Trends & Ontwikkelingen

Hoe kan internationaal touren in de podiumkunsten inspelen op ecologische urgentie, sociale ongelijkheid en veranderende culturele landschappen? Met de tweede editie ondersteunde Perform Europe 42 projecten die experimenteerden met nieuwe benaderingen van grensoverschrijdend touren. Hun ervaringen – van ambities en uitdagingen tot praktische oplossingen – zijn nu samengebracht in een nieuwe publicatie, ‘Reimagine International Touring’, opgedeeld in verschillende volumes voor diverse doelgroepen. Naast deze publicaties biedt de Perform Europe Toolbox praktische hulpmiddelen, methoden en sjablonen voor iedereen die touren binnen de eigen context wil heroverwegen.

Wat gebeurt er als een componist samenwerkt met een filmmaker, of een ontwerper met een performer? Met de Keep an Eye Kickstart-prijs geeft Keep an Eye ruimte aan precies die vraag. Jaarlijks krijgen vijf samenwerkingen van makers uit verschillende vakgebieden de kans om hun ideeën te ontwikkelen tot vernieuwende projecten, met € 5.000,- aan financiële steun én de kracht van een betrokken netwerk achter zich. De prijs is bedoeld voor makers die buiten de grenzen van hun eigen discipline durven te stappen en elkaar artistiek uitdagen en versterken.

Ondanks de breed gedragen opvatting over de waarde van cultuur krijgen werkenden binnen de sector niet altijd de financiële waardering die zij verdienen. De handreiking 'Van schatbare waarde' ondersteunt gemeenten bij het ontwikkelen van een fair pay-beleid. Deze handreiking is nu uitgebreid met een addendum. De handreiking en het addendum kwamen tot stand in samenwerking met Platform ACCT. 

In het addendum gaat de VNG in op nieuwe bestuurlijke ontwikkelingen. Sinds 2025 is fair pay op rijksniveau een subsidievoorwaarde voor de culturele basisinfrastructuur (BIS). Daarnaast dragen 4 actuele bestuurlijke afspraken en convenanten bij aan de versterking van beleid, onder andere in de erfgoedsector. Met de handreiking laat de VNG zien hoe overheden concreet fair pay kunnen introduceren en realiseren. Het addendum toont actuele inzichten en nieuwe voorbeelden uit diverse gemeenten en een provincie.

Hoe zet je AI slim in voor je dagelijkse werk als cultuurmarketeer? Cultuur Marketing beschrijft hoe je AI-tools inzet voor campagneboodschappen, publieksanalyse en contentcreatie in de cultuursector.

Gebruik je AI voor tekstschrijven, dan loont het om een custom AI-assistent in te richten. Geef instructies, informatie over je doelgroep en voorbeeldteksten. De tool leert zo de juiste tone of voice kennen. Met multimodale AI kan je dezelfde informatie aanpassen naar het juiste format. Je zet hiermee bijvoorbeeld videocontent om naar tekst voor een nieuwsbriefintro, Instagram-post of webtekst. Classificerende AI helpt je patronen en verbanden te vinden en kan je inzetten voor analyses van publieksdata. Tenslotte kan AI dienen als sparringpartner bij campagnes.  

Wat doe je als 47% van je bezoekers voor het eerst komt, maar slechts 12% daarvan terugkeert? Het Rotterdams Philharmonisch Orkest besloot niet langer te focussen op méér nieuw publiek, maar op het behouden ervan.

Uit klantdata constateerde het orkest dat het zeer lastig is om first time bezoekers later dan twaalf maanden na hun eerste bezoek opnieuw te laten terugkeren. Effectieve retentie binnen het eerste jaar werd daarom prioriteit. Die ambitie werd door het marketingteam omgezet naar een businesscase. Twee projecten werden opgestart. Een jaar na de start van beide projecten is de bezoekersretentie gestegen naar 20.2%. Daarmee behaalde het orkest de vooraf gestelde doelstelling. De belangrijkste les van deze projecten is dat retentie verhogen vraagt om een structurele en aandachtige aanpak. 

