Zoek bijvoorbeeld naar een activiteit of pagina

Het was voor een cursus dammen dat ik de eerste keer bij JC De Poort binnenstapte. Niet echt rock 'n roll voor een tiener natuurlijk, maar al snel had ik door dat er in het jongerencentrum meer te doen was. Waar ik op de eerste verdieping de tien lessen ‘witte schijven, zwarte schijven' uitzat, ramden de bij mij toen als alto's bekend staande Dongenaren in de kelders op gitaren alsof hun leven ervan af hing.

- Geschreven door Karien Verhappen

De jaren erna kwam ik er regelmatig over de vloer voor hun optredens. Ik zag wat er te doen was en maakte er deel vanuit, maar nooit vroeg ik me af wat een centrum als dit voor de gemeenschap van een dorp als Dongen betekende. Beter laat dan nooit dacht ik recentelijk, en ik nodigde jongerenwerker Maarten Bevers en booking agent Frank Kimenai uit voor een gesprek. Wat denken zij dat de rol van een jongerencentrum is voor een dorpsgemeenschap?

Van voedselfabriek naar voedingsbodem: de Veghelse Kluis

In Veghel is er 15 jaar lang geen jongerencentrum geweest. Nu staat er, op het  herbestemde terrein van een oude voederfabriek De Kluis: een plek waar jongeren zichzelf kunnen zijn of vinden. ‘Het is onze taak om jongeren veel te kunnen laten uitproberen', aldus jongerenwerker Maarten. ‘We willen hen een plek bieden om te ontdekken. Dat moeten ze zelf doen, maar daarin kunnen wij ze faciliteren'. Met een divers team geven ze sinds twee jaar vorm aan een concept dat uitgaat van het principe ‘voor en door jongeren'. Niet eenvoudig legt Maarten uit. ‘We merken dat jongeren enthousiast zijn en graag helpen, maar ze zijn ook flexibel en druk. Dat maakt het moeilijk om met planningen te werken. Het is vaak maar voor de korte termijn'. 

Van voedselfabriek naar voedingsbodem: de Veghelse Kluis

Leuk die activiteiten, maar ze komen op de tweede plaats

Naast De Kluis zijn er ook andere culturele en commerci‘le concepten die hun thuis hebben op het 8.000 m2 tellende terrein. Van het begin af aan was het de bedoeling dat jongeren van De Kluis samen met die andere partijen culturele activiteiten zouden ontplooien. Maar, geeft Maarten aan, wij zijn op de eerste plaats gericht op welzijn. ‘Wanneer er overlast is op straat, is dat onze eerste prioriteit. Jongeren met problemen worden opgepikt door de politie óf door jongerenwerkers. Vaak signaleren wij ze als eerste en maken verbinding met ze, gewoon door te vragen hoe het met ze gaat'. En nee, als ze binnen zijn is er geen kant en klaar plan dat iemand naar een betere toekomst helpt. ‘Een jongere voelt het meteen als het contact niet echt is en zal dan niet zichzelf zijn.'

Het juiste evenwicht tussen welzijn en cultuur

Veel jongerencentra, of ze nu een punk, dance of metal karakter hebben, balanceren tussen hun sociale en culturele functie, vertelt Frank Kimenai die vroeger zelf vaak bij JC De Poort was. De sozen waren vroeger erg gericht op hun culturele programma en konden uitgroeien tot een poppodium. In de jaren negentig verschoof de aandacht naar de welzijnsfunctie en dat had gevolgen voor hoe zo'n jongerencentrum draait. ‘Dynamo is een goed voorbeeld van zo'n uit de kluitengewassen jongerencentrum dat uitgroeide tot een podium met een belangrijke programmering en cultuurfunctie. Maar zij konden niet altijd programmeren wat ze wilden omdat alles getoetst werd aan hun welzijnsfunctie. Zo ontstond een spanningsveld dat hun culturele functie als poppodium afremde.' Toch blijft ook na die verschuiving het jongerencentrum volgens Frank een onmisbare plek die een motiverende en katalyserende werking heeft als het gaat om cultuur. Een jongere voelt het meteen als het contact niet echt is en zal dan niet zichzelf zijn.

