Als autoloze bewoner van vierhoog achter prijs ik mij gelukkig met een groot stadspark aan mijn voeten. Een park dat de perfecte combinatie biedt van natuur en cultuur. En wat hadden we beide hard nodig in 2020! Des te wranger dat deze sectoren altijd moeten knokken voor hun bestaansrecht. Zelden worden ze als vanzelfsprekend omarmd, gestimuleerd en ondersteund. Enfin, mijn park dus: met spades en houwelen handmatig aangelegd tussen 1935 en 1939 als werkverschaffingsproject. Het park is een typisch Volkspark uit het begin van de twintigste eeuw, aangelegd om gezonde lichaamsbeweging en ontspanning in de buitenlucht te bevorderen. Komt dat nu goed uit! 

afbeelding: tentoonstelling Belfort Vossenberg - foto: Helma Veugen

Natuur en cultuur

Mijn stadspark is natuur en cultuur tegelijk. Sowieso is er in Nederland weinig natuur die niet ook cultuur is. Bijna alle natuur is beïnvloed door mensenhand, door planologen, ecologen, cultuurhistorici, ontwerpers en soms ook kunstenaars. En aan al die vakgebieden die bezig zijn met de inrichting van onze stedelijke en landelijke gebieden, zou de omgevingspsychologie nog kunnen worden toegevoegd. Omgevingspsychologie is een vakgebied waarin onderzocht wordt hoe wij zelf onze omgeving kunnen veranderen en hoe ons gedrag en welzijn worden gestuurd door de omgeving waarin wij vertoeven. Er is nog een wereld te winnen als we onze omgeving op een goede manier inrichten, met meer groen en creativiteit. We worden er gezondere en betere mensen van.

Joseph Beuys in Brabant

Bij het denken over natuur en cultuur is Joseph Beuys voor mij een ijkpunt. Hij is één van mijn helden uit de kunstgeschiedenis. Hij liet in 1982 ter gelegenheid van Documenta7 in Kassel als kunstwerk 7000 eiken planten. Hij signaleerde dat de natuur ernstig bedreigd werd en wilde zich daar als kunstenaar tegen te weer stellen. Intussen zijn de eiken bijna veertig jaar oud en kleuren ze de straten van Kassel. Ze hebben de stedelijke omgeving geheeld van haar grauwe naoorlogse uiterlijk. Net zoals de Documenta bedoeld was om de kunstwereld te helen van de wonden die het naziregime had veroorzaakt.

De kunst en het gedachtegoed van Beuys zijn actueler dan ooit. Wist je dat hij ook in de Peel een performance heeft uitgevoerd? Om dit bijzondere moment te markeren is recent een door Piet Snijders geschreven publicatie uitgegeven door Museum Klok en Peel in Asten. In dit boekje, dat besteld kan worden bij het museum, beschrijft Snijders hoe de Eindhovense kunstenaars Wim Langenhoff (1943-2018) en Helma Veugen de kazemat herontdekken waar Beuys zijn Aktion im Moor hield en hoe Wim Langenhoff in 2010 ter ere van Beuys de performance naspeelde. Van Beuys in het Peelmoeras zijn prachtige foto’s gemaakt door de Italiaanse fotograaf Gianfranco Gorgoni. Die zijn te zien in Museum Klok en Peel én als ultieme beloning voor de klim op de bovenste verdieping van de nieuwe uitkijktoren Belfort Vossenberg tussen Asten en Meijel.

Landschapstriënnale 2021

Brabant kent een lange traditie van kunstenaars die reageren op de natuur en het landschap van de provincie. Mooie voorbeelden vind je in de route-app Brabant Vertelt en op de website van Kunstloc. Ik verheug mij op de Landschapstriënnale, die in april in het Van Gogh Nationaal Park van start gaat. Bij dit festival komen ontwerpers, bewoners, ondernemers, kunstenaars en beleidsmakers bij elkaar om te praten over de toekomst van het Brabantse landschap. Kunstloc adviseert hierbij en verbindt de partners van de triënnale aan kunstenaars en ontwerpers. Het kunstprogramma vormt de rode draad in de programmering. Eén van de thema’s die uitgebreid aan bod komt is Helend Landschap, over de helende kracht van landschap, natuur en kunst. Kunst kan de natuurervaring versterken, zorgen voor bewustwording, verhalen vertellen, het oog strelen of de weg wijzen.

