Al het cultuurnieuws uit Brabant en de rest van Nederland op een rijtje. Wil je wekelijks een overzicht van deze Trends & Ontwikkelingen ontvangen per mail? Meld je dan aan voor onze Trends & Ontwikkelingen nieuwsbrief! Benieuwd naar eerdere edities? Lees hier de laatste nieuwsbrieven.
Trends & Ontwikkelingen
Alle artikelen
Oeuvreprijs voor pianist en muziekbruggenbouwer Brad Mehldau
Pianist Brad Mehldau is winnaar van de Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026. De jury prees onder meer zijn ‘unieke improvisatietalent’. Met weergaloze overgangen weet hij grote klassiekers aan elkaar te verbinden. In de Volkskrant een interview.
27-10-2026,
Bron: de Volkskrant
ADE is groter dan ooit, maar volgens deze party-historica heeft de nacht het zwaar
Vanaf deze woensdag doffen fuifnummers zich op voor de dertigste editie van ADE. Maar buiten deze feestweek lopen de dansvloeren juist leeg, ziet Imogen Willetts. De Britse historica maakt zich zorgen over de uitgaanscultuur. ‘We zullen de roes van collectieve vervoering nooit via een scherm kunnen voelen.’
26-10-2026,
Bron: Trouw
Opinie: Nieuwe antiterreurwet kan ook hier tot Rooney-censuur leiden
Ook in Nederland dreigen lege planken in boekwinkels, als een antiterreurwetsvoorstel wordt aangenomen, waarschuwt Joke J. Hermsen. De aanscherping van de antiterreurwetgeving in het Verenigd Koninkrijk, maar ook in Frankrijk en Nederland, heeft tot gevolg dat het grootste goed van een democratie, namelijk de vrijheid van meningsuiting, en in het verlengde daarvan de artistieke vrijheid, in het gedrang komen.
Het openlijk uiten van je politieke mening of sympathie behoort tot de fundamenten van de democratie, maar kan in het nieuwe Nederlandse wetsvoorstel als strafbaar feit worden aangemerkt. De Nederlandse regering moet dit wetsvoorstel volgens Hermsen grondig heroverwegen, zo niet van tafel vegen, om de artistieke vrijheid te beschermen en situaties als die van Sally Rooney in Nederland te allen tijde te voorkomen. Zo niet, dan dreigen ook hier lege planken in de boekwinkels.
26-10-2026,
Bron: NRC
Louise Osieke wordt de nieuwe directeur Bonnefanten Museum Maastricht
Louise Osieka (36) wordt per 1 januari 2027 de nieuwe algemeen en artistiek directeur van Bonnefanten in Maastricht. Zij volgt Stijn Huijts op, die na bijna vijftien jaar met pensioen gaat. De Vlaamse Osieka is van huis uit kunsthistoricus. Osieka heeft tien jaar ervaring als curator en directeur van culturele organisaties.
‘Met Osieka kiest Bonnefanten voor een nieuwe generatie cultureel leiderschap: artistiek uitgesproken, ondernemend en verbindend, stevig geworteld in Limburg en de Euregio en met een vanzelfsprekend internationale blik’, zo verklaart het museum.
26-10-2026,
Bron: L1
Rijksmuseum Meermanno breidt uit met verwerving monumentaal pand
Rijksmuseum Meermanno in Den Haag heeft het naastgelegen pand aan de Prinsessegracht 32 gekocht. Met de aankoop krijgt het museum er ongeveer driehonderd vierkante meter aan ruimte bij. Het boekenmuseum wil er een studiecentrum met een depot inrichten, zodat de collectie die nu deels elders is opgeslagen bij het museum kan worden ondergebracht. De uitbreiding maakt deel uit van een vernieuwingsplan dat eind 2030 gereed moet zijn.
26-10-2026,
Bron: Historiek
Gemeente Utrecht houdt vast aan schrappen subsidie AORTA: toekomst Rietveldprijs onzeker
De gemeente Utrecht houdt vast aan het besluit om de subsidie aan Architectuurcentrum AORTA vanaf 2028 te beëindigen. Een gesprek tussen de gemeente en het architectuurcentrum heeft daar geen verandering in gebracht. Ook een zoektocht naar alternatieve financiering heeft niets opgeleverd. Daarmee blijft ook de toekomst van de Rietveldprijs en de Dag van de Architectuur onzeker.
