Trends & Ontwikkelingen

De kinderboeken Nijntje in de dierentuin (1955) en Kleine Pluis (2003) van Dick Bruna zijn bekroond met een Diamanten Boek. Van beide boeken werden sinds het verschijnen ruim 200.000 exemplaren verkocht. De in 2017 overleden auteur vestigt daarmee een record. Met deze twee onderscheidingen wordt Bruna de eerste kinderboekenauteur die drie Diamanten Boeken achter zijn naam heeft staan. Vorig jaar werd al een Diamanten Boek uitgereikt voor het boek opa en oma pluis (1988).

Niet eerder waren er zo veel popconcerten als de afgelopen jaren, toch staat live popmuziek in Nederland onder druk. Dat concluderen onderzoekers Britt Swartjes en Martijn Mulder in de tweede editie van de Livemuziek Monitor, die zij donderdag presenteren tijdens showcasefestival en conferentie Eurosonic Noorderslag (ESNS) in Groningen.

De onderzoekers telden in 2023 een recordaantal van 29.000 popoptredens op Nederlandse podia en festivals. Maar het aantal plekken waar popconcerten georganiseerd worden, nam de afgelopen jaren af, net als het aantal popfestivals. Popconcerten zijn steeds meer geconcentreerd op dezelfde plekken, blijkt uit de monitor. Ook spreken de onderzoekers van een ‘ontfestivalisering van Nederland.

Ook een nieuwe adviescommissie geeft SHARP/ArnoSchuitemaker onvoldoende punten om in aanmerking te komen voor subsidie van Het Fonds Podiumkunsten. Dat maakt het fonds vandaag bekend. Het fonds moest van de rechter de subsidieaanvraag van het dansgezelschap door een nieuwe commissie opnieuw laten beoordelen, omdat de samenstelling van de eerste commissie ‘onvoldoende zorgvuldig’ was en ‘de schijn van vooringenomenheid wekte’.

SHARP/ArnoSchuitemaker had vorig jaar beroep aangetekend tegen het besluit van het Fonds Podiumkunsten om het gezelschap geen meerjarige productiesubsidie te verlenen. De groep vond dat het besluit op een onzorgvuldige wijze tot stand was gekomen.

Songwriters krijgen structureel te weinig betaald in het streamingtijdperk, stelt Glen Faria. De rapper, zanger en songwriter - bekend van onder meer Flinke Namen, maar ook van Davina Michelle’s gigahit 'Duurt Te Lang' - spreekt zich namens Songwriters NL en BAM! Popauteurs uit over de scheve machtsverhoudingen in de muziekindustrie. ‘Streaming is voor veel partijen interessant, maar niet voor de schrijvers.’

Volgens Faria zit het probleem diep in het ecosysteem. Geld is er wel, maar wie krijgt het? ‘Het gaat wel naar songwriters, een gedeelte. Maar het is het kleinste puntje van de taart.’ Van iedere euro die een consument aan Spotify betaalt, komt uiteindelijk slechts acht cent terecht bij songwriters. ‘Dat auteursrecht is al klein, en wordt daarna ook nog verdeeld over publishers en artiesten. Dan blijft er bijna niks over.’

De bundel We moeten ‘misschien’ blijven denken van Esther Jansma (Prometheus) heeft de Awater Poëzieprijs 2025 gewonnen. Zevenendertig Nederlandse en Vlaamse beroepslezers (poëziecritici, -docenten en -bloemlezers) kozen uit het poëzieaanbod van het afgelopen jaar de bundel die zij het meest waarderen. De Awater Poëzieprijs wordt sinds 2008 jaarlijks toegekend. De prijs ter waarde van € 1.000 representeert de waardering van de gezamenlijke poëziekritiek.

De Brabantse poppodia en theaters worden de komende maanden overspoeld door optredens van tributebands. In zalen in Eindhoven, Den Bosch, Tilburg, Uden, Oss, Helmond en Waalwijk zijn de komende zes maanden zo’n tachtig optredens van naar schatting vijfendertig tributebands. De populariteit van tributebands is enorm. Het is vaak ook de enige mogelijkheid om muziek van bands van weleer nog op het podium te horen. Enerzijds omdat de originele artiesten om uiteenlopende redenen niet meer optreden. Of erger: omdat ze niet meer in leven zijn. Volgens Bert Messing van The Tribute Agency trekken tributebands veel nieuw publiek. „Mensen die de liedjes van vroeger wel kennen, maar de originele artiest nooit hebben gezien."

