Trends & Ontwikkelingen

Choreograaf Adam Khazhmuradov won gisterenavond tijdens de finale van de Rotterdam International Duet Choreography Competition (RIDCC) de XL Production Award. Hij ontving de prijs ter waarde van 100.000 euro voor zijn duet Attempts Left. De publieksprijs ging naar het duet Mother May I van Sabine van Rensburg en Natasha Patterson (collectief People Watching).

Hoe kunnen artiesten en festivals samen de klimaatcrisis aanpakken? Daar duikt de podcast Toekomst Muziek van in drie podcast afleveringen in, op zoek naar nieuwe wegen naar verandering. Met persoonlijke verhalen en inspirerende gesprekken laten Rob van Wegen (duurzaamheidscoördinator van o.a. ESNS, en als inhoudelijke strateeg nauw betrokken bij het Programma Duurzame Cultuursector van Kunsten '92) en Frederike Berendsen (co-founder Music Declares Emergency Netherlands, artiest FRÉ) zien hoe creativiteit de sleutel kan zijn tot een duurzame toekomst.

Met Muziek Schept een Band wil VSBfonds muzikanten belonen en versterken die niet alleen op het podium willen staan, maar ook iets betekenen voor hun gemeenschap.

In een vol en kolkend EKKO vond op donderdag 18 juni de landelijke finale plaats. Het publiek was in grote getale naar Utrecht gekomen om de finalisten aan te moedigen. [le:ks], de vijfkoppige band uit Bunnik, overtuigde de jury met originele muziek, publieksinteractie en hart voor de natuur. 

Met de opening van de eerste aanvraagronde op 1 juli zet het Fair Pop Fonds een volgende stap in de zoektocht naar eerlijke betaling binnen de Nederlandse popsector. Na jaren van onderzoek, pilots en overleg kunnen artiesten voor het eerst een aanvulling op hun gage aanvragen. EB Live spreekt hierover met Peter Kwint, voorzitter van het Fair Pop Fonds en voormalig SP-Kamerlid, en Patronaat-directeur Jolanda Beyer.

Ruim een jaar geleden spraken de initiatiefnemers nog over de ambitie om een aparte stichting op te richten die de resultaten van de Fair Pop Pilot zou kunnen vertalen naar een praktische regeling voor artiesten. Inmiddels is die ambitie werkelijkheid geworden. Het Fair Pop Fonds opent op 1 juli de eerste aanvraagronde voor Nederlandse acts die optreden op bij de VNPF aangesloten podia.

Hoewel digitale media een centrale rol spelen in het leven van jongvolwassenen, groeit de behoefte aan bewuster mediagebruik. Tegelijkertijd is er waardering voor traditionele media zoals print en voor podcasts en streamingdiensten vanwege diepgang en ontspanning. Dit blijkt uit het nieuwe onderzoek "De MediaCocktail van Nederland" van Ipsos I&O, in opdracht van de Magazine Media Associatie (MMA) en NDP Nieuwsmedia.

Donderdag zijn de winnaars van de Tilburg Architectuurprijs 2026 bekendgemaakt. De vakjury koos unaniem voor Krisjkrasjkresj, een kinderdagverblijf in een voormalige wasserij, ontworpen door HSH Architecten. De publieksprijs was voor Ketelhuis Spoorzone, naar ontwerp van BURO013 Architecten.

De stichting PodiumInc brengt artiesten met een beperking en inclusieve gezelschappen samen op haar gelijknamige platform, zodat hun werk beter vindbaar wordt voor programmeurs en podia in Nederland.

Via de site kunnen programmeurs en artiesten elkaar makkelijker vinden, zegt Martine van Dijk, een van de oprichters van de stichting. Dat gebeurt volgens haar nu te weinig, en dat is zonde. ‘Er mist nog een kleur binnen het podiumkunstenveld, en dat is die van talenten met een beperking’, zegt Van Dijk. Met het platform wil PodiumInc tonen wat zij kunnen toevoegen aan het theaterveld. ‘Vaak wordt aangenomen dat het werk van artiesten met een beperking van mindere kwaliteit is en belanden ze in een soort sociaal-artistieke hoek.’

