Trends & Ontwikkelingen

Rapper Ye, ook bekend als Kanye West, moet geweerd worden uit Nederland. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer steunt een motie daarover van de ChristenUnie en de VVD. De Amerikaanse artiest wil begin volgende maand twee concerten geven in het stadion Gelredome in Arnhem, maar de Kamer vindt dat die niet door moeten gaan vanwege antisemitische uitlatingen van Ye in het verleden. De Kamer wil dat het kabinet zich gaat inzetten om Ye ook uit Nederland te weren. De motie werd gesteund door D66, GroenLinks-PvdA, PVV, CDA, JA21, SGP, BBB, 50Plus, Partij voor de Dieren, Volt en het lid Keijzer.

Eerder leek er nog een motie nodig om kunstzinnige invullingen te krijgen van bepaalde locaties in Roosendaal. Het college is voortvarend te werk gegaan en achtte een haalbaarheidsonderzoek overbodig. Daarmee krijgt het plan om kunst in de stad en dorpen te brengen al snel vorm. Onder de noemer Roos in de picture zijn er al kunstwerken gerealiseerd op verschillende locaties. 

De gemeente Roosendaal erkent het belang van beeldende kunst in de openbare ruimte. Voor die ontwikkeling en een professionele aanpak hebben ze de Advies Commissie Public Art in het leven geroepen. Kunstenaar Benjamin Scheltema vertelt over de samenwerking met inwoners. 

Iedere maand vertraging die optreedt bij de realisatie van de nieuwe culturele broedplaats in de Belcrum kost Breda 60.000 tot 70.000 euro extra. Dat zegt wethouder Jeroen Bruijns, die een snelle bouw nastreeft. „Een Blind Wall-tekening prima, maar dat is een ander traject.”

Bruijns (CDA, vastgoed) reageerde donderdag op diverse raadsfracties nu een besluit wordt genomen over de 14 miljoen euro kostende nieuwbouw van Podium Bloos, theaterwerkplaats Tiuri, Makers van Breda en Nieuwe Veste. Over de broedplaats zelf is nauwelijks discussie. De twijfel zit hem vooral in de donkere gevel aan de Speelhuislaan.

Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) heeft met eenparigheid van stemmen twee adviezen goedgekeurd waarin er bij de EU op wordt aangedrongen de programma’s Erasmus+ en AgoraEU in het kader van het volgende meerjarig financieel kader (MFK) 2028-2034 adequaat te financieren en te waarschuwen voor bezuinigingen of herschikkingen vanuit het cohesiebeleid.

In de twee adviezen, die tijdens de CvdR-zitting van 6 mei 2026 zijn goedgekeurd, wordt aangedrongen op een zinvolle betrokkenheid van lokale en regionale overheden bij het ontwerp, de uitvoering en het beheer van deze initiatieven.

IMPALA heeft een actieplan voor de Europese cultuursector gepubliceerd. Voor de brancheorganisatie is een gecoördineerde strategie noodzakelijk om de groei en de diversiteit van de culturele sector te versterken. Het plan richt zich expliciet op het borgen van Europese controle over intellectueel eigendom (IP), culturele infrastructuur en waardeketens. Het plan benadrukt het belang van schaalvergroting binnen de onafhankelijke sector om Europese IP-eigendom en infrastructuur binnen de regio te houden. 

Op woensdag 13 mei onthult wethouder Jeroen van den Bosch in Heusden het nieuwe sokkelproject kunstwerk. Kunstenaars Paul Ebben (voormalig sokkelproject kunstenaar) en Frans Dingemans (nieuwe sokkelproject kunstenaar) verwisselen van tevoren de beelden. Het sokkelproject biedt sinds 2011 een plek aan voor kunstenaars om hun werk, gedurende een jaar, tentoon te stellen in de openbare ruimte. Ook biedt het inwoners en bezoekers de kans in aanraking te komen met kwalitatieve kunst.

Het stadsbestuur van Groningen denkt de geplande grote popzaal toch te kunnen realiseren in cultuurcentrum De Oosterpoort, in plaats van in de toekomstige wijk Spoortkwartier. Uit een onderzoek blijkt dat de grote zaal kan worden uitgebreid tot 3.200 bezoekers door een tweede ring toe te voegen.

