Al het cultuurnieuws uit Brabant en de rest van Nederland op een rijtje. Wil je wekelijks een overzicht van deze Trends & Ontwikkelingen ontvangen per mail? Meld je dan aan voor onze Trends & Ontwikkelingen nieuwsbrief! Benieuwd naar eerdere edities? Lees hier de laatste nieuwsbrieven.
Trends & Ontwikkelingen
Alle artikelen
100 jaar Best Verzorgde Boeken
Dit najaar staat voor Stichting De Best Verzorgde Boeken in het teken van herdenken, vieren en vooruitkijken. De organisatie bestaat honderd jaar en presenteert vanaf 7 november de jaarlijkse selectie van De Best Verzorgde Boeken in het Stedelijk Museum Amsterdam. Tegelijkertijd wordt stilgestaan bij het plotselinge overlijden van directeur Esther Scholten, die ruim tien jaar een centrale rol speelde binnen de stichting.
28-10-2026,
Bron: BNO
Livemuziek groeit in twee snelheden, middensegment knelt
De internationale livemuziekmarkt is definitief een markt van twee snelheden geworden: stadion- en arenashows van de grootste sterren en clubshows van opkomende acts doen het goed, terwijl artiesten in het middensegment het steeds zwaarder hebben. Dat is de belangrijkste conclusie van de Global Promoters Report 2026 van het Britse vakblad IQ Magazine, dat op 20 oktober verscheen en 76 landen onder de loep neemt.
28-10-2026,
Bron: Publique
Deelname aan sport en beoefening van culturele hobby’s CBS, 2014-2024
Hoeveel mensen doen aan sport, en aan welke vooral? Welke culturele hobby’s hebben mensen? Hoe is dit veranderd tussen 2014 en 2024, en in welke mate is dat veranderd tijdens de coronapandemie? Verschilt sport- en culturele hobbydeelname tussen verschillende groepen? Het CBS brengt de sportdeelname en beoefening van culturele hobby’s tussen 2014 en 2024 in kaart.
28-10-2026,
Bron: CBS
Fonds voor Cultuurparticipatie en VSBfonds sluiten aan bij maakdekunst
Het Fonds voor Cultuurparticipatie en VSBfonds sluiten aan bij maakdekunst, de gezamenlijke werkwijze van het Cultuurfonds en voordekunst voor meervoudige cultuurfinanciering. Daarmee brengen nu vier partijen hun financieringsmogelijkheden dichter bij elkaar. Niet de afzonderlijke regelingen of fondsen, maar het plan en de vraag van de aanvrager staan centraal.
Via één vooraanvraag kijkt maakdekunst welke ondersteuning, financieringsvorm en financier het beste passen. Voordekunst en het Cultuurfonds willen met dit initiatief de samenwerking binnen de culturele sector bevorderen. “Kunst ontstaat niet zomaar – kunst maak je samen,” aldus de initiatiefnemers.
Aanpassingen projectregelingen vanaf 2027 bij het Fonds voor Cultuurparticipatie
Het Fonds voor Cultuurparticipatie voert een aantal veranderingen door binnen de huidige beleidsperiode 2025-2028. Door meer focus aan te brengen zorgen we ervoor dat regelingen toegankelijker, uitvoerbaarder en toekomstbestendiger worden en dat aanvragen een gelijkere kans krijgen op behandeling en beoordeling. Later dit najaar maken we per projectregeling bekend hoe de wijzigingen eruitzien, wanneer projectregelingen openen en welke voorwaarden gelden. Vanaf 2027 voeren we de wijzigingen verder uit.
Voor de resterende beleidsperiode in 2027 en 2028 versterken we de projectregelingen binnen de programmalijnen Amateurkunst, Co-creatie en Cultuureducatie. We brengen meer focus aan door ons aanbod te vereenvoudigen. Om aanvragen op een transparantere en gelijkere manier te behandelen, gaan we werken met een gefaseerd aanvraagproces op de meest overvraagde regelingen.
