerst ondernemen, daarna pas subsidie.
11-11-2026,
Bron: BNR
Orgelmentoren proberen het verval van eeuwenoude orgels te voorkomen
Door de ontkerkelijking dreigen tal van eeuwenoude orgels in verval te raken. ‘Orgelmentoren’ proberen dat te voorkomen, zoals Anno Bos (70) in de Grote Kerk van Schermerhorn en het Zwarte Kerkje in Zuidschermer. Hij stemt pijpen en smeert de ventielnippel van de motor met zuurvrije olie. „Het is vrij donker hier. Ik zet een mijnwerkerslampje op.”
11-11-2026,
Bron: NRC
Ingezonden brief: geef Straatnamen voor Bredase componisten
Het begint in Breda met cultuur in de breedste zin van het woord de goede kant op te gaan, vinden fervent muziekliefhebbers Wim en Lukas van Fessem.
Maar weinigen kennen Breda vanwege zijn componisten. En dat is onterecht want Breda kent ten minste drie componisten uit verschillende tijden van uitzonderlijke kwaliteit: Herman Hollanders, Jan Ingenhoven en Daan Manneke. Het is volgens de heren Van Fessem daarom hoog tijd dat er naar deze drie mannen in Breda een straat vernoemd wordt.
11-11-2026,
Bron: BN de Stem
Nieuwe kunstcommissie gaat aan de slag in Oosterhout
Oosterhout krijgt een nieuwe ‘onafhankelijke’ kunstcommissie, bestaande uit: kunstenaar en landschapsontwerper Marieke Vromans (voorzitter), architect Pascal Grosfeld en kunsthistoricus Ralph Zijlemans. Ze gaan adviseren over kunst in de openbare ruimte.
11-11-2026,
Bron: BN de Stem
Handreiking eigen vermogen en bufferopbouw in de culturele sector
Wat gebeurt er met een culturele instelling als de inkomsten in een jaar tegenvallen? Eigen vermogen is voor culturele instellingen van belang. Hoeveel vermogen passend is, verschilt per organisatie. De uitdaging is om de benodigde ruimte te onderbouwen, vast te stellen wat werkelijk beschikbaar is en te laten zien wat binnen de subsidieafspraken kan en wat bespreking vraagt.
Drie vragen: wat is nodig, wat is beschikbaar en wat mag en kan worden opgebouwd, lopen in discussies tussen instellingen en financiers vaak door elkaar. De handreiking van Cultuur + Ondernemen helpt zakelijk leiders, bestuurders en beleidsmakers om die vragen in samenhang te beantwoorden.
11-11-2026,
Bron: Cultuur + Ondernemen
Een nationale visie voor recreatie en toerisme is hard nodig
De gastvrijheidssector is van groot belang voor Nederland. De sector draagt bij aan leefbaarheid, het geluk van onze eigen inwoners en de brede welvaart. Zo besteedden toeristen in Nederland € 117,6 miljard, waarvan Nederlandse toeristen € 70 miljard (2025, CBS).
Provincies vragen het Rijk om een nationale visie op recreatie en toerisme, en een bijbehorend actieplan: Een aanpak die ervoor zorgt dat de sector een positieve impact heeft op brede welvaart en het concurrentievermogen van Nederland. In een position paper voor het commissiedebat op 18 november in de Tweede Kamer geven provincies aandachtspunten mee.
11-11-2026,
Bron: IPO
Recordkunstenares Marlene Dumas boekt schilderachtige resultaten
De uit Zuid-Afrika afkomstige en in Amsterdam woonachtige kunstenares behoort al jaren tot de wereldtop. En dat succes is in de boeken terug te zien, want daar vindt Quote tientallen miljoenen. Het gaat financieel crescendo met de 73-jarige kunstenares die sinds de jaren zeventig in Nederland woont. Het eigen vermogen steeg van €28 miljoen eind 2024 naar €31,6 miljoen eind 2025.
11-11-2026,
Bron: Quote Net
Fonds on Tour Eindhoven: praat mee over talentontwikkeling, toegankelijkheid en sterke regionale podiumkunstinfrastructuur
Op maandag 16 november komt Fonds on Tour van het Fonds Podiumkunsten (FPK) naar Eindhoven. Tijdens deze bijeenkomst brengt het FPK makers, podia, festivals en andere professionals uit de podiumkunstensector samen voor een middag vol gesprekken, ontmoetingen en uitwisseling van ideeën.
