Trends & Ontwikkelingen

Goed verduurzamingsbeleid kan de sector toekomstbestendig maken. Bovendien zijn de oplossingen die op festivals gevonden worden van grote waarde voor de samenleving. Dit is het kern uit het nieuwe advies ‘De toon maakt de muziek’ van het Nationaal Klimaat Platform (NKP), dat op Eurosonic/Noorderslag aan Gerdine Keijzer-Baldé, secretaris-generaal van het ministerie van Klimaat en Groene Groei, is aangeboden.    

Afgelopen jaar verdiepte het Nationaal Klimaatplatform (NKP) zich in de wereld van festivals en dorpsfeesten. Hoe kunnen zij events blijven organiseren als de zomers heter worden en het weer onvoorspelbaarder als gevolg van klimaatverandering. Welke kansen en knelpunten zijn hier en hoe kan de overheid helpen om met klimaatbeleid deze sector toekomstbestendig te maken? Het NKP deed onderzoek onder organisatoren van dorpsfeesten om de knelpunten te inventariseren en zag ook hoe belangrijk deze kleinere festivals zijn voor de sociale cohesie.

De Toneelmakerij neemt namens Nederland deel aan een groot Europees project dat theater en onderzoeksjournalistiek wil verbinden om desinformatie en polarisatie te bestrijden. Onder de noemer TRUST – TRUth on STage gaat het Amsterdamse jeugdtheatergezelschap, samen met acht andere Europese theaterinstellingen, op zoek naar ‘krachtige verhalen, kritisch debat en actieve burgerparticipatie’. Afgelopen weekend is in Keulen de aftrap van het project, dat de Europese Unie met 1 miljoen euro ondersteunt.

Het was op 27 maart WereldTheaterDag! Zoals ieder jaar vroeg het International Theatre Institute een theaterprominent voor een boodschap aan de theatergemeenschap. Dit jaar is dat acteur Willem Dafoe, artistiek directeur Theater van de Biënnale van Venetië en een van de oprichters van The Wooster Group: 

Als acteur en theatermaker blijf ik geloven in de kracht van theater. In een wereld die steeds meer verdeeld, controlerend en gewelddadig lijkt te worden, is onze uitdaging als theatermakers om te voorkomen dat theater wordt gecorrumpeerd tot een louter commerciële onderneming die zich richt op vermaak door afleiding of tot een droge, institutionele bewaarder van tradities. In plaats daarvan willen we de kracht van theater koesteren om mensen, gemeenschappen en culturen met elkaar te verbinden en bovenal de vraag te stellen waar we naartoe gaan… Goed theater gaat over het uitdagen van onze manier van denken en het aanmoedigen van ons om ons voor te stellen waar we naar streven.

Het Mondriaan Fonds heeft opdracht gegeven voor een omvangrijk onderzoek naar de impact en ontwikkeling van de subsidieregeling Kunstenaar Start (en alle voorlopers daarvan) over de afgelopen 30 jaar. Met dit onderzoek wil het fonds inzicht krijgen in de werking van de regeling en welke bijdrage de regeling levert aan de kunstenaarspraktijk op de lange termijn.  

De eerste inzichten uit het onderzoek werden vrijdag 27 maart jl. gepresenteerd en besproken tijdens een panelgesprek op Art Rotterdam. Volgens Lies Wijnterp, een van de auteurs van het kwalitatieve onderzoek van de HKU, heeft het ontvangen van een Kunstenaar Start bijdrage accumulerend effect op de loopbaan van de kunstenaar: “Door de toekenning van de Start subsidie vindt een versnelling of intensivering van de eigen praktijk van de kunstenaar plaats. Het ene netwerkcontact leidt tot een ander, en zichtbaarheid leidt tot meer zichtbaarheid op andere tentoonstellingen en beurzen. Dit cumulatieve aspect zit ook in de regeling zelf, omdat kunstenaars naast een geldbedrag (vrijwillig) toegang krijgen tot Prospects en een mentorprogramma.”