Het Noordbrabants Museum vierde in 2025 het honderdjarig bestaan, maar feest was er nauwelijks. Het museum leed dat jaar flink verlies en medewerkers trokken aan de bel. Toch spreekt de museumdirecteur van een succes.

De inkomsten van het museum bleven bijna 600.000 euro onder de begroting: ruim 9,4 miljoen euro tegenover de begrote bijna 10 miljoen euro. Dit heeft meerdere oorzaken, blijkt uit het jaarverslag van Het Noordbrabants Museum. Zo bleef het bezoekersaantal achter bij de verwachtingen: uit entreegelden kwam tonnen minder binnen dan verwacht en dat gaat ook op voor de sponsoring.

Het Cultuurfonds stelt in 2026 een bijzondere eenmalige bijdrage van €400.000 beschikbaar aan Open Monumentendag, in het kader van het 40-jarig jubileum van het evenement. De bijdrage is bedoeld om de ruim 300 lokale comités en bijna 18.000 erfgoedvrijwilligers die de VriendenLoterij Open Monumentendag mogelijk maken te ondersteunen.

Alle lokale comités ontvangen een bijdrage van €1.000 om hun programmering, publieksbereik en lokale activiteiten verder te versterken. Daarmee wil het Cultuurfonds bijdragen aan het vergroten van de betrokkenheid van een breed publiek bij monumentaal erfgoed in Nederland.

De pas 19-jarige dichter en spoken-word artiest Evie van Aart uit Oss heeft tijdens het culturele programma ‘Tussen de Schuifdeuren’ de Jos Steegstra Poëzieprijs 2026 in de wacht gesleept. De prestigieuze onderscheiding werd op 17 juni 2026 uitgereikt als erkenning voor haar niet-aflatende inzet om poëzie en taal onder de aandacht te brengen van haar generatiegenoten. Evie van Aart kreeg de prijs uit handen van Beppie Lotterman, voorzitter van Poëzie Podium Oss (PPO).

De 12-jarige pianist Yulianna Beziazychna heeft gisteren het Koninklijk Concertgebouw Concours gewonnen. De jury was zeer onder de indruk van haar spel.

Het Koninklijk Concertgebouw Concours is een wedstrijd voor kinderen van 9 tot 14 jaar. Deelname wordt laagdrempelig gehouden: alle muziekstijlen zijn welkom en deelname gaat via de inzending van een YouTube-filmpje. Dit jaar deden er bijna 200 kinderen mee aan het concours. 

Viktorien van Hulst is herbenoemd als directeur-bestuurder van Fonds Podiumkunsten. Dat heeft minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap besloten. De herbenoeming gaat in op 1 juli 2026 voor een periode van 5 jaar.

Viktorien van Hulst is sinds 1 juli 2021 directeur-bestuurder van Fonds Podiumkunsten. In deze rol is zij verantwoordelijk voor de uitvoering van het rijksbeleid voor de podiumkunsten dat bij het Fonds belegd is en voor de verdeling van subsidies aan makers, gezelschappen, podia en festivals. De Raad van Toezicht van het Fonds is verheugd over de herbenoeming. 

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Rianne Letschert heeft op voordracht van de Raad van Toezicht Michael Huijser benoemd tot nieuwe directeur-bestuurder van het Mondriaan Fonds. Michael Huijser volgt per 17 augustus 2026 Eelco van der Lingen op, die afgelopen februari directeur werd van het Fries Museum, Keramiekmuseum Princessehof en het Fries Verzetsmuseum.

Het Architectuur in Nederland – Jaarboek is een instituut. Sinds 1988 verschijnt de publicatie traditiegetrouw ieder voorjaar met voorbeeldstellende projecten die het jaar daarvoor zijn opgeleverd, en essays voor de duiding. Dit jaar was er opeens een new kid in town. Maas Lawrence, de uitgeverij van Hans Ibelings en Nanne de Ru lanceerde het jaarboek NL25. Een spiegelende verschijning met alle projecten die na een open oproep door bureaus waren ingezonden. 