28-10-2026,
Opinie: Kunstenaars ontbreken in de kabinetsplannen voor cultuur – gelukkig maar
De kabinetsplannen voor cultuur maken het beleid goedkoper en transparanter. En in het huidige stelsel zitten genoeg mogelijkheden voor vernieuwing, schrijft kunstsocioloog Quirijn van den Hoogen. De eerdere opiniebijdrage van Joost Heinsius en Henk Krijnen bevat volgens hem een paar denkfouten.
Goddank zijn die kunstenaars afwezig in zo’n beleidsstuk. De minister gaat helemaal niet over kunstenaars, noch over de kunst zelf. Het is in Nederland een goed gebruik dat er (forse) afstand is tussen wat politici en ambtenaren doen en wat kunstenaars maken en tonen aan een publiek.
28-10-2026,
Bron: Trouw
Sonsbeek 2026 sluit af met meer dan 155.000 bezoekers
Na 100 dagen is Sonsbeek 2026: ‘Ik hoef geen tuin, ik deel een park’ op 11 oktober afgesloten. Meer dan 155.000 bezoekers zagen de dertiende editie in Park Sonsbeek, bij partnerinstellingen en in de Arnhemse binnenstad, en ruim 500.000 mensen kwamen de werken in het voorbijgaan tegen.
28-10-2026,
Bron: Arnhemse Koerier
Opinie: Nieuwe kunst heeft in cultuurbeleid het nakijken
De minister verbouwt het cultuurbestel, maar vergeet de vernieuwing, schrijven politicologen Joost Heinsius en Henk Krijnen. Letschert belooft minder bureaucratie en meer zekerheid, maar laat de kern onbesproken: voor welke kunst, voor welke kunstenaars en voor welk publiek moet het bestel er eigenlijk zijn?
Gevestigde kunst verdient publieke steun. Alleen: traditionele kunstvormen zijn stevig verankerd in het bestel, terwijl nieuwe vormen telkens opnieuw hun waarde moeten aantonen. Kunstpraktijken midden in de samenleving zijn doorgaans afhankelijk van tijdelijke projectsubsidies.
28-10-2026,
Bron: Trouw
Meer geld naar kunst en cultuur in Montferland om de leefbaarheid te verbeteren
Kunstenaars en carnavalsverenigingen kunnen in hun handjes knijpen. De gemeente Montferland wil vanaf 2027 structureel meer geld beschikbaar stellen voor kunst en cultuur. Daarbij is het versterken van deze sector geen doel op zich, maar draagt het bij aan iets groters: samenbrengen en verbinden.
Wethouder Polman: "De achterliggende gedachten is dat kunst en tradities mensen samenbrengen en zo ook eenzaamheid wordt tegengegaan. Het verbetert de leefbaarheid en daarmee gezondheid in onze gemeente."
28-10-2026,
Bron: Omroep Gelderland
De Dutch Design Week door de ogen van Willem van Zeeland: eerst liefhebber, nu directeur
Twintig jaar lang is Willem van Zeeland al fervent DDW-bezoeker, maar dit jaar loopt hij er voor het eerst rond als directeur. Het ED liep de laatste twee uur op zondag met hem mee. „Het valt echt op hoe veel belangstelling er is vanuit Azië.”
28-10-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
New Order of Fashion en STORE uit Eindhoven geselecteerd voor tweejarige ondersteuning door Stimuleringsfonds
Via de Regeling Activiteitenprogramma’s creatieve industrie worden in 2027-2028 zestien culturele instellingen ondersteund. Met een tweejarig activiteitenprogramma zullen de instellingen bijdragen aan de kwaliteit, ontwikkeling en professionalisering van de Nederlandse creatieve industrie.
Onder de 16 toekenningen zijn twee organisaties die in Eindhoven gevestigd zijn: New Order of Fashion en STORE. Zij hebben beiden niet eerder meerjarige ondersteuning van het Stimuleringsfonds ontvangen.
28-10-2026,
Nieuwe aanwinst voor het Muziekinstrumentenfonds
Het Muziekinstrumentenfonds is in één klap een hoop instrumenten rijker. Het gaat om 25 historische strijkinstrumenten van onder meer Amati, Gagliano en Ruggeri.