11-11-2026,
Bron: Fonds Podiumkunsten
Meer cultuurgeld naar Fryslân? Verzet klinkt in Amsterdam
Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam doet een dringend beroep op politiek Den Haag om nog eens goed na te denken over de gevolgen van een andere verdeling van de Rijksgelden voor kunst en cultuur. De provincie Fryslân denkt er heel anders over. Onder het motto 'Laat cultuur overal klinken' strijdt Fryslân juist voor een evenwichtige verdeling van de Rijkscultuurgelden.
De opmerking van Halsema dat 'het in Amsterdam gebeurt' noemt Knol 'niet erg sympathiek'. "Al decennia lang is de verdeling van rijkscultuurmiddelen scheef", schrijft hij in het Nederlands.
11-11-2026,
Bron: Omrop Fryslân
Interview met Kristel Baele
In rommelige politieke jaren gaf Kristel Baele (67) als voorzitter van de Raad voor Cultuur advies aan vier kabinetten. Net nu ze vertrekt, wordt een begin gemaakt aan het inrichten van een nieuw, eenvoudiger kunstbestel.
‘Natuurlijk had ik dat graag anders gewild. Het advies was zo geformuleerd dat je twee jaar de tijd had om veranderingen uit te proberen en met de sector voor te bereiden. De minister is pas dit voorjaar aangetreden, dus het is fijn dat er nu beweging is. Er moet nu gekeken worden wat er nog haalbaar is in de tijd die rest voordat de nieuwe aanvragen binnenkomen.’
11-11-2026,
Bron: de Volkskrant
Dordtse raad stemt, met de hakken over de sloot, in met aanmelding Culturele Hoofdstad
Het was krap, maar de Dordtse gemeenteraad heeft ingestemde met het voorstel om de stad aan te melden als Europese Culturele Hoofdstad 2033. Heel erg overtuigend was het allemaal niet, met negentien stemmen voor en zestien tegen.
Het Dordtse college van burgemeester en wethouders wil over zeven jaar de eretitel dragen, zodat de stad een jaar lang in het middelpunt staat en dat zou kort gezegd goed zijn voor versterking van de leefbaarheid en economie.
11-11-2026,
Bron: Algemeen Dagblad
Koninklijke familie bij uitreiking Prins Claus Impact Award 2026
Zijne Majesteit de Koning, Hare Majesteit de Koningin en Hunne Koninklijke Hoogheden Prinses Beatrix, Prins Constantijn, Prinses Laurentien en Prinses Mabel zijn donderdag 26 november aanwezig bij de uitreiking van de Prins Claus Impact Award 2026 in het Koninklijk Paleis Amsterdam. Dit jaar is het dertig jaar geleden dat het Prins Claus Fonds werd opgericht.
Prins Constantijn reikt als erevoorzitter van het bestuur van het Prins Claus Fonds de prijs aan een kunstenaars of cultuurbeoefenaars die met hun culturele en artistieke werk een positieve bijdrage leveren aan de maatschappelijke ontwikkeling van hun land. Dit jaar ontvangt de Ghanese kunstenaar, dichter en onderwijzer kąrî’kạchä seid’ou de Prins Claus Impact Award 2026.
Slim aan de slag met Instagram in drie stappen
Socialmediadeskundige Saskia Ligthart (Bureau Sas & Zo) beschrijft drie stappen om slim aan de slag gaan met Instagram. “Het bijhouden van je socials – en in het bijzonder Instagram – hoeft helemaal niet zo ver van je praktijk af te staan.”
Stap 1. Leer je publiek kennen. Stap 2. Bepaal je strategie. Stap 3. Vind een ritme dat bij jou past. Pak je moed bij elkaar en zet de eerste stap. In feite, zegt Saskia, is succesvol zijn op Instagram net zoals daten. Je moet oefenen om er beter in te worden. Kortom, ga het vooral DOEN.
11-11-2026,
Bron: Cultuur + Ondernemen
Handreiking: Waar kan ik heen voor advies bij grensoverschrijdend gedrag?
Binnen de culturele sector is er een verhoogd risico op grensoverschrijdend gedrag. Wanneer het dan binnen een organisatie niet goed gaat, kan dit rekenen op veel media-aandacht. Als reactie hierop zijn een aantal organisaties ontstaan die zich specifiek bezighouden met de sociale veiligheid bij culturele organisaties. Cultuur + Ondernemen zet ze op een rij.
11-11-2026,
Bron: Cultuur + Ondernemen
Miriam van der Lubbe stopt na vijf jaar bij Dutch Design Week
Miriam van der Lubbe stopt na vijf jaar als creative head van Dutch Design Week (DDW). Dat maakte de Dutch Design Foundation maandag bekend.