Het BredaPhoto Festival heeft de volledige line-up bekendgemaakt. De twaalfde editie van het BredaPhoto Festival belooft vanaf 11 september een stadsbreed fotografisch verhaal te worden dat je niet alleen bekijkt, maar ook een beetje ondergaat. Breda verandert opnieuw in een groot openluchtmuseum, waar kunst op onverwachte plekken opduikt: van parken tot een oud politiebureau en zelfs een voormalige vrouwengevangenis.

Het overkoepelende thema van deze editie is troost en veerkracht. Onder de titel Our Songs Came Through brengt BredaPhoto Festival werk samen van ruim veertig fotografen en kunstenaars uit de hele wereld. 

Vijf voorstellingen gemaakt, voor de vierde keer op De Parade en een vijfjarig bestaan; voor het Eindhovense jeugdtheatergezelschap Oortwolk genoeg redenen voor feest. „Dit had ik vijf jaar geleden nooit kunnen bedenken”, zegt Suzanne van der Horst, regisseur en oprichter van Oortwolk. „Maar dit doe ik niet alleen, ik heb een mooi team om me heen. Zonder acteurs en de andere teamleden was ik hier niet gekomen.” Met Oortwolk maakt ze eigenwijs en gelaagd theater voor iedereen vanaf 4 jaar. 

In 2025 kenden het Fonds Podiumkunsten, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Eindhoven het gezelschap meerjarige subsidies toe. „Dat was een mooie erkenning. Nu hebben we de kans vier jaar vooruit te kijken.” 

Het programma Erfgoed en Overheid richt zich op het versterken van de taakuitvoering op het gebied van erfgoed bij gemeenten en provincies, vanwege de belangrijke rol die zij spelen in de bescherming van het culturele erfgoed in de fysieke leefomgeving. De belangstelling voor het programma is zo groot dat voor de tweede ronde ruim € 8 miljoen aan aanvragen werd ingediend, waar circa € 3 miljoen beschikbaar was. Daarmee laat het veld zien dat er een grote behoefte is aan kennis, capaciteit en instrumenten, en de daarmee gepaard gaande financiën, om erfgoed een stevige plek te geven binnen de fysieke leefomgeving.

De Europese Cultuurprijs 2026 wordt dit jaar uitgereikt aan de Bulgaarse stersopraan Sonya Yoncheva. Zij is verkozen tot winnaar voor haar werk als zangeres, producent en ambassadeur van de Europese cultuur. Haar ontdekker, dirigent William Christie, reikt de prijs persoonlijk uit tijdens een feestelijke gala-avond in Amsterdam.

Kunstenaars willen maken en blijven dat doen, zelfs als de beloning belabberd is. Ook werknemers in de filmsector worden veelal gedreven door het heilige vuur – en krijgen slecht betaald. Maar er wordt hard gewerkt aan eerlijke betaling. Het nieuwe platform Filmwerkwijs maakt sectorafspraken en richtlijnen voor fair pay digitaal toegankelijk.

Robin Kramer won zaterdag in Harlingen de Anton Wachterprijs 2026 voor zijn debuut Achtertuinen. De tweejaarlijkse prijs geldt als een van de belangrijkste onderscheidingen voor het beste Nederlandstalige literaire prozadebuut. 

Componist Antonio Biancaniello heeft het Stipendium RFO gewonnen. Tijdens het slotconcert van de Dag van de Componist speelde het Radio Filharmonisch Orkest werken van drie jonge componisten. Daarna stemden het orkest en het publiek op hun favoriete werk. Naast Biancaniello kreeg Thijmen Krijgsman de publieksprijs.