Een aanzienlijk deel is nog in authentieke Barokke staat. Het Muziekinstrumentenfonds kreeg de collectie overgedragen van een stichting die al langer op zoek was naar een nieuw onderdak voor de collectie. De voorwaarden waren duidelijk: de instrumenten moesten niet alleen professioneel beheerd worden, ook moesten ze bespeeld blijven worden. En dat is precies waar het Muziekinstrumentenfonds voor staat; ze koppelen talent aan een topinstrument.
27-10-2026,
Bron: NPO Klassiek
Videotheek Club VHS gaat next level
Club VHS, de enige videotheek van Amsterdam, zet een tandje bij. Wat in de zomer van 2025 begon op dertien vierkante meter en later uitgroeide tot een stevige ruimte met dito aanbod in de voormalige museumwinkel van Eye, wil verder doorontwikkelen tot een stabiele, vaste waarde in het meer-dan-streamen-segment.
Ismay Dotinga en Eli Knijff, oprichters en drijvende krachten achter Club VHS, vinden het tijd voor een professionaliseringsslag. Met een crowdfundingsactie hopen ze €15.000 bij elkaar te krijgen. Daarmee willen ze het aanbod, dat nu zo’n 3.000 voornamelijk ‘unstreamable’ titels bevat, verder uitbreiden. Er zijn plannen voor een professioneel verhuur- en kassasysteem, maar ook voor Club VHS-merchandise. Daarnaast wil de videotheek een podium bieden aan lokale makers en de marketing verbeteren.
27-10-2026,
Bron: Fimlkrant
Cultuurbeleid | Compositie: Bodil Havermans
Reacties wetsvoorstel nieuwe publieke omroepbestel stromen binnen op laatste dag inspraak
Vrijdag 23 oktober was de laatste dag dat het mogelijk was publiekelijk te reageren op het wetsvoorstel over een nieuw publiek omroepbestel. Er zijn vooral zorgen over wat er met kunst en cultuur gaat gebeuren.
Zo zet de Raad voor Cultuur een kanttekening bij het feit dat omroephuizen in de nieuwe indeling ‘gezamenlijk verantwoordelijk’ zijn voor culturele programmering, met het risico dat niemand zich dan verantwoordelijk voelt. Ook de Vereniging van Nederlandse Orkesten onderschrijft dit probleem. Zij roept op om de taak cultuur wettelijk en expliciet toe te schrijven aan een ongebonden omroep, zoals nu nog het geval is bij de NTR. De NTR, die in het nieuwe omroepbestel zal fuseren met de NOS, stelt in een gezamenlijke reactie met de NOS zelf óók de vraag hoe cultuur straks eigenlijk precies zal worden afgebakend.
27-10-2026,
Bron: NPO Klassiek
Edisons Jazz en Klassiek 2026 uitgereikt
Tijdens de uitzending van Podium Klassiek op NPO 2 zijn de Edisons Jazz en Klassiek 2026 uitgereikt. Brad Mehldau ontving uit handen van presentator Floris Kortie de Edison Oeuvreprijs Jazz. De Edison Oeuvreprijs Klassiek ging naar Katia en Marielle Labèque. Ook pianist Cor Bakker viel in de prijzen: hij ontving de Edison Publieksprijs Jazz voor zijn album Momentum Vol.1.
27-10-2026,
Bron: Edisons
Reactie NAPK op brief minister van OCW
De NAPK heeft gereageerd op de Visie op cultuur en cultuursubsidies vanaf 2029 van minister van OCW Letschert. De vereniging deelt haar ambitie om de toegang tot cultuur te vergroten, administratieve lasten te verlagen en het bestel toekomstbestendiger te maken. Binnen de vereniging zijn er echter grote zorgen over het voorgestelde proces, tijdspad en de gekozen oplossingsrichting.