Nog een paar dagen en dan gaat in Schijndel het festivalseizoen van start met Paaspop. Wie de afgelopen jaren rond deze tijd nog een kaartje probeerde te bemachtigen, viste achter het net. Want het festival was steevast maanden van tevoren uitverkocht. Maar uitverkocht is het dit jaar nog niet. Volgens Paaspop is het steeds lastiger om de jonge doelgroep te trekken. Paaspop is niet het enige festival dat nog niet is uitverkocht. 

"Eerlijk is eerlijk, het is momenteel een gespannen markt", vertelt projectmanager Jasper van de Wouw aan het ANP. Het festival was twee jaar geleden nog sneller dan ooit uitverkocht. Volgens Van de Wouw is er de laatste jaren een ander aankoopgedrag te zien. Bezoekers kopen vaker op het laatste moment een kaartje. Wat er volgens hem ook mee te maken heeft, is dat alles duurder is geworden. Ook gaat de jongere generatie, tussen de 18 en 24 jaar, minder naar festivals. 

Voor de 61e editie van de Biënnale van Venetië presenteert Dries Verhoeven samen met curator Rieke Vos The Fortress. Het duo neemt het Nederlands paviljoen en de Biënnale van Venetië zelf als uitgangspunt voor een kunstwerk dat gaat over de neiging tot zelfbehoud in het licht van grote geopolitieke onzekerheid. Het Nederlands paviljoen, ontworpen door Gerrit Rietveld en gebouwd met het optimisme van de naoorlogse jaren 50, kan worden gezien als het toonbeeld van openheid en vooruitgang. Maar tijdens de komende editie transformeert dit modernistische monument tot een antithese van zichzelf. Met een stalen sluier keert het zonovergoten gebouw zich af van de buitenwereld en verandert in een donkere hal. Binnen manifesteert zich de invallende duisternis in een rauwe vocale performance. 

Dries Verhoeven: ‘Samen met een groep van dertien internationale performers ontwikkelen we een kunstwerk over de zoektocht naar houvast in een wereld uit balans. Ze gebruiken daarbij alleen hun valse stembanden. Met ongepolijste geluiden geven performers uitdrukking aan een maatschappelijke staat van ontreddering, en de volharding waarmee we ons, ook in de kunst, soms blijven vasthouden aan de wereld en de waarden van gisteren.’  

Volgens het tweejaarlijkse schema zou de nieuwe editie van de Biënnale in de Heilige Driehoek (h3h) in Oosterhout in 2027 moeten plaatsvinden. De organisatie heeft echter besloten om de kunstmanifestatie een jaar later, in 2028, te laten doorgaan. Dat heeft ermee te maken dat een van de drie kloosterordes op het terrein heeft laten weten niet meer te kunnen deelnemen. De naam van de biënnale is ontleend aan de bijzondere locatie aan de rand van Oosterhout waar zich maar liefst drie abdijen op loopafstand van elkaar bevinden. 

De Sint-Paulusabdij van de religieuze gemeenschap Chemin Neuf ziet af van haar medewerking vanwege haar eigen jaarprogramma van retraites en ontvangsten. Dat noopt de organisatie van de kunstmanifestatie ertoe om een nieuwe routing te bedenken en vervolgens een artistiek concept. Bovendien moeten een aantal praktische zaken zoals parkeren en sanitaire voorzieningen worden opgelost. Vandaar een jaar uitstel van de biënnale, die vooralsnog ook in de toekomst om de twee jaar zal plaatsvinden.

De Afro-Amerikaanse componist Carlos Simon wordt in het seizoen 2026-2027 composer-in-residence van Het Concertgebouw in Amsterdam. Dat is een speciale rol voor een vaak internationale componist, die extra tijd in Amsterdam doorbrengt en zich in de stad laat inspireren tot nieuwe muziek. Ook zijn de werken van de huiscomponist meerdere keren in de concertzaal te beluisteren.

