Trends & Ontwikkelingen

Hoofdredacteur Frank Noë van het blad Schrijven Magazine bekent: hij heeft een AI-schrijfcoach: de bekende AI-assistent Claude. Opmerkelijk: Noë raadt hem iedere schrijver aan.

In het jongste nummer van Schrijven Magazine wijdt hij zijn hoofdredactioneel eraan. Hoofdredacteur Frank Noë (67) is ervan overtuigd dat AI-assistent Claude een enorme hulp is bij het schrijven. En dat gunt hij iedereen. Zijn Schrijven Magazine is een blad met praktische informatie en inspiratie voor zowel beginnende als ervaren auteurs. Noë stelt in zijn rubriek dat je als schrijver met Claude kunt sparren, zoals hij in het verleden deed met een literair redacteur bij zijn uitgeverij. ‘Ik weet hoe stimulerend menselijke wisselwerking kan zijn. Nu kan iedereen dat. Met AI.’ 

Een aantal Nederlandse handelaren in tweedehandsboeken kreeg de afgelopen maanden ongewone bestellingen vanuit het buitenland. Het vermoeden is dat deze boeken uiteindelijk terechtkomen bij grote AI-bedrijven, die ogenschijnlijk willekeurige boeken zien als onontgonnen bronnen van hoogwaardige data om hun modellen mee te trainen.

Eén van de actiefste inkopers van al die boeken is het bedrijf Zoom Books uit Canada. Drie handelaren die NRC sprak zijn daardoor benaderd, twee zijn ermee in zee gegaan. NRC sprak verschillende AI-experts die eensgezind vermoeden dat de boeken via een bedrijf als Zoom Books terechtkomen bij Amerikaanse techbedrijven die daarmee hun AI-modellen trainen. 

De Europese Commissie heeft afspraken vastgelegd over wanneer en hoe je AI-gegenereerde content moet labelen. Dit is relevant wanneer je als museum, archief, theater, festival of poppodium AI inzet voor tekst, beeld, audio of video. Vanaf 2 augustus 2026 ben je als culturele organisatie verplicht AI-content te labelen in twee situaties: bij deepfakes en bij volledig automatisch gepubliceerde teksten.

Het label moet zichtbaar zijn op het moment dat iemand de content voor het eerst ziet of hoort. Bij tekst is dat bovenaan de tekst, bijvoorbeeld voor of na de titel. Bij video is dat minimaal aan het begin en daarnaast regelmatig terugkerend (in ieder geval na een onderbreking zoals reclame). Bij audio is dat een gesproken disclaimer aan het begin van het fragment.  

Met de juiste prompt, een goede tool en een paar slimme gewoontes maak je bruikbare AI-afbeeldingen voor social media, campagnes of interne presentaties. De bekendste tools zijn ChatGPT (DALL-E), Gemini en Midjourney. Maar onthoud dat je AI gebruikt als startpunt; een mens blijft altijd de eindredacteur. DEN geeft zes tips om te werken met AI en beeld. 

De uitspraak van de rechtbank in München in de zaak van GEMA, de Duitse zusterorganisatie van BumaStemra, tegen AI-muziekplatform Suno is een belangrijke ontwikkeling voor muziekmakers in Europa. BumaStemra is blij met de uitspraak. 

De rechtbank oordeelde in deze zaak dat Suno inbreuk maakte op de rechten op zes beschermde muziekwerken. Daarbij woog onder meer mee dat de werken zonder toestemming voor het trainingsproces waren gekopieerd, reproduceerbaar in de modellen waren opgenomen en herkenbaar terugkeerden in gegenereerde outputs. Tegen het vonnis staat nog beroep open. 

Deze week blijkt uit onderzoek onder 1682 representatieve Amerikaanse volwassenen dat AI minstens net zo goed korte verhalen kan schrijven als mensen. Volgens The Guardian werden aan de participanten zes korte verhalen voorgelegd, waarvan drie geschreven door ChatGPT. De drie menselijke verhalen stonden in een literair tijdschrift of een korteverhalenbundel. Over welke verhalen kunstmatig waren, werd gelogen. Het resultaat? De deelnemers vonden de AI-verhalen zowel boeiender als beter geschreven. Uit een andere test onder 905 volwassenen blijkt ook dat men niet in staat is een AI-verhaal van een echt verhaal te onderscheiden.

Deprimerend nieuws voor ambachtelijke schrijvers, al geeft het onderzoek een sprankje hoop: wanneer men dacht dat een verhaal geschreven was door een mens, werd het hoger beoordeeld dan het kunstmatige verhaal. Men wil dus blijkbaar wel graag mensenwerk lezen.

Spotify voorziet vermoedelijk vanaf september AI-gegenereerde artiesten van een ‘AI Persona’-label. Dat maakte de grootste streamingdienst ter wereld deze week bekend. Streamingdiensten worden overspoeld met AI-muziek, vaak zonder dat duidelijk is dat die door kunstmatige intelligentie is gemaakt.

AI-artiesten worden standaard ook uitgesloten van bepaalde aanbevelingen en gepersonaliseerde afspeellijsten. Het bedrijf laat weten dat Spotify hiermee ‘muziek van authentieke artiesten die een carrière in de muziek opbouwen’ nadrukkelijker onder de aandacht wil brengen. Het AI-label komt naast de artiestennaam te staan.