Om instrumentaal muziekonderwijs toegankelijker te maken voor mensen met een beperking, worden al jaren innovatieve muziekinstrumenten ontwikkeld. Waarom worden deze in de praktijk dan zo weinig gebruikt? Melissa Bremmer doet een oproep.

De Stichting My Breath My Music maakt al jaren innovatieve, digitale muziekinstrumenten voor mensen met een beperking. Dat doet ze samen met de gebruikers en instrument-ontwikkelaars, en met succes. Deze bijzondere instrumenten zijn nog zo nieuw dat er nauwelijks muzieklessen voor bestaan. Met het project Grenzeloze Grooves, waarin de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten samenwerkte met My Breath My Music, Méér Muziek in de Klas, Leerorkest Nederland, Codarts en CASE, wilden zij dit soort hordes wegnemen. Want bij relatief nieuwe digitale instrumenten ontbreekt vaak een muziekpraktijk.

Op maandag 19 januari 2026 vindt het wetgevingsoverleg over de OCW-begroting, onderdeel cultuur plaats. Vanuit de gemeenten en provincies vragen IPO en VNG aandacht voor het toegankelijk houden van cultuur voor alle inwoners en voor de cultuursubsidies vanaf 2029. Provincies en gemeenten vinden dat cultuur en erfgoed van essentieel belang zijn voor de leefbaarheid in stad en land.  Kunst, cultuur en erfgoed moeten dan ook voor alle inwoners, in elke regio toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk zijn en/of blijven. Vanuit IPO en VNG vragen wij daarom aandacht voor de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid die rijk, gemeenten en provincies hebben in het culturele stelsel in Nederland, van de basis tot de top. 

De huidige bestuurlijke afspraken ten aanzien van het cultuurbestel dateren uit 2012. In lijn met het rapport van de Studiegroep Interbestuurlijke Verhoudingen ‘Samen bouwen aan resultaten’ voeren de VNG en het IPO graag nader het gesprek over de invulling van de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor het cultuurstelsel met het rijk. IPO en VNG vinden het noodzakelijk hierover afspraken vast te leggen voordat de gewijzigde wet in werking treedt. 

Jongeren tussen de 12 en 18 jaar kunnen vanaf zaterdag 24 januari gratis naar een selectie van voorstellingen in theater De Schalm. Het Veldhovense theater gaat hiervoor een samenwerking aan met de Rabobank. Met de gratis voorstellingen willen beide partijen jongeren stimuleren tot theaterbezoek. ‘De doelgroep tussen 12 en 18 jaar weet over het algemeen de weg naar het theater slecht te vinden. Tickets zijn prijzig, er is veel ander (cultureel) aanbod en jongeren zijn niet altijd op de hoogte van wat er speelt in een theater’, geeft De Schalm aan in een persbericht.

Kinderen tot en met 12 jaar kunnen al gratis naar voorstellingen die vallen binnen het genre Jeugd en Familie, door een samenwerking met ASML. Door jongeren actief te benaderen, in combinatie met een gratis voorstellingsbezoek, hopen De Schalm en de Rabobank dat meer jongeren de meerwaarde van theaterbezoek zullen ervaren.

De 15-jarige pianist Liam Nassereddine wint de Concertgebouw Young Talent Award. Eerder werd die prijs ook al gewonnen door Lucas en Arthur Jussen, Lucie Horsch en Nikola Meeuwsen. Liam Nassereddine staat al langer bekend als een groot talent. Zo won hij in 2023 al het Concertgebouw Concours. Na die winst werd hij toegelaten tot de Musica Mundi School in België, een internationaal internaat voor jonge muziektalenten.

Bij de Concertgebouw Young Talent Award hoort een studiebeurs van 5000 euro en een solodebuut in de Grote Zaal van het Concertgebouw, bij de uitreiking van de prijs. 

