Trends & Ontwikkelingen

CDA-Kamerlid Eveline Tijmstra wil zich zeker inspannen voor goede culturele voorzieningen. Maar het heil komt wat haar betreft niet louter van een wettelijke verplichte taak voor gemeenten.  

Volgens Tijmstra moeten de overheden er samen voor zorgen dat kinderen dichtbij huis kunst en cultuur kunnen ervaren. Daarbij is de gemeente als eerste aan zet, met twee rollen. Als eerste het faciliteren van voorzieningen voor amateurkunst, zodat talent kan ontstaan en groeien. En als tweede een partner voor het onderwijs om bij te dragen aan de borging van cultuuronderwijs. Het risico van wettelijke verankering is volgens Tijmstra dat je die kracht van culturele diversiteit kwijtraakt. Volgens haar is er meer te winnen als gemeenten de maatschappelijke waarde van cultuur gaan omarmen

Jongeren ontwikkelen zich niet alleen op school, thuis of binnen formele organisaties. Juist binnen communities vinden zij plekken waar ze zich gezien voelen, anderen ontmoeten, van elkaar leren en de ruimte krijgen om zichzelf te ontwikkelen. Om deze kracht van communities verder te versterken lanceert Fonds 21 de stimuleringsregeling Power of Community.

Fonds 21 roept community-based maatschappelijke organisaties, makerscollectieven en sociaal-culturele platforms op plannen in te dienen waarin jongeren tussen de 12 en 30 jaar meedenken, meedoen en meebeslissen.

Met de Knelpuntenbrief 2025 (voorheen de Stand van de Uitvoering) informeert de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) de Tweede Kamer en stakeholders over de knelpunten waar ze tegenaanlopen. Hiermee willen ze openheid geven over waar de uitvoering knelt en constructief bijdragen aan het vinden van oplossingen.

De Knelpuntenbrief 2025 is een uitnodiging aan politiek, overheden, het erfgoedveld en iedereen die erfgoed een warm hart toedraagt om hier samen aan te blijven werken.

De overleden Britse kunstenaar David Hockney, die wordt gezien als een van de groten van de late 20ste eeuw, had ook invloed op de generaties na hem. Als „een van de grootste invloeden”, „de ultieme feelgoodkunstenaar”, of als een „leraar”: ook voor het werk van Nederlandse kunstenaars heeft de Britse schilder David Hockney, die vorige week op 88-jarige leeftijd overleed, betekenis gehad. Waar zat voor hen zijn kracht en invloed?Vijf Nederlandse kunstenaars – vier schilders en een fotograaf – vertellen welke kunstwerken betekenis voor hen hadden.

Vijf veelbelovende makers uit Nederland en België zijn geselecteerd voor de Blind Walls Talent Call 2026. Onder begeleiding van ervaren kunstenaars gaan zij een ontwikkeltraject aan om te werken aan hun artistieke en professionele groei. Het programma biedt ruimte om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en ervaring op te doen in de openbare ruimte.

„Het gaat niet om wat je kent, maar om wie je kent.” Waar je in veel vakgebieden gewoon vacatures vindt, is de filmindustrie een bijna ondoordringbare wereld met een strikt ons-kent-onsbeleid. Om dat te doorbreken organiseerde filmplatform Broet een driedaagse cursus. Drie dagen lang delen beginnende talenten, doorstromende makers en gevestigde Oscargenomineerden dezelfde zaal. Het doel? Netwerken op de eerste Producer Campus in Eindhoven.

Het Louvre is ondanks alle inzet van het personeel "buiten adem", stelt de in februari benoemde directeur Christophe Leribault. Het wereldberoemde museum in Parijs verkeert in een crisis sinds het vorig jaar slachtoffer is geworden van een grote juwelenroof. Leribault zei woensdag tijdens een hoorzitting van de senaat dat investeringen noodzakelijk zijn vanwege de verouderde faciliteiten. "De installaties en de infrastructuur bevinden zich aan het einde van hun levensduur."

St. Joost School of Art & Design opent woensdag 24 juni de deuren van Het Openbaar, een experimentele projectruimte aan de Schouwburgring 18 in Tilburg. Studenten Beeldende Kunst krijgen hier de kans om werk te maken, exposeren en presenteren in een publieke omgeving.

Hoe toegankelijk is de podiumkunstensector voor mensen met een beperking die voor of achter de schermen werken, of dat willen gaan doen?