Een nieuwe route

Verschillende kunstprojecten die tijdens de triënnale aan bod komen zijn ondersteund met een bijdrage uit de impulsgelden van de provincie Noord-Brabant. Om twee voorbeelden te noemen: kunstenaar Juul Rameau ontwerpt in haar project Garden of Abundance objecten die je bewust maken van je positie in de natuur. En op Landpark Assisië ontwerpt Neeltje ten Westenend voor het project Common Ground een ‘helend wandelpad’. Kunstloc gaat bovendien in samenwerking met Brabant Vertelt en boswachter Frans Kapteijns een route ontwikkelen rond het thema Helend Landschap. Daarbij wordt niet alleen verteld hoe de natuur ons kan helen, maar ook welke plekken door de mens geheeld moeten worden omdat we er onzorgvuldig mee omgaan. Zoals Joseph Beuys Kassel heelde door er 7000 bomen te planten.

Meer weten over kunst en natuur?

Neem contact met mij op.

Liesbeth blogt

Blog | Geloof, hoop en liefde

Blog | Geloof, hoop en liefde

Adviseur Liesbeth Jans blogt over kloosterwaarden: de waarden die we nodig hebben om een goede samenleving te zijn.

18 februari 2021
Opening Jaar van het Brabants Kloosterleven

Opening Jaar van het Brabants Kloosterleven

Op 10 februari is het Jaar van het Brabants Kloosterleven geopend. Dit gebeurde digitaal met een live-uitzending vanuit klooster Sint Agatha.

15 februari 2021
De rol van bemiddelaar

De rol van bemiddelaar

Onze adviseur Liesbeth Jans sprak tijdens een paneldiscussie over haar rol als bemiddelaar. Wat houdt dit precies in?

4 februari 2021
Blog | Helend landschap

Blog | Helend landschap

Kunst kan de natuurervaring versterken, zorgen voor bewustwording of de weg wijzen. Adviseur Liesbeth Jans deelt inspirerende voorbeelden hiervan.

18 januari 2021
Blog | Wat doet dat hier?

Blog | Wat doet dat hier?

Welke ontwikkelingen zijn er binnen kunst in de openbare ruimte? Liesbeth Jans schrijft erover in haar blog en deelt inspirerende voorbeelden.

30 november 2020
In gesprek of afrekenen?

In gesprek of afrekenen?

Adviseur Liesbeth Jans schrijft een blog over de afrekencultuur die opgang maakt in de kunstsector.

16 oktober 2020
Jaar van het Brabants Kloosterleven

Jaar van het Brabants Kloosterleven

Vijf ontwerpers en kunstenaars uit Noord-Brabant gaan aan de slag met de ontwerpopdracht ‘Brabantse Kloostericonen’.

7 oktober 2020
Blog | Taal …normaal?!

Blog | Taal …normaal?!

Adviseur Liesbeth Jans schrijft een blog over ons taalgebruik, taalverschillen en hoe er daardoor een mooie dialoog kan ontstaan.

17 september 2020
Anne Wenzel creëert herdenkingsplek voor Anne Frank in Den Bosch

Anne Wenzel creëert herdenkingsplek voor Anne Frank in Den Bosch

Iedereen kan sinds juli het Monument voor Vrijheid in volle glorie bewonderen.

2 september 2020
Trek erop uit! #2

Trek erop uit! #2

Musea, presentatie-instellingen, galeries en podia hebben hun publiek hard nodig. Onze adviseur Liesbeth Jans tipt hoopgevende kunstinitiatieven.

24 augustus 2020
Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Vraag nu aan! ‘All Inclusive!': de inspiratiegids vol voorbeelden van Brabantse innovatieve kracht en creativiteit.

10 augustus 2020
Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

2021 wordt het jaar van het Brabantse kloosterleven, met verschillende activiteiten en een ontwerpopdracht.

