Zoek bijvoorbeeld naar een activiteit of pagina

De aanhoudende economische en klimatologische crisis luidt voorlopig een onzekere toekomst in. Voor de Covid-19 pandemie uitbrak, wisten we vaak niet waar we over vijf jaar zouden zijn, op dit moment kijken we nauwelijks vooruit. Toch vinden er structurele maatschappelijke veranderingen plaats. Waar eerder de nadruk lag op economische groei, welvaart en wereldwijde expansie, ontpopt zich nu een betrokken samenleving waarin begrippen als solidariteit, duurzaamheid en persoonlijk welzijn steeds belangrijker worden. Er ontstaat ruimte om een nieuwe wereld vorm en richting te geven, door vaststaande zaken opnieuw tegen het licht te houden. 

Geschreven door: Iris Peters, met dank aan Janine van Dool, nai010 uitgevers en Rezone

De ontwerper heeft een verantwoordelijke rol in de vormgeving en inbedding van (nieuwe) sociaalmaatschappelijke waarden. Vijftig jaar geleden zag Viktor Papanek, ontwerper, schrijver en activist, dat design een belangrijke factor is voor sociaal welzijn, en een politiek instrument voor democratisering kan zijn. Hij pleitte toen al voor een radicale verandering: in plaats van in dienst te staan van massaconsumptie en winstbejag, moet design de uitdagingen van de ‘echte wereld’ aanpakken, zoals die van inclusie, sociale rechtvaardigheid en duurzaamheid.

Door: Roel van der Aa

Wendbaar omgaan met maatschappelijke veranderingen

Ontwerpers van deze tijd staan pal achter zijn opvattingen. Zij geven op geheel eigen wijze een invulling hieraan en met net zoveel bevlogenheid. Ontwerpbureau Rezone stelt bijvoorbeeld een flexibele benadering centraal bij de ontwikkeling van nieuwe, tijdelijke woongebieden, waardoor er sneller en wendbaarder omgegaan kan worden met maatschappelijke veranderingen. Een locatie is nu woongebied, maar als de vraag naar woningen op een gegeven moment drastisch daalt, rolt Rezone de infrastructuur weer op en is er plaats voor andere initiatieven.

Experimenteertuin voor nieuwe woonvormen

Minitopia in Den Bosch is een voorbeeld van een tijdelijk woongebied met nieuwe woonvormen. Hier is ruimte om te experimenteren met nieuwe woonvormen. Bewoners zelf zijn ontwerpers en bouwers. Zij maken geen doorsnee keuzes en kiezen bijvoorbeeld voor een honingraatvormig huis, een huis dat in de zomer meer buiten- en in de winter meer binnenruimte heeft, of volledig digitaal ontworpen en geproduceerd is. Duurzame en natuurlijke bouwmaterialen, zoals metisse, een materiaal dat gemaakt is van oude spijkerbroeken, of stro, worden ingezet als isolatie en aankleding van een woning. Zo wilt Minitopia dat een betaalbare, duurzame woning naar eigen smaak, voor een grote groep mensen binnen bereik is.

De eerste aankoop was dertien dubbele raamkozijnen voor vijftien euro. Daar hebben we eigenlijk het huis omheen ont-worpen. Wouter Corvers

Een ander voorbeeld is het huis van Fier van den Berge, ontwerper bij De Reuringdienst. Hij bouwde zijn huis van staanders en liggers die normaal gesproken voor magazijnstellingen worden gebruikt. Fier: “Dit huis is een prototype van een nieuwe bouwvorm waarin continu nieuwe etages, muren en uitbreidingen mogelijk zijn. In de industrie bouwt men op deze manier gigantische magazijnstellingen, door liggers en staanders in elkaar te klikken. Het is een doordacht en bewezen systeem, zo licht, sterk en goedkoop mogelijk, en alle onderdelen worden in massaproductie vervaardigd.

Het systeem was perfect om heel snel met een klein budget het skelet van ons tijdelijke huis te bouwen. Tijdens de bouw konden we eenvoudig andere keuzes maken omdat de liggers op elke mogelijke hoogte in de staanders te klikken zijn. Het skelet stond binnen één dag en met tien weken hadden we een speels en modulair huis met verschillende verdiepingsvloeren en verrassende ruimtes. Bijkomend voordeel is de ongeplande esthetische waarde van de stellingen.”

17017

Debat en boek

Op 4 december rolt het boek Minitopia, ruimte voor je woonwens van de drukpers. Dit boek vertelt over de ontwikkeling van en het leven op Minitopia. Met persoonlijke verhalen van bewoners, artikelen die de sociaalmaatschappelijke waarden duiden en fotografie. Hier kan je het boek over Minitopia vooruitbestellen: Minitopia - Tessa Peters & Rolf van Boxmeer, Peter Camp, Jeroen Junte | Nai010

Op 11 december houdt Rezone in samenwerking met het Design Museum Den Bosch en nai010 uitgevers het online debat De veranderende rol van de ontwerper in tijden van crisis. Een gesprek over hoe je vaste structuren kan veranderen, gewoon door het te doen. Met Fier van den Berge en Wouter Corvers, Frederiek Dijkstra, projectleider van de Dutch Design Awards, Timo de Rijk, directeur van het Design Museum en Rezone, initiatiefnemers van Minitopia, verwante woongebieden en ontwerpers van flexibele woningen. Christiaan Weiler, architect, onderzoeker en schrijver leidt het gesprek.