In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) voeren onderzoeksbureau Regioplan en PodiumINC hier een onderzoek naar uit. Met het onderzoek wil OCW beter inzicht krijgen in de ervaringen, behoeften, mogelijkheden en belemmeringen van mensen met een beperking én van werkgevers in de podiumkunsten. De uitkomsten moeten bijdragen aan concrete aanbevelingen voor een meer inclusieve en toegankelijke sector.

De twaalfde editie van het internationale BredaPhoto Festival opent op 11 september 2026. Verspreid door de stad Breda toont het festival fotografie en audiovisuele kunst op verrassende locaties zoals parken, het oude politiebureau en een voormalige vrouwengevangenis. Deze editie gaat over troost en veerkracht. Wat heb je nodig om weer op te krabbelen na een moeilijke gebeurtenis, hoe buig je zorgen over de wereld waarin we leven om naar hoop? Soms vind je kracht in rituelen, spiritualiteit en kunst, door te zorgen voor elkaar met vrienden, familie of bondgenoten. Of je laad je batterij juist in je eentje op, in de stilte van de natuur. Onder de titel Our Songs Came Through brengt BredaPhoto indrukwekkende foto’s, videokunst en immersieve installaties samen, van toonaangevende makers tot jonge talenten.

De grote uitdagingen van deze tijd vragen om samenwerking van slimme doeners en denkers. Klimaatverandering, veiligheid, toegankelijke zorg, digitalisering en een gezonde leefomgeving zijn complexe maatschappelijke opgaven die diep ingrijpen in hoe we samenleven, werken en keuzes maken. Het Nationaal Actieplan Integrale Innovatie laat zien hoe we deze uitdagingen beter en effectiever kunnen aanpakken. De kernboodschap is helder: innovaties krijgen pas echt slagkracht als technologische én sociaal-maatschappelijke aspecten vanaf het begin samen worden ontwikkeld. Alleen dan ontstaan oplossingen die niet alleen slim zijn, maar ook wenselijk, werkbaar en duurzaam.

Tijdens de feestelijke Award Ceremony van het European Design Festival op 13 juni in Sofia, Bulgarije — waar dit jaar de twintigste editie van het festival werd gevierd — waren Nederlandse ontwerpers de grote winnaars van de avond.

In totaal gingen 31 awards naar Nederland: 8 keer goud, 12 keer zilver en 11 keer brons. Daarmee was ons land met afstand het succesvolste van het festival. De indrukwekkende prijzenoogst onderstreept niet alleen de hoge kwaliteit en veelzijdigheid van het Nederlandse ontwerpveld, maar bevestigt ook opnieuw de leidende positie van het Nederlandse communicatiedesign binnen Europa.

Gabbi Mesters, directeur van het Fonds voor Cultuurparticpatie, schreef naar aanleding van een werkreis naar Aruba en Curaçao een column: "Wat verschillende projecten ons leren, is eenvoudig maar tegelijkertijd heel wezenlijk: een one size fits all-aanpak werkt in onze branche niet. Daarvoor verschillen regio’s te veel van elkaar in schaal, infrastructuur, draagkracht en netwerk. Wat in een stad vanzelfsprekend is, is in de provincie of een regio soms niet aanwezig, en andersom. Wat op de ene plek werkt, kan ergens anders tekortschieten. De mensen of de plannen zijn niet minder, maar de context verschilt. Dat inzicht leidde ertoe dat wij als Fonds steeds regiogerichter werken."

In mei bracht het Letterenfonds een bezoek aan het Caribisch deel van het Koninkrijk. Doel van deze reis was om de verbrede subsidiemogelijkheden voor de eilanden onder de aandacht te brengen. Door middel van netwerksessies en afspraken met lokale makers en organisaties hielpen medewerkers van het fonds potentiële aanvragers verder op weg. Ook werd er tijdens de sessies getoond welke projecten op de eilanden er de afgelopen twee jaar al ondersteund zijn door het fonds.

In Nijmegen zijn bij opgravingen de overblijfselen van het grootste Romeinse badhuis in Nederland gevonden. Die conclusie trekken archeologen na een jaar onderzoek te hebben gedaan op het Waalfront, een industrieterrein aan de Waal, waar binnenkort een nieuwbouwwijk moet verrijzen.

Naast het badhuiscomplex zijn ook de contouren van hele huizenblokken, geplaveide straten, luxeuze stadswoningen en een oude Romeinse toren ontdekt. Daarbovenop kwamen nog tienduizenden kleinere vondsten, waaronder sieraden, oude munten en een bronzen buste van de Romeinse wijngod Bacchus.