1 juli 2020
Kunstloc ondersteunt ontwikkeling Slavernij Monument in Tilburg

Kunstloc ondersteunt ontwikkeling Slavernij Monument in Tilburg

In Tilburg is het initiatief genomen om een monument op te richten om het slavernijverleden te herdenken.

18 juni 2020
Trek erop uit!

Trek erop uit!

Talentontwikkelingstraject De Kunstopdracht heeft verschillende mooie resultaten opgeleverd in de openbare ruimte.

16 juni 2020
Blog | Hoe gaan we de post-corona samenleving inrichten?

Blog | Hoe gaan we de post-corona samenleving inrichten?

Welke rol kunnen kunstenaars spelen bij het inrichten van de openbare ruimte? Adviseur Liesbeth Jans blogt over post-corona vraagstukken.

10 juni 2020
Den Bosch krijgt monument voor Anne Frank

Den Bosch krijgt monument voor Anne Frank

Anne Wenzel ontwierp het kunstwerk voor het Anne Frankplein in Den Bosch. De vogel van keramiek staat symbool voor vrijheid.

3 juni 2020
Blog | Denken over herdenken

Blog | Denken over herdenken

Nederland werd 75 jaar geleden bevrijd en we herdenken dit door de coronacrisis op een andere manier. Onze adviseur Liesbeth Jans schreef haar gedachtes over herdenken op in een blog.

30 april 2020
Blog | WaarnaARToe (nu musea en theaters gesloten zijn)?

Blog | WaarnaARToe (nu musea en theaters gesloten zijn)?

Hoe kunnen we in tijden van corona thuis vanaf de bank kunst beleven? Onze adviseur Liesbeth Jans schreef een blog over het enorme belang van kunst en creativiteit in tijden van crisis.

2 april 2020
Blog | Kleine stappen met grote gevolgen

Blog | Kleine stappen met grote gevolgen

De sprekers bij de bijeenkomst Muziek in de Zorg laten zien hoe kleine, liefdevolle acties grote gevolgen kunnen hebben. Dat inspireerde onze adviseur Liesbeth Jans tot een nieuwe blog.

9 maart 2020
Halve Zolenroute compleet met Het Koffijhuis van Marcel Smink

Halve Zolenroute compleet met Het Koffijhuis van Marcel Smink

Een verdwenen station en Indische baten vormen de inspiratie voor Het Koffijhuis. Het laatste werk op de kunstroute door de gemeenten Geertruidenberg, Heusden en Waalwijk.

6 maart 2020
Kunstloc benadrukt belang van inzet kunstenaars bij innovatie tijdens symposium AWTI

Kunstloc benadrukt belang van inzet kunstenaars bij innovatie tijdens symposium AWTI

Kunstloc adviseur Netty van de Kamp over de onmisbare, innovatieve kracht van kunstenaars.

2 maart 2020
Blog | Innoveren met kunstenaars

Blog | Innoveren met kunstenaars

Kunstenaars kunnen een sterke rol spelen bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken zoals de energietransitie. Zo bepleit nu ook de AWTI.

13 februari 2020
Blog | Beauty is in the eye of the beholder

Blog | Beauty is in the eye of the beholder

Liesbeth Jans werd aan het einde van het jaar een beetje kriegelig van de subjectieve eindejaarslijstjes. Er was er echter een die haar aandacht trok. Over de disbalans tussen mannelijke en vrouwelijke makers in Nederlandse kunstcollecties.

10 januari 2020
Blog | Tend and befriend

Blog | Tend and befriend

Het is een drukke tijd. De rode draad bij al deze activiteiten was de zorg voor de samenleving en de wens om gezamenlijk oplossingen voor de grote maatschappelijke opgaven te ontwikkelen, to change the inevitable.

25 oktober 2019
Blog | Kunst als een magneet

Blog | Kunst als een magneet

Samen met bewoners kijken naar hun ideeën en mogelijkheden zoeken om die sterker te maken. Liesbeth Jans blogt over lokale samenwerkingsverbanden die zich richten op het inrichten van de eigen omgeving.

24 september 2019
Blog | Kunst, wetenschap en innovatie

Blog | Kunst, wetenschap en innovatie

Wanneer kunstenaars uit verschillende disciplines gekoppeld worden aan wetenschappers ontstaan belangrijke innovatieve producten.