Voor de 61e editie van de Biënnale van Venetië presenteert Dries Verhoeven samen met curator Rieke Vos The Fortress. Het duo neemt het Nederlands paviljoen en de Biënnale van Venetië zelf als uitgangspunt voor een kunstwerk dat gaat over de neiging tot zelfbehoud in het licht van grote geopolitieke onzekerheid. Het Nederlands paviljoen, ontworpen door Gerrit Rietveld en gebouwd met het optimisme van de naoorlogse jaren 50, kan worden gezien als het toonbeeld van openheid en vooruitgang. Maar tijdens de komende editie transformeert dit modernistische monument tot een antithese van zichzelf. Met een stalen sluier keert het zonovergoten gebouw zich af van de buitenwereld en verandert in een donkere hal. Binnen manifesteert zich de invallende duisternis in een rauwe vocale performance. 

Dries Verhoeven: ‘Samen met een groep van dertien internationale performers ontwikkelen we een kunstwerk over de zoektocht naar houvast in een wereld uit balans. Ze gebruiken daarbij alleen hun valse stembanden. Met ongepolijste geluiden geven performers uitdrukking aan een maatschappelijke staat van ontreddering, en de volharding waarmee we ons, ook in de kunst, soms blijven vasthouden aan de wereld en de waarden van gisteren.’  

Bij een bliksemoverval in de Italiaanse provincie Parma hebben vier gemaskerde personen drie schilderijen van Franse meesters gestolen. In de nacht van 22 op 23 maart forceerden ze de deur van een villa van de Magnani Rocca Stichting, aldus de politie in Italiaanse media. Ze maakten binnen drie minuten drie schilderijen buit in de Franse zaal, die zich op de bovenverdieping van de villa bevindt.

Het gaat om Les Poissons (De Vissen) van Pierre-Auguste Renoir, Still Life With Cherries And Peaches (Stilleven met kersen) van Paul Cézanne en Odalisque on the Terrace (Odalisk op het terras) van Henri Matisse. Het olieverfschilderij van de impressionistische schilder Renoir uit 1917 vertegenwoordigt met zo’n zes miljoen euro de hoogste marktwaarde van de drie gestolen werken. De overval is daarmee een van de meest prominente kunstroven in Italië van de afgelopen jaren.

Op maandag 16 maart vond in de Koninklijke Schouwburg van Het Nationale Theater in Den Haag een zeer geslaagde editie van NAPK Uitgelicht plaats. Centraal stond de vraag hoe de podiumkunsten kunnen bijdragen aan het behoud van een tolerante en democratische samenleving

De bijeenkomst werd afgesloten met de presentatie van de NAPK-toolkit: ARTISTIEKE VRIJHEID onder druk van de huidige politieke spanningen. Een toolkit voor makers. 

Volgens het tweejaarlijkse schema zou de nieuwe editie van de Biënnale in de Heilige Driehoek (h3h) in Oosterhout in 2027 moeten plaatsvinden. De organisatie heeft echter besloten om de kunstmanifestatie een jaar later, in 2028, te laten doorgaan. Dat heeft ermee te maken dat een van de drie kloosterordes op het terrein heeft laten weten niet meer te kunnen deelnemen. De naam van de biënnale is ontleend aan de bijzondere locatie aan de rand van Oosterhout waar zich maar liefst drie abdijen op loopafstand van elkaar bevinden. 

De Sint-Paulusabdij van de religieuze gemeenschap Chemin Neuf ziet af van haar medewerking vanwege haar eigen jaarprogramma van retraites en ontvangsten. Dat noopt de organisatie van de kunstmanifestatie ertoe om een nieuwe routing te bedenken en vervolgens een artistiek concept. Bovendien moeten een aantal praktische zaken zoals parkeren en sanitaire voorzieningen worden opgelost. Vandaar een jaar uitstel van de biënnale, die vooralsnog ook in de toekomst om de twee jaar zal plaatsvinden.

