Trends & Ontwikkelingen

Prestigieus, drukbezocht en geroemd: de Tefaf lokt jaarlijks tienduizenden mensen naar Maastricht. Maar hoe blijf je als kunstbeurs aan de top en zorg je ervoor dat je ook de volgende generatie bezoekers, handelaars en liefhebbers weet te trekken? „We moeten daar nu nóg beter over nadenken.”

Dat begint met het aanboren van een nieuwe generatie handelaren. Hiervoor zette de beurs showcase op. Ook inhoudelijk probeert de Maastrichtse kunstbeurs nadrukkelijk aansluiting te houden bij een nieuwe generatie, een derde van de beurs bestaat uit moderne en hedendaagse kunst. Een andere ontwikkeling: sinds dit jaar is er meer fotografie en hedendaags design te zien. 

Een nieuw muziekfestival speciaal voor kinderen, met als doel om ze van hun telefoon af te krijgen. Weg van het scherm, de concertzaal in. Het is een initiatief van violist Julia Fischer. Het belangrijkste doel van het project is om de greep van internet en sociale media tegen te gaan. Fischer maakt zich zorgen om de jonge generatie, die alleen nog maar in een virtuele wereld leeft, en doet er alles aan om ze naar concerten te krijgen. Daar kunnen ze nieuwe dingen ervaren en nieuwsgierig worden. En “ook het publiek van de toekomst moet verdiend en aangetrokken worden,” vertelt Fischer.

Zeven jaar geleden zette Julia Fischer al een kinderorkest op touw. Maar nu komt er dus ook een heel festival. Aan de Duitse muziekwebsite BR Klassik vertelt ze: “Mijn idee was: als er ergens een concertzaal is, zou die één keer in het jaar zijn deuren speciaal voor kinderen moeten openen.” 

Het was decennia in alle dorpen en steden een vertrouwd beeld in de winkelstraat, en zelfs op elk treinstation: een muziekwinkel. Een grote winkelstraat had zelfs een eigen megastore, een soort warenhuis vol cd's, dvd's, T-shirts, boeken en ander fanmateriaal.

Door de hernieuwde interesse van muziek op vinyl keren muziekwinkels de afgelopen jaren in rap tempo terug in het straatbeeld. De populariteit van de fysieke geluidsdrager groeit zo hard dat zelfs een buitenlandse keten de sprong naar Nederland waagt. Vorige maand opende het Britse HMV in Den Haag een eerste vestiging in Nederland. En vandaag komt daar al nummer twee bij, in de Amsterdamse Kalverstraat. 

Het is Boekenweek en met het boekenbal in Amsterdam is afgelopen vrijdag feestelijk afgetrapt. Tijdens de promotieweek voor het boek organiseren boekhandelaren en bibliotheken activiteiten, trekken schrijvers door het land en krijgen klanten bij een aankoop in een boekenwinkel het Boekenweekgeschenk Piaggio van Hendrik Groen cadeau.

Al langer is bekend dat jongeren minder lezen dan ouderen. Wel is er een verschuiving gaande: in een recente peiling zegt een op de drie gen-Z'ers (geboren tussen ongeveer 1997 en 2012) minstens iedere maand wel in een boekhandel te komen en dat is meer dan oudere generaties. Het thema van de Boekenweek is dit jaar 'mijn generatie'. 

Smiljan Radic is onderscheiden met de Pritzker Prize 2026. De zestigjarige Chileen wordt door de jury van ‘s werelds belangrijkste architectuurprijs geprezen als een architect die elke opgave met een hoge mate van originaliteit benadert en gebouwen ontwerpt die zowel fragiel ogen als een stille vorm van plezier uitstralen.

Volgens de organisatie van de Pritzker Prize hanteer Radic geen herhaalbare architectuurtaal, maar benadert hij elk gebouw als een afzonderlijke opgave, waarbij het ontwerp wordt gevormd door de sociale, historische en politieke context. “Zijn gebouwen ogen tijdelijk, instabiel of opzettelijk onafgewerkt, bijna alsof ze op het punt staan te verdwijnen, maar ze bieden tegelijkertijd een geordende, optimistische en ingetogen vreugdevolle schuilplaats, waarin kwetsbaarheid wordt omarmd als een intrinsieke voorwaarde van het leven”, stelt de Pritzker-jury.