Bij succes profiteert de hele (culturele) gemeenschap mee

Frank doelt hier niet alleen op de mogelijkheden van jongeren om te ontdekken, maar ook op de mogelijkheid voor een dorp om hèn te ontdekken. ‘Wanneer een band succesvol wordt, dan lift het hele dorp mee. Mensen willen dan meer muziek maken, ermee geassocieerd worden, worden fan en raken actief betrokken. Zelf regelde ik het eerste optreden van de band Reveal, gewoon bij mijn ouders aan de Eindsestraat.' Het succes van een band maakt zo de wereld van vaak verveelde jongeren groter. ‘De jongens van Reveal bijvoorbeeld staken boven het maaiveld uit, maar lieten tegelijkertijd zien dat zij ook gewoon ‘boerkes' waren. Daarmee laten zij als peers zien dat er perspectief is. En dat zie je nog steeds vaak gebeuren in jongerencentra. Door alles wat zij faciliteren vormen ze een laagdrempelig podium, een springplank voor jongeren die willen gaan voor wat ze écht willen doen.' Samen cultuur maken, of dat nu binnen de muren van het jongerencentrum is of net daarbuiten, is altijd sociaal.

Het vergroten van perspectief, binnen en buiten het centrum

Waar de (financiële) steun vandaan komt is dus bepalend voor de manier waarop jongerencentra hun rol vervullen. Toch zijn de culturele en sociale functie van jongerencentra onlosmakelijk verbonden. Door bijvoorbeeld aantrekkelijk te programmeren of dj-faciliteiten aan te bieden, is het centrum een aantrekkelijkere plek dan de straat. Tegelijkertijd zet een band of artiest die succesvol wordt de culturele gemeenschap van een kleine gemeente groter op de kaart. Samen cultuur maken, of dat nu binnen de muren van het jongerencentrum is of net daarbuiten, is altijd sociaal. 

Het vergroten van perspectief, binnen en buiten het centrum

Ontdekken, faciliteren en stimuleren, dat is waar het om draait

Voor Frank was het jongerencentrum een plek waar hij leerde dat je de dingen kunt doen die je wilt doen. Hij heeft nu een booking agency en dat is een rechtstreeks verlengde van waar hij pakweg twintig jaar geleden in De Poort mee startte. Maarten probeert diezelfde instelling mee te geven aan de jongeren van De Kluis. Niet alleen in de rol van jongerenwerker, maar als succesvol DJ van Boomshakalak ook op een inspirerende manier. Niet gek dus dat De Kluis een studio heeft waar de Veghelse jeugd regelmatig mixt. En er zijn er een paar die dat niet onverdienstelijk doen, laat Maarten weten. ‘Houd Lawson (Isaac Cromwell) en Guna Dubs (Pim van Wijchen) maar eens in de gaten, die gaan goed.' In kleine gemeenten is een jongerencentrum een plek waar de jeugd naar toe kan gaan, zichzelf mag zijn en kan ontdekken. Ikzelf ontdekte er dat dammen niet iets was waarin ik verder wilde, maar ontmoette er wel de mensen die een belangrijke rol speelden in wie ik geworden ben. En dat een jongerencentrum dát kan blijven doen is fucking belangrijk, zoals Frank het verwoord. Voor jongeren zelf én de (culturele) gemeenschap om hen heen.

Karien Verhappen

Taalbewerker

Leefbaarheid

Podcast KunstKracht #1 | Kunst heeft de toekomst

Een gesprek tussen Jos van der Horst, gedeputeerde Energie en Cultuur in Noord-Brabant en kunstenaar Sjaak Langenberg in KunstKracht de podcast.

11 december 2023
Podcast KunstKracht #1 | Kunst heeft de toekomst

KunstUnlocked Omgevingsvisie

Hoe maak je meer impact op klimaatvraagstukken met creatieve ontwerpkracht?