De Afro-Amerikaanse componist Carlos Simon wordt in het seizoen 2026-2027 composer-in-residence van Het Concertgebouw in Amsterdam. Dat is een speciale rol voor een vaak internationale componist, die extra tijd in Amsterdam doorbrengt en zich in de stad laat inspireren tot nieuwe muziek. Ook zijn de werken van de huiscomponist meerdere keren in de concertzaal te beluisteren.

Er waren al Zilveren en Gouden Griffels en nu komt daar de kleur groen bij. ‘De Groene Griffel bekroont jaarlijks een kinderboek dat uitblinkt in literaire kwaliteit en verhalen tot leven brengt over natuur, wilde dieren en het belang om daar goed voor te zorgen’, schrijft de CPNB op haar website. De onderscheiding is opgericht in samenwerking met het Wereld Natuur Fonds. 

Tilburg had al een legendarische platenzaak, Tommy, toen muziekwinkel Sounds schuin tegenover die zaak opende. „Dat vond ik zo genant”, zegt Maarten Koehorst, destijds bedrijfsleider en inmiddels eigenaar van Sounds. De winkel is na 25 jaar niet meer weg te denken uit de stad. 

Sounds is al duizend keer doodverklaard. Maar sinds tien jaar gaat het weer uitmuntend. Voor oud vinyl was er altijd een enorme markt. „Maar het nieuwe vinyl was er nog niet, dat werd nog niet geperst.” In 2011 stond het eerste bakje met nieuw vinyl op de toonbank; vandaag beslaat vinyl driekwart van de winkel. En dat groeit nog. „Er is een enorme groep die weer platen koopt: de 25-minners.”

Na het succes van een proefproject besloot de Ierse regering dit jaar het basisinkomen voor artiesten permanent te maken. "In Ierland hechten we enorme waarde aan kunstenaars", zegt minister van Cultuur Patrick O'Donovan tegen de NOS. "We willen met het basisinkomen erkennen dat er mensen zijn die met hun artistieke talent veel aan ons land geven, maar er geen goede financiële beloning voor krijgen. We willen hun bestaan minder onzeker maken."

Het zijn niet alleen kunstenaars die ervan profiteren. De regering deed grondig onderzoek naar de impact van het basisinkomen. Voor iedere euro die de overheid uitgaf aan het basisinkomen, kreeg de Ierse economie 1,39 euro terug. "Het is een win-win voor Ierland", aldus de minister.

Het blijft onrustig bij Eye Filmmuseum. Na het aangekondigde vertrek van directeur Bregtje van der Haak is deze week de voorzitter van de raad van toezicht per direct opgestapt. Dit zeggen ingewijden bij Eye, dat eind vorig jaar een ingrijpende financiële reorganisatie aankondigde. In de aanloop naar zijn vertrek werkten medewerkers van Eye aan een brandbrief waarin ze het vertrouwen in de rvt opzeggen. In de brief schrijven ze zich ernstig zorgen te maken ‘over de leiderschapscrisis én de financiële crisis in Eye’. 

Het Koninklijk Conservatorium (KC) viert dit jaar haar tweehonderdjarig bestaan, maar veel traditionele muziekscholen hebben hun deuren de afgelopen jaren gesloten. Directeur Lies Colman vindt dat jammer. „Muziek en dans zijn het tegengestelde van elitair”, zegt Colman. „Iedereen zingt weleens en iedereen beweegt, maar we maken het zelf elitair. Door het ontbreken van een ondersteunend netwerk en een goede infrastructuur moeten ouders enorm investeren in tijd en geld als een kind muziekles wil volgen." 

„Net als koningin Máxima nu doet als erevoorzitter van de stichting Méér Muziek in de Klas, zo maakte Willem I zich in zijn tijd sterk voor het muziekonderwijs”, zegt Colman. „Dat onderwijs is in de afgelopen jaren flink aangetast. Daarom blikken we in het jubileumjaar niet alleen terug op onze geschiedenis, maar kijken we vooral naar de toekomst en naar de vraag hoe we kinderen in aanraking kunnen brengen met muziek en dans.”