Vrijdag komen de rijke kunstverzamelaars met hun privévliegtuigen naar Maastricht om hun slag te slaan. Daarna zullen nog een kleine week mensen komen kijken die alleen maar van zo’n schilderij kunnen dromen. Er worden tot donderdag 50.000 bezoekers verwacht. Voor hen is de beurs een gigantisch pop-upmuseum waar je de bijzonderste dingen kunt zien bij de 276 handelaren en galeries uit de hele wereld. Een museum met een sushi- en een oesterbar tussen de kunstwerken.

Will Korner, hoofd van de beurs, hoopt ook dat mensen hier binnenlopen en iets interessants ontdekken. “We staan erop dat er bij elk van de ruim 15.000 objecten een kaartje hangt met uitleg. En we verwachten van de galeriehouders dat ze over de kunst vertellen.” Daarom vindt de Brit Tefaf verre van snobby. “Bij sommige kunstbeurzen heb je het gevoel dat je het moet snappen. Hier mag je alles vragen.”

Het Museum Rotterdam heeft een cadeautje gekregen. Het gaat om het portret van Willem Westerman (1864-1935). Als directeur van de Rotterdamse Bankvereeniging (Robaver) stond hij aan de absolute top van de financiële wereld. Onder zijn leiding groeide Robaver uit tot de grootste bank van het land. Het portret is in 1921 geschilderd door Jan Toorop, een van de meest vooraanstaande kunstschilders van zijn tijd. 

Aan wie het museum het schilderij precies te danken heeft, wil conserator Liesbeth van der Zeeuw niet zeggen. Een anonieme gulle gever dus. „Zulke schenkingen krijgen we met enige regelmaat. We hebben een enorme portrettencollectie, van bewindhebbers van de VOC tot G.J. de Jongh, en die breiden we graag uit. Dit is de eerste Jan Toorop die we hebben.”

On Stage is in twaalf jaar tijd uitgegroeid van een muzikale avond voor eigen mensen tot een multicultureel festival voor de stad. Zaterdag 21 maart spelen er maar liefst 28 groepen op vijf podia en in alle foyers, inclusief een dance-area en een karaoke-podium. De regio Eindhoven staat internationaal bekend als hightech regio, gecentreerd rond een alsmaar groeiend ASML. Een wereld vol slimme bèta’s, voor de buitenwacht, mensen die in de meest brede zin van het woord goed zijn met ‘cijfertjes’. Wie nou denkt dat cijfertjes het allerbelangrijkst zijn vergist zich; er zit een enorme creatieve potentie bij ASML. 

„Creatief zijn onze mensen sowieso”, zegt Carl Leen, Program Manager Society & Community Engagement. „Velen zijn ook nog eens muzikaal creatief, getuige het grote succes van ASML On Stage, dat is uitgegroeid tot een multicultureel festival, met 28 bands bestaande uit 138 performers, waarvan vijftig ASML-medewerkers.” Het sleutelwoord is ‘verbinding’, met zowel de binnenwereld van ASML als met de regio.

Politieke thriller One Battle After Another werd de grote winnaar van de avond. Toepasselijk, voor een beladen, politieke prijzenceremonie, in een zwaarbeveiligd Dolby Theatre in Los Angeles zondagnacht. De film verzilverde zes van zijn dertien nominaties. De film raakte met name in Amerika een snaar; sommige scènes kon je griezelig herkenbaar terugzien in de ICE-razzia’s en immigratiekampen in het nieuws. 

Regisseur Paul Thomas Anderson won drie Oscars voor de film (beste film, regie en geadapteerd scenario). Acteur Sean Penn won voor de Oscar voor beste mannelijke bijrol. Runner-up Sinners won vier Oscars, op een recordaantal van zestien nominaties: beste acteur, origineel scenario, cinematografie en muziek.

Het leek misschien een luchtkasteel van 013-directeur Frens Frijns, maar het poppodium en de gemeente Tilburg maken serieus werk van een groot amfitheater bij de stad. Er is nu een concrete locatie in beeld. 

