Trends & Ontwikkelingen

De MR-parlementsleden Charles Gardier en Nicolas Janssen werken aan een platform waarmee zorgpersoneel culturele of sportieve activiteiten kan voorschrijven aan patiënten met mentale klachten. Het initiatief moet eind dit jaar gelanceerd worden, bevestigden ze zaterdag.

Concreet kunnen artsen, psychologen en psychiaters met een INAMI-nummer (Franstalige afkorting voor Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering) via Prescrivity een activiteit kiezen en voorschrijven aan hun patiënten. 

Onder grote belangstelling is het vernieuwde cultureel centrum Cascade in Hendrik-Ido-Ambacht feestelijk 19 juni heropend. Burgemeester Patrick van der Giessen verrichtte de officiële opening en benadrukte in zijn toespraak de centrale rol van Cascade in de gemeenschap. “Cascade moet een gebouw zijn waar mensen samenkomen… Cascade is het huis van iedereen,” aldus de burgemeester.

Het gebouw is een open, gastvrije plek waar inwoners elkaar ontmoeten, leren, ontspannen en zich laten inspireren. Het Huis biedt ruimte aan een breed scala aan activiteiten: van theatervoorstellingen en bibliotheekbezoek tot cursussen, vergaderingen en studieplekken.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Rianne Letschert heeft op voordracht van de Raad van Toezicht Michael Huijser benoemd tot nieuwe directeur-bestuurder van het Mondriaan Fonds. Michael Huijser volgt per 17 augustus 2026 Eelco van der Lingen op, die afgelopen februari directeur werd van het Fries Museum, Keramiekmuseum Princessehof en het Fries Verzetsmuseum.

Voor Huis73 is een rijksmonumentaal ensemble van twee samengestelde bouwblokken in de historische binnenstad van Den Bosch volledig getransformeerd. Het monumentale karakter van de afzonderlijke panden is behouden en zichtbaar gemaakt. De bijzondere karakterverschillen dragen bij aan de ruimtelijke kwaliteit. 

Dankzij slimme doorbraken, een warm interieur, herontdekte zolders, bijzondere etalages en raamopenigen en een steiger aan de Dieze bestaat Huis73 uit een gevarieerde, rijke reeks binnen- en buitenruimtes die allen in dienst staan van uiteenlopende activiteiten en bezoekers. 

In de 20ste eeuw had je er twee. In de 21ste eeuw vertienvoudigde dat aantal zowat: klassieke festivals georganiseerd door musici zelf. Wat is er voor musici zo aantrekkelijk aan een eigen festival? En kan het publiek wel zoveel festivals aan?

Musici starten festivals om artistieke vrijheid te hebben, samenwerkingen te creëren en directer contact met het publiek te maken. Festivals bieden ruimte voor unieke ad-hoc ensembles en een inhoudelijk verhaal rond een thema. Tegelijk zijn ze intensief, financieel onzeker en tijdrovend. Ondanks het grote aanbod zien organisatoren weinig concurrentie, maar wel een tendens naar steeds grotere en drukker geprogrammeerde festivals, wat volgens sommigen ten koste gaat van de intimiteit en focus.

Het Filmfonds past vanaf 1 augustus enkele wijzigingen toe in de regeling Minoritaire Coproductie Speelfilm, Lange Animatiefilm en Documentaire. De aanpassingen voor speelfilms en lange animatiefilms zijn erop gericht om meer balans tussen kleine en grote producties te houden. Om meer ruimte te geven aan documentaireproducenten, wordt de maximale bijdrage voor documentaires verhoogd.

Jongeren met een passie voor dans kunnen vanaf september 2026 hun talent verder ontwikkelen in Emmen. Dankzij een subsidie van de gemeente Emmen en steun de provincie Drenthe start Garage TDI JeugdTheater met een vooropleiding dans.

Tot nu toe moesten jongeren vaak naar steden zoals Groningen of Zwolle om een goede dansopleiding te volgen. Dat hoeft straks niet meer. Met de nieuwe vooropleiding kunnen jongeren in hun eigen regio blijven. De opleiding past bij de Cultuurnota 2025-2028 van Emmen. Het doel is om meer jongeren kansen te geven in kunst en cultuur. 

Kunstenaars, culturele verenigingen, organisaties en creatieve makers krijgen zaterdag 19 september de kans zich te presenteren tijdens het Cultuur Festival in Kaatsheuvel. Het evenement maakt onderdeel uit van de opening van het nieuwe culturele seizoen en vindt plaats op het Anton Pieckplein en in Het Klavier. Tijdens het Cultuur Festival kunnen bezoekers op een laagdrempelige manier kennismaken met kunst en cultuur in de gemeente Loon op Zand. 