Tilburg had al een legendarische platenzaak, Tommy, toen muziekwinkel Sounds schuin tegenover die zaak opende. „Dat vond ik zo genant”, zegt Maarten Koehorst, destijds bedrijfsleider en inmiddels eigenaar van Sounds. De winkel is na 25 jaar niet meer weg te denken uit de stad. 

Sounds is al duizend keer doodverklaard. Maar sinds tien jaar gaat het weer uitmuntend. Voor oud vinyl was er altijd een enorme markt. „Maar het nieuwe vinyl was er nog niet, dat werd nog niet geperst.” In 2011 stond het eerste bakje met nieuw vinyl op de toonbank; vandaag beslaat vinyl driekwart van de winkel. En dat groeit nog. „Er is een enorme groep die weer platen koopt: de 25-minners.”

Het blijft onrustig bij Eye Filmmuseum. Na het aangekondigde vertrek van directeur Bregtje van der Haak is deze week de voorzitter van de raad van toezicht per direct opgestapt. Dit zeggen ingewijden bij Eye, dat eind vorig jaar een ingrijpende financiële reorganisatie aankondigde. In de aanloop naar zijn vertrek werkten medewerkers van Eye aan een brandbrief waarin ze het vertrouwen in de rvt opzeggen. In de brief schrijven ze zich ernstig zorgen te maken ‘over de leiderschapscrisis én de financiële crisis in Eye’. 

De vraag of de populaire auteur Hendrik Groen veel lezers naar de boekwinkel zou lokken tijdens de Boekenweek moet helaas voor de CPNB en de boekhandel negatief beantwoord worden. Volgens de site van KVB Boekwerk is de totale afzet 6% lager dan vorig jaar en voor Nederlandstalige boeken is dat zelfs 8%. Bij fysieke boekwinkels daalde de afzet maar liefst met 10%. De afzet van de Nederlandstalige fictie daalde maar liefst met 13%. Misschien was Piaggio toch niet de grote lokker die de CPNB voor ogen had.

Op eigen houtje een speelfilm maken en verspreiden is in opkomst in Nederland. Dat levert goede én zeer succesvolle films op. e kan prima films maken zonder subsidie: in 2024 werd Loverboy: Emoties Uit op eigen kracht de best bezochte Nederlandse film. Doe-het-zelffilms zijn in opkomst: wandelfilm The North begon vorig jaar als een streamer op een website en werd na internationale aandacht alsnog een succesvolle bioscoopfilm. Deze maand zijn er Lulk en Porte Bagage. Het voordeel van zo’n no-budgetfilm: niemand bemoeit zich ermee.

De Nederlandse filmwereld is een gesloten ecosysteem van Filmfonds, omroepen en erkende producers, denkt  Janko Krist. „Ze weten dat de barbaren voor de poort staan en halen de ophaalbrug op. Maar je kan nu al heel goedkoop een film maken en distribueren, en AI komt eraan. Ik werk zelf in de tv-wereld en weet nog dat wij dachten: die vloggers en influencers kunnen nooit op tegen onze professionele tv-redacties. Maar YouTube is nu veel groter dan tv, met de film zie ik ook zoiets gebeuren.”

De Britse filmmaker en kunstenaar Steve McQueen krijgt dit jaar de Erasmusprijs. McQueen (56) is bekend van films als Hunger, Shame en 12 Years a Slave. Voor de laatste ontving hij in 2014 als eerste zwarte regisseur een Oscar voor beste film. Vorige week opende in De Pont Museum in Tilburg zijn eerste Nederlandse solotentoonstelling.

