Trends & Ontwikkelingen

De gemeente Alphen aan den Rijn werkt samen met Voordekunst om culturele makers extra financiering te geven. Culturele makers en organisaties uit de gemeente kunnen een crowdfundingcampagne starten op Voordekunst. Projecten die aan de voorwaarden voldoen, kunnen van de gemeente maximaal 25 procent van het benodigde bedrag krijgen. 

De samenwerking geldt voor makers en organisaties binnen alle culturele disciplines. Volgens de gemeente is crowdfunding niet alleen een manier om geld op te halen, maar ook om publiek vroeg bij een project te betrekken. 

Eindhoven wil de komende jaren extra geld uittrekken voor onder meer woningbouw, cultuur, sociale voorzieningen en veiligheid. Tegelijkertijd wil het stadsbestuur ook 15 miljoen euro bezuinigen op de zorg. Dat staat in de begroting voor 2027.

Een deel van de Eindhovense cultuursector kan opgelucht ademhalen als ze het gemeentelijke huishoudboekje doorlezen. Een paar grote culturele instanties in de stad, zoals Effenaar, verkeren in zwaar weer. Eindhoven steekt komend jaar eenmalig 2 miljoen euro in de sector om 'acute problemen' bij culturele instellingen het hoofd te bieden. Daarnaast krijgt de culturele sector ieder jaar één miljoen euro erbij. 

Goed nieuws voor professionals in de audiovisuele en creatieve sector: het Uitvoerend Agentschap EACEA heeft de eerste oproepen voor 2027 gepubliceerd op het Funding & Tenders Portal. De overige oproepen voor de audiovisuele sector worden verwacht op 20 oktober en 3 december 2026. 

De nieuwe oproepen bieden opnieuw verschillende mogelijkheden voor de ontwikkeling, productie, distributie en internationale positionering van Europese audiovisuele projecten. Ook voor cross-sectorale en innovatieve projecten zijn er kansen binnen het Creative Europe-programma.

Een scout gaat naar voorstellingen, afstudeerexpositites en premières, duikt in nieuwe ontwikkelingen binnen de cultuursector en spot talent nog voordat het zichtbaar is voor de rest van de wereld. Kansen zien, geven en creëren, dat is de kern van het vak. Een unieke functie binnen het Nederlandse fondsenlandschap, met een meerwaarde die verder reikt dan een aanvraag alleen.

Brabant C ontwikkelt zich voortdurend. Dan is het logisch dat we ook deze belangrijke rol binnen onze organisatie eens met blik op de toekomst onder de loep nemen.W elke invulling krijgt de rol van scout de komende jaren? Hoe kan scouten bijdragen aan het Brabant C van nu? En welke kennis en vaardigheden zijn daarvoor nodig? Kunnen die vanuit praktijkervaring worden opgebouwd, of vraagt dat om iets anders? Dat gesprek is net begonnen. De komende tijd denkt Brabant C hierover na. 

Meer dan 200 culturele organisaties uit heel Europa roepen de EU-lidstaten op om de voorgestelde bezuinigingen op het jaarlijkse budget van Creative Europe voor 2027 terug te draaien. Het initiatief voor deze open brief en de coördinatie ervan lagen bij Culture Action Europe. 

De Raad stelt voor om het budget dat Creative Europe in 2027 aan projecten kan toewijzen, met 31,6 miljoen euro te verlagen. Dit is het vierde begrotingsjaar in de huidige zevenjaarlijkse cyclus waarin de Raad bezuinigingen op Creative Europe voorstelt. "Jaar na jaar moeten we de financiering verdedigen voor samenwerking die de EU naar eigen zeggen wil versterken", aldus de brief.

De provincie Noord-Brabant presenteert de begroting 2027 met daarin de plannen voor komend jaar. Programma 10 gaat over Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrijetijd. 2027 is het laatste jaar van de uitvoeringsagenda. In 2027 zal de uitvoeringsagenda worden geactualiseerd voor de komende bestuursperiode, daarbij rekening houdend met het nieuwe bestuursakkoord. De nieuwe meerjarige regelingen voor professionele en amateurkunsten worden eind 2027 opengesteld. 