In het debat over kansengelijkheid gaat veel aandacht uit naar gelijke kansen voor verschillende groepen jongeren. Maar een belangrijke vorm van ongelijkheid blijft vaak buiten beeld: de ongelijke toegang tot sociaal en cultureel kapitaal. Dat schrijft Shilove ter Smitten (23), voormalig mbo-student en op dit moment stagiair bij de Nationale Jeugdraad.

Terwijl politiek Den Haag vorige week debatteerde over kansengelijkheid en inclusie in het onderwijs, blijft één vorm van ongelijkheid opvallend buiten beeld: de culturele hiërarchie tussen theoretisch en praktisch opgeleiden.

Met bijdragen van onder meer Laure Prouvost, Mark Dion, Germaine Kruip, ‘local’ Koen Vanmechelen en binnenkort ook Jennifer Tee biedt Kunst aan de Maas een ambitieniveau zoals je bij dit soort projecten niet vaak tegenkomt. Gerealiseerd vanuit een samenwerking tussen Z33 in Hasselt en het Regionaal Landschap Kempen en Maasland (RLKM), transformeert de Maasvallei tot een inspirerende buitenkunstroute, waarin kunstenaars en bewoners op een bijzonder veelzijdige wijze verbinding met het landschap zoeken. 

De Europese Cultuurprijs 2026 wordt dit jaar uitgereikt aan de Bulgaarse stersopraan Sonya Yoncheva. Zij is verkozen tot winnaar voor haar werk als zangeres, producent en ambassadeur van de Europese cultuur. Haar ontdekker, dirigent William Christie, reikt de prijs persoonlijk uit tijdens een feestelijke gala-avond in Amsterdam.

Kunsten ’92 heeft vorige week gereageerd op een internetconsultatie van de Rijksoverheid over het Besluit vernieuwde kerndoelen overige leergebieden. 

Uit de reactie: “Wij […] maken ons zorgen over de verschuiving van ‘en’ naar ‘of’ in de formulering van kunstdisciplines. Deze wijziging kan ertoe leiden dat leerlingen slechts met een deel van de disciplines kennismaken, met risico op ongelijkheid in het onderwijsaanbod.” Daarmee dreigt het cultuuronderwijs minder samenhangend en minder breed te worden, terwijl juist die brede kennismaking essentieel is voor gelijke kansen en de ontwikkeling van creativiteit en cultureel bewustzijn. 

De belangstelling voor het programma Erfgoed en Overheid is groot. In de eerste twee rondes hebben gemeenten en provincies veel aanvragen ingediend voor ondersteuning bij het versterken van hun erfgoedzorg. Daarmee laat het veld zien dat er een brede behoefte bestaat aan kennis, capaciteit en instrumenten om erfgoed een stevige plek te geven binnen de fysieke leefomgeving.

De voormalige Aloysiusschool in Losser wordt toch geen zelfstandig cultureel centrum. Het nieuwe college laat weten die ontwikkeling stop te zetten. Dat staat in het coalitieakkoord dat de partijen Burgerforum, CDA en VVD samen hebben opgesteld. 

Het besluit om te stoppen met de Aloysiuslocatie als cultureel centrum komt als een verrassing. Het huidige college is steeds bezig geweest met plannen om van de voormalige school een cultureel centrum te maken, compleet met theaterzaal(tje).

De gemeente ’s-Hertogenbosch en Avans Hogeschool blijven investeren in jong artistiek talent. Met de jaarlijkse Jheronimus Atelier Prijs (JAP) krijgen net afgestudeerde makers de kans om zich verder te ontwikkelen én hun werk te tonen aan de stad. De prijs helpt jonge kunstenaars bij de stap van opleiding naar beroepspraktijk. De Jheronimus Atelier Prijs 2026–2027 is toegekend aan Terra Dannenburg.

Denksport zet deze zomer festivals opnieuw in als platform om een jongere doelgroep te bereiken. Nadat het puzzelmerk vorig jaar zijn entree maakte in de festivalwereld, volgt nu een volgende stap met de campagne Hou je koppie d’r bij. Via activaties op Pinkpop en Down The Rabbit Hole koppelt Denksport puzzelen aan mentale scherpte en breingezondheid.