De Erasmusprijs gaat jaarlijks naar een persoon of instelling die een buitengewone bijdrage heeft geleverd aan de geesteswetenschappen, sociale wetenschappen of de kunsten. Dit jaar is het thema Ecce Homo, Zie de mens. De organisatie maakte de toekenning aan McQueen maandag bekend. Koning Willem-Alexander, regent van de Stichting Praemium Erasmianum, reikt de prijs in het najaar uit. De winnaar krijgt 150 duizend euro.

Van 27 t/m 30 maart is tijdens de kunstbeurs Art Rotterdam het werk te zien van 92 startende kunstenaars. Het Mondriaan Fonds organiseert de tentoonstelling jaarlijks om de zichtbaarheid van startende kunstenaars een extra impuls te geven. De tentoonstelling is samengesteld door curatoren Johan Gustavsson en Daphne Verberg.

Alle deelnemende kunstenaars ontvingen in 2024 de financiële bijdrage Kunstenaar Start van het Mondriaan Fonds. Het aanbod in de tentoonstelling varieert van fotografie tot installaties, van video- tot schilderkunst, en van performance tot beeldhouwkunst. Ook de thema’s van de werken zijn uiteenlopend.

De dramaturgenvereniging Motorisch Moment (MoMo) maakt zich zorgen over een vacature die ITA onlangs plaatste voor een ‘artistiek medewerker/researcher’. ‘Wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat de dramaturgische functie inhoudelijk én arbeidsvoorwaardelijk wordt uitgehold’, schrijft de vereniging aan haar leden.

Het takenpakket sluit volgens beroepsvereniging MoMo ‘naadloos’ aan bij de functieomschrijving van een dramaturg in de CAO Toneel en Dans. Dat ITA een andere titel koos én een lagere loonschaal (schaal VI, € 3.077 – € 4.767 bruto per maand) roept verbazing op. Op die manier ontstaat niet alleen onduidelijkheid over rol en positie, maar ook een precedent dat de beroepspraktijk als geheel raakt’, schrijft het bestuur aan de leden. De kwestie ligt gevoelig omdat ITA in 2025 zijn hele afdeling dramaturgie met vaste medewerkers wegbezuinigde. 

De Cultuurprijs Roosendaal 2025 werd donderdagavond uitgereikt in de afgeladen grote zaal van C-Cinema. De avond, georganiseerd door Stichting Cultuur Verbindt Roosendaal, had als doel de Roosendaalse cultuurscène in het zonnetje te zetten. „Roosendaal heeft het ons niet makkelijk gemaakt. De longlist is nog nooit zo lang geweest”, zo sprak De Kring-directeur en jurylid van de Cultuurprijs Jan-Hein Sloesen donderdagavond de zaal toe. Toch moesten de juryleden in alle drie de categorieën – Jongeren (tot 27 jaar), Verenigingen & Stichtingen en Professionele Makers – een shortlist van drie inzendingen afleveren. Dat terwijl er dit jaar meer dan 4000 inzendingen voor de Cultuurprijs werden aangedragen.

De cultuurprijzen werden uitgeriekt aan: Stichting SpotOn, een theatergroep voor en door jongeren. De leden van modelspoorvereniging Post B. En aan Raquel de la Fuente en Monique Raat. 

Op de kunstbeurs Art Rotterdam worden buitenlandse verzamelaars met een speciaal vip-programma verleid naar Rotterdam te komen. De beurs profileert zich als plek waar jonge kunstenaars vroeg ontdekt kunnen worden, iets wat volgens veel bezoekers onderscheidend is ten opzichte van grote beurzen als Art Basel en Frieze Londen. 

Organisator Fons Hof benadrukt dat Nederland dankzij talentprogramma’s zoals de Rijksakademie veel internationale kunstenaars aantrekt. Hoewel cijfers ontbreken, ziet de Erasmus‑hoogleraar Filip Vermeylen dat deze focus internationale aantrekkingskracht heeft. Naast traditionele kenners wil de beurs ook nieuwe, jonge incidentele kopers bereiken. 