Jarenlang probeerde Hollywood tevergeefs jonge mensen weer naar de bioscoop te krijgen. En nu is het toch gelukt. Niet met spectaculaire megaproducties, maar met twee low budget horrorfilms. Wat opvalt is dat beide regisseurs zeer jong zijn: Obsession-regisseur Curry Barker is 26, Backrooms-regisseur Kane Parsons 21. Beiden zijn succesvolle YouTubers.

Het zijn dus vooral gen Z'ers die de films bezoeken. De 'corona-generatie' noemt Julius Koetsier hen. De hoofdredacteur van filmmagazine Schokkend Nieuws zag dat jongeren sinds de lockdowns massaal wegbleven uit de bioscopen. "Dankzij Obsession en Backrooms ontdekken zij nu dat de bios toch leuker is dan thuis iets streamen." 

Een schilderij dat een paar jaar geleden nog op het punt stond geveild te worden als een onbekend 17e-eeuws tafereel blijkt veel belangrijker dan gedacht. Op het doek staat een beslissend moment in het ontstaan van Nederland tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

Joris Oddens van het Huygens Instituut heeft het schilderij onderzocht en zijn bevindingen gepubliceerd in het tijdschrift Early Modern Low Countries. Het schilderij is gerestaureerd en in bruikleen gegeven aan het Haags Historisch Museum. Hier zal het bij de heropening van dat museum in 2028 te zien zijn.

De wereldtop van de gypsyjazz komt uit Sinti-kampjes in het Brabantse Nuenen. Gitaristen uit de VS, Australië en Europa krijgen er les van hun grote voorbeelden. Sinti-muziek doorgeven is Paulus Schäfers missie. Daartoe bedacht hij tien jaar geleden het gitaarkamp. ‘Gypsyjazz leren spelen, zoals wij het hebben geleerd. Niet met noten, maar met en van elkaar.’ De animo was overweldigend. Overal in de wereld willen niet-Sinti, de Gadje, gitaar leren spelen zoals Django. De muziek heeft swing, kan een melancholische ballad zijn en draait om de akoestische gitaar. Medeorganisator en leraar Stochelo Rosenberg (58) is de blikvanger van het gitaarkamp.

Nuenen mag dan trots zijn op al die internationaal bejubelde muzikanten, het lukt de gemeente tot dusver niet om voor de Sinti te doen wat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voorschrijft. Gemeenten moeten zorgen voor voldoende standplaatsen voor woonwagenbewoners, zodat die volgens hun tradities en culturele identiteit kunnen leven.

In de Britse hoofdstad Londen opent dit weekend het Museum of Youth Culture. Het is volgens de organisatie het eerste museum wereldwijd dat speciaal is gericht op subculturen onder tieners en, vooruit, begin twintigers. De locatie is toepasselijk: in het Londense stadsdeel Camden. In de jaren zeventig en tachtig was Camden dé ontmoetingsplaats voor punkers en gothics, in de jaren negentig was de wijk het hart van de Britpop (denk concerten van Oasis, Blur en Pulp). En begin deze eeuw woonde zangeres Amy Winehouse hier, tot haar dood in 2011.

Caitlin Becker Hof, student aan St. Joost School of Art & Design, mag zichzelf winnaar noemen van de Atelierprijs Breda 2026. Vanaf 1 september krijgt zij een jaar lang toegang tot een gastatelier in het CLIB-pand Electron.

Caitlin Becker Hof studeert binnenkort af in Illustrated & Animated Storytelling aan St. Joost School of Art & Design, een onderdeel van Avans Hogeschool. De Atelierprijs, mogelijk gemaakt door de gemeente Breda, biedt haar de kans om zich verder te ontwikkelen als illustrator en startend ondernemer. Naast het gebruik van het atelier ontvangt zij begeleiding van CLIB en het Avans Ondernemers Centrum in het opzetten van een eigen beroepspraktijk.

Een nieuwe prullenbak met een kunstwerk van een basisschoolleerling staat vanaf dit weekend in de Ameidestraat in Helmond. Het ontwerp is gemaakt tijdens de Klien it-challenge, waar kinderen leren over afval en hergebruik.

