Trends & Ontwikkelingen

Jongeren ontwikkelen zich niet alleen op school, thuis of binnen formele organisaties. Juist binnen communities vinden zij plekken waar ze zich gezien voelen, anderen ontmoeten, van elkaar leren en de ruimte krijgen om zichzelf te ontwikkelen. Om deze kracht van communities verder te versterken lanceert Fonds 21 de stimuleringsregeling Power of Community.

Fonds 21 roept community-based maatschappelijke organisaties, makerscollectieven en sociaal-culturele platforms op plannen in te dienen waarin jongeren tussen de 12 en 30 jaar meedenken, meedoen en meebeslissen.

In mei bracht het Letterenfonds een bezoek aan het Caribisch deel van het Koninkrijk. Doel van deze reis was om de verbrede subsidiemogelijkheden voor de eilanden onder de aandacht te brengen. Door middel van netwerksessies en afspraken met lokale makers en organisaties hielpen medewerkers van het fonds potentiële aanvragers verder op weg. Ook werd er tijdens de sessies getoond welke projecten op de eilanden er de afgelopen twee jaar al ondersteund zijn door het fonds.

Ronald Klaus heeft de vijfde editie van ‘Ditch Your Pitch!’ in Roosendaal gewonnen. Het evenement, dat woensdag plaatsvond bij Safe Spoorzone, trok zeven deelnemers die hun culturele ideeën presenteerden. ‘Ditch Your Pitch!’ bood jonge creatieven een podium om hun projecten te pitchen. De deelnemers hadden maximaal vijf minuten om de jury te overtuigen waarom hun idee het prijzengeld van 2000 euro verdient. Ronald Klaus kreeg de prijs voor zijn concept ‘Stand in Harmony’. Dit hardstyle-evenement draait om eenvoud en harmonie en vindt plaats in The Loods in Roosendaal.

Kristin Danielsen, directeur van het World Culture Fund en voormalig professioneel danseres die kunstdirecteur is geworden, betoogt dat cultuur een fundamentele infrastructuur is, geen optionele laag.

“We denken bij infrastructuur meestal aan fysieke of technische zaken: wegen, energie, digitale systemen. Maar samenlevingen zijn ook afhankelijk van minder zichtbare structuren: gedeelde verhalen, vertrouwen, identiteit en het vermogen om verandering te begrijpen. Volgens mij is dat wat cultuur biedt. Financiering van de cultuur, net als bij infrastructuur, betekent dus een verschuiving van de focus: van het ondersteunen van vooraf gedefinieerde projecten naar het versterken van de voorwaarden die dit mogelijk maken.”

Tijdens een feestelijke jubileumeditie in de SugarFactory in Halfweg zijn op dinsdagavond de winnaars van de SponsorRingen 2025 bekendgemaakt. Sponsorprofessionals uit sport, kunst & cultuur, entertainment, media, esports & gaming en maatschappij kwamen bijeen voor de uitreiking van de belangrijkste vakprijzen binnen het Nederlandse sponsorvakgebied.

Binnen de categorie cultuur wint ABN AMRO Ik begin – Echte verhalen vol eerste stappen de gouden ring. Zilver gaat naar VriendenLoterij & VSCD – volle zalen én nieuw publiek. 
Brons is voor: Hoe bol zich positioneerde als dé Festivalwinkel en de harten van Lowlanders veroverde. 

Wil je kunst in de zorg duurzaam verankeren? Dan is er meer mogelijk dan veel mensen aannemen. Binnen de Wlz, Wmo en de sociale basis zit beleidsruimte die nu nog vaak onbenut blijft. Het nieuwe rapport Kunst in zorg — wegen naar verankering laat zien waar die ruimte zit en hoe je ‘m benut. VitaValley schreef het in opdracht van Arts in Health Nederland.

Steeds meer onderzoek laat zien wat kunst in de zorg oplevert. Toch verloopt verankering vaak moeizaam. Niet door de regels zelf, maar door hoe partijen ermee omgaan. Het rapport bevat een handreiking: de wegwijzer financiering kunst in de zorg. 

Het Nederlands Openluchtmuseum en Nh1816 Verzekeringen zetten hun samenwerking met drie jaar voort. De verlenging maakt het mogelijk om te investeren in een duurzaam waterplan dat het museumpark beter moet voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering. Dankzij eerdere steun van Stichting Goede Doelen Nh1816 werd onder meer de vernieuwing van het Kindererf gerealiseerd. 