Het bedrag (60 miljoen euro) is uitzonderlijk, maar het gebaar zelf niet. De miljoenenschenking die het Rijksmuseum ontvangt past in een trend. En die is essentieel voor Nederlandse musea om voort te bestaan, zegt directeur Taco Dibbits van het Rijksmuseum. Want de Nederlandse musea staan al geruime tijd onder druk. De kosten lopen op door bijvoorbeeld inflatie terwijl tegelijkertijd de subsidies steeds meer slinken. "Om overeind te blijven zijn musea de afgelopen jaren heel actief geworden in fondsenwerving, want het is van levensbelang dat er schenkers zijn die ons een warm hart toedragen", aldus Dibbits.

Volgens de Museumvereniging zijn subsidies en kaartverkoop voldoende voor de basis, maar is extra geld van particulieren nodig voor innovaties en nieuwe ontwikkelingen in musea. Directeur Vera Carasso ziet dat het aantal particuliere schenkingen toeneemt.

In het huis van Maria de Knuijt hingen twintig Vermeers. Tot voor kort werd gedacht dat haar man die had gekocht, maar dat ligt anders. De rol van vrouwen op de zeventiende-eeuwse kunstmarkt is geen onbelangrijk detail, aldus de ontdekkers. Bij de grote Vermeer-tentoonstelling in het Rijksmuseum in 2023 bleef het nog op de achtergrond. Nu heeft kunsthistoricus Judith Noorman samen met collega-onderzoeker Piet Bakker overtuigende aanwijzingen dat Vermeer meer dan de helft van zijn oeuvre schilderde voor één opdrachtgever. Dat was Maria de Knuijt, en deze mecenas van Vermeer was inderdaad een vrouw.

In haar kamer op de Universiteit van Amsterdam praat Noorman enthousiast over de ontdekking. Het artikel dat ze erover schreef past binnen het NWO-onderzoeksproject The Female Impact waaraan zij leiding geeft, dat de vaak onderbelichte rol van vrouwen als kunstenaars, opdrachtgevers en kopers op de zeventiende-eeuwse kunstmarkt onderzoekt.

Bandcamp wil muziek menselijk houden, en verbiedt daarom met AI gegenereerde muziek. Het platform, een soort muziekwinkel waar je rechtstreeks een fysiek of digitaal album bij een artiest of label koopt, gaat de strijd aan tegen muziek die grotendeels of geheel is gemaakt met behulp van generatieve AI. Bandcamp, dat populair is bij onafhankelijke artiesten en platenlabels, vraagt de community om verdachte muziek of accounts te rapporteren, schrijven ze in een persbericht.

Met ingang van 1 maart aanstaande bestaat de directie van het Nederlands Film Festival enkel nog uit zakelijk directeur Marjolijn Bronkhuyzen. Artistiek directeur Ido Abram, die anderhalf jaar geleden aantrad, neemt afscheid van de organisatie. Reden: het wegvallen van gemeentelijke subsidie en aanhoudende kostenstijgingen. Het besluit is door Bronkhuyzen en Abram in gezamenlijkheid genomen, met instemming van de Raad van Toezicht. Een tweekoppig bestuur is onder de huidige financiële omstandigheden niet langer houdbaar gebleken.

De UKB ontvangt een subsidie van Stichting Pica voor het opzetten van een gedeeld kader voor het beschrijven van boeken als fysieke objecten. Hiermee kunnen erfgoedinstellingen informatie over de materialiteit van boeken beter vindbaar en duurzaam bruikbaar maken. UKB is een samenwerking tussen de Nederlandse universiteitsbibliotheken en de KB.

Een boek is meer dan alleen de inhoud. Zeker bij oude boeken (tussen circa 1450 en 1840) halen we veel belangrijke informatie uit dingen als de boekband, eigendomsaanduidingen, annotaties of inkleuringen. Onder erfgoedinstellingen en gebruikers bestaat een grote behoefte aan uniforme registratie van dit soort details. Zo helpt het wetenschappers bij onderzoek naar de herkomst van boeken en zorgt het voor meer aandacht voor meerstemmigheid in collecties. 

Samen met Blauw Research heeft TDA Analytics ook dit jaar onderzoek gedaan naar het lifestylegedrag van de Nederlandse bevolking. De resultaten geven je inzicht in thema’s zoals koopgedrag, mediaconsumptie, vrijetijdsbesteding en duurzaamheidskeuzes en zijn representatief voor de Nederlandse bevolking. 