De Klien it-challenge had dit jaar als thema natuurlijke kringlopen. Leerlingen maakten ontwerpen met dit thema in gedachten. Het winnende kunstwerk is verwerkt op de prullenbak die nu in de Ameidestraat te zien is.

Tilburg University stelt de essaybundel AI Ergo Sum gratis beschikbaar. Programmamaker Hannah van den Bosch nodigde een keur aan Tilburgse wetenschappers uit om te reflecteren op onze veranderende relatie met technologie. 

„Vanochtend heb ik mogen oefenen met vioolspelen”, vertelt Heije Beets (6). De open dag van Nieuwe Veste in Breda biedt jong en oud de kans om hun creatieve geest de vrije loop te laten gaan. „Straks wil ik nog andere instrumenten gaan proberen.”

„Wij kwamen hier wel eens naar de bieb om te lezen”, zegt Milou Aerts, de moeder van Heije. „Maar voor muziek of cursussen zijn we hier nog nooit geweest.” Om het aanbod van Nieuwe Veste te ontdekken, is de open dag op zondag 21 juni voor Heije en alle andere bezoekers het uitgelezen moment. Nieuwe Veste organiseert het Nieuwe Vestival ieder jaar.

Mensen beleven de werkelijkheid steeds meer via schermen. Daarom investeert de EU 3,5 miljoen euro in een project waarin negen partners uit verschillende Europese landen onderzoeken hoe kunst, muziek en theater in de toekomst ook beter digitaal beleefd kunnen worden. 

Het Trans Realities Lab is een van die partners, zo maakte de Design Academy vrijdag bekend. Deze afdeling van de Design Academy houdt zich onder leiding van Ian Biscoe bezig met de nieuwste virtuele en digitale ontwikkelingen. De komende drie jaar werken studenten en docenten van het lab mee aan het project, waarbij ze een virtueel ‘operahuis’ gaan bouwen. Ze zijn hiervoor uitgekozen vanwege de grote technische en creatieve kennis die ze in huis hebben.

De gemeente Emmen zet een belangrijke stap in de vernieuwing van het centrum. Architectenbureau Mecanoo uit Delft gaat het nieuwe cultuurgebouw van Facet aan het Mondriaanplein ontwerpen. Met deze keuze komt de komst van het nieuwe cultuurgebouw weer dichterbij. De bouw start naar verwachting in de tweede helft van 2027.

Wethouder Patrick de Jonge is blij met deze volgende stap. “Met de komst van Facet krijgt het Mondriaanplein een nieuwe impuls. Het cultuurgebouw trekt bezoekers en maakt het centrum aantrekkelijker voor inwoners, ondernemers en bezoekers.”

De MR-parlementsleden Charles Gardier en Nicolas Janssen werken aan een platform waarmee zorgpersoneel culturele of sportieve activiteiten kan voorschrijven aan patiënten met mentale klachten. Het initiatief moet eind dit jaar gelanceerd worden, bevestigden ze zaterdag.

Concreet kunnen artsen, psychologen en psychiaters met een INAMI-nummer (Franstalige afkorting voor Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering) via Prescrivity een activiteit kiezen en voorschrijven aan hun patiënten. 

Onder grote belangstelling is het vernieuwde cultureel centrum Cascade in Hendrik-Ido-Ambacht feestelijk 19 juni heropend. Burgemeester Patrick van der Giessen verrichtte de officiële opening en benadrukte in zijn toespraak de centrale rol van Cascade in de gemeenschap. “Cascade moet een gebouw zijn waar mensen samenkomen… Cascade is het huis van iedereen,” aldus de burgemeester.

Het gebouw is een open, gastvrije plek waar inwoners elkaar ontmoeten, leren, ontspannen en zich laten inspireren. Het Huis biedt ruimte aan een breed scala aan activiteiten: van theatervoorstellingen en bibliotheekbezoek tot cursussen, vergaderingen en studieplekken.