Kunstenaars Abhishek Thapar, Cathalijne Smulders en Xandry van den Besselaar ontvangen dit jaar een CultureAndHealth-werkbeurs voor hun innovatieve projecten op het snijvlak van kunst en zorg. Met deze bijdrage versterken zij de samenwerking met hun zorg- en welzijnspartners, bouwen ze verder aan nieuwe methodieken en ontwikkelen duurzame werkwijzen die inzetbaar zijn binnen én buiten de culturele sector.
Kunstloc Brabant is partner van het CultureAndHealth Platform en bouwt de komende jaren mee aan een platform voor kunstenaars in heel Europa, die werken op het snijvlak van welzijn en gezondheid. Het doel is om deze beroepspraktijk te versterken. De werkbeurs is hier een onderdeel van.
Bij het maken van een selectie uit de 36 inzendingen was de jury enorm onder de indruk van de professionaliteit en de portfolio’s van de kandidaten. Uiteindelijk zijn de volgende drie kunstenaars geselecteerd. We stellen ze graag aan je voor.
Foto: Amber van den Heuvel
Abhishek Thapar (Afra Tafri Creations) & FairWork – kunst rondom arbeid, lichaam en waardigheid
Theatermaker Abhishek Thapar werkt samen met FairWork, een organisatie die arbeidsmigranten ondersteunt die te maken krijgen met uitbuiting en onzekerheid. Vanuit zijn artistieke praktijk Lacuna Kitchen onderzoekt hij de onzichtbare arbeid in keukens en de dienstensector. In veilige, zorgvuldig opgebouwde sessies werkt hij met stem, lichaam en luisteren, waarbij deelnemers ruimte krijgen om zichzelf te ervaren los van hun economische positie.
Anna Ensing, programmacoördinator bij Fairwork vertelt: “Deze samenwerking heeft een ruimte geopend die onze reguliere ondersteuningsstructuren niet gemakkelijk kunnen bieden: een ruimte waarin mensen kunnen vertragen, hun stem oefenen en zichzelf ervaren als méér dan hun economische situatie.”
De jury waardeert de artistieke kracht van eenvoud, met name hoe Abhishek ruimte creëert voor mensen die het werk doen, maar zelden worden gezien, en zo de rollen omdraait tussen wie profiteert en wie het werk draagt. De methodologie is nog in ontwikkeling, maar juist daarin ziet de jury potentie. Daarnaast bieden zijn inspirerende achtergrond en perspectief een ander, minder vanzelfsprekend uitgangspunt binnen kunst en zorg. De verrassende doelgroep arbeidsmigranten verdient deze aandacht, niet alleen binnen de zorgcontext maar ook richting een breder publiek.
Cathalijne Smulders & Cordaan Jeugd – gevoelige tussenruimtes voor neurodiverse kinderen
Kunstenaar en artistiek leider Cathalijne Smulders werkt samen met Cordaan Jeugd binnen specialistische kinderopvanglocaties. In haar praktijk ontwikkelt zij zintuiglijke en niet-talige vormen van ontmoeting voor jonge neurodiverse kinderen. Door verstilling, aandacht, beweging en materiaalgebruik ontstaan gevoelige tussenruimtes waarin kinderen niet hoeven te presteren, maar mogen zijn in hun eigen ritme. Met de beurs wil ze zich richten op het doen van verder materiaalonderzoek en het duurzaam verankeren van deze werkwijze in de dagelijkse zorgpraktijk.
Lonne Wennekendonk, projectmanager Sociale Innovatie Cordaan geeft aan: “Vertraging en in het moment geraakt worden zijn dingen die Cathalijne als geen ander brengt. Dat voelen de kinderen, maar ook onze medewerkers: er ontstaat rust, ruimte en een andere manier van ‘zijn’.”
De jury ziet bij Cathalijne een sterke lange-termijn betrokkenheid bij zowel haar project als de deelnemers. Ze werkt uiterst poëtisch en zorgvuldig, met veel aandacht voor afstemming en kwaliteit. Haar focus op ruimte en verstilling wordt door de jury gezien als bijzonder relevant in een maatschappij die steeds sneller en prikkelrijker wordt.
Foto Cootje Veelenturf
Xandry van den Besselaar & Prisma – een nieuw ritueel voor rouw en gemeenschap
Theater- en audiomaker Xandry van den Besselaar werkt samen met zorgorganisatie Prisma aan het opnieuw vormgeven van de Allerzielenviering op Landpark Assisië voor mensen met een verstandelijke beperking. Vanuit gesprekken, audio-opnames en gezamenlijke reflectie ontwikkelde zij een nieuw ritueel rondom rouw en verlies, gedragen door bewoners, verwanten, medewerkers en vrijwilligers. Centraal staat gemeenschapsvorming en de vraag hoe persoonlijke rouw onderdeel kan zijn van een groter geheel.
Michael Kolen, geestelijk verzorger Prisma zegt: “Met haar werk creëert Xandry ruimte waarin verschillende stemmen naar voren konden komen over wat het betekent om iemand te verliezen, en wist zij deze op een bijzondere manier met elkaar te verbinden.”
De jury waardeert de bottom-up benadering van Xandry. Door de bewoners van het Landpark bij het proces te betrekken, wordt het een eindproduct dat door iedereen gedragen wordt. Ook de focus van het opnieuw vormgeven van een traditioneel, kerkelijk ritueel naar een breder toegankelijk ritueel voor en door de gemeenschap deed dit project eruit springen. Daarnaast viel de artistieke werkwijze van Xandry met gebruik van audiofragmenten op.
Kunst, zorg en gemeenschap groeien verder naar elkaar toe
Drie enorm verschillende projecten, maar toch tonen de geselecteerde kunstenaars elk op hun eigen manier hoe kunst nieuwe vormen van zorg, verbinding en menselijkheid kan openen. Hun werk maakt voelbaar hoe artistieke processen kunnen bijdragen aan het welzijn van iedereen.
Kunstloc Brabant ondersteunt hen namens het CultureAndHealth Platform in het versterken en verduurzamen van deze impact en draagt bij aan een bredere beweging waarin kunst en zorg zich steeds meer met elkaar verweven.
Meer weten over CultureAndHealth?
Neem gerust contact met me op!