Met een recordaantal galeries uit binnen- en buitenland valt er dit jaar veel te zien op Art Rotterdam. De beurs biedt meerdere door curatoren samengestelde secties, een uitgebreid randprogramma, en breidt uit met de toevoeging van fotografiebeurs Unseen Photo. Dat de beurs groeit, is best opvallend. De internationale kunstmarkt herstelt zich na twee mindere jaren weliswaar voorzichtig, maar vooral het topsegment trekt aan; het middensegment en galeries hebben het lastig. En geopolitieke spanningen maken de markt minder voorspelbaar.

Maar ook in lastigere tijden blijven kunstbeurzen belangrijke plekken voor de zichtbaarheid en verkoop van kunst – een rol die Art Rotterdam benut. De beurs biedt een toegankelijke manier om in korte tijd een breed overzicht te krijgen van hedendaagse kunst en nieuw talent. Ook zonder iets te kopen is er veel te beleven.

In de culturele sector gaat veel aandacht uit naar programma’s, publiek en partners. Maar uiteindelijk zijn het de mensen die er werken die de basis vormen van alles wat een organisatie doet. Personeel bepaalt welke verhalen worden verteld en welke makers een podium krijgen, hoe publiek wordt ontvangen en of mensen zich welkom voelen. Ook beïnvloeden zij met wie wordt samengewerkt en wie toegang krijgt tot de organisatie.

De handreiking Divers talent werven en behouden in de culturele sector biedt een praktische routekaart voor culturele organisaties die aan de slag willen met diversiteit en inclusie binnen hun organisatie en sector. De handreiking helpt om aan de hand van de Code Diversiteit en Inclusie die vertaalslag te maken: van visie naar actie, met concrete stappen voor werving, selectie en het behoud van personeel. Zodat divers talent niet alleen binnenkomt, maar zich ook veilig voelt en kan blijven groeien binnen de organisatie.

Een financiële tegenvaller voor drie Brabantse theaters: zij moeten van de Hoge Raad toch het hoge btw-tarief over pauzedrankjes met alcohol afdragen, een oordeel dat doorwerkt voor alle theaters in ons land. Pauzedrankjes zijn een aparte service die niet onder de primaire theaterbeleving valt en daarom los moet worden gezien, vindt de hoogste rechter. „Een gekunstelde uitspraak”, zegt Dick Molenaar van All Arts Belastingadviseurs. 

Het oordeel betekent dat theaters op jaarbasis enkele duizenden euro’s extra moeten afdragen aan de Belastingdienst. Een rondgang leert dat dit niet direct betekent dat de tickets duurder worden, „maar dit kost ons wel een paar duizend euro per jaar. Geld dat we liever aan iets anders besteden”, zegt Sander Knopper, directeur van Theater De Leest in Waalwijk.

Festival Circolo stond afgelopen jaren de tweede helft van oktober standaard op de evenementenagenda. De editie 2026 verhuist naar de maand september, in de hoop dat de weersomstandigheden dan gunstiger zijn. Een woordvoerder van het festival licht het besluit toe. “Het wisselvallige weer in de oktobermaand had vaak een directe impact op onze bezoekersaantallen. Dat maakte Circolo kwetsbaar. De organisatie van tien dagen festival in oktober stond daardoor steeds verder onder druk. We hebben een aantal edities met flinke regen gehad, dat had veel effect op de beleving en op het terrein. 

De organisatie denkt te kunnen profiteren van de nazomer waardoor er ook meer buitenvoorstellingen geprogrammeerd kunnen worden. “We hopen zo iedereen een betere festivalbeleving te kunnen geven.” 