21 november 2023
KunstUnlocked Omgevingsvisie

Kunst en Klimaat

Klimaatvraagstukken vragen om een gezamenlijke aanpak waarbij creativiteit niet mag ontbreken. Hóe pak je dat aan?

22 september 2023
Kunst en Klimaat

Gemeente Tilburg en Kunstloc Brabant lanceren eerste stadsnatuur routekaart

Met de routekaart stadsnatuur willen Tilburg en Kunstloc Brabant bewoners en professionals prikkelen zelf nog actiever in te springen op de ontwikkeling van stadsgroen.

6 juli 2023
Gemeente Tilburg en Kunstloc Brabant lanceren eerste stadsnatuur routekaart

Cultuur voor alle Brabantse Jeugd

Kinderen, tieners en jong volwassenen worstelen toenemend met stress en zwaarmoedigheid. Waarom is cultuur voor jonge mensen zo’n goed antigif tegen angst, onzekerheid en gebrek aan hoop?

8 november 2022
Cultuur voor alle Brabantse Jeugd

Blog | Bestemming onbekend

Charlotte Hopmans blogt over hoe we samen tot een duurzame toekomst kunnen komen.

19 oktober 2022
Blog | Bestemming onbekend

De kracht van verbindend ontwerpen

Met verbindend ontwerpen worden oplossingen niet gestapeld, maar in samenhang gebracht. Bekijk voorbeelden van de design challenge Onze Energie, Ons Landschap.

13 mei 2022
De kracht van verbindend ontwerpen

Interactieve kunst in de Bossche Spoorzone

Liesbeth Jans adviseert over de inzet van kunst in de Bossche Spoorzone.

11 mei 2022
Interactieve kunst in de Bossche Spoorzone

Blog | Kunst en cultuur tegen eenzaamheid

Josephine Voets bepleit dat meedoen aan cultuur een vanzelfsprekendheid moet zijn voor iedereen, jong en oud.

21 maart 2022
Blog | Kunst en cultuur tegen eenzaamheid

CareFull

In 16 portretten - gemaakt door fotograaf Marcel de Buck en journalist Simone Vos - vertellen verschillende mensen wat het maken van kunst met ze doet.

15 maart 2022
CareFull

De kracht van kunst in 16 portretten

Kan kunst maken eenzaamheid verminderen? Jazeker. Met een expo en een magazine brengen wij het in beeld.

3 februari 2022
De kracht van kunst in 16 portretten

Tips en vaardigheden om met kunst het verschil te maken

Hoe zet je je als kunstenaar in voor maatschappelijke vraagstukken? En doe je dat dan in opdracht? Of op eigen initiatief?

22 november 2021
Tips en vaardigheden om met kunst het verschil te maken

Ontwerp Slavernijmonument in Tilburg gekozen

Het ontwerp van Dedden & Keizer stelt twee verbroken ketenen voor waarop een eigentijds meisje zit.

3 november 2021
Ontwerp Slavernijmonument in Tilburg gekozen

Blog | Mantelzorg en dementie: Laat je ego maar thuis

Atty Bax ziet dat kunstenaars hun ervaring als mantelzorger verwerken in hun werk en zo bijdragen aan het begrip rondom dementie.

20 september 2021
Blog | Mantelzorg en dementie: Laat je ego maar thuis

Je wereld leuker, prettiger of beter leefbaar maken...

... doe je samen met een kunstenaar of social designer.

10 augustus 2021
Je wereld leuker, prettiger of beter leefbaar maken...

De kunst van het verduurzamen

Hoe zorg je als cultureel ondernemer voor duurzame financiering? We gaan op zoek naar hoe we cultuurparticipatie kunnen verduurzamen. Zodat zoveel mogelijk mensen deel kunnen nemen aan kunst en cultuur.

