Trends & Ontwikkelingen

De horeca van de Cacaofabriek draait verlies. Inmiddels is de zoveelste (interim-)directeur aan de slag gegaan. De Cacaofabriek in Helmond heeft al jaren problemen, vooral in de horeca, die veel verlies maakt. In 2024 was het verlies ongeveer anderhalve ton en de schulden liepen op tot bijna een half miljoen euro.  Er zijn in korte tijd meerdere directeuren geweest, wat extra onrust geeft.  Vroeger werd de horeca door een commerciële partij gerund en werd er winst gemaakt, maar sinds de organisatie het zelf doet, gaat het slechter. Het bestuur wilde meer controle omdat de horeca meer zijn eigen koers volgde, maar hierdoor is de financiële situatie verder verslechterd. 

De provincie Noord-Brabant stelt in het voorjaar van 2026 weer €1,5 miljoen beschikbaar voor vernieuwende samenwerkingsprojecten die bijdragen aan een levendig, gezond en leefbaar Brabant. De subsidieregeling ‘Cultuur, erfgoed, sport en vrijetijd in de mix’ opent op 1 april 2026 voor initiatieven die minimaal drie van de vier sectoren verbinden: cultuur, erfgoed, sport en vrijetijd.

Publieke ontwerppraktijken brengen beweging. Ze brengen nieuwe werkwijzen en veranderen hoe vraagstukken worden begrepen. In de praktijken die PONT volgt zien we hoe experimenten leiden tot andere vormen van samenwerking, nieuwe taal en onverwachte inzichten. Maar zodra de praktijk eindigt, de financiering stopt of betrokkenen vertrekken, dient zich deze vraag aan: wat blijft hangen of houdt stand?

Borging blijkt in de praktijk geen vanzelfsprekende uitkomst van ontwerppraktijken. Niet alles hoeft te blijven bestaan, maar wat je wilt borgen vraagt om bewuste keuzes en passende condities. In een nieuw essay verkent PONT borgen als een meervoudige opgave. Op basis van ervaringen uit de ontwerppraktijken die PONT volgt, onderscheiden ze zes strategieën die helpen om opbrengsten niet te laten verdampen. 

Een plek waar jonge kunstenaars onbekommerd hun talenten kunnen etaleren. Dat is wat de stichting IDFX uit Breda beoogt. Sinds afgelopen zaterdag beschikt de stichting over een nieuw, definitief onderkomen aan de Boschstraat 102. Daarmee komt een einde aan een bestaan op diverse antikraaklocaties. Het smalle, diepe pand aan de Boschstraat werd zaterdag met veel belangstellenden geopend, met diverse artistieke performances en muziek. Daarnaast was er de onthulling van een grote muurschildering van Martin Peulen, van wie ook ander werk bij IDFX te zien is.

„Hiervoor zaten we aan de Veilingkade”, zegt medeoprichtster Dorien Eggink. „Dan zit je toch wel een eind buiten het stadscentrum. Hier zitten we veel beter op onze plek om te doen wat we willen doen.” Dat is een podium bieden aan jonge kunstenaars, in bijna alle disciplines, en dat al sinds 1995. „We zijn zelf geen kunstenaars, maar we vinden het leuk om kunst te laten zien, van kunstenaars in de ruimste zin van het woord. Bij voorkeur met een ‘rafelrandje’. Dat past het beste bij ons. Laat ze hier maar ervaring opdoen en exposities inrichten zonder toeziend oog van docenten.”

De eenaprilgrap niet, heggenvlechten wel – de vijf kanshebbers voor het Unesco Immaterieel Erfgoed zijn bekendgemaakt. Hoe wordt gekozen welke tradities, rituelen en ambachten internationale erkenning verdienen? Het lijkt een onmogelijke taak die de Raad voor Cultuur vorig jaar kreeg van toenmalig minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Eppo Bruins. Maar het is gelukt. Trouw beschrijft ze alle vijf in een artikel. 

