Al het cultuurnieuws uit Brabant en de rest van Nederland op een rijtje. Wil je wekelijks een overzicht van deze Trends & Ontwikkelingen ontvangen per mail? Meld je dan aan voor onze Trends & Ontwikkelingen nieuwsbrief! Benieuwd naar eerdere edities? Lees hier de laatste nieuwsbrieven.
Trends & Ontwikkelingen
Alle artikelen
Meer cultuurgeld naar Fryslân? Verzet klinkt in Amsterdam
Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam doet een dringend beroep op politiek Den Haag om nog eens goed na te denken over de gevolgen van een andere verdeling van de Rijksgelden voor kunst en cultuur. De provincie Fryslân denkt er heel anders over. Onder het motto 'Laat cultuur overal klinken' strijdt Fryslân juist voor een evenwichtige verdeling van de Rijkscultuurgelden.
De opmerking van Halsema dat 'het in Amsterdam gebeurt' noemt Knol 'niet erg sympathiek'. "Al decennia lang is de verdeling van rijkscultuurmiddelen scheef", schrijft hij in het Nederlands.
11-11-2026,
Bron: Omrop Fryslân
Dordtse raad stemt, met de hakken over de sloot, in met aanmelding Culturele Hoofdstad
Het was krap, maar de Dordtse gemeenteraad heeft ingestemde met het voorstel om de stad aan te melden als Europese Culturele Hoofdstad 2033. Heel erg overtuigend was het allemaal niet, met negentien stemmen voor en zestien tegen.
Het Dordtse college van burgemeester en wethouders wil over zeven jaar de eretitel dragen, zodat de stad een jaar lang in het middelpunt staat en dat zou kort gezegd goed zijn voor versterking van de leefbaarheid en economie.
11-11-2026,
Bron: Algemeen Dagblad
Koninklijke familie bij uitreiking Prins Claus Impact Award 2026
Zijne Majesteit de Koning, Hare Majesteit de Koningin en Hunne Koninklijke Hoogheden Prinses Beatrix, Prins Constantijn, Prinses Laurentien en Prinses Mabel zijn donderdag 26 november aanwezig bij de uitreiking van de Prins Claus Impact Award 2026 in het Koninklijk Paleis Amsterdam. Dit jaar is het dertig jaar geleden dat het Prins Claus Fonds werd opgericht.
Prins Constantijn reikt als erevoorzitter van het bestuur van het Prins Claus Fonds de prijs aan een kunstenaars of cultuurbeoefenaars die met hun culturele en artistieke werk een positieve bijdrage leveren aan de maatschappelijke ontwikkeling van hun land. Dit jaar ontvangt de Ghanese kunstenaar, dichter en onderwijzer kąrî’kạchä seid’ou de Prins Claus Impact Award 2026.
Slim aan de slag met Instagram in drie stappen
Socialmediadeskundige Saskia Ligthart (Bureau Sas & Zo) beschrijft drie stappen om slim aan de slag gaan met Instagram. “Het bijhouden van je socials – en in het bijzonder Instagram – hoeft helemaal niet zo ver van je praktijk af te staan.”
Stap 1. Leer je publiek kennen. Stap 2. Bepaal je strategie. Stap 3. Vind een ritme dat bij jou past. Pak je moed bij elkaar en zet de eerste stap. In feite, zegt Saskia, is succesvol zijn op Instagram net zoals daten. Je moet oefenen om er beter in te worden. Kortom, ga het vooral DOEN.
11-11-2026,
Bron: Cultuur + Ondernemen
Handreiking: Waar kan ik heen voor advies bij grensoverschrijdend gedrag?
Binnen de culturele sector is er een verhoogd risico op grensoverschrijdend gedrag. Wanneer het dan binnen een organisatie niet goed gaat, kan dit rekenen op veel media-aandacht. Als reactie hierop zijn een aantal organisaties ontstaan die zich specifiek bezighouden met de sociale veiligheid bij culturele organisaties. Cultuur + Ondernemen zet ze op een rij.
11-11-2026,
Bron: Cultuur + Ondernemen
Miriam van der Lubbe stopt na vijf jaar bij Dutch Design Week
Miriam van der Lubbe stopt na vijf jaar als creative head van Dutch Design Week (DDW). Dat maakte de Dutch Design Foundation maandag bekend.
Als reden voert Van der Lubbe (54) aan dat ze zich na vijf ‘prachtige, intense en veeleisende’ jaren weer wil gaan richten op haar eigen ontwerpstudio, die ze samen met haar partner Niels van Eijk in Geldrop heeft. Sinds 2022 was ze verantwoordelijk voor de artistieke invulling van Dutch Design Week.