Daarmee volgt een nieuwe wending in een zich al jaren voortslepend dossier. Aanvankelijk wilde Groningen De Oosterpoort slopen en een nieuw multifunctioneel muziekgebouw realiseren in Spoorkwartier. Vorig jaar bleek al dat dit plan te duur was, waarna het college alleen nog voor een nieuwe popzaal in de genoemde wijk ging. Uit onderzoek, dat de gemeente samen met architecten De Zwarte Hond heeft uitgevoerd, blijkt dat de verdeling van zalen over twee locaties een te dure variant is en dat op de locatie van De Oosterpoort meer mogelijk is.

Amsterdam heeft er een nieuwe concertzaal voor jazzmuziek bij. ZOJazz Stage in het Zandkasteel in Zuidoost moet een muzikale huiskamer voor de buurt worden, waar lokaal en internationaal talent een podium krijgt. ‘De Bijlmer loopt ver achter met culturele infrastructuur in vergelijking met de rest van de stad.’ ZOJazz is een plek waar mensen uit de buurt kunnen groeien als artiest. 

Musea, theaters en andere culturele en creatieve organisaties hebben een plan gemaakt om de sector duurzamer te maken. In deze routekaart staat hoe de culturele en creatieve sector onder andere gebouwen en materiaalgebruik wil verduurzamen. De routekaart helpt organisaties om in 2050 meer klimaatneutraal en circulair te zijn.  

De routekaart beschrijft hoe de culturele en creatieve sector gebouwen, mobiliteit, bedrijfsvoering en materiaalgebruik wil verduurzamen. Het doel is om in 2025 de CO_₂-uitstoot flink te verminderen.

Het jaarverslag van het Filmfonds heeft een gloednieuwe jas! In de nieuwe online editie blikken we terug op het eerste jaar van onze beleidsperiode en vieren we - vooral - het prachtige werk dat in 2025 verscheen. Zo kijken we onder andere naar Nederlands succes in Cannes (zowel op het witte doek als in VR), duiken we in de strategie achter het publiekssucces van Voor de meisjes en bespreken we het proces achter de documentaireserie Fortuyn: On-Hollands.

Daarnaast lees je in het jaarverslag hoe het Fonds zich in 2025 inzette voor een duurzame, toegankelijke filmsector voor makers én publiek uit het hele Koninkrijk.

Hoe zorg je dat diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid (DIG) geen losse projecten blijven, maar écht richting geven aan je organisatie?

De nieuwe handreiking Van woorden naar waarden van de Code Diversiteit & Inclusie helpt culturele organisaties bij stap 2 van de Code: het verankeren van DIG in de visie, missie en strategie. Pas als DIG onderdeel wordt van je fundament (van wie je als organisatie bent en wat je doet) maak je de stap van goede intenties naar gerichte keuzes die doorwerken in de praktijk.

Vlak na het aantreden van het kabinet heeft de ministerraad afgesproken om het coalitieakkoord verder uit te werken in beleidsbrieven. Afgelopen 24 april hebben de ministers en staatssecretarissen van alle departementen hun beleidsbrieven aan de Tweede Kamer gestuurd. Wat opvalt in alle brieven is dat zij veel ‘samen’ uitstralen en dat zij allemaal aandacht hebben voor weerbaarheid en voor onze vrijheden en democratie.

Kunsten ’92 heeft een eerste analyse gemaakt van de beleidsbrieven, op punten die relevant zijn voor de culturele en creatieve sector. 

Housefestival Music On, dat dit weekend zou plaatsvinden in Amsterdam, is kort voor de start afgelast. De organisatie van het festival meldt op Instagram dat de gemeente Amsterdam op het laatste moment de vergunning voor een tent op het terrein heeft ingetrokken.

Het festival gaat definitef niet door. Dat heeft de rechtbank Amsterdam aan het eind van de middag in een kort geding beslist. De gemeente en de Omgevingsdienst twijfelen aan de veiligheid van een tent op het terrein.

