Trends & Ontwikkelingen

Best wat cabaretiers worstelen met aandachtsstoornissen als ADHD. Én ze doen er hun voordeel mee. Het publiek smult ervan. De aandoening lijkt een goede voedingsbodem voor comedy. ADHD’ers hebben alvast geen gebrek aan inspiratie. Volgens Myjer komt dat omdat ze als ADHD’er extreem openstaan naar de wereld. 

Modefotograaf Ellen von Unwerth is in opspraak geraakt nadat vorige week bleek dat ze heeft meegewerkt aan Melania, een documentaire over Melania Trump. Bijna gelijktijdig opende het Fotomuseum aan het Vrijthof een overzichtstentoonstelling van haar werk. De fotograaf, normaal actief op sociale media, zweeg volledig over haar bijdrage aan de film, wat leidde tot kritiek en oproepen tot een boycot. Het Fotomuseum aan het Vrijthof kiest ervoor geen standpunt in te nemen en benadrukt dat Von Unwerth niet over de kwestie wil spreken. 

Uiteraard hoort een museum zijn kunstenaars te vieren, maar hoort het niet tegelijkertijd, in het belang van de kunst en het gesprek daarover, net zo kritisch te zijn? Het is voor invloedrijke mensen steeds makkelijker geworden om de traditionele media over te slaan en zelf te bepalen welk nieuws ze via de eigen kanalen naar buiten brengen en welk nieuws niet. Daarmee kunnen ze de meest basale journalistieke vragen omzeilen en hoeven ze steeds minder morele verantwoording af te leggen voor hun (artistieke) keuzen, hoe apolitiek ze die zelf ook vinden. Het zou fijn zijn als musea die ontwikkeling zouden bevragen in plaats van haar te faciliteren.

De federale regering in België heeft beslist om de btw-verhoging voor sport, cultuur en afhaalmaaltijden niet te laten doorgaan, na het kritische advies van de Raad van State. Na de krokusvakantie wordt de btw-hervorming opnieuw bekeken, want het blijft wel de bedoeling om de geplande opbrengsten te halen. Andere geplande btw-verhogingen gaan wel in op 1 maart. Het gaat dan onder meer om de tarieven voor logies zoals overnachtingen in hotels en op campings (van 6 naar 12 procent) en pesticiden (van 12 naar 21 procent).

Antwerpenaar Matthijs van Mierlo (42) heeft op sociale media een uiterst succesvol kanaal over kunstenaars als Van Gogh en Rubens. Net als meerdere andere kunstinfluencers heeft hij nu ook een boek geschreven. „Als de kunstwereld een trage tanker is, is hij nu aan het keren.” 

Van Mierlo is met zijn nieuwe boek onderdeel van een opvallende nieuwe trend in de kunstwereld: boeken van zogeheten ‘kunstinfluencers’, oorspronkelijk makers van video’s op sociale media, die nu met een papieren boek in de boekhandel liggen, onder wie Verity Babbs, James Payne en Katy Hessel. Tot voor kort leken dit twee verschillende werelden, die van de sociale media en die van de klassieke kunst. Nu zoeken ze elkaar steeds meer op. Wat is de invloed van deze toenadering op de kunstwereld? "Entertainment én iets leren, dat bleek een hele krachtige combinatie.” 

Op 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Van de drie overheidslagen (rijk, provincie en gemeente) investeren gemeenten veruit het meest in kunst en cultuur. In Tilburg gaat het om een jaarlijks cultuurbudget van circa 31 miljoen euro, op een totale gemeentebegroting van ongeveer 1,35 miljard euro. Is dat voldoende? Of moet er meer geld worden geïnvesteerd? En waar moet dat geld naartoe: naar professionele makers, naar verenigingen, of naar beide? Die keuzes worden gemaakt door de gemeenteraad. Reden genoeg om, in aanloop naar de verkiezingen, het gesprek aan te gaan over de toekomst van kunst en cultuur in Tilburg.

Al meer dan 25 jaar wordt er gepraat over de toekomst van het Cultureel Centrum in Voorschoten. Het huidige Cultureel Centrum aan de Prinses Marijkelaan voldoet niet meer aan de eisen en zal eind 2027 sluiten. De zorgen onder Voorschotense culturele instellingen werden steeds groter, maar nu is er een definitieve oplossing: de Kruispuntkerk. De gemeente Voorschoten heeft de Kruispuntkerk aangekocht om te verbouwen tot een nieuw cultureel centrum. Het gebouw krijgt een functie als film- en theaterzaal en biedt ruimte aan lokale verenigingen en instellingen.