27-10-2026,
Bron: NAPK
Charlotte Kohler Stipendium 2026 voor Maarten Liebregts
Het Charlotte Köhler Stipendium (een aanmoedigingsprijs voor literair talent), gaat dit jaar naar Maarten Liebregts. Liebregts is vertaler van Japanse literatuur. Volgens de jury (Silvia Marijnissen, Ivo Smits en Remco Breuker) werkte Liebregts de afgelopen jaren aan een prachtig Nederlandstalig oeuvre van topschrijvers uit Japan.
27-10-2026,
Bron: Tzum
Libris Geschiedenis Prijs 2026 naar Maite Karssenberg voor boek Dubbelleven
Schrijver Maite Karssenberg krijgt de Libris Geschiedenis Prijs voor haar biografie Dubbelleven. Geertruida Kapteyn-Muysken en haar rebelse levensfilosofie.
De prijs voor het beste geschiedenisboek van het jaar werd uitgereikt door juryvoorzitter Frits Spits in een speciale uitzending van het VPRO-radioprogramma OVT. Karssenberg krijgt 20.000 euro. Het boek legt de "schrikbarend ondergeschikte rol van de vrouw in de 19e eeuw bloot", zegt de jury.
27-10-2026,
Bron: NOS
Inventarislijst van 147 kunstwerken in Geldrop-Mierlo klaar; kunstenaars hebben twee maanden om werk terug te vragen
De gemeente Geldrop-Mierlo heeft een lijst samengesteld van 147 kunstwerken die worden afgestoten. De meeste van die werken zijn in gemeentelijk bezit gekomen via de Beeldende Kunstenaars Regeling (BKR).
Via de BKR-regeling kregen kunstenaars die niet van hun werk konden rondkomen een inkomen van de gemeente. In ruil daarvoor leverden zij kunstwerken. De regeling stopte in 1987 en de werken kwamen in depots terecht. Die werken kunnen worden teruggevraagd door de kunstenaar of de erven.
27-10-2026,
Bron: BN de Stem
Volwassenenfonds ook beschikbaar in Son en Breugel: 300 euro steun voor sport of cultuur
Volwassenen met een laag inkomen in Son en Breugel kunnen steun krijgen voor sport of cultuur. Het Volwassenenfonds betaalt maximaal 300 euro per jaar voor lidmaatschap of materialen. De gemeente Son en Breugel wijst inwoners op de regeling, omdat sportverenigingen en culturele instellingen voor iedereen bereikbaar moeten zijn. De vergoeding geldt voor één volwassene en kan worden gebruikt voor sport of cultuur.
27-10-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Gemeente Someren houdt eerste Cultuurcafé: inwoners kunnen meepraten over cultuur
De gemeente Someren houdt een eerste Cultuurcafé voor inwoners, makers, vrijwilligers, jongeren, verenigingen en andere belangstellenden. Donderdag 29 oktober staat bij Punt 18 aan de Postelstraat 18 het thema ‘De deur open voor cultuur’ centraal. De bijeenkomst gaat over cultuur in Someren. Deelnemers praten over de zichtbaarheid en vindbaarheid van cultuur, en over wat nodig is om cultuur te ontdekken, uit te proberen of eraan mee te doen.
27-10-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Bandleden van Racoon mogen zich vanaf nu Ridder noemen
De bandleden van Racoon zijn zaterdag benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. De onderscheiding werd uitgereikt door burgemeester van Goes, Cees van den Bos, voorafgaand aan het concert van de band in de Zeelandhallen. De Zeeuwse bandleden kregen de koninklijke onderscheiding voor hun bijdrage aan de Nederlandse muziek en voor hun langdurige inzet voor de provincie Zeeland en maatschappelijke doelen.
27-10-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Gouden RadioRing krijgt een vervolg
Nederland krijgt nieuwe landelijke radioprijzen. De audioafdelingen van DPG Media, Talpa en Mediahuis hebben de handen ineengeslagen voor de Nederlandse Radio Awards. De awardshow met de uitreiking van de Kristallen, zoals de prijzen worden genoemd, is op 2 februari 2027 in het Amsterdamse theater DeLaMar.
