Zoek bijvoorbeeld naar een activiteit of pagina

Landbouw is een actueel thema, zeker hier in Brabant. Partijen staan in de discussies vaak tegenover elkaar en er zijn conflicten. Brabantse kunstenaars kunnen bij de gesprekken over dit thema een rol spelen. Hoe en waarom willen ze dit? We spraken 3 makers over hun project. 

Geschreven door: Marel van Andel

Nieuwe inzichten

Peter Dictus van Bureau Pees maakte samen met Corné van Sprundel en Marleen Hendrickx een theatervoorstelling over boeren, genaamd ‘Iets met boeren’. “De bedoeling van de voorstelling is om boeren en niet-boeren dichter bij elkaar te brengen en iedereen meer inzicht te geven in de situatie van de actuele landbouw. We hebben de voorstelling gemaakt met de bewoners van de dorpen waar dit speelt, onder meer in Sint Anthonis en Reusel. De voorstelling wordt gespeeld op het erf van een boer en er spelen toneelspelers mee uit de lokale toneelverenigingen. Daartussen zitten ook boeren of mensen uit een boerenfamilie”, vertelt Peter.

Complexiteit boerenbedrijf

“Tijdens het repetitieproces hebben we de lokale spelers met elkaar laten discussiëren over het thema. Dat leidde tot de slotscène waarin zij hun eigen, soms pittige discussie naspelen, pal tegenover hun dorpsgenoten in het publiek.” De theatermakers laten in hun voorstelling de complexiteit van een landbouwbedrijf zien, dat vaak al generaties lang in de familie zit, en welke betekenis dat heeft als er dan toch een transitie aan zit te komen. “De landbouwcrisis is ook een identiteitscrisis. Alleen als we daarvoor respect opbrengen, lukt het misschien om het ook over die ontwikkelingen te hebben.” 

Ontvreemd publiek

‘Iets met Boeren’ is een collage-voorstelling op locatie, in de vorm van een route, in het volle daglicht. “Het publiek wandelt over het erf van de boerderij van scène naar scène. Op die manier, zonder de zekerheid van een vaste anonieme zitplaats of een doorlopende anekdote, raakt de bezoeker geleidelijk vervreemd, ook van de eigen stelligheid rondom de thematiek.” Zulke ideeën blijken te werken. De reacties na afloop zijn niet alleen positief, bezoekers gaan ook daadwerkelijk met elkaar in gesprek. “Mensen waren vaak tot tranen toe geroerd. We hadden hun verhaal verteld, ze voelden zich gehoord en gezien. Of zoals een van de bezoekers noteerde: ‘Iets met boeren’ kan versneld leiden tot inzichten en fatsoenlijke gesprekken.” 

Ontvreemd publiek

Depolariseren

Ook kunstenaar Fides Lapidaire wil met haar werk nieuwe inzichten geven. “Ik vind boeren geweldige mensen, ik kom zelf uit Brabant en ik spreek de taal van de boeren, ze zijn heel direct. Mensen staan vaak zo ver af van wat we eten. En het debat rondom de landbouw is heel erg gepolariseerd, waarbij de boer niet begrepen wordt door de ambtenaar en andersom. Het designproces kan dan heel depolariserend werken. Design kan verbindend zijn doordat je de tijd neemt om te kijken, te voelen en te vragen. Op die manier kan er vanuit vertrouwen en verbinding gehandeld worden, waardoor er heel goed samengewerkt kan worden.” 

Toen Fides gevraagd werd vanuit het project Foodlab TOV door Kunstloc Brabant om een samenwerking te zoeken met de aarbeienteeltsector, greep ze die kans dan ook aan. “Ik ben bij de boeren in de kassen langsgegaan om daar te kijken welke opgaves er liggen en hoe dat door designers opgelost kan worden. Al snel bleek dat boeren ermee zaten dat zij hun kassen vaak indelen op efficiency en kosten, maar dat de samenleving juist oordeelt op schoonheid, en de kassen bijvoorbeeld niet zo mooi vindt.” 