11-11-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Opinie: ‘Cultuur bestaat heus niet alleen in Amsterdam, ook de regio heeft subsidie nodig’
Omdat de arbeidsmarkt van de kunst- en cultuursector zich voor een groot deel in Amsterdam bevindt, riep burgemeester Halsema bij AT5 op om rijksfondsen voor de stad niet te verminderen ten behoeve van andere regio’s. Dat houdt juist een oneerlijke verdeling in stand, stelt gedeputeerde van de provincie Friesland Sijbe Knol in een ingezonden brief in Het Parool.
11-11-2026,
Bron: Het Parool
Verslag Kamerdebat Cultuur 9 november 2026 van Kunsten '92
Op 9 november 2026 debatteerde de Tweede Kamer over de cultuurbegroting 2027 (wetgevingsoverleg WGO Cultuur). Het debat ging vooral over de herziening van het cultuurbestel vanaf 2029, zoals de minister die in oktober in haar hoofdlijnenbrief heeft geschetst: overheveling van de BIS-functies naar de rijkscultuurfondsen, herinrichting van het fondsenlandschap (van zes naar drie fondsen), regionale spreiding en verlenging van de subsidietermijn van vier naar acht jaar. Kunsten '92 schreef een verslag.
Hall of Fame in financieel zwaar weer, gemeente Tilburg grijpt in
De gemeente Tilburg grijpt in bij de Hall of Fame. Het cultureel jongerencentrum in de Spoorzone staat er een jaar na de verbouwing financieel en organisatorisch slecht voor. Interim-manager Ruud Lemmen moet orde op zaken stellen.
Na een veelomvattende verbouwing van onder meer het skatepark, de podiumzaal en de broedplaatsen, werd de Hall of Fame in april vorig jaar feestelijk heropend. Maar sinds die verbouwing, waarvoor de gemeente zo’n 9 miljoen euro uittrok, staat de financiële situatie onder druk. Volgens de gemeente zijn de problemen voor een groot deel ontstaan door de fors gestegen huisvestingskosten.
11-11-2026,
Bron: Brabants Dagblad
Monumenten kleuren blauw voor 80 jaar UNESCO
Van 16 tot en met 21 november kleuren gebouwen, monumenten en molens door heel Nederland blauw als afsluiting van het jaar waarin UNESCO tachtig jaar bestaat. Met deze landelijke lichtactie vraagt de Nederlandse UNESCO Commissie aandacht voor het belang van de bescherming van cultureel erfgoed, kwalitatief goed onderwijs, wetenschappelijke samenwerking en de vrijheid van meningsuiting.
11-11-2026,
Bron: Erfgoedstem
Terugblik op CULTUUR OP GROEN: van willen naar doen
Op maandag 9 november vond in Theater Utrecht CULTUUR OP GROEN: van willen naar doen plaats, de Dag van de Duurzame Cultuursector. Tijdens deze bijeenkomst stond de verdere verduurzaming van de culturele en creatieve sector centraal. Met gesprekken, workshops en paneldiscussies bood de dag ruimte voor kennisdeling, samenwerking en het verkennen van concrete stappen naar een duurzamere sector.
De bijeenkomst werd georganiseerd vanuit het Programma Duurzame Cultuursector, dat wordt gecoördineerd door Kunsten ’92.
11-11-2026,
Bron: VNPF
Stijgende kosten leiden tot pauze WiSH Outdoor en einde HELLDORADO
De stijgende kosten en toenemende onzekerheden binnen de festivalsector hebben gevolgen voor twee Nederlandse festivals.
WiSH Outdoor heeft aangekondigd in 2027 geen editie te organiseren, terwijl het Eindhovense rockfestival HELLDORADO na de editie van 14 november 2026 definitief stopt. Beide organisaties wijzen op de financiële uitdagingen waarmee het organiseren van festivals gepaard gaat.
11-11-2026,
Bron: VNPF
IMPALA roept muzieksector op klimaatimpact van AI en streaming te verminderen
De Europese brancheorganisatie IMPALA roept de muziekindustrie op om gezamenlijk de klimaatimpact van muziekstreaming en kunstmatige intelligentie (AI) te verminderen.
In aanloop naar de internationale klimaattop COP31 vraagt de organisatie aandacht voor het energieverbruik van digitale muziekdiensten, de grootschalige verspreiding van AI-gegenereerde muziek en de noodzaak van meer transparantie over de milieu-impact van digitale activiteiten.
