Trends & Ontwikkelingen

Het theatercollege is ongekend populair. Bij wetenschappers, journalisten, sporters en schrijvers, die er zo een nieuw podium bij hebben. Bij theaters, die er magere avonden mee vullen. 

Je kunt het zo gek niet bedenken of een bekende wetenschapper, tv-persoonlijkheid, journalist, columnist, advocaat, rechtbankverslaggever, sportheld of schrijver klimt het podium op. Het publiek vreet het: theatercolleges van Van Rossem, maar ook van Beatrice de Graaf, Japke-d. Bouma, Geert Mak, het tv-duo Tim de Wit & Michiel Vos en Tom Dumoulin zijn steevast uitverkocht. In een tijd waarin steeds meer mensen lijken te twijfelen aan wetenschappers, politici, instituten en journalisten, is het opmerkelijk dat er zo veel publiek is voor serieuze theatercolleges.

Choreograaf Adam Khazhmuradov won gisterenavond tijdens de finale van de Rotterdam International Duet Choreography Competition (RIDCC) de XL Production Award. Hij ontving de prijs ter waarde van 100.000 euro voor zijn duet Attempts Left. De publieksprijs ging naar het duet Mother May I van Sabine van Rensburg en Natasha Patterson (collectief People Watching).

Met Muziek Schept een Band wil VSBfonds muzikanten belonen en versterken die niet alleen op het podium willen staan, maar ook iets betekenen voor hun gemeenschap.

In een vol en kolkend EKKO vond op donderdag 18 juni de landelijke finale plaats. Het publiek was in grote getale naar Utrecht gekomen om de finalisten aan te moedigen. [le:ks], de vijfkoppige band uit Bunnik, overtuigde de jury met originele muziek, publieksinteractie en hart voor de natuur. 

Met de opening van de eerste aanvraagronde op 1 juli zet het Fair Pop Fonds een volgende stap in de zoektocht naar eerlijke betaling binnen de Nederlandse popsector. Na jaren van onderzoek, pilots en overleg kunnen artiesten voor het eerst een aanvulling op hun gage aanvragen. EB Live spreekt hierover met Peter Kwint, voorzitter van het Fair Pop Fonds en voormalig SP-Kamerlid, en Patronaat-directeur Jolanda Beyer.

Ruim een jaar geleden spraken de initiatiefnemers nog over de ambitie om een aparte stichting op te richten die de resultaten van de Fair Pop Pilot zou kunnen vertalen naar een praktische regeling voor artiesten. Inmiddels is die ambitie werkelijkheid geworden. Het Fair Pop Fonds opent op 1 juli de eerste aanvraagronde voor Nederlandse acts die optreden op bij de VNPF aangesloten podia.

Donderdag zijn de winnaars van de Tilburg Architectuurprijs 2026 bekendgemaakt. De vakjury koos unaniem voor Krisjkrasjkresj, een kinderdagverblijf in een voormalige wasserij, ontworpen door HSH Architecten. De publieksprijs was voor Ketelhuis Spoorzone, naar ontwerp van BURO013 Architecten.

De stichting PodiumInc brengt artiesten met een beperking en inclusieve gezelschappen samen op haar gelijknamige platform, zodat hun werk beter vindbaar wordt voor programmeurs en podia in Nederland.

Via de site kunnen programmeurs en artiesten elkaar makkelijker vinden, zegt Martine van Dijk, een van de oprichters van de stichting. Dat gebeurt volgens haar nu te weinig, en dat is zonde. ‘Er mist nog een kleur binnen het podiumkunstenveld, en dat is die van talenten met een beperking’, zegt Van Dijk. Met het platform wil PodiumInc tonen wat zij kunnen toevoegen aan het theaterveld. ‘Vaak wordt aangenomen dat het werk van artiesten met een beperking van mindere kwaliteit is en belanden ze in een soort sociaal-artistieke hoek.’

Het Noordbrabants Museum vierde in 2025 het honderdjarig bestaan, maar feest was er nauwelijks. Het museum leed dat jaar flink verlies en medewerkers trokken aan de bel. Toch spreekt de museumdirecteur van een succes.

De inkomsten van het museum bleven bijna 600.000 euro onder de begroting: ruim 9,4 miljoen euro tegenover de begrote bijna 10 miljoen euro. Dit heeft meerdere oorzaken, blijkt uit het jaarverslag van Het Noordbrabants Museum. Zo bleef het bezoekersaantal achter bij de verwachtingen: uit entreegelden kwam tonnen minder binnen dan verwacht en dat gaat ook op voor de sponsoring.