De vraag of de populaire auteur Hendrik Groen veel lezers naar de boekwinkel zou lokken tijdens de Boekenweek moet helaas voor de CPNB en de boekhandel negatief beantwoord worden. Volgens de site van KVB Boekwerk is de totale afzet 6% lager dan vorig jaar en voor Nederlandstalige boeken is dat zelfs 8%. Bij fysieke boekwinkels daalde de afzet maar liefst met 10%. De afzet van de Nederlandstalige fictie daalde maar liefst met 13%. Misschien was Piaggio toch niet de grote lokker die de CPNB voor ogen had.

Het Kunst- en Cultuurnetwerk in Boxtel houdt een netwerkbijeenkomst over de toekomst van kunst en cultuur. De gemeente Boxtel nodigt organisaties uit om te praten over vier thema's: het vinden en vasthouden van vrijwilligers, aanpassen van het aanbod aan het publiek, bouwen aan een sterke duurzame organisatie en mogelijke samenwerkingspartners om de positie te versterken. Extern adviseur Paul Cornelissen begeleidt de avond. Doel is ervaringen delen en van elkaar leren om het netwerk sterker te maken.

Op eigen houtje een speelfilm maken en verspreiden is in opkomst in Nederland. Dat levert goede én zeer succesvolle films op. e kan prima films maken zonder subsidie: in 2024 werd Loverboy: Emoties Uit op eigen kracht de best bezochte Nederlandse film. Doe-het-zelffilms zijn in opkomst: wandelfilm The North begon vorig jaar als een streamer op een website en werd na internationale aandacht alsnog een succesvolle bioscoopfilm. Deze maand zijn er Lulk en Porte Bagage. Het voordeel van zo’n no-budgetfilm: niemand bemoeit zich ermee.

De Nederlandse filmwereld is een gesloten ecosysteem van Filmfonds, omroepen en erkende producers, denkt  Janko Krist. „Ze weten dat de barbaren voor de poort staan en halen de ophaalbrug op. Maar je kan nu al heel goedkoop een film maken en distribueren, en AI komt eraan. Ik werk zelf in de tv-wereld en weet nog dat wij dachten: die vloggers en influencers kunnen nooit op tegen onze professionele tv-redacties. Maar YouTube is nu veel groter dan tv, met de film zie ik ook zoiets gebeuren.”

Wie tussen de tienduizenden muziekliefhebbers op Pinkpop, Lowlands, Wildeburg, Zwarte Cross, Down The Rabbit Hole of tientallen andere muziekfestivals loopt, ziet de kloof niet. Maar cijfers uit het rapport Cultuurparticipatie in Cijfers dat de Boekmanstichting eerder deze maand publiceerde, liegen er niet om. Nederlanders met een hoog inkomen gaan veel vaker naar muziekfestivals dan Nederlanders met een laag inkomen.

Van de Nederlanders met een inkomen van 82.000 of hoger gaat 31 procent minstens eenmaal per jaar naar een festival. Bij de armste groep, die moet rondkomen van ongeveer 17.000 euro, is dat 21 procent. Het laagst scoort de groep daar net boven. Van de Nederlanders met een gemiddeld jaarinkomen van 28.000 euro bezoekt 16 procent wel eens een festival. Bij opleiding zijn de verschillen nog groter: hoger opgeleiden gaan 2,4 keer zo vaak als lager opgeleiden.

Het Van Gogh-schilderij Lentetuin, dat zes jaar geleden werd gestolen, is gerestaureerd. Vanaf morgen is het kunstwerk weer onbeschadigd en in originele staat te zien in het Groninger Museum. Het schilderij, dat voluit Lentetuin, de pastorietuin te Nuenen in het voorjaar heet, werd op 30 maart 2020 gestolen uit museum Singer Laren. Dat was uitgerekend op de geboortedag van Vincent van Gogh.

