De afgelopen jaren mocht ik namens Kunstloc een rol vervullen als verkenner van het stadslab CuPuDo (Cultuur in het Publieke Domein) van de gemeente Tilburg. CuPuDo is een pilot, een onderzoek naar een nieuwe manier van werken in de openbare ruimte. CuPuDo is er voor iedereen in Tilburg die wil meedenken over kunst en cultuur in zijn omgeving. Samen met bewoners kijken we naar hun ideeën en zoeken we mogelijkheden om die sterker te maken. Wat betekent het plan voor de buurtbewoner, de ondernemer of de winkelier, de bezoeker en de bestuurder? En als het plan is uitgerijpt dan zoeken we samen naar manieren om het te realiseren.

Stadslab

Dit Tilburgse stadslab werd in het leven geroepen op een moment dat er in het hele land stadslabs actief waren. En zoveel stadslabs, zoveel organisatievormen en werkmethoden. De gemene deler is dat het lokale samenwerkingsverbanden zijn die zich richten op het inrichten van hun omgeving en oplossingen voor urgente maatschappelijke vraagstukken. Het is een idealistisch concept, het gaat uit van een grote, dikwijls vrijwillige betrokkenheid van veel partijen. En de praktijk kan dan weerbarstig zijn. Na de eerste ideevorming volgen dikwijls taaie processen van (mis)communicatie, bureaucratische hobbels, vergunningprocedures of onderhoudskwesties. Realisatie van plannen voor het publieke domein vraagt om een lange adem. Ik weet niet hoeveel stadslabs nog floreren, maar juist nu, nu de nieuwe Omgevingswet eraan zit te komen (waarin participatie georganiseerd moet worden) zouden ze gekoesterd moeten worden.

Parels

Gelukkig komen er in de stadslabs veel mooie, inspirerende en innovatieve ideeën langs. Dat maakt dat de energie blijft stromen en de schouders eronder worden gezet. Voor CuPuDo is zo’n parel het kunstwerk Zandpoort dat op zaterdag 21 september jl. werd onthuld aan het Wilhelminakanaal in de wijk Reeshof in Tilburg. Het kunstwerk is een burgerinitiatief naar aanleiding van de aanleg van een industriehaven. Het Wilhelminakanaal werd op de schop genomen en voor een aantal jaren was het gebied in ontwikkeling. De leefomgeving van de bewoners werd daarmee flink aangetast, er werden bijvoorbeeld honderden bomen gekapt. Buurtbewoner Peter van Gils nam het initiatief om iets unieks op de plek terug te brengen. Hij vroeg het stadslab CuPuDo om ondersteuning. Na de eerste, verkennende gesprekken met de bewonerscommissie en flink wat wandelingen door de buurt, kregen drie kunstenaars opdracht een schetsontwerp voor een iconisch kunstwerk te maken. De ontwerpen werden geëxposeerd in de wijkbibliotheek en de bewoners mochten stemmen op hun favoriete ontwerp. Dat gebeurde massaal! De overtuigende winnaar was het ontwerp voor Zandpoort van Geert van de Camp, van kunstenaarscollectief Observatorium. En nu, ruim drie jaar later staat het er echt en is de eens zo desolate omgeving een fijne verblijfsplaats geworden!

Festival

Zandpoort werd op een prachtige zonnige dag onthuld met muziek, spectaculaire acts en gratis ijs voor iedereen. De Reeshof is een bijzonder ontmoetingsplaats rijker. Het kunstwerk werkt als een magneet op wandelaars en fietsers die vanaf de schommelbank kunnen uitkijken op het laden en lossen van containers door de rode kranen van Barge Terminal Tilburg  aan de overkant. De vorm en de kleur van het kunstwerk verwijzen naar de kranen, maar net zo goed roept het kunstwerk associaties op met een Chinese tempel waar het goed en rustig toeven is. Er zijn al plannen bij de Reeshofbewoners om in de toekomst vaker een kleinschalig festival te organiseren om van Zandpoort nog meer een ontmoetingsplaats voor de buurt te maken.

Festival

Kunstloc Brabant vindt het belangrijk om kunst en cultuur in te zetten in andere maatschappelijke sectoren zoals zorg, welzijn en ruimtelijke ordening. We zijn ervan overtuigd dat de inbreng van kunstenaars een innoverende rol kan spelen bij het realiseren van de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Maar hoe werkt dit in de praktijk? En welke rol speelt Kunstloc hierbij? Liesbeth Jans, programmaleider Verbinden van Kunst & Samenleving, schrijft er maandelijks een blog over.

Meer weten over kunst in de openbare ruimte?

Neem contact met mij op.