11-11-2026,
Bron: VNPF
Nieuwe film laat zien wat lezen met je doet
De Leescoalitie lanceerde op 9 november een nieuwe reclamefilm. De film is onderdeel van de bewustwordingscampagne Wie leest heeft een goed verhaal, die eind 2024 van start ging. Vijf verhalen laten zien hoe boeken mensen kunnen raken: van de liefde ontdekken en een avontuur beleven tot ervaren dat je niet de enige bent.
11-11-2026,
Bron: Stichting Lezen
KB presenteert beleidsplan 2027-2030
De KB heeft haar nieuwe beleidsplan ‘Ruimte voor vooruitgang’ gepresenteerd. Hierin beschrijft de KB de beleidslijnen van de nationale bibliotheek voor de komende 4 jaar. Het beleidsplan bevat ook een oproep aan de politiek: kom tot robuuste financiering, zodat we ook in een samenleving die steeds meer digitaal wordt kunnen blijven bijdragen aan een sterke en veerkrachtige democratie. In het beleidsplan zijn 3 beleidslijnen geformuleerd: Vrije toegang tot informatie. Lezen, leren en onderzoeken. Bouwen aan publieke ruimtes.
10-11-2026,
Bron: KB
Nieuwe Instituut benoemt Yassine Salihine tot curator van het Nederlands paviljoen op de Architectuurbiënnale van Venetië 2027
Nieuwe Instituut, het nationale museum en instituut voor architectuur, design en digitale cultuur in Rotterdam, heeft Yassine Salihine benoemd tot curator van het Nederlands paviljoen tijdens de 20e Internationale Architectuurtentoonstelling – La Biennale di Venezia, die plaatsvindt van 8 mei tot en met 21 november 2027.
Bibliotheekprijzen 2026 uitgereikt
Levi Smits van Bibliotheek Rozet in Arnhem is uitgeroepen tot NBD Biblion Jeugdspecialist van het Jaar 2026. De prijs werd uitgereikt tijdens Bibliotheekplaza in Haarlem en is een erkenning voor zijn inzet om het leesplezier van kinderen en jongeren te stimuleren. Ook Bibliotheek Oss viel in de prijzen en mag zich Beste Bibliotheek van Nederland 2026 noemen.
10-11-2026,
Bron: Inct
Flower Art Museum heropent na grondige verbouwing
Het Flower Art Museum in Aalsmeer: nergens anders ter wereld vind je een museum dat helemaal in het teken staat van hedendaagse kunst die is geïnspireerd op de natuur. Na een grondige verbouwing biedt het museum vanaf 25 november 2026 bezoekers meer ruimte om kunst te ontdekken en op nieuwe manieren naar bloemen en planten te kijken.
10-11-2026,
Bron: PF
Ontwerpen voor missiegedreven innovatie
Hoe kunnen we de impact van missiegedreven innovatie versnellen en vergroten? Die vraag stond centraal in het onderzoekstraject Expeditie Methodiek van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e), waarin het Co/Labs-programma van Dutch Design Foundation als casus is onderzocht. De resultaten zijn gebundeld in de vakpublicatie Ontwerpen voor missiegedreven innovatie: Nieuwe ontwerpgewoontes voor het aanpakken van grote maatschappelijke uitdagingen. Hierin presenteren de onderzoekers vijf lessen over hoe ontwerpgewoontes missiegedreven innovatie kunnen ondersteunen of juist belemmeren.
10-11-2026,
Bron: Clicknl
Met graphic novels zoekt Ellen Schindler naar dialoog met jongeren over stad
De nieuwe graphic novel STAD O5O wil Groningse jongeren een stem geven in de toekomst van hun stad. Het project STAD 050 en de gelijknamige graphic novel zijn een initiatief van Ellen Schindler, partner van De Zwarte Hond en directeur van Stichting YOU. Door verhalen en beeldcultuur te bundelen wil Schindler met het boek de stad dichter bij jongeren brengen en hun betrokkenheid bij de toekomstige stad intensiveren.
10-11-2026,
Bron: Architectenweb
Kunstpubliek | Illustratiee: Hilal Uzuner
Opinie: Het is een verademing dat premier Rob Jetten uit vrije wil het theater bezoekt
De eerste recensie van William Shakespeares liefdestragedie Romeo en Julia door Theater Oostpool kwam het afgelopen weekend niet van NRC of de Volkskrant, maar van het Instagramaccount van minister-president Rob Jetten. Na een overvolle dag vergaderen over onder meer zijn belastingplan bezochtJetten vrijdagavond de première van dit toneelstuk.