Robin Verleisdonk wordt per 1 juni de nieuwe directeur-bestuurder van Huis73 (bibliotheek en cultuurcentrum) in Den Bosch. Hij volgt Nan van Schendel op. Verleisdonk heeft bijna tien jaar ervaring in de bibliotheeksector en leidde de afgelopen zeven jaar Bibliotheek Helmond-Peel als directeur-bestuurder. Voor die functie werkte Robin bij de Bibliotheek Eindhoven aan bibliotheekinnovatie. Hij volgde een opleiding tot docent geschiedenis en een master in Kunst- en Cultuurwetenschappen.

durfinvesteerder KKR, die indirect eigenaar is van Nederlandse festivals als Zwarte Cross en de grootste uitgever van Nederland: VKB. Nu blijkt dat KKR ook de wapenhandel in Israël financiert, dreigen schrijvers op te stappen en zeggen bands als Hang Youth en Goldband hun optredens af. Wat willen die artiesten en schrijvers bereiken? En heeft een boycot zin? Esma Linnemann bespreekt het met cultuurredacteur Wilma de Rek, muziekjournalist Els de Grefte, protest-onderzoeker Maartje Janse en schrijver Daan Heerma van Voss.

Begin januari trok Gayton McKenzie, de Zuid-Afrikaanse minister van Cultuur, de nationale inzending in voor het grootste tweejaarlijkse kunstevenement ter wereld, omdat het te polariserend zou zijn. Het performance- en videokunstwerk ‘Elegy’ van kunstenaar Gabrielle Goliath is een klaagzang voor vrouwen die zijn omgekomen door seksueel of racistisch geweld. In 2015 ontstond dit ter nagedachtenis aan de vermoorde Zuid-Afrikaanse student Ipeleng Moholane. Voor de Biënnale breidde Goliath haar kunstwerk uit met twee verhaallijnen: over de genocide van de Duitsers begin 20e eeuw in hedendaags Namibië en over Gaza. 

Het Zuid-Afrikaanse kunstproject voor de Biënnale van Venetië dat de minister van Cultuur te ver ging, is straks toch in die stad te zien. Het kunstwerk van Goliath is vanaf de opening van de Biënnale op 4 mei drie maanden lang te zien als video-installatie in de Chiesa di Sant’Antonin-kerk in de wijk Castello. Het Zuid-Afrikaanse paviljoen zal leeg blijven.

Het Concertgebouw kan voortaan musici weigeren als die betrokken zijn bij onder meer oorlogsmisdaden en genocide. Dit staat in nieuwe richtlijnen die het podium stilzwijgend publiceerde, een paar maanden na protest rond de komst van een Israëlische cantor. 

Dat die kwestie nog altijd gevoelig ligt, blijkt uit het zwijgen van de persafdeling van het Concertgebouw. Die beantwoordt woensdag geen vragen over de nieuwe richtlijnen, die in februari op de website werden geplaatst en waarover The Rights Forum als eerste publiceerde. De woordvoerder van het Concertgebouw wil ook niet zeggen of ze zijn opgesteld vanwege de ophef rond de Israëlische legercantor. ‘Dit zijn nu de richtlijnen, en die zijn voor iedereen superduidelijk.’

Bovenbouwleerlingen hebben Het paradijs van slapen van auteur Joost Oomen bekroond met de literaire jongerenprijs De Inktaap 2026. Ook genomineerd waren Gebied 19 van Esther Gerritsen en Rouwdouwers van Falun Ellie Koos. Al bij de opening van het programma liet Oomen weten zich vereerd te voelen met de nominatie, juist omdat ‘het publiek nog puur oordeelt en niet vanuit politieke of literaire belangen’. De jonge juryleden prezen zijn werk: ‘De eigenzinnige personages voelden geloofwaardig menselijk aan, en hun ervaringen nodigden ons uit om na te denken over kwetsbaarheid en verlangen.’

De Alliantie Creatieve Culturele Ondernemers (Alliantie CCO) heeft een brief opgesteld voor minister Letschert (OCW). De Alliantie CCO vraagt aandacht voor de positie van zelfstandige ondernemers in de creatieve culturele sector. De sector heeft grote waarde voor Nederland. Zij inspireert, verbindt en draagt bij aan innovatie en economische ontwikkeling. Deze kracht komt voor een groot deel van zelfstandige ondernemers. Zij ontwikkelen nieuwe concepten, voeren producties uit en zorgen voor vernieuwing. 