Iedere maand vertraging die optreedt bij de realisatie van de nieuwe culturele broedplaats in de Belcrum kost Breda 60.000 tot 70.000 euro extra. Dat zegt wethouder Jeroen Bruijns, die een snelle bouw nastreeft. Bruijns (CDA, vastgoed) reageerde donderdag op diverse raadsfracties nu een besluit wordt genomen over de 14 miljoen euro kostende nieuwbouw van Podium Bloos, theaterwerkplaats Tiuri, Makers van Breda en Nieuwe Veste. Woensdag besluit de gemeenteraad over de investering én of er extra geld wordt vrijgemaakt voor verfraaiing zoals een Blind Wall.

De opkomst en ontwikkeling van artificiële intelligentie (AI) hebben de afgelopen jaren grote veranderingen teweeggebracht in de film- en AV-sector. Voor de aanvragers, adviseurs en medewerkers van het Filmfonds zijn er daarom richtlijnen opgesteld rondom het gebruik van AI.

Bij het Fonds moedigen we aanvragers aan om mensen een centrale rol te blijven geven in het creatieve proces. De maker is en blijft verantwoordelijk voor het eindproduct, ook bij het gebruik van nieuwe technologieën. Dit betekent dat we AI vooral als hulpmiddel zien bij bijvoorbeeld routinetaken of ter inspiratie. Het gebruik van AI bij de beoordeling van een aanvraag is volledig uitgesloten

Een website voor kunst en cultuur, meer samenwerking en een evenement in september. Cultuurcoach Andrea Poorterman heeft volop plannen voor kunst en cultuur in Loon op Zand. Haar belangrijkste doel: inwoners en verenigingen met elkaar verbinden.

Vlak na het aantreden van het kabinet heeft de ministerraad afgesproken om het coalitieakkoord verder uit te werken in beleidsbrieven. Afgelopen 24 april hebben de ministers en staatssecretarissen van alle departementen hun beleidsbrieven aan de Tweede Kamer gestuurd. Wat opvalt in alle brieven is dat zij veel ‘samen’ uitstralen en dat zij allemaal aandacht hebben voor weerbaarheid en voor onze vrijheden en democratie. Kunsten ’92 heeft een eerste analyse gemaakt van de beleidsbrieven, op punten die relevant zijn voor de culturele en creatieve sector. 

In opdracht van het Mondriaan Fonds heeft kunsthistoricus Nathalie Zonnenberg onderzoek gedaan naar 130 jaar Nederlandse vertegenwoordiging op de Biënnale van Venetië: de meest invloedrijke internationale kunsttentoonstelling die sinds 1895 tweejaarlijks plaatsvindt. In het boek wordt de geschiedenis van de Nederlandse deelname aan de Biënnale van Venetië beschreven. 

Werk jij als zzp’er voor €38 per uur of minder (excl. btw)? Dan verandert er iets voor je. De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wet die het makkelijker maakt om bij tarieven van 38 euro per uur of lager te stellen dat je eigenlijk in loondienst werkt. Dat versterkt je onderhandelingspositie met een opdrachtgever. 

Het debat in de Tweede Kamer laat volgens de Creatieve Coalitie ook iets anders zien: deze wet biedt een oplossing voor een aantal zzp’ers, maar voor een gezond verdienvermogen van zelfstandigen in de culturele en creatieve sector is er meer nodig.

De culturele en creatieve sector staat of valt met de mensen die het werk maken. Het is daarom belangrijk dat ook de positie en belangen van werkenden steviger worden verankerd in beleid en uitvoering. Met die reden deelt De Creatieve Coalitie in een brief aan minister Letschert zes prioriteiten voor de uitwerking van haar recente beleidsbrief voor Cultuur en Media.

De minister benoemt in haar beleidsbrief terecht ambities op gebied van talentontwikkeling, artificiële intelligentie en vrijheid en veiligheid voor makers. Maar wie de sector echt wil versterken, kan het niet laten bij goede ambities. Daarvoor is beleid nodig dat de positie van creatieve makers, mogelijkmakers en uitvoerders daadwerkelijk verbetert.

In de Bibliotheekbrief 2026 van stuur staatssecretaris Tielens het rapport ‘Toegang zonder drempels. Een onderzoek naar gratis en automatisch bibliotheeklidmaatschap’, samen met een beleidsreactie. Daarnaast gaat ze in de brief kort in op de stand van zaken van de wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob).

