Trends & Ontwikkelingen

De ECI Cultuurfabriek in Roermond krijgt bijna een half miljoen euro van de gemeente om het hoofd boven water te houden. Dat meldt het college woensdag in een brief aan de gemeenteraad. Medio maart stuurde het cultureel centrum een brief aan het college, waaruit duidelijk werd dat er sprake is van een tekort en een liquiditeitsprobleem. Daarbij ging het om 450.000 euro. De gemeente heeft nu besloten een bijdrage van precies dat bedrag te doen, zodat het tekort gedekt kan worden. 

In het herstelplan wordt de mogelijkheid opgenomen voor de gemeente om een lid van de raad van bestuur of raad van commissarissen voor te dragen. Vanaf deze maand zal maandelijks overlegd worden over de financiële situatie en bedrijfsvoering. Naast de bijdrage en het herstelplan moet er ook een extern onderzoek naar de bedrijfsvoering op het gebied van de kerntaken van de ECI Cultuurfabriek gedaan worden.

De gemeente Sint-Michielsgestel lanceert een subsidie voor kunst- en cultuurprojecten. Organisaties kunnen maximaal 1.500 euro aanvragen, waarbij de gemeente tot 75 procent van de kosten vergoedt. De subsidie richt zich op het stimuleren van kunst en cultuur onder inwoners en het bereiken van nieuw publiek. Innovatieve en aanvullende initiatieven krijgen daarbij de ruimte. Ook samenwerking tussen lokale organisaties en kunst- en cultuureducatie zijn belangrijke pijlers.

Vanaf donderdag 26 maart kunnen personen en groepen die niet staan ingeschreven bij de Kamer van Koophandel een donatie aanvragen bij VSBfonds. Deze aanvragers zonder rechtsvorm kunnen een donatie van maximaal €2.500 aanvragen als hun plan past bij VSBfonds. Het gaat daarbij om initiatiefnemers die werken aan een samenleving waarin iedereen meedoet, maar geen stichting of vereniging hebben. Bijvoorbeeld een groep betrokken buurtbewoners of een kunstenaarscollectief.

VSBfonds leert en ontwikkelt zich continu. En we willen toegankelijk en benaderbaar zijn voor initiatiefnemers met een goed sociaal-maatschappelijk of cultureel idee. Het oprichten en besturen van een stichting of vereniging kan een drempel zijn voor initiatiefnemers met een passend idee. Daarom heeft aanvragen zonder rechtsvorm een duurzame plek binnen VSBfonds gekregen.

De jaarlijkse impactrapporten voor de Seed Awards en Fellows Awards van het Prince Claus Fund vormen een essentieel onderdeel van de inspanningen op het gebied van monitoring, evaluatie en leren. Ze helpen de impact ervan te begrijpen en verbeterpunten te identificeren. 

Het Seed Award impact report van 2024 onderzoekt hoe de Seed Award 2024 opkomende kunstenaars ondersteunt te midden van mondiale uitdagingen – niet alleen als bron van praktische impact, maar ook als bevestiging van de waarde van sociaal transformerend artistiek werk over thema's als vrijheid, klimaat en gelijkheid. Het rapport reflecteert tevens op de resultaten en de groei die de prijswinnaars hebben ervaren.

Na de zomer start een tweede ronde kangoeroekoren, georganiseerd door Koornetwerk Nederland en Vocalink.  De werving én de kick-off workshop vinden plaats voor de zomervakantie. Er is plek voor vier koren. 

Wil jouw koor een eigen kinder-/jongerenzanggroep beginnen? Een kangaroekoor krijgt begeleiding op het gebied van organisatie, werving, repertoire en werkvormen. Voor elk koor dat meedoet, is bovendien een impulsbudget beschikbaar als ondersteuning in de opstartkosten voor onder meer een dirigent, repetitieruimte, aanschaf repertoire en wervings- en publiciteitskosten. Het traject werkt toe naar een presentatiemoment in het voorjaar van 2027. Het is de bedoeling dat het kangoeroekoor daarna op eigen kracht wordt voortgezet en als inspiratie dient voor de oprichting van nog meer kangoeroekoren in Nederland.

Na het succes van een proefproject besloot de Ierse regering dit jaar het basisinkomen voor artiesten permanent te maken. "In Ierland hechten we enorme waarde aan kunstenaars", zegt minister van Cultuur Patrick O'Donovan tegen de NOS. "We willen met het basisinkomen erkennen dat er mensen zijn die met hun artistieke talent veel aan ons land geven, maar er geen goede financiële beloning voor krijgen. We willen hun bestaan minder onzeker maken."

