Trends & Ontwikkelingen

In TivoliVredenburg botsten eind juli twee principes: het belang van een open debat en de rode lijn die het poppodium heeft getrokken vanwege het genocidale geweld in Gaza. Directeur Jeroen Bartelse licht de keuze toe om een debat met Israëlische deelnemers te annuleren.

De culturele boycot van Israël is sinds tien maanden van kracht en werd vorige week door TivoliVredenburg voor het eerst in de praktijk gebracht. ‘Het besluit viel ons zwaar’, vertelt directeur Jeroen Bartelse. ‘Maar als je een ondergrens stelt, moet je je daar ook aan houden.’ De Utrechtse concertzaal zou vrijdag de finale hosten van de European Universities Debating Championship (EUDC), een internationaal debattoernooi voor studenten dat dit jaar in Utrecht werd gehouden. Maar op donderdag trok TivoliVredenburg zich terug: het evenement bleek niet te verenigen met de boycot.

Het enorme horecapand dat ooit Philip heette, staat al jaren leeg en jonge creatievelingen vertrekken naar grotere steden. Het Tilburgse nachtleven bruist al lang niet meer, blijkt nu ook uit een confronterend rapport. Om het tij te keren is er veel nodig, zoals een bruisend clubgebied buiten de binnenstad bijvoorbeeld.

Peter van der Aalst van Breda University of Applied Sciences deed onderzoek. Een van de conclusies in zijn rapport is duidelijk: ‘Een stad die zichzelf rauw en experimenteel noemt, maar waarvan de nacht bestaat uit standaard kroegdansen en commerciële stapavonden, spreekt zichzelf tegen’. Hij baseert zijn bevindingen op interviews met elf grote spelers uit het Tilburgse nachtleven. Zij zien onder andere dat hotspots als de Korte Heuvel leeglopen. Verschillende doelgroepen gaan minder vaak op stap of mijden het centrum volledig.

Het aantal Nederlandse muziekstudenten op conservatoria is fors gedaald. Maar de kern van het probleem ligt volgens Jan-Gerd Krüger dieper: de toegankelijkheid van muziekonderwijs, de ontwikkeling van jong talent en uiteindelijk de maatschappelijke positie van de kunsten.

In het Erasmus MC blijkt uit onderzoek van het ErasmusMusicLab dat patiënten die voorafgaand aan een operatie naar hun favoriete muziek luisteren minder pijn, stress en angst ervaren en daarnaast een stuk minder te maken krijgen met een delier. Opmerkelijk genoeg volgde deze wederwaardigheid kort op ander nieuws van het muzikale front, maar dan wat minder opbeurend. Uit onderzoek van de NOS bleek dat het aantal Nederlandse studenten op conservatoria in twintig jaar tijd gekelderd is van ruim vijftig procent naar nog maar 22 procent.

Het is een groot tekort aan inzicht vindt Ronit van Rijn Palache dat we pas bereid lijken de waarde van muziek te onderkennen als die meetbaar wordt in minder pijnstillers en lagere stresswaarden, terwijl de grootste winst op muzikaal gebied al veel eerder begint, hopelijk lang en breed voordat iemand op een operatietafel belandt. Waar muziek patiënten ‘geneest’, doet muziekonderwijs dat ook, maar op een fundamenteler niveau: het houdt een cultuur – bij uitstek géén bezigheid voor de elite alleen – gezond.

De eerste landelijke Monitor cultuureducatie mbo 2025-2026 van het LKCA laat zien hoe mbo-opleidingen cultuureducatie binnen en buiten het curriculum vormgeven en organiseren. Het onderzoek combineert een monitoringsvragenlijst met interviews met cultuurcoördinatoren en geeft hiermee voor het eerst een voorzichtig landelijk beeld. De monitor kijkt naar het aanbod, de doelen en visie, de organisatie en de belangrijkste knelpunten.

Er is meer duidelijkheid over de financiering van de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) vanaf 2027. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft in een Kamerbrief aangegeven de BRC samen te willen voegen met de SPUK Stimulering Sport in één nieuwe ‘SPUK Sport en Bewegen en BRC-regeling’. Deze regeling loopt voor een periode van drie jaar, van 2027 tot en met 2029. De financiering voor cultuurcoaches via de BRC is daarmee voor de komende drie jaar geborgd.

Naast deze nieuwe financieringsregeling werken VWS, de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de ministeries van OCW en SZW aan een herijking van de bestuurlijke afspraken voor de BRC. De nieuwe BRC zal voortbouwen op de huidige regeling, met specifiek aandacht voor maatschappelijke opgaven zoals verwoord in het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA). OCW richt zich hierbij ook op de verbinding met de ambities uit de Bestuurlijke Afspraken Cultuurbeoefening.

Met de Monitor poppodia brengt het LKCA in kaart wat poppodia doen aan cultuureducatie, amateurkunst en talentontwikkeling. Welke (formele) opdracht hebben ze daarvoor gekregen? Op welke doelgroepen richten zij zich?  En hoe (vaak) bieden ze ruimte aan amateurs? 44 poppodia (zo’n 42% van de totale populatie) deden aan het onderzoek mee. De resultaten staan nu online. 

Er zijn iets meer dan 100 poppodia in Nederland, waar verschillende muziekgenres worden uitgevoerd. Deze podia organiseren ook educatieve activiteiten voor scholen, bieden amateurkunstverenigingen een podium én zijn de plek waar beginnende acts hun eerste stappen zetten naar een professionele carrière.

‘Met diepe droefheid kondigen we het overlijden aan van Glen Hansard, die vanochtend vroeg is overleden na een verkeersongeval in Dublin’, deelt zijn management in een statement. ‘De familie van Glen is diep geschokt en gebroken door dit tragische verlies en verzoekt respectvol om privacy in deze uiterst moeilijke tijd.’