AEF ziet gratis en semi-automatisch lidmaatschap in potentie als kansrijke instrumenten, met de kanttekening dat ze niet vanzelf of hetzelfde effect hebben. De effectiviteit hangt af van inbedding in een bredere aanpak met een duidelijk omschreven doel en een daarbij aansluitende vorm. De staatsecretaris schrijft in haar reactie dat zij op dit moment onvoldoende bewijs ziet dat een landelijk gratis bibliotheeklidmaatschap leidt tot meer gebruik en een grotere maatschappelijke impact van de bibliotheek.

Minister Letschert (OCW) geeft antwoorden op Kamervragen naar aanleiding van het bericht 'Hoe moet het nu verder met het Fonds Podiumkunsten? 'Het systeem is eigenlijk failliet''. Het Tweede Kamerlid Van der Maas (VVD) heeft de vragen gesteld.

Letschert is niet van mening dat het systeem failliet is. Juridische procedures naar aanleiding van de meerjarige besluiten van het fonds zijn niet ongebruikelijk, gelet op het belang dat die besluiten hebben voor organisaties. De minister Ik vindt het goed dat subsidiebesluiten door de rechter kunnen worden getoetst. Het fonds zal de lessen die volgen uit deze uitspraken meenemen bij het voorbereiden van de volgende subsidieperiode.

Zijne Majesteit de Koning en Hare Majesteit Koningin Máxima openen woensdag 6 mei 2026 het Nederlands paviljoen van de Biënnale van Venetië. Minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is ook bij de opening aanwezig en houdt een toespraak. De Nederlandse inzending bij de 61e editie van de biënnale heeft als titel The Fortress en is ontwikkeld door kunstenaar Dries Verhoeven, in samenwerking met curator Rieke Vos. Het bezoek onderstreept de waarde van Nederlandse kunst en cultuur op internationaal niveau. 

Aan het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) zijn financiële middelen gekoppeld in opmaat naar structurele financiering vanaf 2030.  Om aan de opgave die volgt uit het akkoord invulling te kunnen geven, is voor gemeenten tijdig duidelijkheid nodig over de middelen. Om deze reden hebben ministers Hermans (VWS) en Sterk (Langdurige Zorg) in een brief aan de VNG deze duidelijkheid gegeven. 

Met het Integraal Zorgakkoord (IZA) is ingezet op een verschuiving van zorg naar gezondheid en welzijn en op betere regionale samenwerking. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) bouwt hierop voort, met extra aandacht voor het sociaal domein, preventie en het verkleinen van gezondheidsverschillen. 

Moker, het samenwerkingsverband tussen instellingen voor beeldende kunst in Amsterdam, heeft naar aanleiding van een eigen onderzoek een noodplan opgesteld om naar eigen zeggen de sector te redden. ‘Als er niks verandert, dreigen meer instellingen te verdwijnen.’

‘De sector van de beeldende kunst en creatieve industrie (BKCI) zit op slot,’ constateert Moker in het onderzoek, waar de gemeente geld voor beschikbaar stelde. Uit een doorlichting van jaarverslagen bleek dat het voor leden van Moker ‘structureel toveren met middelen is’.

Twente zou een eigen concertzaal moeten krijgen à la de Ziggo Dome of Ahoy. Dat vindt de zogeheten Cultuurregio Twente, een overlegorgaan waarin onder meer de veertien cultuurwethouders zijn vertegenwoordigd. Een 'XXL concertzaal' zou grote tours naar Twente moeten halen en daarmee van deze regio een culturele trekker moeten maken. Een andere opvallend advies in de Ontwikkelstrategie Cultuurregio Twente is om cultuur ook onder te brengen bij Twente Board. 

Hollandse Duinen wordt officieel een nationaal park. Minister Jaimi van Essen (Natuur, D66) heeft het gebied langs de Zuid-Hollandse kust die status gegeven, meldde zijn ministerie dinsdag. Het is daarmee het 22e nationale park van Nederland.

De jaarlijks terugkerende Monitor naar de effecten van de Film Production Incentive laat zien dat de stimuleringsmaatregel tussen juli 2014 en december 2025 €1,17 miljard aan productie-uitgaven in de Nederlandse filmindustrie heeft gegenereerd. Dat betekent dat voor elke toegekende euro gemiddeld ruim €4 aan productie is uitgegeven ten bate van de Nederlandse film- en av-industrie. Bijna 60% van deze films en series kwam met internationale partners tot stand.