Het zijn niet alleen kunstenaars die ervan profiteren. De regering deed grondig onderzoek naar de impact van het basisinkomen. Voor iedere euro die de overheid uitgaf aan het basisinkomen, kreeg de Ierse economie 1,39 euro terug. "Het is een win-win voor Ierland", aldus de minister.

Van 27 t/m 30 maart is tijdens de kunstbeurs Art Rotterdam het werk te zien van 92 startende kunstenaars. Het Mondriaan Fonds organiseert de tentoonstelling jaarlijks om de zichtbaarheid van startende kunstenaars een extra impuls te geven. De tentoonstelling is samengesteld door curatoren Johan Gustavsson en Daphne Verberg.

Alle deelnemende kunstenaars ontvingen in 2024 de financiële bijdrage Kunstenaar Start van het Mondriaan Fonds. Het aanbod in de tentoonstelling varieert van fotografie tot installaties, van video- tot schilderkunst, en van performance tot beeldhouwkunst. Ook de thema’s van de werken zijn uiteenlopend.

De provincie Utrecht stelt extra geld beschikbaar, zodat culturele instellingen en festivals meer ruimte hebben om makers en medewerkers een passende beloning te geven voor hun werk. Met deze stap helpt de provincie mee om te zorgen voor Fair Pay en wordt geïnvesteerd in een sterke en toekomstbestendige culturele sector.

Met CmK4 werken scholen aan een duurzame borging van cultuureducatie binnen hun onderwijs. Aansluiting bij de hernieuwde kerndoelen voor kunst & cultuur is hierbij essentieel. Maar hoe doe je dat als school? Hoe stem je je onderwijs en de nieuwe kerndoelen goed op elkaar af – met behulp van de vermogens en bouwstenen vanuit Cultuurtraject Brabant – in een samenhangend curriculum? En hoe borg je dit? 

Deze vraag speelt breed binnen Brabant en kent geen eenduidig antwoord. Iedere school is immers anders, en alleen samen met partners kun je jouw eigen antwoord formuleren. Kunstloc Brabant stelt stimuleringsbudget ter beschikking voor scholen die samen met (lokale) partners en (eventueel) andere experts onderzoeken hoe zij het nieuwe curriculum voor kunst en cultuur kunnen vormgeven, ook in samenhang met andere leergebieden. 

Een sterk resultaat voor de Nederlandse filmindustrie: in de nieuwe ronde van Eurimage krijgen maar liefst vijf Nederlandse majoritaire filmproducties realiseringssteun. Dat maakte het culturele fonds van de Raad van Europa bekend.

Ook in 2025 maakte het Jeugdfonds Sport & Cultuur meedoen voor heel veel kinderen en jongeren mogelijk. Het totaal aantal kinderen en jongeren dat in 2025 tóch kon meedoen dankzij hulp van het Jeugdfonds was 88.204. Hiervan kozen 75.745 kinderen voor sport en 12.459 voor cultuur. De favoriete club van al deze kinderen? Dat blijft de voetbalclub. Verder waren ook zwemles, kickboksen en dansles weer ontzettend populair. 

NVPI Muziek heeft een nieuwe subsidiewijzer gelanceerd. Deze tool helpt labels en artiesten om fondsen te vinden die hun muzikale projecten kunnen ondersteunen. Denk bijvoorbeeld aan de financiering van een EP- of albumopname, een bijdrage voor een tour of een financiële ondersteuning voor een ontwikkelperiode. De subsidiewijzer geeft een overzicht van relevante financieringsmogelijkheden, belangrijke deadlines en praktische tips en templates voor het voorbereiden en indienen van subsidieaanvragen. Daarnaast is een regionale subsidiewijzer gemaakt

Met de Culturele Investeringsrekening 2026 brengt de kunstraad, op de dag van de gemeenteraadsverkiezingen, advies uit aan de nieuw te vormen coalitie. Dit advies kan door de onderhandelaars voor het nieuwe coalitieakkoord gebruikt worden om het cultuurbeleid van de stad vorm te geven in de jaren 2026-2030, maar ook in de jaren daarna – voor de generaties die volgen.  

De kunstraad roept op het structurele cultuurbudget voor de toekomst met gemiddeld 47 miljoen euro per jaar te verhogen. Een structureel hoger cultuurbudget is een gedeelde verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur, die niet alleen bij een wethouder Kunst en cultuur ligt. Kunst en cultuur is een basisbehoefte voor de stad. De cultuursector is in Amsterdam niet evenredig meegegroeid met de stad. 