Kathedraal

Fides zag daar dan ook een uitdaging in. “Kassen worden van plastic of van glas gemaakt, en dat kan hartstikke mooi zijn. Je kunt spelen met reflectie en bijvoorbeeld glas-in-lood. Toen ik in de kas was zag ik die grote ruimte en al die rechte lijnen en toen voelde ik dezelfde sfeer als in een kathedraal. Ik dacht toen daar moet ik iets mee.” Met dat idee ging de kunstenaar aan de slag. “Ik heb een kas in een kathedraalvorm ontworpen. Op deze manier is er meer ruimte voor bezoekers, er kan bijvoorbeeld gepicknickt worden, en zo kunnen zij beter betrokken worden bij het proces en de schoonheid van de aardbeienteelt.” 

Een andere manier kijken

Kunstenares Mirte van Duppen uit Tilburg ziet ook de schoonheid van landbouw en laat dat terugkomen in haar werk. Haar moeder komt uit het Westland en haar ouders hadden kassen. “Als ik daar als kind dan op bezoek ging, was dat voor mij een heel nieuw landschap, daar is mijn fascinatie voor dit landschap begonnen. Meer dan twintig jaar later leg ik deze landschappen vast, waarin ik de spanning tussen mens en machine weergeef .” 

Een andere manier kijken

Mens en machine

In haar poëtische onderzoek ‘AgriValley’ gaat Mirte langs bij boeren en telers om te filmen. “Op die manier laat ik de landbouw zien en de schoonheid daarvan. Niet alleen de mensen die naar de film gaan kijken ervaren die schoonheid, ook de boeren zelf. De film reflecteert op de automatisering van de landbouw in Nederland, hoe ziet dit verborgen futuristische landschap eruit en hoe is de interactie tussen mens en machine. Ik vraag een boer bijvoorbeeld: ‘Hoe zie jij jouw relatie met deze machine?’, door ze die vraag te stellen gaan ze op een hele andere manier ernaar kijken. Ze zien zelf ook veel meer de schoonheid.” 

Verschillende lagen

Op dit moment heeft Mirte een video af met één scherm, maar het uiteindelijke werk wordt een meer schermen video-installatie. “Daarbij maak ik dus verschillende beelden die samen één film vormen. In de combinaties van die beelden probeer ik allerlei lagen te zoeken zoals gelijkenissen en contrasten.” Het werk zal door het land touren, waarbij het onder andere te zien zal zijn bij Pennings Foundation in Eindhoven. “Het is mooi als een kijker de verschillende lagen oppikt, maar ik ben al blij als het iets met je doet en je anders naar je omgeving gaat kijken.” 

Iets met Boeren Speeldata 2022

Een jaar na de eerste editie presenteert Bureau Pees een nieuwe, 5-delige serie van de voorstelling Iets met Boeren. In september en oktober zijn er uitvoeringen in Reusel en Sint Anthonis. Volgend jaar staan edities in Veghel en Gilze-Rijen op de rol, naast een samenwerking met studenten van de Hogere Agrarische School.  

Reusel - vrijdag 30 september, zaterdag 1 oktober, zondag 2 oktober

Sint Anthonis - vrijdag 14 oktober, zaterdag 15 oktober, zondag 16 oktober

Tickets

Kunst en landbouw

Wil je meer lezen over hoe kunst mensen kan laten nadenken over landbouw? Lees dan ook dit artikel van Kunstloc Brabant.

 

Hoe kunst je laat nadenken over landbouw

Marel van Andel

Freelance redacteur

Community art

Blog | Een tijd van onthullingen

De komende tijd zijn er veel onthullingen van kunst in de openbare ruimte, waar onze adviseur Liesbeth Jans bij betrokken was.

23 juni 2022
Blog | Een tijd van onthullingen

CareFull

In 16 portretten - gemaakt door fotograaf Marcel de Buck en journalist Simone Vos - vertellen verschillende mensen wat het maken van kunst met ze doet.