Vijf Almeerse culturele organisaties krijgen volgend jaar geen subsidie van de gemeente, terwijl hun aanvragen wel positief zijn beoordeeld. Onder hen zijn Inner Circle en Goede Rede Concerten. Beide organisaties zeggen dat het besluit grote gevolgen kan hebben voor hun activiteiten in 2027.

Het Schoenenkwartier in Waalwijk sluit aan bij het grote Europese project Tannoria. Het museum gaat samen met partners uit Spanje en Portugal zich inzetten voor het behoud van een bijzonder ambacht: het leerlooien.

„Het is een grote eer.” Directeur Rinske Jurgens is trots op de deelname van het Schoenenkwartier aan het EU-project. „We zijn niet voor niets geselecteerd. We hebben veel historische kennis en innovatiekracht in huis. Dat valt op.” Het museum krijgt 60.000 euro uit een Europese subsidiepot (Creative Europe Programme). Het geld is bedoeld voor de uitvoering van het project, en dekt 80 procent van de kosten. Achter het project schuilt een bijzondere missie. Veel leerlooierijen zijn verdwenen, toch mag dit erfgoed niet verloren gaan.

Coalitiefracties D66 en PRO en oppositiefractie VVD willen dat de gemeente Eindhoven 1,9 miljoen euro extra vrijmaakt voor de culturele sector. Dat hebben de partijen laten weten in raadsvragen. Zonder dat geld dreigen een aantal belangrijke culturele instellingen hun subsidie te verliezen, hoewel ze wel positief zijn beoordeeld door de Cultuurraad. Daarbij willen de fracties ook weten of het college van B&W het cultuurbudget wel groot genoeg vindt. ‘Past het huidige cultuurbudget bij de ambitie van Eindhoven als groeiende kennis-, design- en cultuurstad?’ vragen de fracties.

Na maanden van trainen, geld inzamelen en aandacht vragen voor het Jeugdfonds Sport & Cultuur hebben 65 collega’s van detacherings- en consultancybedrijf FITZ een uitzonderlijke prestatie geleverd. Voor hun sportieve uitdaging, de Three Peaks Challenge, reisden zij af naar het Verenigd Koninkrijk om binnen 24 uur de hoogste bergen van Schotland, Engeland en Wales te beklimmen. Daarmee haalden zij een indrukwekkend bedrag van € 71.500 op. 

Een tekening, schilderij of kleurrijk kunstwerk maken én daarmee een ander kind helpen om te sporten, dansen of muziek te maken. Duizenden leerlingen deden het afgelopen jaar via De Kunstweken. Samen met hun scholen, ouders en verzorgers haalden zij €24.045 op voor het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Met deze donatie kan het Jeugdfonds tientallen kinderen uit gezinnen met weinig geld helpen om mee te doen aan sport of cultuur. De cheque werd overhandigd in Museum Jan Cunen in Oss. 

Met de slogan "Laat het licht aan" verzet de erfgoedsector zich tegen de besparingen van minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit). Van erfgoedbibliotheken, archieven en andere instellingen worden de subsidies fors verminderd of zelfs helemaal geschrapt. "Dit zal het culturele landschap verschralen", klinkt het bij experten. 

In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap evalueert een visitatiecommissie periodiek het beleid en de dagelijkse praktijk van de zes rijkscultuurfondsen: het Nederlands Filmfonds, Mondriaan Fonds, Fonds voor Cultuurparticipatie, Fonds Podiumkunsten, Nederlands Letterenfonds en Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. De evaluatie over 2023–2025 heeft in 2026 plaatsgevonden.