Vorig jaar deelde Poppodium 013 trots zijn mijlpaal. In 2024 vonden maar liefst 380.710 muziekliefhebbers hun weg naar het Tilburgse poppodium. Een recordjaar. Het klinkt Paul Guldemond, eigenaar van Little Devil en directeur van PaRaDoX, als muziek in de oren. Hij herkent het succes. „We hebben steeds meer bezoekers, die ook steeds meer uitgeven.” Toch zijn er zorgen. Het bezoekersaantal stijgt, maar de kosten stijgen minstens net zo hard. 

Poppodium De Effenaar in Eindhoven heeft jaarlijks 445.000 euro extra subsidie nodig om uit de financiële problemen te komen en te blijven. Dat schrijft de directie in een brief aan de politieke partijen die momenteel aan een nieuw coalitieakkoord werken. 

De Effenaar heeft al sinds 2018 grote moeite om de stijgende kosten op te vangen. Door de jaren heen zijn er volgens de directie al tal van maatregelen genomen om kosten te drukken en extra inkomsten te genereren. Maar ondanks prima bezoekerscijfers is de rek eruit, zo constateert de directie van het poppodium. Zonder extra subsidie zijn er drastische en onomkeerbare maatregelen nodig. 

Onderwijs en onderzoek, cultuur en media en emancipatie zijn de basis voor een weerbare en welvarende samenleving. In de huidige tijd van spanningen in de wereld is een sterker fundament nodig. Daarom wil het kabinet investeren in kennis, (basis)vaardigheden, creativiteit en kritisch denken. Dat staat in de beleidsbrief Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2026-2030, waarin minister Letschert en staatssecretaris Tielen voorstellen doen aan de Tweede en Eerste Kamer over de uitwerking van het coalitieakkoord. 

Het cultuurbestel is volgens het kabinet aan onderhoud toe. Het kabinet wil meer zekerheid voor culturele makers, meer ruimte voor jong talent en aandacht voor spreiding van culturele voorzieningen over het land. Het kabinet komt met voorstellen om wetgeving hierop aan te passen.

Cultuurbeoefening draagt aantoonbaar bij aan gezondheid en welzijn; mensen die actief creatief zijn en experimenteren voelen zich minder eenzaam, ervaren meer rust en ontwikkelen veerkracht en zelfvertrouwen. Toch krijgt deze bewezen waarde nog te weinig plek in landelijke preventieplannen. Dat wringt, juist nu het ministerie van VWS op 23 april het leefstijlpreventiedebat voert over een samenhangende preventiestrategie waarin zorg, welzijn en andere beleidsdomeinen samenkomen. 

Daarom stuurde Cultuurconnectie de commissie een brief met een duidelijke oproep: betrek cultuur structureel bij preventiebeleid. Ondanks het voornemen van Gezondheid in en voor alle Beleidsdomeinen, zien we cultuur niet terug. Cultuurconnectie vraagt de commissie om in het debat nadrukkelijk aandacht te vragen voor de rol van cultuur en de minister te verzoeken cultuur te integreren in de landelijke preventiestrategie.

Berenschot heeft een geactualiseerde versie van het VNG‑ringenmodel ontwikkeld. Nieuw is het onderscheid tussen gemeenten met en zonder culturele centrumfunctie. In gemeenten met een centrumfunctie hoort een kunstencentrum of muziekschool bij een breder, vaak ook regionaal aanbod. In gemeenten zonder centrumfunctie is het aanbod doorgaans soberder en sterker gericht op de eigen inwoners. 

Het nieuwe model biedt duidelijke kansen. Het geeft je een sterker beleidsmatig verhaal richting gemeente en raad: deze voorzieningen “horen erbij” binnen een passend cultuuraanbod. Tegelijkertijd schuilt er een risico in een te strikte toepassing van het model. In gemeenten zonder centrumfunctie kan het worden gebruikt om aanbod af te schalen, terwijl juist daar cultuureducatie van groot belang is voor toegankelijkheid en participatie.