De gemeente Almere heeft besloten de eenmalige Impulsgelden Cultuur 2026 in te zetten voor de culturele instellingen die wel goed beoordeelde plannen hebben, maar eerder geen of te weinig subsidie kregen. Dat is goed nieuws voor onder andere het Almeerse muziekensemble Black Pencil. Die krijgt nu alsnog het volledige subsidiebedrag dat zij hadden aangevraagd.

Acht koren, een fanfare en vier grote instellingen in Weert waarschuwen de politiek dat het culturele leven onder druk staat. ‘Wij roepen u met klem op om nu te investeren in het behoud en de versterking van de amateurkunsten in Weert.’ Zij stellen dat muziekverenigingen het kloppend hart van het culturele leven zijn. 

Koren en fanfare wijzen erop dat sinds 2017 de subsidies niet of nauwelijks zijn aangepast op de inflatie. Verder ontbreekt het ‘al decennia’ aan gemeenschapshuizen, die geschikt zijn om te repeteren. Culturele instellingen Rick, Munttheater, De Bosuil en Bibliocenter trekken ook aan de bel. De raad heeft in december de financiering van de pop- en cultuurcoördinatoren niet verlengd. 

De zes rijkscultuurfondsen hanteren sinds 2008 een gezamenlijke gedragscode om te verzekeren dat we op een zo objectief, zorgvuldig, transparant en efficiënt mogelijke wijze werken. De laatste actualisatie van deze code dateerde alweer uit 2012. Deze gedragscode is daarom recent opnieuw geactualiseerd met verwijzingen naar huidige Governance Code Cultuur en de klachtenprocedures die de fondsen hanteren.

De VriendenLoterij is vanaf 2026 maatschappelijk partner van Buma Cultuur. De samenwerking wordt zichtbaar bij verschillende initiatieven en evenementen van Buma Cultuur, waaronder de jaarlijkse uitreiking van de Buma Awards in juni en de Buma NL Awards in september. Daarnaast verbindt de VriendenLoterij zich als maatschappelijk partner aan de Buma Music Academy. Het partnership is in eerste instantie aangegaan voor 2026, met de intentie om de samenwerking de komende jaren verder uit te bouwen.

Spotify heeft op 12 maart de editie 2026 van het jaarlijkse Loud & Clear-rapport gepubliceerd, waarin het streamingplatform inzicht geeft in de wereldwijde royalty-uitkeringen. Volgens het rapport betaalde Spotify in 2025 meer dan $11 miljard uit aan de muziekindustrie, waarmee het totaal aan lifetime payouts oploopt tot bijna $70 miljard. De uitkeringen stegen met meer dan 10% ten opzichte van een jaar eerder, volgens Spotify ruim boven de groei van andere inkomstenbronnen in de muziekindustrie, die rond 4% lag. Ongeveer de helft van alle royalty’s werd gegenereerd door onafhankelijke artiesten en labels.

ABN AMRO verlengt haar partnership met STRAAT Museum voor street art en graffiti met twee jaar. Met deze contractverlenging blijven beide partijen zich inzetten voor gelijke kansen in de kunstsector, met extra aandacht voor vrouwelijke kunstenaars en voor kinderen en jongeren die opgroeien in minder kansrijke situaties.

In de afgelopen contractperiode groeide de vertegenwoordiging van vrouwelijke kunstenaars in het museum van 13% naar minstens 30%. Daarmee sluit STRAAT aan bij de verhoudingen binnen de street-artsector. Ook het STRAAT Educatieprogramma liet sterke groei zien. In 2025 bereikten ABN AMRO en STRAAT samen ruim 15.000 kinderen en jongeren. De jaarlijkse groei van dit programma bedraagt 30% en krijgt in de komende jaren een vervolg.

Voormalig Rijksmuseum-directeur Hendrikje Crebolder staat sinds 1 januari ad interim aan het roer van het Prins Claus Fonds. Tijdens TEFAF Maastricht viert het internationale cultuurplatform, dat zich inzet voor kunstenaars en cultuur in landen waar artistieke vrijheid onder druk staat, zijn 30-jarig jubileum. Harper’s Bazaar spreekt met haar over haar nieuwe rol, de impact van dertig jaar steun aan kunstenaars en de toekomst van artistieke vrijheid.