De Alliantie CCO constateert dat het huidige beleid steeds sterker inzet op bescherming van makers. Bescherming is belangrijk. Maar de manier waarop dit nu wordt ingevuld, beperkt de ruimte van het ondernemerschap in de sector. Juist in deze context is het belangrijk dat cultuurbeleid ruimte blijft bieden voor zelfstandig ondernemerschap. Bescherming is belangrijk, maar mag ondernemerschap niet verdringen. 

L.H. Wiener heeft de Hans Vervoort Prijs 2026 gewonnen met In verlatenheid (Pluim). Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van 10.000 euro.

De jury schrijft over In verlatenheid: Stilistisch is dit boek een verademing, en een onderdompeling in de totale vreugde van taal. Zonder tegenstribbelen liet de jury zich van acquit af bij de kladden nemen en meevoeren op een reis van jeugd tot ouderdom, en door liefde en pijn. Wie zich zó onbeschermd in zijn angst en falen durft te tonen en ons daarbij het gevoel geeft een vormvaste roman te lezen, heeft een triomf behaald.

Sandrine Verstraete is de winnaar van de Herman de Coninckprijs, de grootste Vlaamse prijs voor poëzie. De prijs werd traditiegetrouw uitgereikt op 21 maart, Wereld Poëziedag, tijdens een feestelijke soirée bij Platform in Antwerpen. Verstraete wint de prijs met haar tweede bundel kamers (het balanseer), waarin ze naar eigen zeggen de taal koestert én ermee worstelt.

Museum Beelden aan Zee in Scheveningen heeft een verbouwing en vergroening aangekondigd. Om de werkzaamheden mogelijk te maken sluit het museum tijdelijk zijn deuren en is een crowdfunding-actie gestart.

De verbouwing en verduurzaming betekent een volgende stap in de ontwikkeling van het museum die begon met het ontwerp van Wim Quist (1930 - 2022). Voor de stichters van het museum, het verzamelaarsechtpaar Theo Scholten en Lida Scholten-Miltenburg ontwierp Quist in 1994 een even monumentaal als vanzelfsprekende museumgebouw dat op harmonieuze wijze samensmolt met het bestaande duinlandschap. 

In de nieuwe podcastserie Fair Enough?! van fairPACCT en de Boekmanstichting verkennen makers, onderzoekers en beleidsmakers hoe de arbeidsmarkt voor culturele zzp’ers eerlijker en toekomstbestendiger kan worden. In de eerste aflevering spreekt Marijne Tesser (communicatie, strategie en beleid) met Maartje Stapel (beeldend kunstenaar), Martijn Arnoldus (onderzoeker) en programma manager fairPACCT Noud van de Rhee. De eerste aflevering van deze driedelige serie gaat in op de kunstenaarsmentaliteit.

Het Nederlandse boekenvak staat onder toenemende druk van social media, ontlezing, streaming en games – en voelt dat vernieuwing meer dan ooit moet gebeuren. Tegelijkertijd liggen de kansen voor het grijpen: slimmer gebruik van data, nieuwe formats en andere businessmodellen. Dat blijkt uit de Innovatieradar Boekenvak 2026 van Renew the Book, gebaseerd op input van bijna 100 professionals. 

Eén van de belangrijkste conclusie uit het onderzoek is dat het boekenvak veel datagedrevener moet gaan werken. Innovatie kan niet langer op gevoel. ‘Data en inzicht’ wordt door respondenten gezien als een van de belangrijkste voorwaarden om lezers beter te begrijpen en succes sneller te herkennen. Daarnaast zal de sector meer hybride en cross-format moeten gaan leren denken. Tenslotte is er een toenemende behoefte aan nieuwe businessmodellen en prijsstrategieën.