Een brede vertegenwoordiging van partijen uit de film- en audiovisuele sector roept de Tweede Kamer op om de sector structureel te versterken. In een gezamenlijke brief benadrukken zij dat de sector op een kantelpunt staat en dringende maatregelen nodig zijn. De brief is gestuurd met oog op de aanstaande vergaderingen over de begrotingsonderdelen Cultuur (19 januari) en Media (26 januari) en de lopende formatiegesprekken.

Elf brancheorganisaties wijzen erop dat onafhankelijke producties de motor vormen van het audiovisuele ecosysteem, met producties die miljoenen kijkers bereiken en internationaal succesvol zijn. In de brief staan twee onderwerpen centraal. Ten eerste bepleit de sector invoeren van een aanvullend fiscaal-economisch instrument. Ten tweede moet de positie van onafhankelijke producties in het publieke bestel worden geborgd. Ten slotte vraagt de sector aandacht voor bescherming van menselijke creativiteit in relatie tot kunstmatige intelligentie.

Schunck, met vestigingen in alle stadsdelen van Heerlen, heeft vorig jaar ruim 400.000 bezoekers getrokken. Het record is mede te danken aan het beleid van de gemeente om bezoeken aan museum en bibliotheek te stimuleren.

Het merendeel (335.000) van de bezoekers ging naar de bibliotheken van Schunck. Daarnaast wist het museum in het Heerlense Glaspaleis niet eerder zo veel bezoekers binnen te halen als vorig jaar: zo’n 41.000, bijna een vijfde meer dan het jaar ervoor. Een succes dat vooral te danken is aan de expositie Andy Warhol: Vanitas. Die expositie bleek niet alleen de grootste culturele publiekstrekker, ze had ook een belangrijke economische spin-off voor de stad. 

De exportwaarde van de Nederlandse Populaire Muziek heeft opnieuw een recordniveau bereikt van €247 miljoen. Dit is een stijging van maar liefst 12% ten opzichte van 2024. Het jaarlijkse onderzoek naar muziekexport toont wederom sterke internationale groei voor muziek uit Nederland. Dit onderstreept het internationale succes en de brede impact van Nederlandse artiesten en makers, zowel op podium als in de studio. 

Het onderzoek, uitgevoerd door Perfect & More BV in opdracht van Buma Cultuur, laat zien dat de totale exportwaarde van Nederlandse muziekactiviteiten significant toenam ten opzichte van het vorige recordjaar. Dit is inclusief optredens, rechteninkomsten en exploitatie van opnamen. Vooral internationale optredens van electronic dance-acts blijven een belangrijke bijdrage leveren, maar ook andere genres laten groei zien.

Het ging niet altijd van een leien dakje, maar in vijftig jaar groeide het RKK uit tot een organisatie die via kunst en cultuur jong en oud samenbrengt. Het was Bert de Graaf, jarenlang werkzaam bij het Van Abbemuseum, die vijftig jaar geleden vond dat Rooi een kunststichting nodig had. De Graafs oproep resulteerde in een culturele stichting met werkgroepen en gemeentelijke ondersteuning. Al snel waren er plannen voor tentoonstellingen, theater- en muziekuitvoeringen, lezingen en films.

Musea in de regio Eindhoven draaiden in 2025 een goed jaar. Op veel plekken liepen de bezoekersaantallen op, hier en daar werden zelfs records verbroken. Design en techniek lijken in de regio Eindhoven nog onverminderd populair, tenminste, als je het afleest aan museumbezoek. Het DAF Museum evenaarde in 2025, mede dankzij een expositie over AI-design, met 60.000 bezoekers het bezoekersrecord van 2023. 

Ook het Philips Museum in Eindhoven evenaarde een record, uit 2019, en trok vorig jaar ruim 95.000 bezoekers. Een expositie over Philips-design tijdens Dutch Design Week in oktober zorgde voor een recordmaand. Next Nature Museum in het Evoluon, over (toekomst)techniek, trok liefst 14.000 bezoekers meer dan het jaar ervoor: 76.636. Wat zeker aan deze stijging heeft bijgedragen, is de nog steeds toenemende populariteit van de Museumkaart

Een coalitie van organisaties die betrokken zijn bij live-evenementen in Europa, waaronder de VNPF, heeft EU-Justitiecommissaris Michael McGrath een brief gestuurd met gemeenschappelijk doel om de fanervaring te beschermen en cultuur te ondersteunen. In de brief roepen ze McGrath op om frauduleuze praktijken rondom ticketdoorverkoop aan te pakken. Jaarlijks worden er tienduizenden consumenten in heel Europa misleid doordat grootschalige illegale ticketverkoop gefaciliteerd blijft.

