Bovenstaande titel van Shakespeare is eigenlijk niet goed in het Nederlands te vertalen. Maar bijna iedereen begrijpt wel wat er wordt bedoeld. Wat wij als schoonheid ervaren is subjectief, is afhankelijk van de waarneming van de kijker. En wat die waarneemt is weer afhankelijk van omstandigheden en (persoonlijke) geschiedenis. Niet alleen de beleving van schoonheid is subjectief. Als je er goed over nadenkt is er weinig dat als volledig objectief geboekstaafd kan worden.

Eindejaarslijstjes

Deze gedachte overviel mij bij het zien van alle lijstjes waar je rond de jaarwisseling niet aan ontkomt. Lijstjes met de zogenaamd beste sporters, de belangrijkste gebeurtenissen, de aanstormende talenten in Nederland, Europa en de wereld. Ik word er kriegelig van omdat de meeste lijstjes volslagen arbitrair zijn. Er was één lijstje dat langer mijn aandacht trok. Dat ging over de disbalans tussen mannelijke en vrouwelijke makers in Nederlandse kunstcollecties. Het overzicht was onderdeel van een artikel van Wieteke van Zeil in het laatste Volkskrantnummer van 2019.

De beroemde Janson

Waarom trok juist dit mijn aandacht? Dat is niet zo moeilijk. Ik voelde mij als vrouw en als kunsthistoricus aangesproken. Ik heb voor mijn neus zien gebeuren hoe het old boys network in de kunstsector werkte. Gelukkig gaan we de goede kant op, maar we zijn er nog niet. Een belangrijke stap in de goede richting is dat we ons ervan bewust worden dat de (kunst)geschiedenis, de jaarlijkse lijstjes, de netwerken en benoemingen onderhevig zijn aan subjectieve criteria, aan vooroordelen en aannames. Dat is onvermijdelijk want iedereen neemt zijn eigen geschiedenis mee en is gevormd door de omstandigheden. We moeten ons dat alleen vaker realiseren. Van Zeil opent haar artikel met de treffende zinnen ‘Overzichten kunnen onbewuste oordelen verraden. Zoals in het standaardwerk History of Art van H.W. Janson in de eerste druk niet één vrouw besproken werd, zo kunnen ook tentoonstellingen een gebrek aan opmerkzaamheid voor vrouwelijke kunstenaars verraden’. Waarna ze daarvan een aantal schrijnende voorbeelden noemt.

Mijn vierde druk

Ik kon het niet laten om mijn eigen beduimelde exemplaar van ‘de dikke Janson’ open te slaan, de vierde druk die mij mijn hele studietijd heeft begeleid. Ook in deze druk komt nog geen enkele vrouwelijke kunstenaar voor. Terwijl in mijn herinnering bij de barok juist wel Artemisia Gentileschi, bij de Gouden Eeuw Judith Leyster, en zo in elk tijdvak ten minste één vrouw werd genoemd. Mijn geheugen heeft mij in de maling genomen. Ik heb de geschiedenis zelf herschreven en ben die - zonder te checken - gaan geloven. Bij het opnieuw inkijken van mijn Janson zag ik aan alle strepen, uitroeptekens en aantekeningen hoe ik met dit boek heb geleefd en realiseerde ik mij dat ik als twintigjarige helemaal geen vragen heb gesteld bij deze op mannen gerichte geschiedschrijving. Wat ik met terugwerkende kracht behoorlijk naïef van mijzelf vind.

Anne Wenzel

In het overzicht van Wieteke van Zeil miste ik Museum Het Valkhof in mijn thuisstad Nijmegen. Dit museum wordt geleid door Hedwig Saam. Vanaf 23 januari a.s. is hier de solo-expositie Under construction te zien van Anne Wenzel,  een installatie van keramische bustes van sterke vrouwen. Ik prijs mij gelukkig dat ik namens Kunstloc al een aantal jaren samen met Janne van Wijnen van de gemeente ’s-Hertogenbosch een kunstopdracht aan Anne Wenzel mag begeleiden voor het Anne Frankplein in deze stad. Wenzel ontwierp een monumentale vogel die symbool is voor de door Anne Frank in haar dagboek gewenste vrijheid. Het monument wordt in mei a.s. onthuld na een intensief voorbereidingstraject. Kunstwerken in de openbare ruimte vragen nu eenmaal veel tijd en aandacht, vooral bij thema’s die iedereen aan het hart gaan. Anne, Janne en ik zijn een goed driemanschap (vreemd woord in dit verband). Rekening houdend met veel verschillende opvattingen, gevoeligheden en stedenbouwkundige veranderingen is er iets heel bijzonders voor de Bossche openbare ruimte ontstaan! Ik ben benieuwd naar de geschiedschrijving over dit kunstwerk.