15 maart 2022
CareFull

De rol van kunstenaars bij de discussies rondom Brabantse landbouw

Drie makers aan het woord over hoe zij met kunst een rol spelen in de ontwikkelingen van de landbouwsector.

10 februari 2022
De rol van kunstenaars bij de discussies rondom Brabantse landbouw

De kracht van kunst in 16 portretten

Kan kunst maken eenzaamheid verminderen? Jazeker. Met een expo en een magazine brengen wij het in beeld.

3 februari 2022
De kracht van kunst in 16 portretten

Hoe muziek op de intensive care het verschil kan maken

In de derde korte docu over Muziek in de Zorg, laat Stichting MuzIC zien dat er b.v. minder sedatie nodig is door muziek op de ic.

20 januari 2022
Hoe muziek op de intensive care het verschil kan maken

Hoe kunst je laat nadenken over landbouw

Mirte van Duppen en Peter Dictus laten zien hoe kunst een rol kan spelen bij het bij elkaar brengen van partijen, en het voeren van een gesprek over de grote en complexe vraagstukken van onze tijd.

5 januari 2022
Hoe kunst je laat nadenken over landbouw

Tips en vaardigheden om met kunst het verschil te maken

Hoe zet je je als kunstenaar in voor maatschappelijke vraagstukken? En doe je dat dan in opdracht? Of op eigen initiatief?

22 november 2021
Tips en vaardigheden om met kunst het verschil te maken

De kracht van kunst inzetten bij maatschappelijke vraagstukken

Zoek je een geschikte kunstenaar voor een monument? Een social designer om samen met wijkbewoners leefbaarheid te verbeteren? Wil je dat jouw cliënten beter toegang tot cultuur hebben?

13 oktober 2021
De kracht van kunst inzetten bij maatschappelijke vraagstukken

Cultuur als middel tegen eenzaamheid

Hoe kunst, design en architectuur kunnen bijdragen aan de beperking van eenzaamheid.

8 oktober 2021
Cultuur als middel tegen eenzaamheid

Column: U vraagt, wij draaien 

Peter Dictus, schrijver, theatermaker en artistiek en zakelijk leider bij productiehuis  Bureau Pees, over makers en werken in opdracht.

16 september 2021
Column: U vraagt, wij draaien 

Je wereld leuker, prettiger of beter leefbaar maken...

... doe je samen met een kunstenaar of social designer.

10 augustus 2021
Je wereld leuker, prettiger of beter leefbaar maken...

Kunst de wijk in brengen. Wat levert dat op?

Project Studio Linie is opgezet om de kunst die gemaakt is bij Witte Rook naar de wijk te brengen. Lees in deze blog hoe dat ging in Breda.

15 juni 2021
Kunst de wijk in brengen. Wat levert dat op?

Première korte film: Het ontstaan van de Kleinkijkacademie

Kijk mee naar de unieke aanpak van de Bossche kunstenaars Sjaak Langenberg en Rosé de Beer en ontdek hoe hun Kleinkijkacademie ontstond.

8 juni 2021
Première korte film: Het ontstaan van de Kleinkijkacademie

De kunst van het verduurzamen

Hoe zorg je als cultureel ondernemer voor duurzame financiering? We gaan op zoek naar hoe we cultuurparticipatie kunnen verduurzamen. Zodat zoveel mogelijk mensen deel kunnen nemen aan kunst en cultuur.

18 mei 2021
De kunst van het verduurzamen

Documentaire over Sounding Bodies laat kracht van muziek voor onze gezondheid zien

In deze tweede korte film van een drieluik over Muziek in de Zorg, zie je hoe de inzet van muziek bijdraagt aan positieve gezondheid.

3 mei 2021
Documentaire over Sounding Bodies laat kracht van muziek voor onze gezondheid zien

Film over Maartje de Lint geeft weer wat zingen kan betekenen voor mensen met dementie

Er zijn drie korte films ontwikkeld met voorbeelden van samenwerking die de kracht van muziek voor onze gezondheid en welzijn tonen.