Drie jaar later werd het met de hulp van kunstdetective Arthur Brand teruggevonden. Het schilderij van Van Gogh was bij de kunstroof beschadigd en werd in eerste instantie in die staat tentoongesteld om te laten zien hoe dat eruit zag. Het afgelopen jaar was het tijd voor de restauratie.

Tachtig jaar geleden werd de United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (Unesco) opgericht, om te bouwen aan vrede via cultuur, onderwijs, wetenschap en media.

Inmiddels is die opdracht ook verbonden met de grote opdracht voor samenlevingen als de Nederlandse: hoe de democratie overeind houden in autoritaire tijden. De democratie moet ‘weerbaar’ worden, zo klinkt het dan vaak. Bij die term gaat het al snel over de rechtsstaat en het parlement. Maar een weerbare democratie vraagt ook een samenleving die verbonden is en waar mensen in dialoog gaan. En wat mensen verbindt leeft in de verhalen die we delen, de kennis die we doorgeven en de informatie die we delen in het besef dat elke vorm van cultuur ertoe doet. 

Festival Down The Rabbit Hole is nog steeds niet uitverkocht, net zomin als de Zwarte Cross. Dat terwijl in eerdere jaren alle kaarten vliegensvlug weg waren. Is het de prijs? Een meer berekenend publiek? Sinds de coronaperiode is het publiek zich anders gaan gedragen, ziet de Vereniging van Nederlandse Poppodia en Festivals (VNPF). Deze organisatie houdt nauwlettend in de gaten welke keuzes mensen maken bij het uitgaan. Wat blijkt: ze gaan minder naar dance- of clubavonden. Maar ze zijn ook terughoudender geworden en beslissen later waar ze heen gaan. Vooral jongeren wachten langer en vliegen niet meer als vliegen op de stroop af als de kaartverkoop start.

Van veel kunstwerken in de openbare ruimte weet je niet wie het gemaakt heeft of wat het eigenlijk voorstelt. Maar bij de beelden van Maria van Everdingen in Fryslân is daar iets op bedacht: QR-codes. Scan de code en direct ontdek je het verhaal achter haar werk. Op 30 juni vorig jaar - de veertigste sterfdag van de beroemde beeldhouwster - is de eerste QR-code geplaatst. En nu hebben alle dertien beelden in Fryslân er één.

De Britse filmmaker en kunstenaar Steve McQueen krijgt dit jaar de Erasmusprijs. McQueen (56) is bekend van films als Hunger, Shame en 12 Years a Slave. Voor de laatste ontving hij in 2014 als eerste zwarte regisseur een Oscar voor beste film. Vorige week opende in De Pont Museum in Tilburg zijn eerste Nederlandse solotentoonstelling.

De Erasmusprijs gaat jaarlijks naar een persoon of instelling die een buitengewone bijdrage heeft geleverd aan de geesteswetenschappen, sociale wetenschappen of de kunsten. Dit jaar is het thema Ecce Homo, Zie de mens. De organisatie maakte de toekenning aan McQueen maandag bekend. Koning Willem-Alexander, regent van de Stichting Praemium Erasmianum, reikt de prijs in het najaar uit. De winnaar krijgt 150 duizend euro.

Manga, K-pop, anime, games, series en films uit Oost-Azië zijn ook in Europa niet meer weg te denken. Landen als Zuid-Korea en Japan profiteren van de ‘zachte macht’ die hun popcultuur oplevert. “Alles wat uit Azië komt, wordt nu heel goed opgepakt in Europa”, zegt Sas Vaartjes, marketingmanager van het evenement Heroes made in Asia. Vaartjes denkt dat de Aziatische popcultuur, die ze beschrijft als ‘een meltingpot’ van onder meer K-pop, manga, cosplay en samoerai, wel eens net zo groot kan worden als de Amerikaanse. 