Afgelopen januari kwam er een einde aan de traditionele Gouden RadioRing, die twintig jaar in verschillende categorieën werd uitgereikt. Reden voor organisator AvroTros om ermee te stoppen waren de bezuinigingen bij de publieke omroep. De grote spelers op de radiomarkt stelden toen meteen al zich daar niet bij neer te leggen.
27-10-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Slavernijmuseum gaat pas in 2033 open
Het Nationaal Slavernijmuseum in Amsterdam gaat niet voor 2033 open. De gemeente heeft extra tijd nodig voor het ontwerp, de vergunningen, de inspraakdagen en de aanbesteding. Eerder werd gemikt op 2030. De gemeente sluit niet uit dat het project verdere vertraging oploopt. De aanvankelijke planning uit 2024 was ‘slechts globaal van aard’, schreven de verantwoordelijke wethouders Hendrik Jan Biemond (Kunst en Cultuur) en Elise Moeskops (Gemeentelijk Vastgoed) donderdag in een brief aan de gemeenteraad.
Er is een tekort van 22,3 miljoen euro voor de bouw. De museumorganisatie zoekt ondertussen naar een tijdelijke locatie zodat er alvast tentoonstellingen kunnen worden gemaakt en de collectie kan uitbreiden.
27-10-2026,
Bron: de Volkskrant
De Jan van Eyk Academie toont werk van veertig kunstenaars
Wie de open studio’s van de Jan van Eyck Academie in Maastricht bezoekt, vindt achter elke deur iets anders: video- en geluidskunst, rituelen, schilderijen en performances over voedsel. In ateliers en labs experimenteren kunstenaars met verf van hibiscus en sojamelk of creëren ze zelf zoutkristallen. Op een radiator in het trappenhuis liggen plakken kaas te drogen, met erbij een bordje: ‘Don’t touch or eat. It’s art!’
Gedurende drie dagen laten veertig kunstenaars die een jaar lang in Maastricht wonen en werken hier hun kunst en work in progress zien. Ze hebben felbegeerde ‘postdoc’-opleidingsplekken, als vervolgopleiding na de kunstacademie. De kunstenaars zijn geselecteerd uit meer dan tweeduizend aanmeldingen en afkomstig uit 31 verschillende landen. De Volkskrant licht er 4 talenten uit.
27-10-2026,
Bron: de Volkskrant
Strik om BredaPhoto: ‘Steeds meer een festival van de stad’
Na zes intensieve weken zit BredaPhoto er weer op. De editie van 2026 leidt tot grote tevredenheid bij festivaldirecteur Friso Wijnen. „Ik schat dat we evenveel bezoekers kregen als twee jaar geleden. En we slagen steeds beter in het doel om het festival écht van de stad te maken.”
Waar Wijnen ook heel blij mee is: „Ons thema rond troost en veerkracht sprak veel mensen aan. Dat merkte ik ook bij de groepen die ik zelf rondleidde. Fotografie is de kern, maar BredaPhoto vertelt verhalen. Ook dit jaar waren er lovende recensies van binnen- en buitenlandse media over BredaPhoto. De brede waardering is geweldig, maar we slagen er steeds beter in om BredaPhoto een evenement van de stad te laten zijn.”
27-10-2026,
Bron: BN de Stem
Nederland toch niet naar Eurovisiesongfestival, NPO trekt zich terug
Nederland doet volgend jaar toch niet mee aan het Eurovisiesongfestival. De NPO moet terugkomen op een eerder besluit om toch een Nederlandse artiest naar het evenement te sturen, nadat omroep Avrotros zich eerder had teruggetrokken.
De NPO meldt dat in overleg met het College van Omroepen is besloten de ‘pauzeknop’ in te drukken in de voorbereidingen rond het Eurovisiesongfestival. ‘Na gesprekken met omroepen blijkt er op dit moment onvoldoende draagvlak om in 2027 deel te nemen’, aldus de NPO in een verklaring.