Gemeente Tilburg en Poppodium 013 onderzoeken de mogelijkheden voor de ontwikkeling van Adem, een grootschalig openlucht-amfitheater voor grote concerten en een landschapspark aan de rand van de stad. Het gebied moet het hele jaar toegankelijk worden voor inwoners. Naast evenementen moet het een plek worden om te wandelen, recreëren en elkaar te ontmoeten. Vrijdag maakten Frens en wethouder Maarten van Asten (VVD) bekend dat de haalbaarheid van de plannen bij industrieterrein Vossenberg verder worden onderzocht. 

Het Van Gogh Museum in Amsterdam heeft op kunstbeurs TEFAF een werk van de Franse kunstenaar Virginie Demont-Breton gekocht. Het werk gold als een inspiratiebron voor Vincent van Gogh, die er zelf ook een versie van schilderde.

Het Van Gogh Museum kocht het schilderij aan de vooravond van kunstbeurs TEFAF in Maastricht, die zaterdag begint en tot en met donderdag duurt. Het museum zegt niet hoeveel het werk heeft gekost. Het is het eerste schilderij van Demont-Breton dat in een openbare Nederlandse collectie te zien is.

Hoe bereid je je als museum voor op situaties zoals wateroverlast, brand, cyberaanvallen of maatschappelijke spanningen? En als er iets gebeurt: welke objecten wil je dan als eerste beschermen?  De Museumvereniging heeft twee nieuwe hulpmiddelen gepubliceerd die musea hierbij ondersteunen: de Wegwijzer Weerbaarheid collectiebeherende instellingen en het Selectiekader Weerbaarheid collectiebeherende instellingen. De tools helpen teams om risico’s te bespreken en concrete keuzes te maken voor de bescherming van hun collectie.

Voor de derde keer op rij gaat de hoogste internationale onderscheiding voor boekontwerp, de Gouden Letter, naar Nederland. Ditmaal is het boek Ourouboros Wings van Benaiah French in de prijzen gevallen. Ourouboros Wings, is het afstudeerproject van kunstenaar en ontwerper French aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) in Den Haag.

Op zaterdag 6 juni heropent het Valkhof Museum in Nijmegen de deuren van zijn vertrouwde onderkomen. Het uit 1999 stammende gebouw onderging de afgelopen jaren een ingrijpende renovatie. De oorspronkelijke architect van het museum, UNStudio, verzorgde ook het ontwerp voor de opknapbeurt van het gebouw aan de rand van het Valkhofpark.

De renovatie, die werd gefinancierd door de gemeente Nijmegen, is aangegrepen om het museum toekomstbestendig, transparanter en energiezuiniger te maken. 

PwC Nederland brengt merkbeleving, werkomgeving en employee experience bij elkaar door een innovatieve samenwerking met het Koninklijk Concertgebouworkest. Met een speciaal ontwikkelde brand- en workplace experience 'Unlock high performance' zorgt klassieke muziek ervoor dat medewerkers zich gedurende hun werkdag beter kunnen concentreren, meer energie krijgen en momenten van rust ervaren.

Tilburg zet haar naam als dansstad verder kracht bij: in oktober 2026 is de stad voor het eerst gastheer van een heuse regio-editie van de Nederlandse Dansdagen, het toonaangevende landelijke festival voor de Nederlandse dans. Schouwburg & Concertzaal Tilburg vormt samen met Tilburg Dansstad het hart van deze eerste Tilburgse editie, die plaatsvindt van 9 t/m 11 oktober 2026. 

62 procent van de leden van de Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten ervaart druk of (zelf)censuur bij het ontwikkelen van nieuwe producties. Dat blijkt uit een eigen onderzoek van de branchevereniging van de professionele podiumkunstproducenten en -festivals.

‘Makers en programmeurs geven aan dat maatschappelijke gevoeligheden, druk en verwachtingen van het publiek een rol spelen bij de inhoudelijke keuzes die ze maken’, schrijft de vereniging. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de artistieke vrijheid en de diversiteit van het aanbod. ‘Sommige thema’s worden vermeden of afgezwakt om mogelijke weerstand te voorkomen.’ Maandag 16 maart organiseert de NAPK een bijeenkomst over artistieke vrijheid en de vraag hoe de podiumkunsten kunnen bijdragen aan (het behoud) van een tolerante en democratische samenleving. 