Nh1816 Verzekeringen is een coöperatieve schadeverzekeraar met een geschiedenis die teruggaat tot 1816. Via Stichting Goede Doelen Nh1816 ondersteunt de organisatie projecten op het gebied van cultuur, erfgoed, educatie en maatschappelijke ontwikkeling. 

Twee jaar geleden startte Brabant C samen met ASML een bijzondere samenwerking met één gezamenlijke ambitie: cultuur in Brabant versterken en toegankelijk maken voor een breed publiek. Inmiddels laat het tweede Impact Report zien hoeveel deze publiek-private samenwerking in beweging brengt.

In jaar 2 van ASML x Brabant C werden 24 culturele projecten ondersteund, goed voor ruim €2 miljoen aan financiering. Bijna 360.000 bezoekers genoten van voorstellingen, exposities, workshops en andere culturele activiteiten verspreid over de regio. Opvallend is dat 32% van de bezoekers het afgelopen jaar geen ander cultureel evenement bezocht — een belangrijke bevestiging dat de regeling nieuwe doelgroepen weet te bereiken. Het rapport laat niet alleen cijfers zien, maar ook verhalen, ervaringen en inzichten.

Fair pay gaat over meer dan geld. Het gaat over respect voor het werk en voor elkaar. Over samen verantwoordelijkheid nemen. Als we een duurzame culturele en creatieve sector willen, móéten we daarin investeren.

Vanuit het programma fairPACCT zijn vanuit de ketentafels veel praktische tools en fair pay richtlijnen gemaakt. Platform ACCT wil graag dat zo veel mogelijk mensen in de sector weten dat ze deze kunnen gebruiken. Daarom starten het Platform een fair pay campagne.

Precies dertig jaar geleden werd in Tilburg de basis gelegd van wat nu Leergeld is: 114 lokale stichtingen voorzien bijna 200 duizend kinderen uit minder welvarende gezinnen van fietsen, laptops of een sportabonnement. 

Deze week viert Leergeld feest. De vrijwilligers ervan helpen jaarlijks met een budget van ruim 50 miljoen euro bijna 200 duizend kinderen in gezinnen die krap zitten aan bijvoorbeeld een schoollaptop, een fiets, een sportclublidmaatschap of andere zaken die voorkomen dat ze buiten de boot vallen.

Het Nationaal Onderwijsmuseum verdient blijvende subsidie van het rijk, vindt docent Gijs Korenblik. Het is voor leerlingen en docenten een plek voor inspiratie en kritisch denken.

In 2026 heeft Cultuur Eindhoven opnieuw laten onderzoeken hoe mensen die met ons werken ons ervaren. Het onderzoek is uitgevoerd door Markteffect en laat zien hoe onze organisatie, dienstverlening en regelingen worden beoordeeld. De uitkomst is positief en stabiel. 

De culturele sector staat op een kantelpunt, schrijft Astrid Honing, directeur van Plein C. Niet omdat we minder maken, delen of beleven, integendeel. Overal wordt volop gecreëerd: in studio’s, buurthuizen, garages, kelders, kerken, digitale chats, gehuurde zalen en leegstaande winkels. Daar, buiten het zicht van traditionele structuren, groeit een nieuwe generatie makers, amateurkunstenaars en communities.

Dit is geen tijdelijke trend, maar een blijvende verschuiving waarin mensen samenkomen om hun creativiteit te uiten, zonder formele structuren. Het systeem dat ooit gebouwd is om cultuurparticipatie financieel te ondersteunen, past steeds minder bij de manier waarop mensen zich vandaag de dag organiseren. Sterker nog: het werkt als drempel. Het is aan ons, steuninstellingen, beleidsmakers, fondsen, culturele organisaties en betrokken burgers om de potentie van informele amateurkunstgroepen te erkennen en te benutten.

Als rijkscultuurfonds voor vormgeving, architectuur en digitale cultuur financiert het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie goed ontwerp voor opgaven van de toekomst. Het Stimuleringsfonds presenteert het jaarverslag 2025 op vernieuwende wijze. Via 12 subsidieregelingen en 16 open oproepen ondersteunde het fonds in 2025 bijna 700 projecten van individuele makers en culturele instellingen. 