Bij het kiezen van de vijf kanshebbers is gekeken hoe actief en ambitieus ze daarin zijn. “Het maken van een nominatiedossier is een behoorlijke taak. We hebben gekeken of ze dat aankunnen.” Plannen voor de toekomst spelen ook een grote rol. 

Breda moet bij de ontwikkeling van de nieuwe wijk ’t Zoet groot durven denken. Met zesduizend woningen, een culturele publiekstrekker, een grote evenementenhal en mogelijk een toparchitect die de wijk vormgeeft. Deze ambitie sprak de Bredase gemeenteraad uit bij de bespreking van het koersdocument voor het gebied.

Volgens meerdere partijen kan een culturele trekker aan de Mark het nieuwe stadsdeel extra uitstraling geven. Daarbij wordt gedacht aan een internationale publiekstrekker, vergelijkbaar met het Rijksmuseum of Nemo Science Museum in Amsterdam. Een meerderheid van de raad wel iets in een blikvanger voor het gebied. 

De Raad voor Cultuur heeft bekend gemaakt welke erfgoedelementen zij kansrijk acht voor een mogelijke inschrijving op de Internationale UNESCO-Lijst van Immaterieel Erfgoed. De minister van OCW, Rianne Letschert, maakt uiteindelijk een keuze uit deze selectie. De Raad maakte het advies op verzoek van voormalig minister Eppo Bruins. De selectie bestaat uit: de herdenking en viering van het Leidens Ontzet (1574), heggenvlechten, het fanfareorkest, Pride Amsterdam en de woonwagencultuur. De Raad ontving meer dan dertig aanmeldingen en bracht deze terug naar een selectie van vijf. 

De Vereniging Rembrandt richt een nieuw fonds op dat de zichtbaarheid van vrouwen in museumcollecties moet vergroten. Het Leyster Fonds voor vrouwen in de kunst ondersteunt aankopen, onderzoek en restauraties van kunstwerken die zijn gemaakt, verzameld, besteld of geschonken door vrouwen, of waarin vrouwen centraal staan. Het fonds zal projecten steunen rond kunstwerken die zijn gemaakt, verzameld, aangekocht of geschonken door vrouwen.

Kunsthistoricus Jenny Reynaerts is de initiatiefnemer van Vrouwen in het Rijksmuseum en heeft nu mede het Leyster Fonds opgericht. Met de Volkskrant praat ze over de inzichten die de afgelopen jaren zijn opgedaan over vrouwen in de kunst, en de valkuilen die nog op de loer liggen.

Reynaerts legt uit dat vrouwen altijd deel uitmaakten van de kunstproductie, maar lang over het hoofd werden gezien. Door nieuw onderzoek worden vrouwelijke kunstenaars, opdrachtgevers en ambachtslieden zichtbaarder, en worden museumbeschrijvingen aangepast. Tegelijk waarschuwt Reynaerts voor valkuilen zoals het ‘slachtoffer-heldin’-narratief en tijdelijke “golven” van aandacht. Het doel is een blijvende, vanzelfsprekende integratie van vrouwen in de kunstgeschiedenis.

Het Noordbrabants Museum in Den Bosch verloor in enkele jaren tijd zijn hoofdsponsor en bijna de helft van de businessclub. Sponsors spreken over een gebrek aan binding met de stad. Hoe kon dit cultureel boegbeeld in zo korte tijd zo veel draagvlak verliezen?

De stersponsoren zijn onveranderd gebleven en er is in de afgelopen jaren op papier één co-sponsor bij gekomen ten opzichte van 2022, maar in de businessclub is sprake van een kaalslag. Die kaalslag mag niet onderschat worden. Een museum moet via eigen inkomsten, zoals kaartverkoop, maar ook door het werven van sponsoren, fondsen en particulieren geld binnenbrengen. Kort gezegd: minder bezoekers, minder sponsorgelden en daardoor een grotere afhankelijkheid van subsidiëring. Het museum staat niet op omvallen, zo blijkt. „Er is helemaal geen band of affiniteit met de stad. Je hoort alleen iets vanuit het museum als er een contract moet worden verlengd.”