Maar wat levert die populariteit Zuid-Korea nou daadwerkelijk op? “Heel veel”, zegt Flora Smit enthousiast aan de telefoon. Als promovenda aan de Universiteit Leiden is zij gespecialiseerd in K-popcultuur. “Alleen al economisch gezien spreken we over een groot succes. K-pop is een miljardenindustrie.” De export van producten gerelateerd aan Hallyu, zoals de populaire Zuid-Koreaanse cultuur ook wel wordt genoemd, levert jaarlijks zo’n 14 miljard dollar op. En ook het toerisme profiteert mee. Vorig jaar trok een recordaantal van ruim 18 miljoen toeristen richting het Aziatische land. Misschien nog wel belangrijker en minder makkelijk te meten is het positieve imago dat het land door alle culturele belangstelling heeft gekregen. Dat is wat soft power kan bewerkstelligen. Je macht vergroten, niet door militair geweld maar door aantrekkingskracht.

De aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op Iran raken ook het cultureel erfgoed van dat land, en daarmee de identiteit en geschiedenis. „De vernielingen zullen niet als ‘barbaars’ getypeerd worden, omdat één partij zegt vrijheid en democratie te komen brengen.” Dat vertelt Bijan Rouhani, geboren in Iran en sinds 2009 werkzaam als archeologisch onderzoeker aan de Universiteit van Oxford. 

„Als cultureel erfgoed opzettelijk verwoest wordt, kun je van een oorlogsmisdaad spreken. Dat is vastgelegd in het Haagse verdrag, maar nog nadrukkelijker in het humanitair oorlogsrecht van de Geneefse Conventies en Het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof. Maar zelfs als het géén opzet was, gaan landen die cultureel erfgoed verwoesten niet vrijuit. Met het ondertekenen van die verdragen beloven ze voorzichtig om te gaan met cultureel erfgoed in oorlogstijd.”

In het Ramses Shaffy Huis wonen, net als in tientallen andere kunstenaarhuizen, oudere kunstenaars samen. Met het Liesbeth List Huis is er nu ook een huis voor oudere kunstenaars met een hoge zorgvraag. Concerten, festivals en exposities trekken er ook bezoekers van buitenaf.

Van 27 t/m 30 maart is tijdens de kunstbeurs Art Rotterdam het werk te zien van 92 startende kunstenaars. Het Mondriaan Fonds organiseert de tentoonstelling jaarlijks om de zichtbaarheid van startende kunstenaars een extra impuls te geven. De tentoonstelling is samengesteld door curatoren Johan Gustavsson en Daphne Verberg.

Alle deelnemende kunstenaars ontvingen in 2024 de financiële bijdrage Kunstenaar Start van het Mondriaan Fonds. Het aanbod in de tentoonstelling varieert van fotografie tot installaties, van video- tot schilderkunst, en van performance tot beeldhouwkunst. Ook de thema’s van de werken zijn uiteenlopend.

De dramaturgenvereniging Motorisch Moment (MoMo) maakt zich zorgen over een vacature die ITA onlangs plaatste voor een ‘artistiek medewerker/researcher’. ‘Wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat de dramaturgische functie inhoudelijk én arbeidsvoorwaardelijk wordt uitgehold’, schrijft de vereniging aan haar leden.

Het takenpakket sluit volgens beroepsvereniging MoMo ‘naadloos’ aan bij de functieomschrijving van een dramaturg in de CAO Toneel en Dans. Dat ITA een andere titel koos én een lagere loonschaal (schaal VI, € 3.077 – € 4.767 bruto per maand) roept verbazing op. Op die manier ontstaat niet alleen onduidelijkheid over rol en positie, maar ook een precedent dat de beroepspraktijk als geheel raakt’, schrijft het bestuur aan de leden. De kwestie ligt gevoelig omdat ITA in 2025 zijn hele afdeling dramaturgie met vaste medewerkers wegbezuinigde. 

Wat begint als een idee om meer reuring in het centrum te brengen, groeit in Schijndel uit tot een bijzonder kunstproject met ambitie. Initiatiefnemer Geert Maas heeft kunstenaar Rein van Uden gevraagd voor een opvallende muurschildering die niet alleen het straatbeeld moet verrijken, maar ook mensen letterlijk in beweging moet brengen. “We willen dat mensen gaan dwalen door Schijndel,” vertelt Geert. 

