Trends & Ontwikkelingen

In Nederland zijn steeds meer mensen chronisch ziek of ze hebben een grotere kans om een ziekte of aandoening te krijgen. Dit komt onder andere door de vergrijzing en een ongezonde leefstijl. Dat vraagt veel van de zorg en maakt het extra belangrijk om ziekte te voorkomen. Het ministerie van VWS heeft daarom met verschillende partijen akkoorden gesloten. Dat zijn onder andere het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het doel van deze akkoorden is onder andere om de focus op ziekte te verleggen naar gezondheid en preventie. De akkoorden stimuleren hiervoor dat het medisch domein (zorg) en het sociaal domein (gemeenten) samenwerken. 

Uit de derde meting van het RIVM van de resultaten blijkt dat het medisch en sociaal domein steeds meer samenwerken en maatregelen nemen die goed zijn voor gezondheid en welzijn. Knelpunten die het RIVM al eerder signaleerde gelden nog steeds. Zo wordt niet met alle relevante beleidsdomeinen en partijen buiten de gemeentelijke organisatie samengewerkt aan de GALA-thema’s: de samenwerking met de domeinen Werk & inkomen, Cultuur, Wonen/huisvesting en Armoede/schulden vindt nog lang niet altijd plaats.

In aanloop naar het commissiedebat over het Integraal Zorgakkoord en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) op 1 juli, vraagt Cultuurconnectie samen met Sociaal Werk en vijftien partijen uit het brede sociale domein nadrukkelijk aandacht voor één cruciale succesfactor: een sterke verbinding met de sociale basis in wijken en dorpen.

Een sterke sociale basis vraagt om meer dan zorg en ondersteuning alleen. Cultuurbeoefening is daarin onmisbaar.

Ontwikkel het IZA en AZWA door en verbreed de beweging naar gezondheid in al het beleid. En geef spoedig helderheid over de structurele bekostigingswijze ter vervanging van de SPUK AZWA. Hier pleit de VNG voor in een inbreng voor het Kamerdebat over de akkoorden IZA en AZWA op woensdag 1 juli.

Om het AZWA uit te kunnen voeren, is langjarig commitment vanuit het rijk noodzakelijk. Structurele veranderingen vragen ook een structurele investering met bijhorende zekerheid. Die zekerheid biedt de SPUK nu niet, terwijl de investeringen die gemeenten moeten doen dat wel vergen.

De MR-parlementsleden Charles Gardier en Nicolas Janssen werken aan een platform waarmee zorgpersoneel culturele of sportieve activiteiten kan voorschrijven aan patiënten met mentale klachten. Het initiatief moet eind dit jaar gelanceerd worden, bevestigden ze zaterdag.

Concreet kunnen artsen, psychologen en psychiaters met een INAMI-nummer (Franstalige afkorting voor Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering) via Prescrivity een activiteit kiezen en voorschrijven aan hun patiënten. 

Het kan stress verminderen, veroudering vertragen en het risico op ziektes reduceren. Kunst maken of beleven bevordert het welzijn. Kunstfinanciering in de zorg moet niet worden gezien als „een goededoelenactie, of als extraatje”. Op het festival The Art of Healing iin Rotterdam kwamen veel, soms ontroerende, voorbeelden langs. „Kunst kan niet genezen, maar wel helen”, zegt Tineke Abma, bijzonder hoogleraar kunst en zorg aan de Erasmus Universiteit.

Kunst, of het nu dans, theater, muziek, zang, cultuurbezoek, literatuur, beeldende of digitale kunst betreft - kan een ziekte of een beperking niet genezen, maar wel helend werken. The Art of Healing was de titel van de inaugurele rede die Tineke Abma uitsprak op 12 juni bij de aanvaarding van de leerstoel Kunst & Zorg. Deze leerstoel is gevestigd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

De rede werd voorafgegaan door een interactief Arts & Health festival ism Leyden Academy en het Jo Visser fonds waarin de beleving centraal stond, en een middagsymposium. 

Wil je kunst in de zorg duurzaam verankeren? Dan is er meer mogelijk dan veel mensen aannemen. Binnen de Wlz, Wmo en de sociale basis zit beleidsruimte die nu nog vaak onbenut blijft. Het nieuwe rapport Kunst in zorg — wegen naar verankering laat zien waar die ruimte zit en hoe je ‘m benut. VitaValley schreef het in opdracht van Arts in Health Nederland.

Steeds meer onderzoek laat zien wat kunst in de zorg oplevert. Toch verloopt verankering vaak moeizaam. Niet door de regels zelf, maar door hoe partijen ermee omgaan. Het rapport bevat een handreiking: de wegwijzer financiering kunst in de zorg.