Foto Anne Wenzel: 'Het monument voor het Anne Frankplein in Den Bosch in wording in het atelier van Anne Wenzel’

Anne Wenzel

Kunstloc Brabant vindt het belangrijk om kunst en cultuur in te zetten in andere maatschappelijke sectoren zoals zorg, welzijn en ruimtelijke ordening. We zijn ervan overtuigd dat de inbreng van kunstenaars een innoverende rol kan spelen bij het realiseren van de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Maar hoe werkt dit in de praktijk? En welke rol speelt Kunstloc hierbij? Liesbeth Jans, programmaleider Verbinden van Kunst & Samenleving, schrijft er maandelijks een blog over.

Meer weten over kunst in de openbare ruimte?

Neem contact met mij op.

Liesbeth blogt

Blog | Taal …normaal?!

Blog | Taal …normaal?!

Adviseur Liesbeth Jans schrijft een blog over ons taalgebruik, taalverschillen en hoe er daardoor een mooie dialoog kan ontstaan.

17 september 2020
Anne Wenzel creëert herdenkingsplek voor Anne Frank in Den Bosch

Anne Wenzel creëert herdenkingsplek voor Anne Frank in Den Bosch

Iedereen kan sinds juli het Monument voor Vrijheid in volle glorie bewonderen.

2 september 2020
Trek erop uit! #2

Trek erop uit! #2

Musea, presentatie-instellingen, galeries en podia hebben hun publiek hard nodig. Onze adviseur Liesbeth Jans tipt hoopgevende kunstinitiatieven.

24 augustus 2020
Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Vraag nu aan! ‘All Inclusive!': de inspiratiegids vol voorbeelden van Brabantse innovatieve kracht en creativiteit.

10 augustus 2020
Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

2021 wordt het jaar van het Brabantse kloosterleven, met verschillende activiteiten en een ontwerpopdracht.

1 juli 2020
Kunstloc ondersteunt ontwikkeling Slavernij Monument in Tilburg

Kunstloc ondersteunt ontwikkeling Slavernij Monument in Tilburg

In Tilburg is het initiatief genomen om een monument op te richten om het slavernijverleden te herdenken.

18 juni 2020
Trek erop uit!

Trek erop uit!

Talentontwikkelingstraject De Kunstopdracht heeft verschillende mooie resultaten opgeleverd in de openbare ruimte.

16 juni 2020
Blog | Hoe gaan we de post-corona samenleving inrichten?

Blog | Hoe gaan we de post-corona samenleving inrichten?

Welke rol kunnen kunstenaars spelen bij het inrichten van de openbare ruimte? Adviseur Liesbeth Jans blogt over post-corona vraagstukken.

10 juni 2020
Den Bosch krijgt monument voor Anne Frank

Den Bosch krijgt monument voor Anne Frank

Anne Wenzel ontwierp het kunstwerk voor het Anne Frankplein in Den Bosch. De vogel van keramiek staat symbool voor vrijheid.

3 juni 2020
Blog | Denken over herdenken

Blog | Denken over herdenken

Nederland werd 75 jaar geleden bevrijd en we herdenken dit door de coronacrisis op een andere manier. Onze adviseur Liesbeth Jans schreef haar gedachtes over herdenken op in een blog.

30 april 2020
Blog | WaarnaARToe (nu musea en theaters gesloten zijn)?

Blog | WaarnaARToe (nu musea en theaters gesloten zijn)?

Hoe kunnen we in tijden van corona thuis vanaf de bank kunst beleven? Onze adviseur Liesbeth Jans schreef een blog over het enorme belang van kunst en creativiteit in tijden van crisis.

2 april 2020
Blog | Kleine stappen met grote gevolgen

Blog | Kleine stappen met grote gevolgen

De sprekers bij de bijeenkomst Muziek in de Zorg laten zien hoe kleine, liefdevolle acties grote gevolgen kunnen hebben. Dat inspireerde onze adviseur Liesbeth Jans tot een nieuwe blog.

9 maart 2020
Halve Zolenroute compleet met Het Koffijhuis van Marcel Smink

Halve Zolenroute compleet met Het Koffijhuis van Marcel Smink

Een verdwenen station en Indische baten vormen de inspiratie voor Het Koffijhuis. Het laatste werk op de kunstroute door de gemeenten Geertruidenberg, Heusden en Waalwijk.

6 maart 2020
Kunstloc benadrukt belang van inzet kunstenaars bij innovatie tijdens symposium AWTI

Kunstloc benadrukt belang van inzet kunstenaars bij innovatie tijdens symposium AWTI

Kunstloc adviseur Netty van de Kamp over de onmisbare, innovatieve kracht van kunstenaars.

2 maart 2020
Blog | Innoveren met kunstenaars

Blog | Innoveren met kunstenaars

Kunstenaars kunnen een sterke rol spelen bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken zoals de energietransitie. Zo bepleit nu ook de AWTI.

13 februari 2020
Blog | Beauty is in the eye of the beholder

Blog | Beauty is in the eye of the beholder

Liesbeth Jans werd aan het einde van het jaar een beetje kriegelig van de subjectieve eindejaarslijstjes. Er was er echter een die haar aandacht trok. Over de disbalans tussen mannelijke en vrouwelijke makers in Nederlandse kunstcollecties.