De musea van het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam trekken sinds 7 oktober 2023 minder publiek. De oorlog in Gaza zorgt voor moeilijke vragen voor en achter de schermen. De vier culturele instellingen die in Amsterdam samen het Joods Cultureel Kwartier vormen, hebben al twee jaar te maken met afnemende bezoekcijfers. „Ik wil wel duidelijk maken dat we niet op omvallen staan,” zegt directeur Emile Schrijver in gesprek met Het Parool. „Maar we kunnen financieel niet zo doorgaan als we nu gaan.” 

De musea merken ook terughoudendheid onder scholen om op bezoek te komen. „Docenten vertelden ons dat ze het moeilijk vonden om nu met een klas naar een Joodse plek te gaan.”

De gemeente stelt dat de financiële situatie van de horeca in De Cacaofabriek in Helmond nog steeds kwetsbaar is. Ondanks eerdere maatregelen lopen de resultaten achter bij wat verwacht werd. Daarom heeft het college van burgemeester en wethouders besloten om externe experts in te schakelen om de toekomst van de horeca veilig te stellen. Een horeca-expert en een financieel deskundige gaan de toestand van het cultuurcomplex in kaart brengen. De gemeente benadrukt het belang van De Cacaofabriek voor het culturele leven in Helmond en de regio. 

Minister Moes (OCW) stuurt de Tweede Kamer een brief met de geannoteerde agenda van de informele Onderwijs-, Jeugd-, Cultuur en Sportraad (OJCS-Raad). Deze vindt plaats op 6 maart 2026. Het onderwerp is cultuur. De Eerste Kamer heeft eenzelfde brief ontvangen. Op de agenda staan de volgende onderwerpen: 1. Het beschermen van culturele rechten. 2. Noodzaak om illegale handel in culturele goederen tegen te gaan.

Op 5 februari lanceerden het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF), het Nederlands Filmfonds, het Centre du Cinéma et de l'Audiovisuel in Franstalig België en het Film Fund Luxembourg tijdens een netwerkdag op het Filmfestival Oostende hun gezamenlijke Benelux co-development regeling voor speelfilm- en animatiefilms. Met deze pilot willen de drie landen bijdragen aan een duurzame samenwerking tussen creatieve teams bij de ontwikkeling en realisering van speelfilms in de Benelux. De Benelux Co-Development Grant wordt opgezet als een pilot van twee jaar. Gedurende deze periode is het VAF de penvoerder van deze regeling en kunnen aanvragen via de website van het VAF worden ingediend.

Dans is een klein vakgebied met sterke onderlinge banden. Kan een recensent onpartijdig oordelen over een subsidieaanvraag van een gezelschap dat zij in de krant bekritiseerde? Mogen een danser en een balletrecensent de overheid adviseren over subsidies op hun terrein? Al na tien minuten blijkt in rechtszaal 1 van de Raad van State dat het Haagse dansgezelschap Another Kind of Blue grote vraagtekens heeft bij de onpartijdigheid van het Fonds Podiumkunsten. Dat een kritische dansrecensent van NRC mogelijk mede de doorslag gaf bij het weigeren van een cruciale subsidie, maakt de zaak pikant.

De Afdeling oordeelde twee weken later – afgelopen woensdag – dat het Fonds dit besluit niet zo had mogen nemen omdat tegen twee leden van de adviescommissie de schijn van belangenvermenging bestaat. De afwijzing was vooringenomen en daarom onzorgvuldig. Binnen vier weken moet er opnieuw worden beslist, door een nieuwe commissie. 

Wie de afgelopen jaren zocht naar een Nederlands haakje op het filmfestival van Berlijn, kon maar beter een vergrootglas meenemen. Wie goed zocht, vond gerust wat (co-)producties, maar in de programmasecties van het festival was het schrapen. Hoe anders is dat voor de 76ste editie van de Berlinale, die donderdag van start gaat. Want Nederland is dit jaar zowaar weer eens uitstekend vertegenwoordigd.

De meest in het oog springende titel is Truly Naked, van de Nederlandse regisseur en schrijver Muriel d’Ansembourg. Truly Naked is dit jaar geselecteerd voor de debuutcompetitie Perspectives, waarin filmmakers meedingen naar de prijs voor beste eerste speelfilm. Een andere opvallende titel in de festivalselectie is het Nederlandstalige drama A Family, waarin regisseur Mees Peijnenburg (Paradise Drifters) het verhaal van een echtscheiding vertelt vanuit het perspectief van de twee kinderen. Nog meer Nederlandse aanwezigheid treffen we in de verzameling van zogenaamde ‘shooting stars’, een groep van tien Europese jonge acteurs die op het festival extra in het zonnetje worden gezet.

Orkesten reizen wat af, vaak met dieselbusjes, -vrachtwagens en -touringcars. Kan dat niet wat duurzamer? Dat vroegen ze zich af bij orkest Philzuid en Opera Zuid. Nu zijn zij de eerste klassieke gezelschappen in Nederland die emissievrij gaan rijden, met een elektrische vrachtwagen met oplegger.