Rudi Fuchs (1942-2026) schudde de museumwereld op met zijn vernieuwende tentoonstellingen
Rudi Fuchs was directeur van het Van Abbemuseum in Eindhoven, het Haagse Gemeentemuseum en het Stedelijk Museum in Amsterdam. Als directeur ging hij altijd uit van de kunst en de kunstenaars. Met zijn eigenzinnige aanpak vierde hij grote successen, maar oogstte ook kritiek.
Maandag werd bekend dat Rudi Fuchs afgelopen zondag op 84-jarige leeftijd is overleden. Hij verbleef al enige jaren in een verzorgingshuis aan het Amsterdamse Museumplein.
Emily Ansenk nieuwe directeur Eye Filmmuseum
Emily Ansenk begint in februari als directeur van het Amsterdamse filmmuseum Eye. De 56-jarige kunsthistorica wordt de opvolger van de huidige interim-directeur, financieel adviseur John Middelweerd.
Eye kwam de voorbije jaren meermaals in het nieuws vanwege financiële problemen. De voormalige leiding ontsloeg elf medewerkers en bezuinigde in 2026 en 2027 circa 2,25 miljoen euro, waardoor er nog maar twee tentoonstellingen per jaar kunnen worden georganiseerd.
Tilburgs Dwaalgebied krijgt jazzfestival Take Five
Het Tilburgse Dwaalgebied een jazzfestival: Take Five. Binnenkort al. „We beginnen binnen.” Dat vertellen Renée Blommaert en Mirte van der Sanden, de horecaonderneemster van Steck013 aan de Vijfsprong. Het festival op zondag 8 november is gratis toegankelijk en strijkt neer op vijf plekken in het dwaalgebied: De Burgerij, De Harmonie, Dees, Steck en Paradox.
De lokale horeca zit achter het festival, samen met Sophie Sanders en Renée Blommaert die Club PARA organiseren in jazzpodium Paradox. Ze halen met PARA (vooral) jongeren het podium binnen.
27-10-2026,
Bron: BN de Stem
Amsterdam Dance Event bestaat 30 jaar: 'Nachtcultuur is veel meer dan raven'
Het Zwanenmeer, de Vijfde van Beethoven en kunst- en lichtinstallaties: het is allemaal te zien tijdens het Amsterdam Dance Event (ADE), dat op 25 oktober is begonnen. Het grootste evenement voor elektronische muziek ter wereld viert dit jaar zijn 30-jarig bestaan. Tienduizenden muziekprofessionals en dj's zijn deze dagen in Amsterdam om elkaar te ontmoeten, zaken te doen en op te treden.
Wat ooit begon als een conferentie over dancemuziek voor een paar honderd kenners in debatcentrum De Balie, is uitgegroeid tot een cultureel evenement met onder meer panels, festivals en feesten door de hele stad.
27-10-2026,
Bron: NOS
Illustratie: Irma B. Peniche Silva
Tweede Kamer scherpt Wet markt en overheid aan: mogelijk ook relevant voor delen culturele sector
De Tweede Kamer heeft op 13 oktober ingestemd met een wijziging van de Wet markt en overheid. De nieuwe regels moeten oneerlijke concurrentie door overheden tegengaan. De wetswijziging kan ook relevant zijn voor de culturele sector, bijvoorbeeld wanneer gemeenten culturele accommodaties exploiteren of vastgoed tegen gunstige voorwaarden beschikbaar stellen.
27-10-2026,
Bron: VNPF
Over het voetlicht: meezingen bij Opera op de Parade
Brabant C is een ondernemend publiek-privaat cultuurfonds dat investeert in cultuur in Brabant met als doel blijvende maatschappelijke impact te realiseren.
Brabant C sprak met Marie-José, projectleider bij Theater aan de Parade, Annemarie, relatiemanager bij Philzuid, en Jurjen, zakelijk manager bij Opera Zuid, over de impact van Opera op de Parade. Met steun vanuit de ASML x Brabant C-financieringsregeling kreeg het evenement dit jaar een extra dimensie: het participatieprogramma rondom Opera op de Parade, waarmee bezoekers zelf opera konden zingen en ervaren.
27-10-2026,
Bron: Brabant C