Als reden voert Van der Lubbe (54) aan dat ze zich na vijf ‘prachtige, intense en veeleisende’ jaren weer wil gaan richten op haar eigen ontwerpstudio, die ze samen met haar partner Niels van Eijk in Geldrop heeft. Sinds 2022 was ze verantwoordelijk voor de artistieke invulling van Dutch Design Week.
11-11-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Opinie: ‘Cultuur bestaat heus niet alleen in Amsterdam, ook de regio heeft subsidie nodig’
Omdat de arbeidsmarkt van de kunst- en cultuursector zich voor een groot deel in Amsterdam bevindt, riep burgemeester Halsema bij AT5 op om rijksfondsen voor de stad niet te verminderen ten behoeve van andere regio’s. Dat houdt juist een oneerlijke verdeling in stand, stelt gedeputeerde van de provincie Friesland Sijbe Knol in een ingezonden brief in Het Parool.
11-11-2026,
Bron: Het Parool
Verslag Kamerdebat Cultuur 9 november 2026 van Kunsten '92
Op 9 november 2026 debatteerde de Tweede Kamer over de cultuurbegroting 2027 (wetgevingsoverleg WGO Cultuur). Het debat ging vooral over de herziening van het cultuurbestel vanaf 2029, zoals de minister die in oktober in haar hoofdlijnenbrief heeft geschetst: overheveling van de BIS-functies naar de rijkscultuurfondsen, herinrichting van het fondsenlandschap (van zes naar drie fondsen), regionale spreiding en verlenging van de subsidietermijn van vier naar acht jaar. Kunsten '92 schreef een verslag.
Hall of Fame in financieel zwaar weer, gemeente Tilburg grijpt in
De gemeente Tilburg grijpt in bij de Hall of Fame. Het cultureel jongerencentrum in de Spoorzone staat er een jaar na de verbouwing financieel en organisatorisch slecht voor. Interim-manager Ruud Lemmen moet orde op zaken stellen.
Na een veelomvattende verbouwing van onder meer het skatepark, de podiumzaal en de broedplaatsen, werd de Hall of Fame in april vorig jaar feestelijk heropend. Maar sinds die verbouwing, waarvoor de gemeente zo’n 9 miljoen euro uittrok, staat de financiële situatie onder druk. Volgens de gemeente zijn de problemen voor een groot deel ontstaan door de fors gestegen huisvestingskosten.
11-11-2026,
Bron: Brabants Dagblad
Monumenten kleuren blauw voor 80 jaar UNESCO
Van 16 tot en met 21 november kleuren gebouwen, monumenten en molens door heel Nederland blauw als afsluiting van het jaar waarin UNESCO tachtig jaar bestaat. Met deze landelijke lichtactie vraagt de Nederlandse UNESCO Commissie aandacht voor het belang van de bescherming van cultureel erfgoed, kwalitatief goed onderwijs, wetenschappelijke samenwerking en de vrijheid van meningsuiting.
11-11-2026,
Bron: Erfgoedstem
Terugblik op CULTUUR OP GROEN: van willen naar doen
Op maandag 9 november vond in Theater Utrecht CULTUUR OP GROEN: van willen naar doen plaats, de Dag van de Duurzame Cultuursector. Tijdens deze bijeenkomst stond de verdere verduurzaming van de culturele en creatieve sector centraal. Met gesprekken, workshops en paneldiscussies bood de dag ruimte voor kennisdeling, samenwerking en het verkennen van concrete stappen naar een duurzamere sector.
De bijeenkomst werd georganiseerd vanuit het Programma Duurzame Cultuursector, dat wordt gecoördineerd door Kunsten ’92.
11-11-2026,
Bron: VNPF
Stijgende kosten leiden tot pauze WiSH Outdoor en einde HELLDORADO
De stijgende kosten en toenemende onzekerheden binnen de festivalsector hebben gevolgen voor twee Nederlandse festivals.
WiSH Outdoor heeft aangekondigd in 2027 geen editie te organiseren, terwijl het Eindhovense rockfestival HELLDORADO na de editie van 14 november 2026 definitief stopt. Beide organisaties wijzen op de financiële uitdagingen waarmee het organiseren van festivals gepaard gaat.
11-11-2026,
Bron: VNPF
IMPALA roept muzieksector op klimaatimpact van AI en streaming te verminderen
De Europese brancheorganisatie IMPALA roept de muziekindustrie op om gezamenlijk de klimaatimpact van muziekstreaming en kunstmatige intelligentie (AI) te verminderen.
In aanloop naar de internationale klimaattop COP31 vraagt de organisatie aandacht voor het energieverbruik van digitale muziekdiensten, de grootschalige verspreiding van AI-gegenereerde muziek en de noodzaak van meer transparantie over de milieu-impact van digitale activiteiten.
11-11-2026,
Bron: VNPF