Joris Henquet vond dit een verademing: een minister-president die uit vrije wil een toneelpremière bezoekt en het belang erkent van theater voor de samenleving. Dit zou normaal moeten zijn, maar in Nederland zijn we op dit vlak niet heel rijkelijk bedeeld geweest in, laten we zeggen, de afgelopen 25 jaar. Hoe mooi zou het zijn als Jettens theaterbezoek de komende tijd navolging krijgt.
10-11-2026,
Bron: de Volkskrant
Docenten en leerlingen zingen Kamer toe: geef kunsteducatie een plek in de wet
Drie Tweede Kamerleden hebben maandag een steunverklaring getekend om kunsteducatie in de wet vast te leggen. Ze deden dat bij een actie van muziek- en dansdocenten en hun leerlingen, die vlak voor het Kamerdebat over de cultuurbegroting een actielied opvoerden bij de Tweede Kamer. Ook minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap kwam kijken.
10-11-2026,
Bron: de Creatieve Coalitie
NRP Gulden Feniks 2026 naar Artis, Fenix en sportpaviljoen Steeds Hooger
Afgelopen donderdag zijn de winnaars van de NRP Gulden Feniks 2026 bekendgemaakt. De nationale prijs voor renovatie en transformatie werd toegekend aan de vernieuwing van Artis in Amsterdam, Fenix in Rotterdam en sportpaviljoen Steeds Hooger in Rotterdam. Dat meldt het Nationaal Renovatie Platform (NRP).
10-11-2026,
Bron: Architectenweb
Enquête muziekdocenten: postcode en portemonnee bepalen steeds vaker wie muziekles krijgt
Of kinderen muziekles kunnen volgen, hangt te vaak af van waar ze wonen en wat hun ouders verdienen. Dat beschrijven muziekdocenten in het rapport ‘Voor wie het kan betalen’ van De Creatieve Coalitie. Van de 460 professionals die meededen, merkt 86% de gevolgen van bezuinigingen op kunsten en muziekeducatie. 68% ziet de kosten van muziekles als een belemmering voor de muzikale ontwikkeling van kinderen en jongeren.
De deelnemers werken als zelfstandig muziekdocent, op een muziekschool, in het onderwijs of aan een muziekvakopleiding. Ze vertellen over gesloten muziekscholen en versnipperd aanbod. En over tarieven die te hoog zijn voor leerlingen, maar voor docenten nauwelijks genoeg om van te leven.
Auteursrecht beschermt makers niet tegen AI-training
Minder dan 1% van de Nederlandse beeldmakers vertrouwt erop dat het Nederlandse en Europese auteursrecht hun werk beschermt tegen AI-training. Ruim 90% vindt het gebruik van hun werk door AI-bedrijven problematisch. 42% verwacht de komende vijf jaar minder inkomsten en 46% minder vraag naar hun werk. Dat blijkt uit enquêteonderzoek van Atlas Research onder 1.467 beeldmakers, in opdracht van de Federatie Beeldrechten.
De Federatie wil dat de Nederlandse en Europese wetgever bij de evaluatie van de DSM-richtlijn kiest voor zeggenschap en een eerlijke vergoeding voor makers.
Opinie: Er is een stevigere en bredere visie op het cultuurbeleid nodig
Wie cultuur werkelijk toegankelijk wil maken voor iedereen, kan het zich niet veroorloven om de makers en ondernemers die al miljoenen Nederlanders bereiken, over het hoofd te zien. Dat schrijft Boris van der Ham, onder meer voorzitter van de Vereniging Vrije Theaterproducenten (VVTP) en de Vereniging van Evenementenmakers (VVEM). Nederland heeft volgens hem behoefte aan een steviger en bredere visie op het cultuurbeleid. Cultuurbeleid is immers niet hetzelfde als subsidiebeleid.
10-11-2026,
Bron: de Volkskrant
Meer cultuurgeld naar de regio? Halsema waarschuwt: "Arbeidsmarkt zit in Amsterdam"
Burgemeester Halsema doet een dringend beroep op politiek Den Haag om goed na te denken over hoe de subsidies voor de kunst- en cultuursector in 2029 opnieuw verdeeld gaan worden. Steeds vaker wordt er gesproken om meer geld naar de regio te brengen, wat dan ten koste gaat van de subsidiestroom naar de Randstad. "Ik ken die emotie, maar het is belangrijk om te realiseren dat het aanbod in Amsterdam wordt geproduceerd en dat de arbeidsmarkt in belangrijke mate hier is."