26-10-2026,
Bron: DUIC
Museumdirecteuren roepen RUG op sluiting van Universiteitsmuseum te herzien
Tientallen directeuren van Groningse musea en culturele instellingen vragen de Rijksuniversiteit Groningen het Universiteitsmuseum open te houden. Dit doen ze in een gezamenlijke verklaring.
Woensdag hoorde de directeur van het Universiteitsmuseum dat de RUG ’zijn’ museum wil sluiten om geld te besparen. Naast het universiteitsmuseum wil het cvb meer diensten afstoten. „Hiermee zet de universiteit een streep door onze positie in de maatschappij en de provincie Groningen”, zegt Lars Hendrikman, directeur van het Universiteitsmuseum. „Dit is een onbegrijpelijke keuze.”
26-10-2026,
Bron: Dagblad van het Noorden
10 jaar Cultuur Eindhoven: Interview met Tanja Mlaker
Cultuur Eindhoven bestaat dit jaar 10 jaar. Ter gelegenheid van dit jubileum spreekt Cultuur Eindhoven mensen die de afgelopen tien jaar hebben bijgedragen aan het culturele leven in Eindhoven. Dit keer is dat Tanja Mlaker. Als directeur stond zij aan de basis van Cultuur Eindhoven en gaf zij de organisatie de afgelopen tien jaar vorm. "Ik wilde dat we voor de sector een kritische vriend zouden zijn.”
Volgens Tanja is de impact van Cultuur Eindhoven het duidelijkst zichtbaar in die ontwikkeling van de sector. "De dynamiek is groter geworden. Er gebeurt meer. Ook zijn we erin geslaagd om het gesprek vaker over het grotere geheel te voeren."
26-10-2026,
Bron: Cultuur Eindhoven
Kunstpubliek | Illustratie: Hilal Uzuner
Nationale Agenda Nachtcultuur - van lokale beweging naar landelijke erkenning
De Nederlandse nachtcultuur krijgt op lokaal niveau steeds meer erkenning, maar landelijk blijft die achter. Met de Nationale Agenda Nachtcultuur pleiten de Boekmanstichting, Podiumkunst.net en VibeLab voor een volwaardige plek voor nachtcultuur in het nationale kunst- en cultuurbeleid.
De Nationale Agenda Nachtcultuur benoemt drie samenhangende prioriteiten die om gezamenlijke inzet vragen: 1. Geef nachtcultuur een volwaardige plek in het nationale cultuurbeleid. 2. Bouw aan een landelijke kennisbasis voor de nacht. 3. Bewaar het culturele geheugen van de nacht.
26-10-2026,
Bron: Boekman
Voor Peter Wennink en Barbara Baarsma is het geen vraag: cultuur en creativiteit zijn keihard nodig voor de economie
In de week waarin Eindhoven bruist van kunst en design, lijkt de vraag een steen in de vijver: waar is het eigenlijk goed voor, al die creativiteit? Wat schiet de economie ermee op? Voormalig ASML-ceo Peter Wennink en topeconoom Barbara Baarsma krijgen de microfoon.
Van wat er nog niet is, kun je je alleen een voorstelling maken. En daarvoor heb je creativiteit en voorstellingsvermogen nodig, stelt Wennink: „Je weet waar je ongeveer naartoe wilt en al slalommend ga je die kant op.” Baarsma rekent het gewoon voor: zonder ‘verbeeldingskracht’ gaat onze economie niet meer groeien.
26-10-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Ecosystemen bouwen met de creatieve sector om Europese innovatie te versterken
Europa, en de wereld, staan voor enorme uitdagingen. Op het gebied van duurzaamheid bijvoorbeeld, of inclusie, of digitalisering. Technologische innovaties kunnen helpen deze uitdagingen op te lossen. Maar hoe stimuleren we de adoptie van deze technologische innovaties? De sleutel is dat industrie, universiteiten en overheden nauwer samenwerken met de culturele en creatieve industrie (CCI’s) in open innovatie-ecosystemen. De Europese Unie wil weten hoe deze samenwerking een impuls kan krijgen.