Liesbeth blogt

Blog | Tend and befriend

Blog | Tend and befriend

Het is een drukke tijd. De rode draad bij al deze activiteiten was de zorg voor de samenleving en de wens om gezamenlijk oplossingen voor de grote maatschappelijke opgaven te ontwikkelen, to change the inevitable.

25 oktober 2019
Blog | Kunst als een magneet

Blog | Kunst als een magneet

Samen met bewoners kijken naar hun ideeën en mogelijkheden zoeken om die sterker te maken. Liesbeth Jans blogt over lokale samenwerkingsverbanden die zich richten op het inrichten van de eigen omgeving.

24 september 2019
Blog | Kunst, wetenschap en innovatie

Blog | Kunst, wetenschap en innovatie

Wanneer kunstenaars uit verschillende disciplines gekoppeld worden aan wetenschappers ontstaan belangrijke innovatieve producten.

13 augustus 2019
Blog | De schoonheid van treinstations

Blog | De schoonheid van treinstations

Kunstenaars kunnen een kwaliteit aan de omgeving toevoegen waardoor die een eigen identiteit krijgt, kunnen een ziel aanbrengen in de ruimte waardoor die herkenbaar wordt en weer een menselijke maat krijgt.

28 juni 2019
Blog | De identiteit van het landschap

Blog | De identiteit van het landschap

Landkunst is iets anders dan zomaar een kunstwerk in het landschap plaatsen. Liesbeth Jans blogt over het zichtbaar maken van de identiteit van het landschap.

16 mei 2019
Blog | Afval=Landschap

Blog | Afval=Landschap

Wij leven met tegenstellingen die we zelf hebben gecreëerd en waar we nu zelf oplossingen voor moeten zoeken.

23 april 2019
Blog | Living in paradox

Blog | Living in paradox

Ik worstel nog een beetje met het thema van het CWF, Living in Paradox. Ik vind het mooi en aansprekend, maar tegelijkertijd verwarrend.

12 maart 2019
Blog | De ongekende kracht van verbeelding

Blog | De ongekende kracht van verbeelding

De samenwerking tussen de cultuursector en andere maatschappelijke sectoren wordt gestimuleerd om een goede leefomgeving te creëren, opdrachtgeverschap aan makers te bevorderen en hun de gelegenheid te geven zich als cultureel ondernemer te ontwikkelen.

2 januari 2019
Blog | We are such stuff / as dreams are made on

Blog | We are such stuff / as dreams are made on

Liesbeth Jans blikt vooruit én terug. Wat is er van die ruim 100 kunstwerken geworden die voor mij persoonlijk een bijzondere betekenis hebben?

4 mei 2018
Blog | Kunst en samenleving

Blog | Kunst en samenleving

In haar laatste blog van 2017 zoomt Liesbeth Jans in op kunst en samenleving.

10 december 2017
Blog | Over kunst, kwaliteit en autonomie

Blog | Over kunst, kwaliteit en autonomie

‘Verbinden’ is een buzz woord is geworden, een woord dat overal rond zoemt maar ook inhoudsloos dreigt te worden. Wie of wat wordt met elkaar verbonden? En waarom? Liesbeth Jans blogt hierover.

4 oktober 2017
Blog | 10 jaar landkunst, het vervolg

Blog | 10 jaar landkunst, het vervolg

Waarom werd het woord Landkunst geïntroduceerd en niet Land Art? Daar hebben wij in Brabant zo onze redenen voor. Liesbeth Jans blogt over 10 jaar Landkunst.

4 juli 2017
Blog | Tien jaar landkunst

Blog | Tien jaar landkunst

In haar vorige blog schreef Liesbeth Jans, programmaleider ‘Verbinden’ het al: Landkunst bestaat deze zomer 10 jaar! Hoog tijd voor een reflectie, want daar vraagt een jubileum om. Hoe is het eigenlijk zover gekomen met Landkunst? Daarover schrijft Liesbeth in haar nieuwe blog.

17 mei 2017
Blog | Kunst en publieke ruimte

Blog | Kunst en publieke ruimte

2017 wordt internationaal het jaar van kunst in de publieke ruimte met manifestaties die zich nadrukkelijk richten op het verbinden van kunst aan onze fysieke en sociale omgeving. Liesbeth Jans blogt hierover.

4 maart 2017
Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Het eerste exemplaar van het inspiratiemagazine ‘Who Cares? | kunst & zorg’ werd donderdag 8 december in ontvangst genomen door Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant. Dit magazine boordevol beelden en artikelen geeft een inspirerend beeld van mogelijkheden om vanuit kunst bij te dragen aan prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Een omgeving die ten goede komt aan de zorg en dus aan onze samenleving.

8 december 2016
Blog | Verbinden

Blog | Verbinden

Verbinden is een buzzwoord. Iedereen gebruikt het. Wij ook. Liesbeth Jans blogt over de betekenis van verbinden.

4 december 2016