De visitatiecommissie stelt vast dat de rijkscultuurfondsen elk een sterke band hebben met het eigen veld. Tegelijkertijd ziet ze dat de druk op de beschikbare middelen in combinatie met toegenomen verwachtingen richting de fondsen ten aanzien van verbreding, in teleurstelling resulteert binnen veel van de sectoren. Dit vraagt om (politieke) keuzes over de prioritering van middelen en doelstellingen.

Wat gebeurt er als je niet begint met regels, maar met vertrouwen? Met een investering in The Culture onderzoekt het Cultuurfonds hoe financiering beter kan aansluiten bij grassroots-organisaties, collectieven en culturele gemeenschappen die vaak buiten bestaande structuren vallen. 

Het fonds investeert niet alleen in projecten, maar ook in nieuwe manieren van samenwerken, beoordelen en ondersteunen. Want als cultuur voor iedereen toegankelijk moet zijn, moeten ook de routes naar financiering dat zijn. In 2026 staat de regio centraal.

Een goed idee past niet altijd in een formulier. Bovendien beoefenen veel informele groepen samen cultuur zonder bijvoorbeeld een vereniging of stichting te zijn. Denk aan jongeren die in hun vrije tijd muziekvideo’s maken of een groep die op eigen initiatief een poëzie- en schrijfavond organiseert. 

Voor deze groepen en nieuwe initiatiefnemers zijn subsidieregelingen vaak lastig te vinden of ingewikkeld om aan te vragen. Tegelijkertijd willen gemeenten, fondsen en andere financiers juist ook diegenen bereiken die nu buiten beeld blijven. Daarom start Kunstloc een lerend netwerk. Samen met partners onderzoeken we hoe financiering toegankelijker kan worden. 

The Love Files van Sanne De Wilde en Samir Veen en All the Downtime van Ant Hampton (Time Based Editions), zijn geselecteerd voor de Film Fund DocLab Interactive Grant 2026. Beide projecten ontvangen €10.000 van het Nederlands Filmfonds om hun werk af te ronden en in november te presenteren tijdens de twintigste editie van IDFA DocLab in Amsterdam.

Na een succesvolle eerste Friese editie in Oosterwolde krijgt de Pitch Parade dit najaar een vervolg. Keunstwurk organiseert samen met lokale partners drie Pitch Parades verspreid over Fryslân. Jongeren van 15 tot en met 27 jaar krijgen hier de mogelijkheid om een idee voor hun eigen omgeving te presenteren én maken kans op maximaal €2.500 om dat idee daadwerkelijk uit te voeren.

Recent is een onderzoeksrapport inzake de financiering van Nederlands cultureel audiovisueel aanbod aan OCW aangeboden. Daarnaast heeft het Commissariaat voor de Media de Tweede Kamer een rapportage toegezonden met voorlopige uitkomsten inzake de investeringsverplichting ten behoeve van Nederlands cultureel audiovisueel aanbod. Het onderzoek en de rapportage zijn van belang voor hetzelfde doel: een sterk, divers en toekomstbestendig Nederlands cultureel audiovisueel (AV) aanbod. 

De minister van OCW informeert de Tweede Kamer hierover in een brief, met zowel kernbevindingen van het onderzoek als het vervolgproces. 

Wat gebeurt er als je jonge circusmakers niet alleen een podium geeft, maar ook de ruimte om hun ideeën écht uit te bouwen? Dan krijg je werelden waarin woonkamers tot leven komen, idealisme botst met de werkelijkheid en zelfs een glimlach barsten kan vertonen. 

Tijdens Festival Circolo zagen we drie kersverse afstudeerders van Fontys Circus and Performance Art die ieder op hun eigen manier de grenzen van hedendaags circus opzochten. Dankzij het Keep an Eye-project kregen zij na hun afstuderen de kans om hun eigen voorstelling te produceren, maandenlang te trainen en hun werk tijdens een residentie in Cultuurhuis de Warande in Turnhout verder uit te diepen.