Op een steenworp afstand van Science Museum NEMO opende dit voorjaar het nieuwe VR-museum Entr met een meerpersoonservaring die je meeneemt naar, aldus initiatiefnemer Vincent Slangen, “de gossip en schaduwkanten van zeventiende-eeuws Amsterdam.”

Museum Boijmans Van Beuningen gaat de overleden kunstenaar en tv-maker Wim T. Schippers eren met een nieuwe uitvoering van zijn iconische pindakaasvloer. Dat laat een woordvoerder dinsdag weten aan het ANP. De Pindakaasvloer wordt in juli opnieuw gemaakt in het Depot van het Rotterdamse museum.

Deze week maakte het Nederlands Letterenfonds bekend dat Chiara Nardo het Letterenfonds Vertaaltalent Prijs 2026 ontvangt voor haar Italiaanse vertalingen. De jaarlijkse prijs bekroont een vertaler met een opvallend oeuvre en zich actief inzet voor het vertaalvak. 

Cinekid bestaat veertig jaar en dat wordt groots gevierd. Gedurende vijf zomerweken brengt het kinderfilmfestival in samenwerking met de VPRO tien klassiekers terug in de bioscoop. Kinderen kunnen een stem uitbrengen op hun favoriet en de winnaar krijgt een plekje in de festivalprogrammering van aanstaand najaar.

Componisten Joey Roukens en Huba de Graaff ontvangen zondag 21 juni de Buma Classical Awards. Joey Roukens krijgt de Buma Classical Award, Huba de Graaf de Buma Classical Lifetime Achievement Award. De prijzen van auteursrechtenorganisatie BumaStemra worden uitgereikt aan componisten die een onuitwisbaar stempel op de nieuwe klassieke muziek hebben gedrukt. 

Kunstenaar en tv-maker Wim T. Schippers is vorige week woensdag overleden op 83-jarige leeftijd. Dat heeft zijn stichting bekendgemaakt. Schippers is onder meer bekend als stemacteur voor het personage Ernie van het bekende Muppetduo Bert en Ernie in Sesamstraat. Ook was hij stemacteur van bijvoorbeeld Kermit de Kikker en Graaf Tel.

Schippers begon in de jaren 60 met werken in de televisie- en radiowereld. Sommige van zijn programma's leidden tot veel commotie. Schippers bleef tot op hoge leeftijd actief als kunstenaar, theatermaker en schrijver.

Auteur Maarten van der Graaff krijgt de Frans Kellendonkprijs 2026. De oeuvreprijs wordt eens in de drie jaar toegekend door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en zal op 10 oktober worden uitgereikt aan Van der Graaff in Leiden.

Vandaag heeft de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde bekendgemaakt dat Dewi de Nijs Bik de Henriëtte Roland Holstprijs 2026 heeft gewonnen met haar debuutpoëziebundel Indolente. De onderscheiding wordt eens in de drie jaar gegeven aan een in druk verschenen en in de Nederlandse taal geschreven werk van proza, poëzie of toneel dat zich richt op sociale bewogenheid, engagement en literaire kwaliteit. Voor het eerst sinds de oprichting van de prijs (1957) wint een vrouwelijke dichter.

Afgelopen week maakte de commissie voor Schone Letteren bekend dat Maria Kager de Debutantenprijs 2026 ontvangt. De jaarlijkse prijs van Maatschappij der Nederlandse Letterkunde bekroont recentelijk verschenen literair werk van beginnende auteurs voor proza of poëzie. Kager mag de prijs in ontvangst nemen met haar debuutroman De buitengewoon geslaagde opvoeding van Frida Wolf.

Een dubbel themanummer van Theaterkrant Magazine over sociaal-artistiek theater. Ruim een half jaar lang volgden hun schrijvers negen projecten op het brede scala van participatief/community/wijk-theater. Het nummer van juni 2026 is volgens de redactie een van de meest bijzondere uitgaves van dit Magazine van de afgelopen jaren. 

Al langer had de redactie de behoefte om aandacht te geven aan het sociaal-artistieke theaterwerk dat in Nederland wordt gemaakt. De projecten die onder die zeer brede noemer vallen, zijn veelvormig, impactvol en buitengewoon interessant. Toch blijven ze vaak een beetje onzichtbaar en losstaan van het ‘reguliere’ theater.