Cate Blanchett komt er speciaal voor naar Rotterdam: de premières van de eerste vijf korte films die zijn gemaakt met steun van het Displacement Film Fund. Op 30 januari om 17 uur introduceert de actrice, producent en UNHCR Global Goodwill Ambassador in het Oude Luxor de producties van Maryna Er Gorbach, Mo Harawe, Hasan Kattan, Mohammad Rasoulof en Shahrbanoo Sadat.

Het Displacement Film Fund werd vorig jaar opgericht om filmmakers te ondersteunen die uit eigen land gevlucht of de authentieke verhalen vertellen over de ervaringen van vluchtelingen. Voor de eerste pilot kregen vijf filmmakers ieder een stipendium ter waarde van €100.000. 

De nieuwe lichting van Music Hub Brabant is gestart. Maar liefst vijftien talentvolle artiesten werken de komende anderhalf jaar met mentoren uit de sector aan hun artistieke en zakelijke ontwikkeling. Ieder traject duurt anderhalf jaar. Partners van Music Hub Brabant zijn: Muziekgebouw Eindhoven, Paviljoen Ongehoorde Muziek, Willem Twee Podium & Willem Twee Studios, November Music, Schouwburg Concertzaal Tilburg, Paradox Tilburg, Effenaar, De Pul Uden, Groene Engel, 013 Popcentrum, Intro in Situ, Poppodium Gebouw-T & Theater de Maagd en Mezz.

Nu de kabinetsformatie in volle gang is, is dit volgens Jeroen Bartelse hét moment om ambities voor kunst, cultuur en journalistiek vast te leggen. Dat zegt de directeur van TivoliVredenburg bij Panorama Zondag. In het gesprek benadrukte Bartelse hoe politiek altijd draait om het construeren van verhalen: "Het gaat niet alleen om feiten of echt nieuws. Het gaat over welk verhaal je politiek gezien vertelt om stemmen te krijgen", zegt hij.

Daarin vervult de culturele sector een eigen, onvervangbare rol, vindt Bartelse. Terwijl journalistiek feiten onthult en wetenschap probeert te begrijpen waarom iets gebeurt, doen de kunsten iets anders: betekenis geven. "De kunsten stellen de vraag: wat doet dit met ons? Het gaat er niet om dat ze de werkelijkheid precies vangen, maar dat ze een blik bieden, een perspectief. Iets waardoor wij gebeurtenissen een plek kunnen geven", zegt hij. Juist nu, in de fase van kabinetsvorming, liggen volgens hem cruciale kansen. "Dit zijn sleutelmomenten. Dan worden de ankers geslagen voor het beleid van de komende vier jaar. Het is een heel belangrijk moment om mooie ambities voor kunst en cultuur in het regeerakkoord te krijgen."

In december publiceerden de Ketentafel Filmfestivals en de Ketentafel Film/AV productie de actuele fair pay-toolkit voor 2026. Dit jaar blijven de deelnemers van beide ketentafels periodiek samenkomen voor het jaarlijkse onderhoud hiervan. De Ketentafel Filmfestivals werkt daarnaast aan aanvullende tools, zoals een leidraad voor (sociaal) veilig en gezond werken, en aan een overkoepelend document waarin de fair pay-instrumenten worden geborgd.

Om de overgang naar sectorale borging zorgvuldig en realistisch vorm te geven, is het nodig om in een afgebakende periode te verkennen hoe overleg, kennisdeling en ondersteuning duurzaam kunnen worden georganiseerd. Met ondersteuning van het ministerie van OCW wordt daarom een pilot in de film- en AV-sector uitgevoerd. In deze pilot wordt onderzocht hoe een onafhankelijke structuur kan worden ingericht die fungeert als centraal aanspreekpunt voor werkenden, werkverleners, ketenpartners en andere stakeholders.