Gratis tickets voor het debat

Minitopia is een artistiek woonexperiment geïnitieerd door artdirector Tessa Peters en architect Rolf van Boxmeer. Het is in 2016 ontstaan in Den Bosch als ‘living lab’ voor nieuwe woonvormen op transformatiegebieden. Kunstenaars, designers en architecten spelen een kernrol in de realisatie van de tiny houses en de daarbij horende collectieve ruimte. Het project wordt ondersteund door een bijdrage uit de impulsgelden

Iris Peters

Freelance tekstschrijver & Communicatie bij Minitopia

Duurzaamheid

Heldenmoed en verbeeldingskracht gezocht voor design challenge Henriëttewaard

In gesprek met Floris Alkemade, de juryvoorzitter van de design challenge.

20 februari 2024
Heldenmoed en verbeeldingskracht gezocht voor design challenge Henriëttewaard

Design Challenge: Ondersteboven van Water in de Henriëttewaard

Duik in de challenge en verbeeld de toekomst van water en erfgoed!  

10 januari 2024
Design Challenge: Ondersteboven van Water in de Henriëttewaard

KunstUnlocked Omgevingsvisie

Hoe maak je meer impact op klimaatvraagstukken met creatieve ontwerpkracht?

21 november 2023
KunstUnlocked Omgevingsvisie

Vier zakelijke leiders maken stappenplan verduurzamen culturele sector

Vier zakelijk leiders komen met tips over duurzaamheid tijdens de opleiding Leiderschap in Cultuur (LinC).

31 oktober 2023
Vier zakelijke leiders maken stappenplan verduurzamen culturele sector

Verminder je ecologische voetafdruk

Wil je jouw culturele organisatie verduurzamen? Met deze infographic kun je direct zien waar je kunt beginnen.

10 oktober 2023
Verminder je ecologische voetafdruk

Kunst en Klimaat

Klimaatvraagstukken vragen om een gezamenlijke aanpak waarbij creativiteit niet mag ontbreken. Hóe pak je dat aan?

22 september 2023
Kunst en Klimaat

Biobased bouwen: Materiaal van nu én de toekomst

De toekomst van de bouw: biobased materialen. Rik Maarsen, Klarenbeek & Dros en Jeroen Doorenweerd zetten in Brabant stappen in de goede richting.

16 januari 2023
Biobased bouwen: Materiaal van nu én de toekomst

Van restafval tot design met een verhaal

Drie makers vertellen over hun werk dat is gemaakt van restmateriaal, -afval of hergebruikte producten. Hoe gaan zij om met dit materiaal?

2 november 2022
Van restafval tot design met een verhaal

Blog | Bestemming onbekend

Charlotte Hopmans blogt over hoe we samen tot een duurzame toekomst kunnen komen.

19 oktober 2022
Blog | Bestemming onbekend

Hoe staat het met duurzaamheid op Brabantse festivals?

Duurzaamheid en de festivalbranche, tot voor kort hadden ze niet veel met elkaar gemeen, maar daar komt nu verandering in.

4 oktober 2022
Hoe staat het met duurzaamheid op Brabantse festivals?

Blog | Een nieuw klimaatverhaal

Elsa van Dam bepleit een nieuw klimaatverhaal met oog voor urgentie en verbondenheid tussen mens en natuur.

27 september 2022
Blog | Een nieuw klimaatverhaal

Vergroening van steden: creatieve makers zorgen voor bewustzijn en innovatie

Drie exposanten van de expositie STAD = NATUUR in de LocHal delen hun visie op stadsnatuur, vergroening en klimaatadaptatie.

15 september 2022
Vergroening van steden: creatieve makers zorgen voor bewustzijn en innovatie

Kunst & Klimaat, omdat het niet anders kan

Kunstloc Brabant bekijkt dit najaar de klimaatcrisis door de bril der verbeelding. Hoe kan kunst bijdragen aan het keren van de klimaatcrisis?

8 september 2022
Kunst & Klimaat, omdat het niet anders kan

Opinie: Een gezellige transitie in de berm

Paul Roncken, directeur van de Stichting NatuurCollege, schrijft over de natuur- en energietransitie en neemt drie ontwerpontdekkingen onder de loep.

8 maart 2022
Opinie: Een gezellige transitie in de berm

Goed voornemen: groener filmen

De filmsector kan en moet duurzamer, groener, bewuster. Een goed voornemen voor dit nieuwe jaar. Maar hoe dan?