Kunst, of het nu dans, theater, muziek, zang, cultuurbezoek, literatuur, beeldende of digitale kunst betreft - kan een ziekte of een beperking niet genezen, maar wel helend werken. The Art of Healing was de titel van de inaugurele rede die Tineke Abma uitsprak op 12 juni bij de aanvaarding van de leerstoel Kunst & Zorg. Deze leerstoel is gevestigd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

De rede werd voorafgegaan door een interactief Arts & Health festival ism Leyden Academy en het Jo Visser fonds waarin de beleving centraal stond, en een middagsymposium. 

Tussen de sporen van Den Haag Centraal en Hollands Spoor heeft Den Haag er een nieuwe ontmoetingsplek bij. Inter-City, de nieuwe uitbreiding van PIP Den Haag, werd woensdag officieel geopend in de Binckhorst. Op het terrein van 8000 vierkante meter is ruimte voor concerten, theater, sport, horeca en culturele initiatieven. Op het terrein zijn meerdere zalen, waaronder een theaterzaal en een concert- en clubzaal.

Nergens anders in Nederland staan in de openbare ruimte zo veel kunstwerken als in Amsterdam. Loop een paar minuten door de stad en je komt er een tegen. Het boek U bent hier onderzoekt en becommentarieert de ‘Collectie Amsterdam’. 

In Amsterdam zijn 1700 kunstwerken in de openbare ruimte in kaart gebracht. De collectie omvat werken van diverse kunstenaars, waaronder verwijzingen naar Hazes en Rembrandt, en een eerbetoon aan de voormalige burgemeester Eberhard van der Laan.

Stichting Méér Muziek in de Klas bereikt samen met partners steeds meer kinderen en jongeren met kunst- en cultuuronderwijs. “Het is heel fijn om te zien hoe graag het onderwijs dat wil”, aldus Kirsten Smeenk, docent bij Fontys en coördinator van Méér Muziek in de Klas Helmond.

De stichting zet zich in voor meer creatieve en cultuurlessen op basisscholen. Uit de cijfers blijkt onder andere dat meer dan 1.200 scholen meedoen. Dat zijn er 200 meer dan het gestelde doel. Daarnaast meten deelnemende scholen meer motivatie, zelfvertrouwen, betere sociale vaardigheden, samenwerking en concentratie bij leerlingen. Méér Muziek in de Klas doet dit omdat kunst- en cultuurlessen de afgelopen jaren steeds vaker zijn wegbezuinigd om ruimte te maken voor meer reken- en taallessen.

Uren na de deadline en een dag voor de tachtigste verjaardag van de Amerikaanse president Trump is zijn naam verwijderd van het prestigieuze Kennedy Center in Washington D.C.. De rechtbank in de Amerikaanse hoofdstad bepaalde eind mei dat de naam onrechtmatig op het gebouw was gezet en dat de letters moesten worden weggehaald.

Sondi (32) is de winnaar van de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2026. Juryvoorzitter Ingrid van Engelshoven, voormalig minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, heeft dit zaterdag bekendgemaakt in de Monopole in Schiedam. 

Sondi, kunstenaarsnaam van Sondi Rumohr, maakt kunstinstallaties die kritisch reageren op stereotyperingen in videospellen en vooral op de clichématige verbeelding van zwarte mensen. De jury vindt dat Sondi’s werk ‘ongemak en zachtheid’ combineert: ‘Met een scherp oog en een rijke theoretische bagage bouwt Sondi aan een oeuvre dat zowel persoonlijk als politiek resoneert.’ De Volkskrant Beeldende Kunst Prijs bedraagt 10 duizend euro en is bedoeld voor talent tot en met 35 jaar. Dit jaar viert de prijs zijn 20-jarig jubileum.

In het geval van Hockney, die donderdag op 88-jarige leeftijd overleed, was het niet enkel de kijker die genoot. De begaafdste (Britse) schilder van deze tijd beleefde aan zijn kunst zelf ook veel genoegen. Weinigen waren zo verslaafd aan tekenen en schilderen als Hockney. Hij was een van die zeldzame mensen die, zoals Hockneys vaste interviewer Martin Gayford het ooit typeerde, oprecht kunnen zeggen dat ze meer plezier beleven aan hun werk dan aan plezier.

Het bracht hem veel artistieke erkenning en commercieel succes. De productieve Hockney brak veilingrecords met zijn schilderijen, exposeerde in prestigieuze instituten (zoals Tate Modern en het Van Gogh Museum) en was (of leek) bevriend met de halve beau monde, van wie hij er velen portretteerde. Zijn oeuvre was al decennialang gecanoniseerd, opgenomen als het was in talloze kunsthistorische overzichtswerken.