26 april 2021
Film over Maartje de Lint geeft weer wat zingen kan betekenen voor mensen met dementie

Terugblik CAB-Café #11

Een korte terugblik op de online bijeenkomst op 15 april 2021 georganiseerd door Kunstloc en Muzelinck, vanuit theater De Lievekamp in Oss.

22 april 2021
Terugblik CAB-Café #11

Cultuurparticipatie: doen wat werkt

Cultuurparticipatie gaat over meedoen. Een duidelijk doel. Maar hoe bereik je dat doel? Hoe neem je drempels weg? En hoe meet je of het project geslaagd is?

9 april 2021
Cultuurparticipatie: doen wat werkt

Hordelopen in de cultuur

Cultuurparticipatie gaat over meedoen. Het kennen-willen-kunnen-doen-model helpt je drempels voor activiteiten te herkennen, en barrières te verlagen.

18 maart 2021
Hordelopen in de cultuur

De kracht van cultuurparticipatie

Verschillende groepen mensen zijn geholpen bij het vroegtijdig inzetten van cultuurparticipatie als middel om toegang tot de samenleving te verbeteren.

26 januari 2021
De kracht van cultuurparticipatie

Wanneer is een community art project geslaagd?

En wat heb je daarvoor nodig? Wij doken in het creatieve proces van theatermaker Vincent van den Elshout en ontrafelden zijn aanpak.

5 januari 2021
Wanneer is een community art project geslaagd?

Terugblik CAB-Café #10

CAB-Café #10 vond plaats op 8 december 2020 met als thema De kracht van de kleine Kernen.

11 december 2020
Terugblik CAB-Café #10

Kunst is gezond

Kunstloc stimuleert samenwerkingen tussen de cultuur- en de zorgsector. We tonen wat er gebeurt in Brabant, delen tips en kennis, en verwijzen je naar andere organisaties op het snijvlak van kunst en zorg.

19 november 2020
Kunst is gezond

Blind Walls Gallery: Breda omarmt blinde muren met kunst

Initiatiefnemer Dennis Elbers vertelt meer over Blind Walls Gallery: hét museum op straat met ruim 90 muurschilderingen.

1 oktober 2020
Blind Walls Gallery: Breda omarmt blinde muren met kunst

All Inclusive!

In deze innovatiegids laten we zien wat de kracht van kunst is bij belangrijke maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie, leefbaarheid in de wijken en goede zorg en welzijn. Laat je inspireren door vele Brabantse voorbeelden.

1 september 2020
All Inclusive!

Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Vraag nu aan! ‘All Inclusive!': de inspiratiegids vol voorbeelden van Brabantse innovatieve kracht en creativiteit.

10 augustus 2020
Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Financiering van sociaal-maatschappelijke culturele projecten

Een overzicht van subsidiemogelijkheden voor sociaal artistieke projecten, en een drietal fondsen met inspirerende voorbeelden.

17 april 2020
Financiering van sociaal-maatschappelijke culturele projecten

Buurtcultuurprojecten tijdens lockdown

Help jouw buurt de crisis door met cultuur! Dien voor 1 mei een voorstel in bij het Buurtcultuurfonds.

10 april 2020
Buurtcultuurprojecten tijdens lockdown

Hoe kunst internationaal verbindt

Ieder project begint met een vonkje. Angeline Maas en Jorrit de Kort gebruiken community arts om zo de leefbaarheid te verbeteren.

30 januari 2020
Hoe kunst internationaal verbindt

Het rode licht van Woensel-West

De identiteit van de Eindhovense 'krachtwijk' heeft de afgelopen jaren een flinke transitie doorgemaakt.

12 december 2019
Het rode licht van Woensel-West

Hoe krijgt kunst een vaste plek in het sociale domein?