Digitalisering is verweven met alles wat we doen: van de manier waarop we kunst maken tot hoe we ons publiek bereiken. Maar waar staan we nu precies? DEN dook in de data van de DEN Digitale Transformatie Scan en presenteert de inzichten in een gloednieuw dashboard. In 2025 hebben ruim 200 professionals van meer dan 100 verschillende cultuurorganisaties onze scan ingevuld. De resultaten laten een sector zien die volop experimenteert en groeit. 

De meeste culturele organisaties bevinden zich op maturiteitsniveau 2 – Lerend (39%) of 3 – Uitvoerend (41%). Grotere organisaties hebben vaker een hoger maturiteitsniveau dan hele kleine organisaties. Van de vijf onderdelen in de scan scoren organisaties het hoogst op ‘cultuur en competenties’ (3,3 van de 5). Het onderdeel ‘strategie en budget’ blijft achter (2,3). Het dashboard van de Digitale Transformatie Scan geeft niet alleen inzicht in de sector als geheel, maar ook de mogelijkheid om jouw organisatie te vergelijken met andere organisaties, bijvoorbeeld uit dezelfde sector of regio. 

Op maandag 19 januari is het eerste cultuurdebat (WGO) in de huidige samenstelling van de Tweede Kamer. Kunsten ’92 heeft de Kamerleden een uitgebreide brief gestuurd. Met de brief informeert Kunsten '92 de Kamerleden heel breed, om alle aspecten van het beleid mee te nemen. Met in het achterhoofd ook de nieuwe Kamerleden, en degenen die voor het eerst de portefeuille cultuur hebben. De kernboodschap is dat investeren in cultuur een investering is in onze samenleving, in ons verdienvermogen, in onze democratie en weerbaarheid, in gelijke kansen en in maatschappelijke oplossingen.

Universal Music Group en Nvidia hebben een nieuw partnerschap aangekondigd rond kunstmatige intelligentie en muziek. In dit akkoord werken een van de grootste muziekbedrijven ter wereld en een toonaangevend technologiebedrijf samen om AI-modellen te gebruiken op manieren die muziek kunnen analyseren, beschrijven en laten ontdekken op andere manieren dan voorheen. De kern van de samenwerking draait om een AI-model van Nvidia dat Music Flamingo heet. Dit is een systeem dat muziek kan begrijpen op een manier die lijkt op hoe mensen naar muziek luisteren. 

Vanaf 1 januari 2025 is de Belastingdienst gaan controleren op schijnzelfstandigheid. Hierover ontstonden veel vragen vanuit de sector. Cultuur + Ondernemen geeft een overzicht van een aantal vragen van zowel opdrachtgevers als zzp’ers zelf, en antwoorden die je hopelijk verder helpen. Op 18 december 2024 werd bekend dat 2025 een overgangsjaar zou worden. De belastingdienst zou al wel beginnen met controleren, maar hierbij vooral waarschuwen. In januari 2026 werd bekend dat deze 'zachte landing' ook nog blijft gelden in 2026.

De belangrijkste vraag: hoe weet je of iets freelance mag of in dienstverband moet? Eigenlijk moet je zelf dezelfde afweging maken die de Belastingdienst ook gaat maken met hulp van hun afwegingskader. Cultuur + Ondernemen geeft hiervoor een aantal hulpmiddelen, waaronder een artikel van de Belastingdienst en een brochure van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. 

Digitalisering verandert de manier waarop we samenleven in een hoog tempo. Bijna alle sectoren ontwikkelen van fysiek naar digitaal of zoeken een hybride vorm. Dat noemen we digitale transformatie.  

Samen met andere culturele instellingen in Brabant veranderen we de manier waarop we werken. Kunstloc deelt voorbeeldprojecten van instellingen in Brabant waarin digitalisering een grote rol speelt. In het project De Bredase Tuinen der Lusten van Stichting KOP reageren vijf jonge kunstenaars met een frisse blik op het meesterwerk De tuin der lusten (1480-1490) van Jheronimus Bosch. Verspreid over vier locaties in de binnenstad van Breda komen de sculpturen tot leven met Augmented Reality. 

Minister Moes stuurt het verslag van de formele Onderwijs-, Jeugd-, Cultuur- en Sportraad (OJCS-Raad) voor de onderdelen onderwijs en cultuur die op 27 en 28 november in Brussel plaatsvond toe aan de Eerste en Tweede Kamer. De raadsconclusies over de strategische rol van cultuur zijn zonder verdere opmerkingen aangenomen.