Voor de Europese culturele sector wordt 2027 een jaar van afsluiting en nieuw begin. Het is het zevende en laatste jaar van Creative Europe – het EU-programma voor film, theater, literatuur, muziek en journalistiek – waarvan de Commissie heeft bevestigd dat het over een budget van 402 miljoen euro zal beschikken voor de laatste twaalf maanden. 

De Commissie, het Europees Parlement en de 27 EU-lidstaten zijn het er nog niet over eens hoeveel geld er naar cultuur, media en het maatschappelijk middenveld moet gaan zodra Creative Europe vanaf 2028 opgaat in een nieuw programma genaamd AgoraEU.

Hoe zorg je dat mensen die drempels ervaren actief deelnemen aan cultuur? De inzichten uit vijf jaar praktijkervaring sluiten aan bij een ontwikkeling die binnen het Fonds al langer zichtbaar is: succesvolle cultuurbeoefening vraagt om ruimte voor samenwerking, maatwerk en co-creatie. De publicatie Vijf jaar Samen Cultuurmaken laat zien hoe verschillende door het Fonds gesteunde projecten hieraan werkten binnen het programma Cultuurparticipatie (2020-2024).  

Een belangrijke stap in het vervlolg is het verder uitbouwen van de samenwerking tussen cultuur, zorg en welzijn. Daarom wil het Fonds samen met Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en het Landelijk Kenniscentrum Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA) zich inzetten voor een structurele samenwerking. 

Acht culturele instellingen in Eindhoven verkeren in spanning. Het is hoogst onzeker of ze in de periode 2027-2028 subsidie krijgen. Ze doen alles goed, maar er is simpelweg niet genoeg geld beschikbaar.

Twee jaar geleden deed Cultuur Eindhoven al een oproep aan de gemeente om meer geld vrij te maken voor cultuur. Na een debat in de raad legde toenmalig cultuurwethouder Saskia Lammers dit verschil bij. Dit jaar zat er meer geld in het subsidiepotje dan twee jaar geleden: 5.050.000 euro om precies te zijn. Maar om alle positief beoordeelde aanvragen te honoreren, zou nog eens 1,9 miljoen euro nodig zijn. 

De Rijksbegroting voor het Ministerie van OCW is naar de Tweede Kamer gestuurd. Versterking culturele en creatieve sector is één van de beleidsprioriteiten.  De culturele en creatieve 
sector, zoals media, design en podiumkunsten, dragen bij aan het verdien- en concurrentievermogen van Nederland. In 2027 zullen wij werken aan een sterker cultureel en creatief klimaat. Het saldo van de intensiveringen en extensiveringen is echter negatief. 

Het DRU Industriepark in Ulft blijft voorlopig overeind dankzij nieuwe financiële steun van de gemeente Oude IJsselstreek. De financiële resultaten over de eerste helft van dit jaar vallen fors tegen, vooral door tegenvallende horeca-inkomsten. De gemeente heeft daarom opnieuw maatregelen genomen om de stichting de komende maanden financiële ruimte te geven.

De provincie wil creatieve talenten in de culturele sector helpen om zich artistiek en professioneel verder te ontwikkelen. Daarom start zij samen met Stichting Voordekunst een pilot met ‘matchfunding’.

Noord-Hollandse makers die via Voordekunst Opent een externe link geld inzamelen voor een nieuw cultureel project, kunnen daarbij een extra financiële bijdrage van de provincie ontvangen. 

Het Fonds voor Cultuurparticipatie wil zich sterker verbinden met de regio's en haar dienstverlening beter laten aansluiten op regionale behoeften. Dit doet het Fonds door te werken met regiomakelaars. In de provincie Noord-Brabant is deze rol belegd bij Kunstloc Brabant.

De regiomakelaar is er voor makers, culturele instellingen en verenigingen, gemeenten, lokale cultuurondersteuners en informele initiatieven. Ook partners uit bijvoorbeeld onderwijs, welzijn, zorg en jongerenwerk kunnen contact opnemen wanneer zij werken aan cultuurparticipatie of verbinding zoeken met het culturele veld. 

