Kunst en samenleving

Kunst en cultuur dragen bij aan welzijn, preventie en kansengelijkheid. In de publicatie ‘Hoopvol pionieren voor een nieuw paradigma’ laten VNG en LKCA zien hoe 6 gemeenten cultuur koppelen aan zorg en ondersteuning. Met lessen over samenwerking, borging en financiering. 

Gemeenten zoeken naar manieren om de beweging van zorg naar preventie en brede gezondheid te versnellen. Kunst en cultuur kunnen daarbij helpen: ze bieden inwoners ruimte om talenten te ontdekken, mee te doen en zich gezien te voelen, vaak juist daar waar reguliere ondersteuning vastloopt. De publicatie benoemt terugkerende succesfactoren: bestuurlijke rugdekking, korte lijnen tussen afdelingen en partners en ruimte om te pionieren. Tegelijk is structurele financiering vaak het knelpunt. In meerdere gemeenten gaf de Brede SPUK (GALA/IZA) het startzetje, maar continuïteit is nodig om initiatieven te verankeren in beleid en begroting. 

In Nederland zijn in 2025 44 miljoen boeken verkocht. Dat is 2 miljoen minder dan een jaar eerder. Het verlies wordt vooral gevoeld door boekhandels in de winkelstraten. De verkoop van boeken door online boekwinkels zoals Bol.com is ongeveer gelijk gebleven. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Stichting CPNB (Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek). ‘Zorgwekkend’, noemt het CPNB de cijfers, maar ze hoopt dat het een ‘eenmalig dipje’ is.

Iets meer dan de helft van de boeken, 54 procent, wordt in fysieke boekwinkels gekocht. Dat is 2 procentpunt minder dan een jaar eerder. Wie wel een stijging zagen, zijn de zogeheten gemakswinkels zoals Bruna en Primera, met bijna 4 procent meer omzet aan boeken. Het grootste slachtoffer van de afnemende boekenkooplust is non-fictie, maar ook Nederlandstalige fictie is minder populair. De groei van anderstalige (voornamelijk Engelstalige) fictie, die de afgelopen jaren de boekverkopen stutte, zwakt af. 

Monumentenbezit viert dit jaar zijn tienjarig bestaan. Wat in 2016 begon met de overdracht van 29 rijksmonumenten van het Rijk, is uitgegroeid tot een professionele landelijke beheerorganisatie met een unieke positie in de Nederlandse monumentensector. Inmiddels beheert Monumentenbezit 32 rijksmonumenten, samen goed voor ruim honderd gebouwen.