De pas 19-jarige dichter en spoken-word artiest Evie van Aart uit Oss heeft tijdens het culturele programma ‘Tussen de Schuifdeuren’ de Jos Steegstra Poëzieprijs 2026 in de wacht gesleept. De prestigieuze onderscheiding werd op 17 juni 2026 uitgereikt als erkenning voor haar niet-aflatende inzet om poëzie en taal onder de aandacht te brengen van haar generatiegenoten. Evie van Aart kreeg de prijs uit handen van Beppie Lotterman, voorzitter van Poëzie Podium Oss (PPO).

De 12-jarige pianist Yulianna Beziazychna heeft gisteren het Koninklijk Concertgebouw Concours gewonnen. De jury was zeer onder de indruk van haar spel.

Het Koninklijk Concertgebouw Concours is een wedstrijd voor kinderen van 9 tot 14 jaar. Deelname wordt laagdrempelig gehouden: alle muziekstijlen zijn welkom en deelname gaat via de inzending van een YouTube-filmpje. Dit jaar deden er bijna 200 kinderen mee aan het concours. 

Viktorien van Hulst is herbenoemd als directeur-bestuurder van Fonds Podiumkunsten. Dat heeft minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap besloten. De herbenoeming gaat in op 1 juli 2026 voor een periode van 5 jaar.

Viktorien van Hulst is sinds 1 juli 2021 directeur-bestuurder van Fonds Podiumkunsten. In deze rol is zij verantwoordelijk voor de uitvoering van het rijksbeleid voor de podiumkunsten dat bij het Fonds belegd is en voor de verdeling van subsidies aan makers, gezelschappen, podia en festivals. De Raad van Toezicht van het Fonds is verheugd over de herbenoeming. 

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Rianne Letschert heeft op voordracht van de Raad van Toezicht Michael Huijser benoemd tot nieuwe directeur-bestuurder van het Mondriaan Fonds. Michael Huijser volgt per 17 augustus 2026 Eelco van der Lingen op, die afgelopen februari directeur werd van het Fries Museum, Keramiekmuseum Princessehof en het Fries Verzetsmuseum.

Het Architectuur in Nederland – Jaarboek is een instituut. Sinds 1988 verschijnt de publicatie traditiegetrouw ieder voorjaar met voorbeeldstellende projecten die het jaar daarvoor zijn opgeleverd, en essays voor de duiding. Dit jaar was er opeens een new kid in town. Maas Lawrence, de uitgeverij van Hans Ibelings en Nanne de Ru lanceerde het jaarboek NL25. Een spiegelende verschijning met alle projecten die na een open oproep door bureaus waren ingezonden. 

Het BredaPhoto Festival heeft de volledige line-up bekendgemaakt. De twaalfde editie van het BredaPhoto Festival belooft vanaf 11 september een stadsbreed fotografisch verhaal te worden dat je niet alleen bekijkt, maar ook een beetje ondergaat. Breda verandert opnieuw in een groot openluchtmuseum, waar kunst op onverwachte plekken opduikt: van parken tot een oud politiebureau en zelfs een voormalige vrouwengevangenis.

Het overkoepelende thema van deze editie is troost en veerkracht. Onder de titel Our Songs Came Through brengt BredaPhoto Festival werk samen van ruim veertig fotografen en kunstenaars uit de hele wereld. 

Vijf voorstellingen gemaakt, voor de vierde keer op De Parade en een vijfjarig bestaan; voor het Eindhovense jeugdtheatergezelschap Oortwolk genoeg redenen voor feest. „Dit had ik vijf jaar geleden nooit kunnen bedenken”, zegt Suzanne van der Horst, regisseur en oprichter van Oortwolk. „Maar dit doe ik niet alleen, ik heb een mooi team om me heen. Zonder acteurs en de andere teamleden was ik hier niet gekomen.” Met Oortwolk maakt ze eigenwijs en gelaagd theater voor iedereen vanaf 4 jaar. 

In 2025 kenden het Fonds Podiumkunsten, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Eindhoven het gezelschap meerjarige subsidies toe. „Dat was een mooie erkenning. Nu hebben we de kans vier jaar vooruit te kijken.” 

De Europese Cultuurprijs 2026 wordt dit jaar uitgereikt aan de Bulgaarse stersopraan Sonya Yoncheva. Zij is verkozen tot winnaar voor haar werk als zangeres, producent en ambassadeur van de Europese cultuur. Haar ontdekker, dirigent William Christie, reikt de prijs persoonlijk uit tijdens een feestelijke gala-avond in Amsterdam.

Kunstenaars willen maken en blijven dat doen, zelfs als de beloning belabberd is. Ook werknemers in de filmsector worden veelal gedreven door het heilige vuur – en krijgen slecht betaald. Maar er wordt hard gewerkt aan eerlijke betaling. Het nieuwe platform Filmwerkwijs maakt sectorafspraken en richtlijnen voor fair pay digitaal toegankelijk.