Het Rijksmuseum en Philips hebben gezamenlijk onderzoek uitgevoerd naar het verbeteren van de bezoekerservaring in het museum. De inzichten uit het onderzoek worden ingezet om presentaties toegankelijker te maken en bezoekers beter te begeleiden tijdens hun museumbezoek. De samenwerking maakt deel uit van het bestaande partnership tussen beide organisaties, waarbij Philips kennis en expertise op het gebied van design deelt met het museum.

Tot en met 21 juni vindt op Terschelling het festival Oerol plaats, met deze keer de laatste keer Opium op Oerol. Want dat programma, heeft Avrotros besloten, moet stoppen.

De collectie van het Van Abbemuseum begon in 1936 met de overdracht van de privéverzameling van Henri van Abbe, directeur van sigarenfabriek Karel I, en werd vervolgens uitgebreid door acht opeenvolgende directeuren. Zij hadden ieder een eigen visie op de beeldende kunst en drukten daarmee hun stempel op het verzamelbeleid. De totstandkoming van de collectie is nu te boek gesteld: Collectie in context. Van Abbemuseum 1936-2024. 

“Tracing Constellations: Stories of Culture, Cooperation and Impact across Creative Europe Cooperation Projects (2021–2024)” belicht 50 projecten die tussen 2021 en 2024 zijn gefinancierd in het kader van de Europese samenwerkingsprojecten van het Creative Europe Cultuur-subprogramma. De publicatie is uitgegeven door het Europees Uitvoerend Agentschap voor Onderwijs en Cultuur (EACEA) en bevat ook projecten van Nederlandse organisaties, zoals bijvoorbeeld het project HybridLab, geleid door Design Academy Eindhoven.

De Implementatiebijdrage van Cultuurloket DigitALL is wegens succes verlengd! Culturele instellingen kunnen nu tot 1 november 2026 een aanvraag indienen, in plaats van 31 mei 2026.

Met de Implementatiebijdrage (tot €30.000) hergebruik je bestaande technologie uit de DigitALL Toolkit en pas je deze aan voor je eigen organisatie. Het uitgangspunt: technologie die al bestaat, kan vaak op meerdere plekken worden ingezet, met soms een aanpassing of aanvulling. Door technologie te delen, besparen instellingen kosten en kunnen ze sneller en effectiever starten. 

Een buurtmoestuin die werkelijkheid wordt dankzij tientallen lokale donateurs. Een jonge maker die haar eerste voorstelling kan produceren omdat het publiek de toegangskaartjes al vóór de première heeft gekocht. Crowdfunding werkt. Dus kiezen steeds meer maatschappelijke en culturele initiatieven ervoor. Ook zorgt crowdfunding voor draagkracht en stimuleert het ondernemerschap onder initiatiefnemers. VSBfonds maakt crowdfunding nog impactvoller door ook regelmatig zelf een bijdrage te doen.

Naast een manier om geld bij elkaar te brengen zorgt crowdfunding ook voor breder draagvlak. Juist daarom vult VSBfonds geslaagde crowdfundingcampagnes aan met een donatie: matchfunding. In de culturele sector werkt VSBfonds al ruim twaalf jaar samen met Voordekunst. 

Op 18 juni staat poppodium EKKO in Utrecht in het teken van de landelijke finale van Muziek Schept een Band. Tijdens deze avond treden de winnaars van de lokale edities van deze muziekprijs op. 

Met deze prijs wil VSBfonds muzikanten belonen en versterken die niet alleen op het podium willen staan, maar ook iets betekenen voor hun gemeenschap, zoals een hiphopcollectief dat jamavonden organiseert met jongeren in de buurt of bands die geregeld optreden in verzorgingstehuizen. Zo wordt muziek ingezet om mensen en buurten te versterken. De prijs werd ontwikkeld in samenwerking met de Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals (VNPF). 

Bibliotheken blijven een van de weinige openbare ruimtes waar mensen elkaar kunnen ontmoeten zonder iets te hoeven kopen, het overal mee eens te hoeven zijn of al ergens bij te horen. 

Van 3 tot en met 5 juni kwamen meer dan 220 bibliotheekmedewerkers, buurtorganisatoren, beleidsmakers en culturele professionals bijeen in OBA Oosterdok in Amsterdam voor 'Bibliotheken in het hart van Europa', een bijeenkomst van de European Cultural Foundation (ECF) waarin werd onderzocht hoe bibliotheken gemeenschappen helpen te reageren op de sociale, digitale en groene transities in Europa.