Oplossingsrichtingen en handvatten voor dialoog om een brug te slaan tussen kunst, zorg en welzijn.

21 november 2019
Hoe krijgt kunst een vaste plek in het sociale domein?

De waarde van community art

Steeds meer maatschappelijke partijen zoals woningcorporaties, zorg- en welzijnsinstellingen en gemeenten in Brabant zetten kunst en cultuur in bij projecten over maatschappelijke vraagstukken. Wat werkt en wat levert het op?

21 november 2019
De waarde van community art

Impact meten? Houd het simpel

Kunst draagt bij aan bijvoorbeeld levensgeluk of sociale binding. Maar hoe laat je zien wat jouw initiatief teweegbrengt? Impactmeting is hot: iedereen moet en wil er iets mee. Hoe houden we het behapbaar en uitvoerbaar?

21 november 2019
Impact meten? Houd het simpel

Kansen voor wijkprojecten bij Buurtcultuurfonds

Heb jij een creatief plan om je buurt mooier of leefbaarder te maken? Gebruik deze flowchart om te zien hoe wij je daarbij kunnen helpen!

15 november 2019
Kansen voor wijkprojecten bij Buurtcultuurfonds

Community Art Brabant

In Brabant gebruiken we kunst en cultuur bij maatschappelijke vraagstukken. Community Art Brabant brengt nieuws, kennis en netwerken samen voor community art, buurtcultuur en social design.

8 oktober 2019
Community Art Brabant

Ode aan de Bossche volkswijk

Een theatervoorstelling maken voor wijkbewoners die nooit naar het theater gaan: hoe doe je dat?

3 oktober 2019
Ode aan de Bossche volkswijk

Klik hier voor verbeelding #2: Leefbaarheid in de wijk

Het lijkt zo simpel. Eén klik in ruil voor verbeelding. Toch kan die ene klik heel wat teweeg brengen. Oók in een doodgewone woonwijk… Kijk – of beter gezegd klik – zelf maar.

13 augustus 2019
Klik hier voor verbeelding #2: Leefbaarheid in de wijk

Het onzichtbare zichtbaar maken met social design

Studio 1:1 brengt met Fort Zeekant een beweging op gang door te laten zien wat er écht speelt in een wijk.

19 december 2018
Het onzichtbare zichtbaar maken met social design

Verleidelijk plagen met vooroordelen door kunst

De Academie voor Beeldvorming ziet kunst als een fantastisch communicatiemiddel middenin de samenleving.

6 december 2018
Verleidelijk plagen met vooroordelen door kunst

Dans met kwetsbare jongeren: vier vragen aan Corpo Máquina

Corpo Máquina brengt kwetsbare jongeren op verschillende vlakken in beweging.

7 november 2018
Dans met kwetsbare jongeren: vier vragen aan Corpo Máquina

Social Design | een ontwerpproces sámen met de mensen over wie het gaat

Bij het project NIEUW/OUD ontdekken bewoners van zorglocaties samen met een ontwerper of kunstenaar waar hun passie ligt.

5 november 2018
Social Design | een ontwerpproces sámen met de mensen over wie het gaat

Efkes de weg kwijt | Wat betekent dementie nu echt?

Met een theaterstuk worden mensen op een toegankelijke manier uitgenodigd om te praten over het beginstadium van dementie.

4 juli 2018
Efkes de weg kwijt | Wat betekent dementie nu echt?

Het Buurtcultuurfonds: best practices voor het indienen van jouw aanvraag

Als je een plan hebt voor je buurt of wijk, kun je geld aanvragen bij het Brabantse Buurtcultuurfonds. Kende jij de (oude) regeling al? Dat is dit niets nieuws. Of toch wel? Het Buurtcultuurfonds Noord-Brabant is namelijk veranderd en biedt nu nog meer ruimte voor verschillende typen projecten en aanvragers. Zo mogen nu ook zzp’ers tot 10.000 euro aanvragen en mag 50% van je projectbegroting gefinancierd worden vanuit het fonds. Wij spraken met twee organisaties die geld uit het Buurtcultuurfonds ontvingen. Waarvoor vroegen ze aan, wat voor tips hebben ze en wat deden ze met het geld?