De kracht van ontwerp wordt in de terugblik getoond in 5 verhalen. Alle cijfers zijn in interactieve infographics gebundeld. 

De provincie Noord-Brabant en het Rijk investeren samen € 3,5 miljoen in de restauratie van twaalf rijksmonumenten verspreid over de provincie. De projecten starten op korte termijn en zorgen ervoor dat karakteristieke gebouwen in steden en dorpen behouden blijven en in gebruik blijven. De helft van dit budget is afkomstig van het Rijk, via het provinciefonds. De belangstelling voor de regeling was groter dan het beschikbare budget.

Het behoud van monumenten draagt bij aan het Verhaal van Brabant. Deze gebouwen laten zien waar de provincie vandaan komt en geven steden en dorpen hun karakter. Ook over 50 jaar moeten inwoners en bezoekers dat verhaal nog kunnen zien en beleven. Gedeputeerde Bas Maes (Erfgoed) benadrukt dat belang: “Monumenten zijn geen decorstukken, ze horen bij het dagelijks leven in Brabant. Met deze regeling zorgen we ervoor dat ze behouden blijven en dat mensen ze ook in de toekomst kunnen blijven ervaren.”

De huidige subsidieperiode is al anderhalf jaar bezig en nog steeds staan sommige gezelschappen lijnrecht tegenover het Fonds Podiumkunsten. Vier instellingen stappen nu opnieuw naar de rechter. In het ergste geval gaan de lopende beroepszaken het Fonds 23 miljoen euro kosten. En dat geld is er niet.

NRC zocht contact met de dertien gezelschappen die naar de rechter zijn gestapt. De helft van de gezelschappen die daar in het gelijk werden gesteld, zeggen nu nogmaals een rechtsgang te maken. Ook sprak NRC met Viktorien van Hulst, directeur van het FPK. De gesprekken met het FPK en de culturele instellingen schetsen een beeld van gezelschappen die zich met moeite staande houden in een bureaucratisch systeem. 

Vanaf 1 juni kun je bij het Fonds Podiumkunsten aanvragen indienen voor de nieuwe regeling Internationale Werkreis voor Individuen. Deze regeling ondersteunt korte internationale werkreizen van individuele podiumkunstenaars. De regeling is doorlopend en aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst.

Dinsdag 12 mei heeft Sena de cijfers over 2025 gepresenteerd tijdens de jaarlijkse Vergadering van Aangeslotenen. Tijdens de bijeenkomst in TivoliVredenburg in Utrecht werd teruggekeken op een uitzonderlijk jaar. Er werd recordhoogte aan licentie-inkomsten gerapporteerd, de doorbetalingen aan rechthebbenden werden aanzienlijk verhoogd en de kosten werden verder verlaagd.

Sena regelt de rechten van muzikanten en producenten. Zij krijgen van SENA een vergoeding als hun muziek in het openbaar wordt gedraaid.

Cheryl Mak had, zoals ze zelf zegt, een powervrouw als moeder. Inmiddels is ze dat zelf ook. Met Now's the Time biedt ze jongeren in Almere een podium voor talent. Ze laat zien dat de bestaande systemen niet voor iedereen werken en dat er alternatieven zijn om hun creatieve en maatschappelijke ontwikkeling te boosten. Met haar visie weet ze inmiddels ook beleidsmakers te overtuigen. Ook werd ze door VSBfonds uitgeroepen tot Veranderaar 2025.

‘Eerlijk is eerlijk: overheid en instanties pakken die visie steeds meer op. Je ziet ze daarin bewegen. De gemeente Almere heeft bijvoorbeeld een projectmanager voor The Culture aangesteld. Hét bewijs dat het talent en de stem van creators steeds meer worden gezien en gehoord.' 

Op de Marché du Film in Cannes zijn de eerste toekenningen van de nieuwe co‑developmentbijdrage voor filmprojecten uit de Benelux bekendgemaakt. De co‑developmentbijdrage werd in 2025 gelanceerd en is een samenwerking tussen het Vlaams Audiovisueel Fonds, het Centre du Cinéma et de l’Audiovisuel van de Fédération Wallonie‑Bruxelles, het Nederlands Filmfonds en het Film Fund Luxembourg.

In de eerste oproep werden 12 aanvragen voor fictie- en animatieprojecten ingediend. Daaruit koos een onafhankelijke beoordelingscommissie drie projecten, die elk een bijdrage van € 50.000 toegekend krijgen.