13 augustus 2019
Blog | De schoonheid van treinstations

Blog | De schoonheid van treinstations

Kunstenaars kunnen een kwaliteit aan de omgeving toevoegen waardoor die een eigen identiteit krijgt, kunnen een ziel aanbrengen in de ruimte waardoor die herkenbaar wordt en weer een menselijke maat krijgt.

28 juni 2019
Blog | De identiteit van het landschap

Blog | De identiteit van het landschap

Landkunst is iets anders dan zomaar een kunstwerk in het landschap plaatsen. Liesbeth Jans blogt over het zichtbaar maken van de identiteit van het landschap.

16 mei 2019
Blog | Afval=Landschap

Blog | Afval=Landschap

Wij leven met tegenstellingen die we zelf hebben gecreëerd en waar we nu zelf oplossingen voor moeten zoeken.

23 april 2019
Blog | Living in paradox

Blog | Living in paradox

Ik worstel nog een beetje met het thema van het CWF, Living in Paradox. Ik vind het mooi en aansprekend, maar tegelijkertijd verwarrend.

12 maart 2019
Blog | De ongekende kracht van verbeelding

Blog | De ongekende kracht van verbeelding

De samenwerking tussen de cultuursector en andere maatschappelijke sectoren wordt gestimuleerd om een goede leefomgeving te creëren, opdrachtgeverschap aan makers te bevorderen en hun de gelegenheid te geven zich als cultureel ondernemer te ontwikkelen.

2 januari 2019
Blog | We are such stuff / as dreams are made on

Blog | We are such stuff / as dreams are made on

Liesbeth Jans blikt vooruit én terug. Wat is er van die ruim 100 kunstwerken geworden die voor mij persoonlijk een bijzondere betekenis hebben?

4 mei 2018
Blog | Kunst en samenleving

Blog | Kunst en samenleving

In haar laatste blog van 2017 zoomt Liesbeth Jans in op kunst en samenleving.

10 december 2017
Blog | Over kunst, kwaliteit en autonomie

Blog | Over kunst, kwaliteit en autonomie

‘Verbinden’ is een buzz woord is geworden, een woord dat overal rond zoemt maar ook inhoudsloos dreigt te worden. Wie of wat wordt met elkaar verbonden? En waarom? Liesbeth Jans blogt hierover.

4 oktober 2017
Blog | 10 jaar landkunst, het vervolg

Blog | 10 jaar landkunst, het vervolg

Waarom werd het woord Landkunst geïntroduceerd en niet Land Art? Daar hebben wij in Brabant zo onze redenen voor. Liesbeth Jans blogt over 10 jaar Landkunst.

4 juli 2017
Blog | Tien jaar landkunst

Blog | Tien jaar landkunst

In haar vorige blog schreef Liesbeth Jans, programmaleider ‘Verbinden’ het al: Landkunst bestaat deze zomer 10 jaar! Hoog tijd voor een reflectie, want daar vraagt een jubileum om. Hoe is het eigenlijk zover gekomen met Landkunst? Daarover schrijft Liesbeth in haar nieuwe blog.

17 mei 2017
Blog | Kunst en publieke ruimte

Blog | Kunst en publieke ruimte

2017 wordt internationaal het jaar van kunst in de publieke ruimte met manifestaties die zich nadrukkelijk richten op het verbinden van kunst aan onze fysieke en sociale omgeving. Liesbeth Jans blogt hierover.

4 maart 2017
Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Het eerste exemplaar van het inspiratiemagazine ‘Who Cares? | kunst & zorg’ werd donderdag 8 december in ontvangst genomen door Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant. Dit magazine boordevol beelden en artikelen geeft een inspirerend beeld van mogelijkheden om vanuit kunst bij te dragen aan prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Een omgeving die ten goede komt aan de zorg en dus aan onze samenleving.

8 december 2016
Blog | Verbinden

Blog | Verbinden

Verbinden is een buzzwoord. Iedereen gebruikt het. Wij ook. Liesbeth Jans blogt over de betekenis van verbinden.

4 december 2016