5 juni 2018
Het Buurtcultuurfonds: best practices voor het indienen van jouw aanvraag

“In een goed community art-project is voor iedereen iets te halen”

Juul Langenberg haalt verhalen op in de Oosterhoutse wijk Paterserf om de buurt levend te houden voor huidige en volgende generaties.

5 april 2018
“In een goed community art-project is voor iedereen iets te halen”

“Fantastisch hoe we mensen met design uit een diep dal kunnen helpen”

In de sociale werkplaats Uit De Buurtfabriek wordt expliciet ruimte gegeven aan de betrokkenen om hun wensen te uiten.

2 maart 2018
“Fantastisch hoe we mensen met design uit een diep dal kunnen helpen”

Kunstenaar als katalysator in het oplossen van maatschappelijke problemen

Als woningcorporatie kunstenaars vragen om maatschappelijke problemen aan te pakken? In Bergen op Zoom werd hiermee geëxperimenteerd.

13 september 2017
Kunstenaar als katalysator in het oplossen van maatschappelijke problemen

“Krachten bundelen in de wijk”

Miranda Winter (Winterbij) is beeldend kunstenaar en betrokken buurtbewoner in de wijk Jeruzalem in Tilburg.

30 mei 2017
“Krachten bundelen in de wijk”

‘Projectscan is handig instrument voor inzicht in projecten’

De projectscan is een online tool, ontwikkeld door CAL-XL, Cigarbox en Kunstbalie, die inzicht geeft in het proces en effecten van buurtcultuurprojecten.

29 mei 2017
‘Projectscan is handig instrument voor inzicht in projecten’

Drie bevlogen makers van community art in Brabant in beeld

Kunst confronteert, zet je aan het denken en geeft daardoor een andere kijk op maatschappelijke vraagstukken.

20 maart 2017
Drie bevlogen makers van community art in Brabant in beeld

“Ik wil naar buiten en met die rare wereld om ons heen werken”

Door kunst in te zetten, maakt Annet Nooijen bepaalde maatschappelijke thema’s bespreekbaar, voelbaar en zichtbaar.

7 maart 2017
“Ik wil naar buiten en met die rare wereld om ons heen werken”

‘Verbinding in de wijk en betrokkenheid is het mooiste resultaat’

Het doel van EELT Theatercollectief is om met onderwerpen aan de slag te gaan waarvan je eelt op je ziel krijgt of juist verliest.

27 januari 2017
‘Verbinding in de wijk en betrokkenheid is het mooiste resultaat’

Door kunst op een andere manier naar bestaande systemen kijken

Wat is het belang van community art voor de verschillende betrokkenen in Brabant? En hoe werkt dat in de praktijk?

23 augustus 2016
Door kunst op een andere manier naar bestaande systemen kijken

Hoe is het nu met...de Brabantse cultuuraanjagers?

Vol frisse moed gingen twaalf gecertificeerde cultuuraanjagers in 2014 aan de slag met Community Art in Brabantse buurten en wijken.

26 november 2015
Hoe is het nu met...de Brabantse cultuuraanjagers?

AlleeWonen & kunst en cultuur

In samenwerking met Electron en met ondersteuning van bkkc heeft AlleeWonen zich ingezet voor de Bredase wijk Linie, in het project Creatieve Wijk Linie. Een interview met manager Jos Hendrickx.

29 oktober 2015
AlleeWonen & kunst en cultuur

Brabant is twaalf gecertificeerde cultuuraanjagers rijker

Twaalf nieuwe cultuuraanjagers startten afgelopen voorjaar op verschillende plekken in de provincie met het ontwikkelen van culturele projecten.

14 november 2014
Brabant is twaalf gecertificeerde cultuuraanjagers rijker