10 januari 2020
Blog | Tend and befriend

Blog | Tend and befriend

Het is een drukke tijd. De rode draad bij al deze activiteiten was de zorg voor de samenleving en de wens om gezamenlijk oplossingen voor de grote maatschappelijke opgaven te ontwikkelen, to change the inevitable.

25 oktober 2019
Blog | Kunst als een magneet

Blog | Kunst als een magneet

Samen met bewoners kijken naar hun ideeën en mogelijkheden zoeken om die sterker te maken. Liesbeth Jans blogt over lokale samenwerkingsverbanden die zich richten op het inrichten van de eigen omgeving.

24 september 2019
Blog | Kunst, wetenschap en innovatie

Blog | Kunst, wetenschap en innovatie

Wanneer kunstenaars uit verschillende disciplines gekoppeld worden aan wetenschappers ontstaan belangrijke innovatieve producten.

13 augustus 2019
Blog | De schoonheid van treinstations

Blog | De schoonheid van treinstations

Kunstenaars kunnen een kwaliteit aan de omgeving toevoegen waardoor die een eigen identiteit krijgt, kunnen een ziel aanbrengen in de ruimte waardoor die herkenbaar wordt en weer een menselijke maat krijgt.

28 juni 2019
Blog | De identiteit van het landschap

Blog | De identiteit van het landschap

Landkunst is iets anders dan zomaar een kunstwerk in het landschap plaatsen. Liesbeth Jans blogt over het zichtbaar maken van de identiteit van het landschap.

16 mei 2019
Blog | Afval=Landschap

Blog | Afval=Landschap

Wij leven met tegenstellingen die we zelf hebben gecreëerd en waar we nu zelf oplossingen voor moeten zoeken.

23 april 2019
Blog | Living in paradox

Blog | Living in paradox

Ik worstel nog een beetje met het thema van het CWF, Living in Paradox. Ik vind het mooi en aansprekend, maar tegelijkertijd verwarrend.

12 maart 2019
Blog | De ongekende kracht van verbeelding

Blog | De ongekende kracht van verbeelding

De samenwerking tussen de cultuursector en andere maatschappelijke sectoren wordt gestimuleerd om een goede leefomgeving te creëren, opdrachtgeverschap aan makers te bevorderen en hun de gelegenheid te geven zich als cultureel ondernemer te ontwikkelen.

2 januari 2019
Blog | We are such stuff / as dreams are made on

Blog | We are such stuff / as dreams are made on

Liesbeth Jans blikt vooruit én terug. Wat is er van die ruim 100 kunstwerken geworden die voor mij persoonlijk een bijzondere betekenis hebben?

4 mei 2018
Blog | Kunst en samenleving

Blog | Kunst en samenleving

In haar laatste blog van 2017 zoomt Liesbeth Jans in op kunst en samenleving.

10 december 2017
Blog | Over kunst, kwaliteit en autonomie

Blog | Over kunst, kwaliteit en autonomie

‘Verbinden’ is een buzz woord is geworden, een woord dat overal rond zoemt maar ook inhoudsloos dreigt te worden. Wie of wat wordt met elkaar verbonden? En waarom? Liesbeth Jans blogt hierover.

4 oktober 2017
Blog | 10 jaar landkunst, het vervolg

Blog | 10 jaar landkunst, het vervolg

Waarom werd het woord Landkunst geïntroduceerd en niet Land Art? Daar hebben wij in Brabant zo onze redenen voor. Liesbeth Jans blogt over 10 jaar Landkunst.

4 juli 2017
Blog | Tien jaar landkunst

Blog | Tien jaar landkunst

In haar vorige blog schreef Liesbeth Jans, programmaleider ‘Verbinden’ het al: Landkunst bestaat deze zomer 10 jaar! Hoog tijd voor een reflectie, want daar vraagt een jubileum om. Hoe is het eigenlijk zover gekomen met Landkunst? Daarover schrijft Liesbeth in haar nieuwe blog.

17 mei 2017
Blog | Kunst en publieke ruimte

Blog | Kunst en publieke ruimte

2017 wordt internationaal het jaar van kunst in de publieke ruimte met manifestaties die zich nadrukkelijk richten op het verbinden van kunst aan onze fysieke en sociale omgeving. Liesbeth Jans blogt hierover.

4 maart 2017
Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Het eerste exemplaar van het inspiratiemagazine ‘Who Cares? | kunst & zorg’ werd donderdag 8 december in ontvangst genomen door Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant. Dit magazine boordevol beelden en artikelen geeft een inspirerend beeld van mogelijkheden om vanuit kunst bij te dragen aan prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Een omgeving die ten goede komt aan de zorg en dus aan onze samenleving.

8 december 2016
Blog | Verbinden

Blog | Verbinden

Verbinden is een buzzwoord. Iedereen gebruikt het. Wij ook. Liesbeth Jans blogt over de betekenis van verbinden.

4 december 2016