Robin Kramer won zaterdag in Harlingen de Anton Wachterprijs 2026 voor zijn debuut Achtertuinen. De tweejaarlijkse prijs geldt als een van de belangrijkste onderscheidingen voor het beste Nederlandstalige literaire prozadebuut. 

Componist Antonio Biancaniello heeft het Stipendium RFO gewonnen. Tijdens het slotconcert van de Dag van de Componist speelde het Radio Filharmonisch Orkest werken van drie jonge componisten. Daarna stemden het orkest en het publiek op hun favoriete werk. Naast Biancaniello kreeg Thijmen Krijgsman de publieksprijs.

De wereldtop van de gypsyjazz komt uit Sinti-kampjes in het Brabantse Nuenen. Gitaristen uit de VS, Australië en Europa krijgen er les van hun grote voorbeelden. Sinti-muziek doorgeven is Paulus Schäfers missie. Daartoe bedacht hij tien jaar geleden het gitaarkamp. ‘Gypsyjazz leren spelen, zoals wij het hebben geleerd. Niet met noten, maar met en van elkaar.’ De animo was overweldigend. Overal in de wereld willen niet-Sinti, de Gadje, gitaar leren spelen zoals Django. De muziek heeft swing, kan een melancholische ballad zijn en draait om de akoestische gitaar. Medeorganisator en leraar Stochelo Rosenberg (58) is de blikvanger van het gitaarkamp.

Nuenen mag dan trots zijn op al die internationaal bejubelde muzikanten, het lukt de gemeente tot dusver niet om voor de Sinti te doen wat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voorschrijft. Gemeenten moeten zorgen voor voldoende standplaatsen voor woonwagenbewoners, zodat die volgens hun tradities en culturele identiteit kunnen leven.

Caitlin Becker Hof, student aan St. Joost School of Art & Design, mag zichzelf winnaar noemen van de Atelierprijs Breda 2026. Vanaf 1 september krijgt zij een jaar lang toegang tot een gastatelier in het CLIB-pand Electron.

Caitlin Becker Hof studeert binnenkort af in Illustrated & Animated Storytelling aan St. Joost School of Art & Design, een onderdeel van Avans Hogeschool. De Atelierprijs, mogelijk gemaakt door de gemeente Breda, biedt haar de kans om zich verder te ontwikkelen als illustrator en startend ondernemer. Naast het gebruik van het atelier ontvangt zij begeleiding van CLIB en het Avans Ondernemers Centrum in het opzetten van een eigen beroepspraktijk.

In de 20ste eeuw had je er twee. In de 21ste eeuw vertienvoudigde dat aantal zowat: klassieke festivals georganiseerd door musici zelf. Wat is er voor musici zo aantrekkelijk aan een eigen festival? En kan het publiek wel zoveel festivals aan?

Musici starten festivals om artistieke vrijheid te hebben, samenwerkingen te creëren en directer contact met het publiek te maken. Festivals bieden ruimte voor unieke ad-hoc ensembles en een inhoudelijk verhaal rond een thema. Tegelijk zijn ze intensief, financieel onzeker en tijdrovend. Ondanks het grote aanbod zien organisatoren weinig concurrentie, maar wel een tendens naar steeds grotere en drukker geprogrammeerde festivals, wat volgens sommigen ten koste gaat van de intimiteit en focus.

De Europese Cultuurprijs 2026 wordt dit jaar uitgereikt aan de Bulgaarse stersopraan Sonya Yoncheva. Zij is verkozen tot winnaar voor haar werk als zangeres, producent en ambassadeur van de Europese cultuur. Haar ontdekker, dirigent William Christie, reikt de prijs persoonlijk uit tijdens een feestelijke gala-avond in Amsterdam.

Bad, dat was zo’n beetje de teneur onder recensenten toen zij de film Michael hadden gezien. Maar ondanks die kritieken en de verhalen over misbruik die nadrukkelijk níet in de film voorkomen, gaan bezoekers massaal naar de biopic over Michael Jackson, de popster die in 2009 overleed. Michael passeerde deze week de grens van 1 miljoen bezoekers in de Nederlandse bioscopen.

Biopics van popsterren zijn uitgegroeid tot een populair format in Hollywood. Veel biopics draaien om herkenning. Vooral door hits in de film op te nemen. Dat effect is terug te zien in de streamingcijfers. Nooit eerder luisterden zoveel mensen via Spotify en andere streamingdiensten naar hits van Michael Jackson.

Afstuderen in een saai klaslokaal? De studenten van het Summa College in elk geval niet. Het jaarlijkse terugkerend Crafted festival transformeert het Klokgebouw tot een bijzonder festival. Het industriële Klokgebouw wordt omgetoverd tot een waar kijkspel. Van fashion en interieurbouw tot technologie en van design tot hospitality. Elke hoek van de ruimte wordt gevuld door iets waar de studenten het gehele jaar hard aan hebben gewerkt.