Daarom is ruim drie jaar geleden ekip gestart, een initiatief dat door de EU wordt gefinancierd. ekip is een denktank die manieren zoekt om beter gebruik te maken van de sterke punten van deze sector. Universiteiten, adviesbureaus, creatieve organisaties en steden zijn allemaal vertegenwoordigd in ekip.
26-10-2026,
Bron: TU Delft
Lezen is leven! Of: waarom dit nooit een video had kunnen zijn
Milou Klein Lankhorst onderzoekt in een essay waarom lezen steeds minder populair wordt, terwijl de maatschappelijke zorgen over ontlezing juist toenemen. Aanleiding zijn onder meer tegenvallende PISA-scores en de opkomst van smartphones, sociale media en AI.
Hoewel lezen vaak wordt verdedigd met argumenten over kritisch denken, concentratie en democratisch burgerschap, betoogt Klein Lankhorst dat zulke rationele argumenten jongeren niet snel enthousiasmeren. Lezen is meer dan een nuttige vaardigheid: het is een unieke ervaring die verbeelding, verdieping en betrokkenheid mogelijk maakt. Door de geschiedenis heen heeft geletterdheid ons denken gevormd. Toch pleit ze ervoor lezen niet vooral als verplichting te presenteren, maar als bron van verhalen, betekenis en levenservaring.
21-10-2026,
Bron: de Correspondent
Ja, het nachtleven verandert, maar dat betekent nog niet het einde ervan
Woensdag begint het Amsterdam Dance Event, juist in een tijd dat het nachtleven in het slop lijkt te zitten. Maar ook nu het uitgaansleven verandert, gebeuren er ’s nachts nog steeds de mooiste dingen, zien hartstochtelijk pleitbezorgers van de nachtcultuur.
Alle zorgelijke berichtgeving over verdwijnende en lege clubs gaat over die clubs als ondernemingen, niet over de cultuur, de drang om te experimenteren in de nacht en de zin van jongeren om uit te gaan. Juist in de alternatieve hoek bruist het.
21-10-2026,
Bron: de Volkskrant
Edam lijkt culturele accommodatie kwijt te raken
Ondanks alle pogingen van veel betrokken inwoners om De Singel in Edam te behouden als cultureel centrum lijkt het er op dat ook het nieuwe gemeentebestuur de puzzel van het vorige college volgt. Dit ondanks mooie woorden in de aanloop naar de verkiezingen.
Met ruim 3.000 handtekeningen heeft de lokale gemeenschap laten zien zeer betrokken te zijn bij alle ontwikkelingen. Maar zeer waarschijnlijk is een teruglopend bezoek aan de bibliotheek het gevolg.
20-10-2026,
Bron: Groot Waterland
Het is een uitzonderlijk jaar voor schrijvers van kleur
Dat schrijvers van kleur dit jaar veel worden gelauwerd, raakt columnist Milouska Meulens meer dan ze zou willen. ‘Het zou zo vanzelfsprekend moeten zijn dat het me niet opvalt’, schrijft ze. Maar ze put hoop uit kinderen tijdens een schoolbezoek in Amsterdam-Zuidoost.
‘Ik hoop op kinderen en jongeren die opgroeien met zo veel schouders, dat het ze onverschillig laat wie Kinderboekenweekgeschenkauteur is, wie prijswinnaar en wie ambassadeur.’
20-10-2026,
Bron: One World
Gemeente breidt proef met Het Klavier uit, Brandstichters blijven programmeren
De Brandstichters blijven ook komend seizoen voorstellingen organiseren in theater Het Klavier in Kaatsheuvel. De vier Kaatsheuvelse dj’s namen vorig jaar het initiatief om weer voorstellingen naar Het Klavier te halen. Na een succesvolle proef breidt de gemeente Loon op Zand de aanpak uit en gaat zij zelf ook activiteiten en voorstellingen programmeren.
De komende twee seizoenen wil de gemeente onderzoeken of een levendig theater haalbaar is en welke manier van programmeren daar het beste bij past. Daarna beslist de gemeenteraad hoe de toekomst van Het Klavier eruitziet. De cultuurfunctionaris van Loon op Zand krijgt tijdens de proef een grotere rol.