27 januari 2022
Goed voornemen: groener filmen

Hoe kunst en design kunnen bijdragen aan een duurzamere wereld

Kunst en design kunnen helpen de wereld te verduurzamen. In gesprek met drie projecten in Brabant die laten zien hoe dat kan.

15 december 2021
Hoe kunst en design kunnen bijdragen aan een duurzamere wereld

Stemming: Cultuur en de klimaatcrisis: verduurzaming in de culturele sector

Hoe gaat de culturele sector om met klimaatverandering? Documentalist Ton van der Linden zet een aantal duurzame voorbeelden op een rij.

7 oktober 2021
Stemming: Cultuur en de klimaatcrisis: verduurzaming in de culturele sector

‘De kleding die je nu hebt, is het meest duurzaam’: drie modeontwerpers over duurzaamheid

Duurzame mode is steeds meer onderwerp van gesprek. Drie Brabantse modeontwerpers die duurzaam bezig zijn, aan het woord.

22 juni 2021
‘De kleding die je nu hebt, is het meest duurzaam’: drie modeontwerpers over duurzaamheid

De veranderende rol van de ontwerper in tijden van crisis

Over de verantwoordelijke rol van een ontwerper in de vormgeving en inbedding van (nieuwe) sociaalmaatschappelijke waarden.

27 november 2020
De veranderende rol van de ontwerper in tijden van crisis

Wandelend aan de toekomst werken: Vera Hofman maakt de wereld een stukje mooier

Dirigente, fluitiste en maker Vera Hofman wandelde in augustus tweehonderd kilometer door Noord-Brabant en Limburg, onder het mom van Walk & Talk.

26 november 2020
Wandelend aan de toekomst werken: Vera Hofman maakt de wereld een stukje mooier

Kunst en duurzaamheid: de perfecte combinatie voor Ecodorp Boekel

Voorzitter Ad Vlems over het Ecodorp, de rol van de Artist in Residence en kunstenaars bij het behalen van de Sustainable Development Goals (SDG’s).

5 november 2020
Kunst en duurzaamheid: de perfecte combinatie voor Ecodorp Boekel

Hoe verbeeldingskracht bijdraagt aan natuurinclusieve bouw

Vorige week vond het symposium ‘Heel Brabant ontwerpt natuurinclusief! Jij toch ook?’ plaats. MEST was erbij en ging in gesprek met de experts.

29 september 2020
Hoe verbeeldingskracht bijdraagt aan natuurinclusieve bouw

Trends in events in festivalprovincie Brabant

Duurzaamheid, inclusiviteit, technologie, purpose-driven en een totaalbeleving zijn de trends in onze snelgroeiende festivalprovincie.

6 februari 2020
Trends in events in festivalprovincie Brabant

Blog | Tend and befriend

Het is een drukke tijd. De rode draad bij al deze activiteiten was de zorg voor de samenleving en de wens om gezamenlijk oplossingen voor de grote maatschappelijke opgaven te ontwikkelen, to change the inevitable.

25 oktober 2019
Blog | Tend and befriend

“Kunstenaars verleiden je om écht iets met de energietransitie te doen.”

In 2050 moet de provincie Noord-Brabant volledig energieneutraal zijn. Hoe krijgen we dat voor elkaar?

22 oktober 2019
“Kunstenaars verleiden je om écht iets met de energietransitie te doen.”

Duurzaamheid in kunst en design: Beperkend én verrijkend

Kunstenaars laten zich al eeuwen inspireren door de natuur. Zo ook Hanneke de Leeuw, Angelique van der Valk en Willeke Klaassen.

8 oktober 2019
Duurzaamheid in kunst en design: Beperkend én verrijkend

Verleiding en verbeelding in de energietransitie

In 2050 moet de provincie Noord-Brabant energieneutraal zijn. Hoe zien kunstenaars en ontwerpers het energielandschap van de toekomst?

8 augustus 2018
Verleiding en verbeelding in de energietransitie

Maatschappelijke trends en de onmisbare blik van de kunstenaar

Sectoren bundelen hun krachten op zoek naar innovatieve oplossingen. Welke rol kan de kunstenaar spelen in deze vraagstukken?

26 oktober 2017
Maatschappelijke trends en de onmisbare blik van de kunstenaar

Earth Matters: De planeet als inspiratiebron

De textielindustrie is één van de meest vervuilende bedrijfstakken. Met de tentoonstelling Earth Matters brengt het TextielMuseum dit maatschappelijke thema onder de aandacht.

19 oktober 2017
Earth Matters: De planeet als inspiratiebron

Redden kunstenaars de wereld?

“Echte winst betekent niet alleen dat je nadenkt over geld verdienen, maar ook hoe je de planeet wilt achterlaten.” Hoe zet de cultuursector in op duurzaamheid?

13 oktober 2017
Redden kunstenaars de wereld?

Wereldwijde voorbeelden van sociale innovatie

Sociale innovatie is inmiddels een buzz woord in Brabant.

10 februari 2015
Wereldwijde voorbeelden van sociale innovatie