Op 11 maart is de 91e Boekenweek gestart. Tot en met 22 maart staan boekhandel en bibliotheek in het teken van het grootste lezersfeest van Nederland. De start wordt dit jaar gemarkeerd met een bijzondere ode aan de boekhandel. In een landelijke campagne in de grote dagbladen schitteren boekhandelaren uit heel Nederland met hun favoriete boek. De boodschap is helder: de boekhandel is het kloppend hart van de Boekenweek.

Met deze aftrap zet de Boekenweek bewust de boekhandel centraal. Daar gebeurt het iedere dag: het hele jaar door brengen boekhandelaren met kennis, passie en aandacht boeken onder de aandacht, geven ze leestips op maat en verbinden ze lezers met nieuwe werelden.

Pia Douwes heeft dinsdagavond een koninklijke onderscheiding gekregen voor haar inzet voor de Nederlandse podiumkunsten en maatschappelijke initiatieven. De zangeres en musicalactrice is benoemd tot rid­der in de Or­de van de Ne­der­land­se Leeuw.

Dirigent en componist Léon Vliex uit IJsselstein krijgt de Nationale Buma Award voor de Blaasmuziek 2026. De prestigieuze prijs wordt hem toegekend voor zijn "grote bijdrage aan het repertoire voor blaasorkesten en zijn blijvende inzet voor de ontwikkeling van de blaasmuziek". De officiële uitreiking volgt op een later moment.

Het Eindhovense lichtfestival Glow is bekroond met de prestigieuze Grand Prix van de Nationale Evenementenprijzen. Het bestuur van de gelijknamige stichting kende de onderscheiding maandag toe tijdens het Nationaal Congres Evenementen in Zandvoort.

De Grand Prix wordt eens in de twee jaar uitgereikt en is bestemd voor een bestaand evenement dat, wat omvang, geschiedenis en uitstraling betreft, is uitgegroeid tot een bijzonder fenomeen en daarmee blijvend kleur heeft gegeven aan het Nederlandse evenementenlandschap.

Eindelijk is er zekerheid voor het Van Abbehuis. Nu de gemeente Eindhoven een oplossing heeft gevonden voor de hoge huur, kan directeur Fréderique Scholtes vooruitkijken. Van de villa wil ze een huis voor kunst maken, inclusief reuring. In februari heeft het Eindhovense college van B en W besloten om een oplossing te bieden voor de hoge huurprijs die de gemeente vraagt voor het huis. Na de verduurzaming die vanaf de zomer gerealiseerd wordt, bedraagt die 60.000 euro. De gemeente komt de huurders tegemoet met een jaarlijkse subsidie van 23.000 euro.

Directeur Fréderique Scholtes wil van de villa een levendig kunsthuis maken dat sneller op de actualiteit kan inspelen dan traditionele musea. Naast de verbinding met regionale kunst en de ateliers van lokale kunstenaars, wil ze ook internationaal kijken. Zeker in tijden van geopolitieke onrust wil ze kunstenaars met diverse achtergronden samenbrengen. Een plek waar altijd iets te beleven valt.

Dancegigant Armada Music heeft een elektronische muziekproducer jarenlang correct uitbetaald voor de digitale exploitatie van zijn muziek. Dat oordeelde de rechtbank Amsterdam woensdag in een civiele zaak over royalty’s uit streaming en downloads. Wel krijgt de artiest gelijk op een ander punt: hij mag zijn contracten met het label beëindigen en krijgt zijn rechten terug.

De zaak past in een bredere reeks procedures over streaminginkomsten. Zo kreeg Universal Music eind 2025 eveneens gelijk in een zaak waarin Nederlandse artiesten een 50/50-verdeling van streamingopbrengsten eisten. Ook daar oordeelde de rechter dat niet was aangetoond dat het label te weinig had betaald en zag de rechtbank geen reden om de oude contracten open te breken.

Hoe kan ontwerpkracht innovatie versnellen en organisaties vooruit helpen? In de nieuwe publicatie How Design Works laten het Ministerie van Economische Zaken en Dutch Design Foundation zien hoe ontwerp bijdraagt aan ondernemerschap, groei en maatschappelijke impact.