Bad, dat was zo’n beetje de teneur onder recensenten toen zij de film Michael hadden gezien. Maar ondanks die kritieken en de verhalen over misbruik die nadrukkelijk níet in de film voorkomen, gaan bezoekers massaal naar de biopic over Michael Jackson, de popster die in 2009 overleed. Michael passeerde deze week de grens van 1 miljoen bezoekers in de Nederlandse bioscopen.

Biopics van popsterren zijn uitgegroeid tot een populair format in Hollywood. Veel biopics draaien om herkenning. Vooral door hits in de film op te nemen. Dat effect is terug te zien in de streamingcijfers. Nooit eerder luisterden zoveel mensen via Spotify en andere streamingdiensten naar hits van Michael Jackson.

Vorig jaar is Méér Muziek in de Klas gestart met een pilot voor een voucherregeling, exclusief voor leden van de Professionele Leergemeenschap Caribische Opleidingen. Het doel van deze impuls is het ondersteunen van initiatieven uit de PLG die ervoor zorgen dat er duurzaam méér kunst en cultuur bij kinderen en jongeren komt in het Caribische deel van het Koninkrijk. Tijdens online bijeenkomsten op 4 en 9 juni 2026 presenteerden de ontvangers van deze vouchers hun eerste resultaten. Een greep uit de initiatieven en samenwerkingen.

‘Ik wil studenten laten zien hoe mooi een carrière als muziekdocent in het speciaal onderwijs kan zijn', zegt muziekdocent Kim Schimmel. Bij een aantal conservatoria in Nederland komt gespecialiseerd onderwijs niet of nauwelijks aan bod. Daar probeert Kim verandering in te brengen met het seminar Speciaal Onderwijs.

Op Paleis Het Loo opende op 3 juni de Creatiefste Expositie van Nederland, met werk van ruim duizend basisscholieren uit heel het land. Met de expositie willen we laten zien hoe belangrijk kunst- en cultuuronderwijs is in het basisonderwijs en wat dit oplevert voor de ontwikkeling van kinderen.

Voor kinderen in het gespecialiseerd onderwijs is een bezoek aan het theater vaak niet vanzelfsprekend. Vervoer, begeleiding, prikkelverwerking of fysieke toegankelijkheid vormen drempels. Met Get Moved probeert Gwen Sengers hier verandering in te brengen. Een interview met een gedreven kracht achter de schermen.

In 2022 lanceerde het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een ‘Masterplan basisvaardigheden’. De maatregelen die de afgelopen jaren zijn genomen om de taal- en rekenvaardigheden van kinderen te verbeteren hebben niet genoeg resultaat opgeleverd, schrijft staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie Judith Tielen (VVD) woensdag in een Kamerbrief. De miljoenen aan subsidies die sinds 2022 beschikbaar zijn gesteld aan scholen hebben volgens Tielen nog niet het „gewenste effect” gehad. 

Hoewel het ‘Masterplan’ niet wordt geschrapt, wil Tielen dat er meer nadruk komt te liggen op taal. De hoop is dat andere basisvaardigheden daarna ook sneller zullen verbeteren. „De noodzaak is groot om taal nu echt op de eerste plaats te zetten”, schrijft Tielen. „Taal is essentieel voor de ontwikkeling van leerlingen, ook om zich op andere vlakken te kunnen ontplooien.”

Afstuderen in een saai klaslokaal? De studenten van het Summa College in elk geval niet. Het jaarlijkse terugkerend Crafted festival transformeert het Klokgebouw tot een bijzonder festival. Het industriële Klokgebouw wordt omgetoverd tot een waar kijkspel. Van fashion en interieurbouw tot technologie en van design tot hospitality. Elke hoek van de ruimte wordt gevuld door iets waar de studenten het gehele jaar hard aan hebben gewerkt.

Een creatieve werkplaats, zo omschrijft kunstenaar David Bade de Tuin der Lusten. Zelf geeft hij de ‘Burn Out Clinic’. Een van de opvallendste onderdelen van de Tuin der Lusten, waar wordt voorbereid op de Bosch Parade, een varend kunstfestival.

De Tuin der Lusten, sinds 21 mei open en gratis toegankelijk voor iedereen, bruist van de activiteiten. Wie binnenloopt, ziet kunstenaars aan hun vaartuigen werken voor de Bosch Parade en kan eventueel meedoen aan een van de vele workshops. Naast de Burn Out Clinic zijn er ook dansvoorstellingen en een fluitworkshop. „Het is toegankelijk, niet elitair. Kunst is hier voor iedereen”, zegt Bade.