Halsema doet de uitspraken in Het Gesprek met de Burgemeester, waarin ze uitgebreid stilstaat bij de stand van de Amsterdamse creatieve sector.
10-11-2026,
Bron: AT5
Commmunity of Practice: Democratisering van Cultuur
De publicatie 'Samenwerken in de Tussenruimte' is een documentatie en reflectie op de Community of Practice 'Democratisering van Cultuur': een onderzoek en samenwerking tussen de Boekmanstichting en The Niteshop.
Vanuit de overtuiging dat de kloof tussen beleid en praktijk niet met één conferentie of rapport kan worden overbrugd, startten de Boekmanstichting en The Niteshop in 2025 de Community of Practice (CoP) over democratisering van cultuur, als onderdeel van de doorlopende Kennisagenda. Deelnemers werkten in drie hoofdbijeenkomsten en werksessie verspreid over een jaar aan de centrale vraag: Op welke manieren zou het Nederlandse cultuurbestel ingericht moeten worden om ruimte te geven aan een breed, meerstemmig cultuurbegrip?
Cécile Wajsbrot en Josephine Rijnaarts ontvangen Europese Literatuurprijs
Auteur Cécile Wajsbrot en vertaalster Josephine Rijnaarts ontvingen zaterdag 7 november de Europese Literatuurprijs met het boek Nevermore. Directeur-bestuurder van het Nederlands Letterenfonds Romkje de Bildt en juryvoorzitter Lisa Weeda overhandigden een cheque van 10.000 euro aan allebei de winnaars tijdens het Crossing Border festival in Den Haag.
10-11-2026,
Bron: Boekenkrant
Minister Letschert wil hervorming cultuursubsidies doorzetten, Kamer vraagt om meer tijd
Het kabinet wil het verouderde systeem waarmee het Rijk subsidies over alle kunstvormen verdeelt, van poëzie tot opera en van hiphop tot computerkunst, op de schop nemen. Voor dat voornemen bestaat steun in de Kamer, en in de culturele sector. Maar de vraag is of het realistisch is de plannen voor de komende zomer af te hebben, om de hele aanvraag- en beoordelingsprocedure te kunnen doorlopen voor de nieuwe periode in 2029 ingaat.
‘We weten uit ervaring dat het tempo dat de minister voorstelt bijna onhaalbaar is’, zei Mohammed Mohandis, van de grootste oppositiepartij Pro, maandag in het commissiedebat over cultuur.
10-11-2026,
Bron: de Volkskrant
Rob van Wegen wint NAPK Duurzaamheid Award 2026
Rob van Wegen, verbinder en aanjager van duurzaamheid binnen het festivalveld die organisaties samenbrengt en kennis breed deelt, is de winnaar van de NAPK Duurzaamheid Award 2026.
De prijs werd vorig jaar in het leven geroepen door de NAPK (Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten) om duurzame initiatieven binnen de podiumkunstensector te erkennen en stimuleren.
10-11-2026,
Bron: NAPK
The End of Everything van M. John Harrison wint The Booker Prize 2026
De Booker Prize gaat dit jaar naar de Britse schrijver M. John Harrison. Hij wint de prestigieuze literatuurprijs voor zijn boek The End of Everything, een satirisch verhaal over een post-apocalyptisch Groot-Brittannië.
Het is voor het eerst dat de literatuurprijs ter waarde van 50.000 pond naar een sciencefiction-verhaal gaat. Harrison benadrukt zelf dat hij zich niet wil laten beperken door dat etiket.
Illustratie: Irma B. Peniche Silva
Kristel Baele stopt als voorzitter van de Raad voor Cultuur
In rommelige politieke jaren gaf Kristel Baele (67) als voorzitter van de Raad voor Cultuur advies aan vier kabinetten. Net nu ze vertrekt, wordt een begin gemaakt aan het inrichten van een nieuw, eenvoudiger kunstbestel. Theatermaker en cultureel bestuurder Jörgen Tjon A Fong treedt in januari aan als haar opvolger.
De Raad voor Cultuur is de belangrijkste adviseur van het kabinet op het terrein van cultuur, erfgoed en media. De voorzitter wordt op voordracht van de ministerraad door de koning benoemd. De raad speelt een sleutelrol bij het uitbrengen van inhoudelijke adviezen over bijvoorbeeld subsidieverstrekking of monumentenbehoud, juist omdat politici zich daar zelf geen kwaliteitsoordelen over aanmeten. In de Volkskrant een interview met Baele.
09-11-2026,
Bron: de Volkskrant