De publicatie bundelt inzichten en praktijkvoorbeelden van ontwerpers, bedrijven en organisaties die design inzetten als strategisch instrument. Zo beschrijft ontwerpbureau npk design hoe ontwerp helpt om complexe technologie te vertalen naar bruikbare producten en systemen. Pretty Plastic laat zien hoe ontwerponderzoek naar circulair plastic uitgroeide tot een bedrijf dat gevelbekleding maakt van gerecycled materiaal. En Greenberry laat zien hoe digital en social design kunnen bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken.

Waar andere festivals kampen met ‘last-minute’-twijfelaars, bouwt Paaspop een trouwe achterban op. „Er bestaat gewoon een ontzettend grote groep Paaspoppers die, ongeacht wat de line-up doet, toch wel komt”, aldus Bas van Duren, hoofdredacteur van 3voor12 Tilburg. Volgens Van Duren zit een belangrijk deel van het succes in de sterke regionale verankering van het festival. „Een enorm percentage van de bezoekers komt van binnen een straal van ongeveer 50 kilometer." Die regionale binding wordt volgens hem ook versterkt, doordat het festival grotendeels werkt met vrijwilligers uit de regio. 

Het festival neemt nog een andere grote drempel weg: de onvoorspelbaarheid van het Nederlandse weer. In een land waar het begin april kan vriezen, regenen of stormen, heeft Paaspop een oplossing. Op één buitenpodium na bevinden alle zeventien area’s zich in verwarmde tenten. Naast die praktische factoren speelt ook de programmering een rol. Paaspop kiest niet voor één muzikaal profiel, maar voor wat je een ‘supermarktmodel’ zou kunnen noemen: een breed aanbod waarbij er voor vrijwel elke bezoeker iets tussenzit. 

Rapper Sef (Yousef Gnaoui) heeft met het album Lieve Monsters de Edison Pop voor het Beste Album gewonnen. Zangeres Roxy Dekker kreeg voor haar album Mama I Made It de Edison Pop. Een opvallende winnaar met twee Edisons maandagavond werd de jonge volkspop-zanger Samuel Welten. Niet alleen was hij de Beste Nieuwkomer, ook won hij de categorie Hollands. Het nummer ‘ZaaZaa’ van Frenna ft Shallipopi kreeg een Edison voor de Beste Song en zangeres Bente won in de categorie Nederlandstalig voor haar vele singles in 2025.

Verder waren er prijzen voor Dj Afrojack (Dance), de band Kensington (Rock), rapper Cho (Hiphop) en rapper Jonna Fraser ging met de prijs naar huis in de categorie Soul/R&b/Funk. De Edison bestaat 66 jaar en geldt als oudste muziekprijs in Nederland. Naast de elf juryprijzen ging de Edison Pop Oeuvreprijs 2026 tot slot naar de Haagse band Di-Rect.

In Brussel wordt een Citroëngarage omgebouwd tot een nieuw museum: Kanal – Centre Pompidou, dat ook een ontmoetingsplek en toeristische hotspot moet worden. Ruim tien jaar na de eerste plannen komt het er nu echt: het eerste grote museum voor moderne en hedendaagse kunst in Brussel, dat op 28 november van dit jaar de deuren zal openen. Hoewel de naam anders doet vermoeden, is dit nieuwe museum geen dependance van het Parijse Centre Pompidou, maar een opzichzelfstaand museum gefinancierd door het Brusselse gewest. Wel geeft de collectie van het Franse museum de tentoonstelling van Kanal, zoals het museum kortweg wordt genoemd, mede vorm. Daarnaast heeft het team van Kanal de afgelopen jaren gebouwd aan een eigen collectie met vooral hedendaagse kunst van Brusselse en Belgische kunstenaars.

De horeca van de Cacaofabriek draait verlies. Inmiddels is de zoveelste (interim-)directeur aan de slag gegaan. De Cacaofabriek in Helmond heeft al jaren problemen, vooral in de horeca, die veel verlies maakt. In 2024 was het verlies ongeveer anderhalve ton en de schulden liepen op tot bijna een half miljoen euro.  Er zijn in korte tijd meerdere directeuren geweest, wat extra onrust geeft.  Vroeger werd de horeca door een commerciële partij gerund en werd er winst gemaakt, maar sinds de organisatie het zelf doet, gaat het slechter. Het bestuur wilde meer controle omdat de horeca meer zijn eigen koers volgde, maar hierdoor is de financiële situatie verder verslechterd.