Het project maakt onderdeel uit van Schijndel Uit de Kunst, een initiatief dat drie jaar geleden ontstond vanuit citymanagement. Kunst, cultuur en ontmoeting moesten dichter bij elkaar worden gebracht. Waar eerdere edities vooral zichtbaar waren in etalages en kleinere presentaties, wordt nu een volgende stap gezet: kunst in de openbare ruimte. In verschillende steegjes in het centrum moeten de komende jaren muurschilderingen verschijnen van professionele, lokale kunstenaars.

De Cultuurprijs Roosendaal 2025 werd donderdagavond uitgereikt in de afgeladen grote zaal van C-Cinema. De avond, georganiseerd door Stichting Cultuur Verbindt Roosendaal, had als doel de Roosendaalse cultuurscène in het zonnetje te zetten. „Roosendaal heeft het ons niet makkelijk gemaakt. De longlist is nog nooit zo lang geweest”, zo sprak De Kring-directeur en jurylid van de Cultuurprijs Jan-Hein Sloesen donderdagavond de zaal toe. Toch moesten de juryleden in alle drie de categorieën – Jongeren (tot 27 jaar), Verenigingen & Stichtingen en Professionele Makers – een shortlist van drie inzendingen afleveren. Dat terwijl er dit jaar meer dan 4000 inzendingen voor de Cultuurprijs werden aangedragen.

De cultuurprijzen werden uitgeriekt aan: Stichting SpotOn, een theatergroep voor en door jongeren. De leden van modelspoorvereniging Post B. En aan Raquel de la Fuente en Monique Raat. 

Kunsten '92 heeft een brief gestuurd aan de nieuwe minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sjoerdsma met het verzoek om de middelen van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor internationaal cultuurbeleid te herstellen naar het niveau van kabinet Rutte IV. Want als men investeert in ontwikkelingssamenwerking en het postennetwerk, kan het internationaal cultuurbeleid weer haar plek innemen op nationaal, Europees en internationaal niveau. Dit is ook van belang in voorbereiding op het Nederlands voorzitterschap van de Europese Unie in 2029.

Op de kunstbeurs Art Rotterdam worden buitenlandse verzamelaars met een speciaal vip-programma verleid naar Rotterdam te komen. De beurs profileert zich als plek waar jonge kunstenaars vroeg ontdekt kunnen worden, iets wat volgens veel bezoekers onderscheidend is ten opzichte van grote beurzen als Art Basel en Frieze Londen. 

Organisator Fons Hof benadrukt dat Nederland dankzij talentprogramma’s zoals de Rijksakademie veel internationale kunstenaars aantrekt. Hoewel cijfers ontbreken, ziet de Erasmus‑hoogleraar Filip Vermeylen dat deze focus internationale aantrekkingskracht heeft. Naast traditionele kenners wil de beurs ook nieuwe, jonge incidentele kopers bereiken. 

Met een recordaantal galeries uit binnen- en buitenland valt er dit jaar veel te zien op Art Rotterdam. De beurs biedt meerdere door curatoren samengestelde secties, een uitgebreid randprogramma, en breidt uit met de toevoeging van fotografiebeurs Unseen Photo. Dat de beurs groeit, is best opvallend. De internationale kunstmarkt herstelt zich na twee mindere jaren weliswaar voorzichtig, maar vooral het topsegment trekt aan; het middensegment en galeries hebben het lastig. En geopolitieke spanningen maken de markt minder voorspelbaar.

Maar ook in lastigere tijden blijven kunstbeurzen belangrijke plekken voor de zichtbaarheid en verkoop van kunst – een rol die Art Rotterdam benut. De beurs biedt een toegankelijke manier om in korte tijd een breed overzicht te krijgen van hedendaagse kunst en nieuw talent. Ook zonder iets te kopen is er veel te beleven.