Maatschappelijke opgaven

Het aantal mensen dat vorig jaar contact heeft opgenomen met Mores, het steun- en adviespunt voor de culturele, creatieve en mediasector, is iets gedaald. Het ging om 247 mensen, waarvan er 170 grensoverschrijdend gedrag hebben ervaren of daar getuige van waren. Vorig jaar klopten nog bijna 300 mensen bij Mores aan en kwamen er 234 meldingen binnen van grensoverschrijdend gedrag. Dat staat in het jaarverslag dat Mores dinsdag heeft gepubliceerd.

Mentale gezondheid is een zwaarwegend onderwerp in de popmuziek van de laatste jaren, zeker die van (en voor) de jongste generatie. Hoe kan dat eigenlijk? Is popmuziek over mentale problemen een uitvloeisel van een moeilijke tijd, waar we met zijn allen doorheen moeten? Of kan de popindustrie zelf ook een aanjager zijn van geestelijke nood? Omdat de zeer competitieve popwereld jonge mensen nogal kan uitwringen en opbranden?

Mentale nood onder jongeren is in de eerste plaats een breder maatschappelijk probleem. Eind vorig jaar kwamen het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Trimbos-instituut met een verontrustend rapport over de mentale gezondheid in Nederland. Internationaal onderzoek laat eenzelfde beeld zien. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) lijdt 15 procent van de jongeren in de leeftijd van 10 tot 19 jaar aan een mentale stoornis. Het is dus begrijpelijk dat mentale problemen ook vaker opduiken in de popmuziek, die van oudsher een uitlaatklep is voor opgebouwde spanning.

Ook de hele popindustrie, is niet bepaald een veilige en heilzame omgeving. Volgens veel recente onderzoeken is werken in de popmuziek zelfs een aanslag op het geestelijk welbevinden: zo’n 70 procent van de mensen die werken in de muzieksector, en dus ook artiesten, zou beroepsgerelateerde klachten ervaren, variërend van paniekaanvallen tot extreme stress, depressie en angststoornissen.

In veel binnensteden is een grote transformatie gaande. Winkels staan leeg, straten verliezen hun aantrekkingskracht en tegelijkertijd is er behoefte aan woonruimte. Dit vraagt om een mix van functies in binnensteden, met aantrekkelijke voorzieningen voor bezoekers en bewoners. Kunst en cultuur kunnen volgens Arno van der Hoeven en John Bardoel van Ginder die vernieuwing aanjagen. Ze brengen energie, geven identiteit aan een plek en nodigen uit tot ontmoeting.

Specifieke aandacht is nodig voor het in kaart brengen van de waarden die cultuur genereert. Door deze meervoudige waarden zichtbaar te maken, wordt het eenvoudiger om ze ook daadwerkelijk te verzilveren. De culturele sector zelf ziet die meerwaarde zelden volledig terug, of komt zelfs in de knel doordat huren stijgen. Dit vraagt om een gezamenlijke aanpak die de toekomstige waarden naar het heden haalt.