NS en CJP gaan in 2026 door met de Schooltoer, een goedkope dagkaart voor de trein in de daluren voor scholen in het voortgezet onderwijs. Met de CJP Schooltoer kunnen schoolklassen voor een extra voordelig tarief van €11,25 per leerling, een dag lang gebruik maken van alle treinvervoerders in Nederland tijdens de daluren. Bijvoorbeeld voor een culturele activiteit of om een schoolexcursie te maken. Nieuw is dat de CJP Schooltoer-tickets nu online verzilverd kunnen worden. De CJP Schooltoer-tickets zijn exclusief te bestellen via het CJP Scholenportaal.

De provincie Noord-Brabant is één van de vier regio's voor de open oproep cultuureducatie en digitale technologie. Met deze open oproep krijgen leerlingen in het primair, voortgezet en gespecialiseerd onderwijs de ruimte om creatief aan de slag te gaan met digitale technologie. Digitale technologie kan onderdeel zijn van het creatieve proces, maar kan ook zelf onderwerp van een artistiek onderzoek zijn. De open oproep heeft bewust een onderzoekend karakter. 

De subsidie is er voor culturele instellingen en professionals in Amsterdam, Caribisch Nederland, Friesland en Noord-Brabant die samenwerken met scholen en de CmK-penvoerder in hun regio.

Initiatiefnemers met een idee of plan voor hun buurt, wijk of dorp en de mensen die er wonen kunnen op vrijdag 18 september terecht op het FondsenFestival Flevoland in Dronten. Tijdens deze gratis middag ontmoeten zij fondsen, financiers en adviseurs, kunnen zij hun eigen vragen voorleggen en deelnemen aan praktische workshops. Het doel is om initiatiefnemers te helpen om hun idee of plan een volgende stap verder te brengen.

Van 1 april tot en met 31 mei 2026 konden culturele organisaties subsidie aanvragen voor Programma's 2027-2028 van Cultuur Eindhoven.

De Cultuurraad heeft 22 aanvragen positief beoordeeld. Vijf aanvragen ontvingen een negatief advies. Binnen het huidige subsidieplafond van € 5.050.000 kunnen 14 organisaties subsidie ontvangen. Acht organisaties vallen daardoor onder de zogenoemde zaaglijn. De Cultuurraad spreekt in haar adviesrapport waardering uit voor de kwaliteit en ambitie van de ingediende plannen. Tegelijkertijd constateert de Cultuurraad dat het subsidiebudget de groei van de stad en de ontwikkeling van de cultuursector niet heeft bijgehouden. 

Het wensenlijstje is lang voor cultureel centrum De Schroef in Zundert, maar is er genoeg budget voor de podiumvloer, de serres en het verhogen van het dak? Ja, zo denkt het college, maar zonder extra investeringen dreigt het gebouw misschien wel minder geld in het laatje te brengen.

Volgens een nieuwe kostenraming kan het gebouw binnen het budget worden opgeknapt, maar alleen ‘sober’. Daardoor zou de tribune krimpen van 180 naar ongeveer 140 zitplaatsen. Dat is onwenselijk, want een kleinere zaal levert minder inkomsten op en maakt De Schroef minder toekomstbestendig. Daarom komt er nu een businesscase om te onderzoeken of extra investeringen zich kunnen terugverdienen. 

De subsidies voor culturele podia in Land van Cuijk gaan drastisch op de schop. Met name de theaters in Mill en Boxmeer profiteren enorm. Deze twee podia hadden het de laatste jaren financieel erg lastig en de gemeente Land van Cuijk wil er alles aan doen om deze voorzieningen te behouden. „Dit is wat er nodig is om de theaters te behouden.”

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie is een onderzoek gestart naar signalen van grensoverschrijdend gedrag van zijn ex-directeur. Volgens melders was sprake van een angstcultuur, waardoor medewerkers last hadden van nachtmerries en burn-outklachten. Volgens de ex-directeur is sprake van ondeugdelijk vooronderzoek.