Een creatieve werkplaats, zo omschrijft kunstenaar David Bade de Tuin der Lusten. Zelf geeft hij de ‘Burn Out Clinic’. Een van de opvallendste onderdelen van de Tuin der Lusten, waar wordt voorbereid op de Bosch Parade, een varend kunstfestival.

De Tuin der Lusten, sinds 21 mei open en gratis toegankelijk voor iedereen, bruist van de activiteiten. Wie binnenloopt, ziet kunstenaars aan hun vaartuigen werken voor de Bosch Parade en kan eventueel meedoen aan een van de vele workshops. Naast de Burn Out Clinic zijn er ook dansvoorstellingen en een fluitworkshop. „Het is toegankelijk, niet elitair. Kunst is hier voor iedereen”, zegt Bade.

Culturele organisatie hebben te maken met steeds meer digitale wet- en regelgeving. Dat komt doordat steeds meer onderdelen van het werk digitaal verlopen: online ticketverkoop, publieksdata, nieuwsbrieven, digitale collecties, websites, apps en het gebruik van AI-tools. Ook zijn veel organisaties afhankelijk van externe leveranciers, zoals ticketing- en cloudsystemen. 

In een overzicht van DEN vind je de belangrijkste digitale wet- en regelgeving voor de cultuursector. Van AI en privacy (AVG) tot digitale toegankelijkheid, auteursrecht en cybersecurity. Per onderwerp lees je kort wat de regels inhouden en wat je als culturele organisatie moet regelen. 

De Zilveren Griffels en Penselen zijn uitgereikt aan de blij verraste makers van de negentien beste geschreven en mooist geïllustreerde kinderboeken van het afgelopen jaar. Daarnaast werd voor het eerst de winnaar van de Groene Griffel bekendgemaakt, een nieuwe prijs in samenwerking met het Wereld Natuur Fonds. Deze bekroning voor het beste kinderboek over natuur en wilde dieren ging naar Lotte Stegeman voor het boek Wij, beren.

De winnaars van een Zilveren Griffel of Zilveren Penseel maken kans op de Gouden Griffel of het Gouden Penseel, die voorafgaand aan de Kinderboekenweek worden uitgereikt tijdens het Kinderboekenbal. 

Sena is toegetreden tot AFEM, de internationale branchevereniging voor de elektronische muziekindustrie. Als eerste organisatie voor naburige rechten binnen dit netwerk zet Sena hiermee een belangrijke stap in het vergroten van haar internationale positie en het versterken van de bekendheid van naburige rechten binnen de dance sector.

Dat schijnzelfstandigheid sterk leeft bleek op 16 juni 2026 tijdens een netwerkbijeenkomst over de inhuur van zzp’ers, georganiseerd door digiPACCT en Oog voor Impuls, beide programma’s van Platform ACCT, samen met betrokken brancheorganisaties. Tijdens de bijeenkomst werd de actuele stand van zaken juridisch en fiscaal toegelicht. Ook kwamen twee praktijkvoorbeelden aan bod van organisaties die de overstap hebben gemaakt van zzp-inhuur naar dienstverbanden.

De organisatie van PopOss en Centrum voor de Kunsten Muzelinck gaan de komende jaren samenwerken. Doel is om het muziekfestival te gaan verbreden met ook andere creatieve onderdelen. De komende editie op 5 juli moet dat al zichtbaar worden. Muzelinck levert onder meer via het Rockkoor Oss een bijdrage aan de programmering. 

Je voelt in je buik wat je publiek wil. Maar wat als je wat mist? Met publieksdata stop je met gokken en weet je echt wie je bereikt, wie je nog niet ziet, en waar je budget het meest impact heeft. Je programmeert beter, je communicatie wordt scherper, en je groei wordt meetbaar. DEN publiceert nu een stappenplan voor culturele organisaties, ook kleinere instellingen, die willen starten met publieksdata of net gestart zijn en door willen pakken. 

Arm theater, Theater van de Onderdrukten, Werkteater, wijktheater, relationele esthetiek, ontmoetingskunst – een kleine duik in de rijke historie leert dat de neiging tot categoriseren niet leidt tot een eenduidige definitie van wat sociaal-artistiek theater – zoals we het nu in Nederland veelal noemen – precies is. 

In Nederland lijken zowel de hoeveelheid makers en instellingen als de frequentie van sociaal-artistieke projecten de laatste twee decennia wel geëxplodeerd – feitelijk doordat er verschillende lijnen uit de geschiedenis samen komen. Een overzicht in Theaterkrant magazine.