20-10-2026,
Bron: BN de Stem
Financiering voor starten van een ambulant kunstteam
Kunst en cultuur kunnen veel betekenen voor ouderen. Maar deelnemen aan bestaande activiteiten is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Wat als je het daarom omdraait? Niet de oudere gaat naar het kunstaanbod toe, maar de kunst komt naar de oudere. Dat is het uitgangspunt van het Ambulant Kunstteam van Cordaan. Kunstenaars en kunstdocenten werken samen met ouderen in persoonlijke kunsttrajecten. Na een succesvolle pilot bij Cordaan is het tijd voor een volgende stap: de opgedane kennis wordt beschikbaar voor andere zorgorganisaties.
Fonds Sluyterman van Loo stelt nu financiering beschikbaar voor zorgorganisaties die zelf een Ambulant Kunstteam willen opzetten. Organisaties kunnen maximaal € 16.000 aanvragen. Daarmee kunnen zij onder meer het startpakket van Cordaan inkopen en vier trajecten starten waarin kunstenaars aan ouderen worden gekoppeld.
20-10-2026,
Bron: Fonds Sluyterman van Loo
Stichting Groev: een muziekschool voor mensen met een verstandelijke beperking
Stichting Groev uit Rotterdam is een muziekschool voor mensen met een verstandelijke beperking. Maar liever spreken oprichters Levi Westra en Thijs Mijnster van mensen met speciaal talent.
“Ieder persoon op aarde is gebaat bij een third place naast thuis en werk. Het is cruciaal dat wij die derde plek kunnen bieden”, zegt Levi. “Dat is namelijk de normaalste zaak van de wereld. En dat is precies wat we als muziekschool willen zijn.”
20-10-2026,
Bron: Cultuurconnectie
Wat cultuurprofessionals kunnen betekenen voor de mentale gezondheid van jongeren
Veel jongeren hebben te maken met stress, prestatiedruk, eenzaamheid, onzekerheid of somberheid. Cultuurprofessionals kunnen zulke situaties tegenkomen. Dat betekent niet dat zij verantwoordelijk zijn voor het oplossen van mentale problemen. Hun kracht ligt juist ergens anders: zien, luisteren, verbinding bieden en, als dat nodig is, helpen om een volgende stap te zetten.
Twee online tools zijn daarbij behulpzaam. De Checkers helpt de mensen rondom jongeren om die rol met meer vertrouwen te vervullen. In je bol geeft jongeren zelf een plek om informatie, herkenning en ondersteuning te vinden.
20-10-2026,
Bron: Cultuurconnectie
Groningen, Nijmegen, Heerlen en Dordrecht in de race voor Europese Culturele Hoofdstad 2033
Ieder jaar dragen twee Europese steden de titel Europese Culturele Hoofdstad. Een stad en de omliggende regio staan een jaar lang in de schijnwerpers, met het hele jaar door culturele activiteiten. Inmiddels hebben Groningen, Nijmegen en Heerlen zich officieel kandidaat gesteld. Ook het Zuid-Hollandse Dordrecht wil Europese Culturele Hoofdstad worden, maar de Dordtse gemeenteraad moet nog wel een oordeel vellen over het voornemen.
Team van jonge kunstenaars wint Jan Naaijkensprijs 2026
Vier jonge kunstenaars hebben samen de Jan Naaijkensprijs 2026 gewonnen. Die prijs wordt toegekend in het kader van het Apprentice/Master (meester-gezel) traject. De uitslag is donderdag 15 oktober 2026 bekendgemaakt tijdens de opening van een expositie in Kunstpodium T. in Tilburg. Daar zijn tot en met 8 november de werken te zien van de deelnemende jonge kunstenaars.
20-10-2026,
Bron: Brabant Cultureel
Millennials nemen culturele regie over: jaren 90 en 2000 zijn terug
Het culturele landschap staat momenteel compleet in het teken van de late jaren negentig en de jaren 2000. Reboots van tv-series en films, comebacks van iconische bands en heruitgaven van retrogames volgen elkaar in snel tempo op. Wat op het eerste gezicht een normale generatiewissel lijkt, groeit volgens een uitgebreide analyse van The Economist uit tot de krachtigste nostalgiegolf tot nu toe. Een unieke combinatie van technologie, veranderende demografie en economisch conservatisme brengt het millenniumtijdperk massaal terug op de voorgrond.
20-10-2026,
Bron: BNR
Amsterdamse cultuursector zit klem door stijgende toeristenbelasting en hotel-btw
Filmfestival Idfa is lang niet het enige cultuurevenement dat klem komt te zitten door de stijgende toeristenbelasting en hotel-btw in Amsterdam. Ook grote evenementen als ADE en Holland Festival of culturele centra als De Balie, die veel gasten uit het buitenland halen, melden dat het tot hogere toegangsprijzen en schralere programmering leidt.
Afgelopen zaterdag luidde filmfestival Idfa in Het Parool de noodklok over de torenhoge verblijfskosten in Amsterdam, die worden opgedreven door overheidsbeleid.
20-10-2026,
Bron: Het Parool
Het Paard in Oudewater is verkozen tot lelijkste beeld van het land
Een morsdood paard op zijn rug, waar een motor uit de opengereten buik popt. Een niet alledaags beeld waar vele mensen van gruwelen. Het Paard, zoals het kunstwerk in Oudewater heet, is verkozen tot het lelijkste van het land. Vanochtend had wethouder Vincent Bos de ‘twijfelachtige eer’ de prijs in ontvangst te nemen bij het beeld in kwestie.
De verkiezing van het lelijkste kunstwerk van Nederland is een initiatief van Radio 538. Luisteraars van de radiozender stemden massaal op het inmiddels beroemde (of eigenlijk beruchte) Oudewaterse kunstwerk. Het kreeg maar liefst bijna een derde van de stemmen.
20-10-2026,
Bron: Algemeen Dagblad
Bijennesten, uiers en embryo’s: studenten Design Academy vertellen wonderlijke verhalen
Dé tip als je door de bomen van de Graduation Show tijdens de Dutch Design Week (tweehonderddrie projecten!) het bos niet meer ziet: vraag een afstudeerder om het werk uit te leggen. Dan hoor je de meest wonderlijke en boeiende verhalen. Historisch of persoonlijk, van de andere kant van de wereld, of juist van om de hoek.
20-10-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Cultuurbeleid | Compositie: Bodil Havermans
Eindhoven regelt alsnog subsidie voor acht culturele instellingen
Acht culturele instellingen die de komende twee jaar zonder subsidie van de gemeente Eindhoven dreigden te komen zitten, krijgen nu alsnog geld.
De instellingen vroegen eerder via de Stichting Cultuur Eindhoven (SCE) subsidie aan voor de jaren 2027 en 2028, maar kregen te horen dat ze buiten de boot vielen. Daar is nu een oplossing voor gevonden. Door te schuiven met cultuurgelden, krijgen de instellingen alsnog het grootste deel van de gevraagde subsidies.
20-10-2026,
Bron: Eindhovens Dagblad
Dutch Design Awards 2026 voor drie jonge ontwerpers die durven experimenteren
De drie winnaars van de Dutch Design Awards 2026 zijn zaterdag 17 oktober bekendgemaakt tijdens de prijsuitreiking in het atelier van Piet Hein Eek in Eindhoven. Jun Fujisaku, Ori Orisun Merhav en Esmay Wagemans ontvingen de Emerging Talent award uit handen van juryvoorzitter Borre Akkersdijk. De eerste twee zijn opgeleid aan de Design Academy in Eindhoven. Wagemans aan de Willem de Kooning Academy in Rotterdam.
20-10-2026,
Bron: Brabant Cultureel
Groen licht voor renovatie Museum Boijmans Van Beuningen
De renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam kan beginnen. De gemeente heeft de opdracht gegeven aan bouwcombinatie Dura Vermeer en J.P. van Eesteren en aan installateur Koninklijke Kuijpers. Eind oktober gaan zij aan de slag. Het museum is naar verwachting eind 2030 weer open.
20-10-2026,
Bron: Gemeente Rotterdam
De kaalslag van het cultuuraanbod in het nieuwe omroepbestel
Jacqueline Oskamp betoogt in de Groene Amsterdammer dat de hervorming van de publieke omroep een ernstige verschraling van het kunst- en cultuuraanbod dreigt te veroorzaken. Door bezuinigingen verdwijnen al diverse cultuurprogramma’s op radio en televisie. In het nieuwe omroepbestel wordt de NTR opgeheven en ondergebracht bij de NOS, terwijl kunst en cultuur geen expliciete publieke taak meer krijgen.
19-10-2026,
Bron: de Groene Amsterdammer