18 mei 2021
De kunst van het verduurzamen

Terugblik CAB-Café #11

Een korte terugblik op de online bijeenkomst op 15 april 2021 georganiseerd door Kunstloc en Muzelinck, vanuit theater De Lievekamp in Oss.

22 april 2021
Terugblik CAB-Café #11

Cultuurparticipatie: doen wat werkt

Cultuurparticipatie gaat over meedoen. Een duidelijk doel. Maar hoe bereik je dat doel? Hoe neem je drempels weg? En hoe meet je of het project geslaagd is?

9 april 2021
Cultuurparticipatie: doen wat werkt

Hordelopen in de cultuur

Cultuurparticipatie gaat over meedoen. Het kennen-willen-kunnen-doen-model helpt je drempels voor activiteiten te herkennen, en barrières te verlagen.

18 maart 2021
Hordelopen in de cultuur

De kracht van cultuurparticipatie

Verschillende groepen mensen zijn geholpen bij het vroegtijdig inzetten van cultuurparticipatie als middel om toegang tot de samenleving te verbeteren.

26 januari 2021
De kracht van cultuurparticipatie

Wanneer is een community art project geslaagd?

En wat heb je daarvoor nodig? Wij doken in het creatieve proces van theatermaker Vincent van den Elshout en ontrafelden zijn aanpak.

5 januari 2021
Wanneer is een community art project geslaagd?

Terugblik CAB-Café #10

CAB-Café #10 vond plaats op 8 december 2020 met als thema De kracht van de kleine Kernen.

11 december 2020
Terugblik CAB-Café #10

All Inclusive!

In deze innovatiegids laten we zien wat de kracht van kunst is bij belangrijke maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie, leefbaarheid in de wijken en goede zorg en welzijn. Laat je inspireren door vele Brabantse voorbeelden.

1 september 2020
All Inclusive!

Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Vraag nu aan! ‘All Inclusive!': de inspiratiegids vol voorbeelden van Brabantse innovatieve kracht en creativiteit.

10 augustus 2020
Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Landelijk Programma Cultuurparticipatie ’21-‘24

Cultuurparticipatie is van en voor iedereen! Het Ministerie van OCW stelt de komende vier jaar geld ter beschikking voor een landelijk programma.

19 juni 2020
Landelijk Programma Cultuurparticipatie ’21-‘24

Financiering van sociaal-maatschappelijke culturele projecten

Een overzicht van subsidiemogelijkheden voor sociaal artistieke projecten, en een drietal fondsen met inspirerende voorbeelden.

17 april 2020
Financiering van sociaal-maatschappelijke culturele projecten

Buurtcultuurprojecten tijdens lockdown

Help jouw buurt de crisis door met cultuur! Dien voor 1 mei een voorstel in bij het Buurtcultuurfonds.

10 april 2020
Buurtcultuurprojecten tijdens lockdown

Terugblik Bijeenkomst Cultuurparticipatie in Zuid-Nederland

Cultuur en sociaal domein, een uitdagende samenwerking. We kwamen bij elkaar om te sparren over het hoe en waarom. Hoe kunnen we de synergie vergroten? Welke belangen spelen? Wat heb je nodig?

11 maart 2020
Terugblik Bijeenkomst Cultuurparticipatie in Zuid-Nederland

Het rode licht van Woensel-West

De identiteit van de Eindhovense 'krachtwijk' heeft de afgelopen jaren een flinke transitie doorgemaakt.

12 december 2019
Het rode licht van Woensel-West

Jonge generatie ondernemers opkomend in urban scene Brabant

Creativiteit en sociale beweegredenen zijn voor jongeren van groot belang bij ondernemen in urban culture. Dat blijkt uit onderzoek naar trends in de Brabantse urban scene.

25 november 2019
Jonge generatie ondernemers opkomend in urban scene Brabant

Hoe krijgt kunst een vaste plek in het sociale domein?

Oplossingsrichtingen en handvatten voor dialoog om een brug te slaan tussen kunst, zorg en welzijn.

21 november 2019
Hoe krijgt kunst een vaste plek in het sociale domein?

De waarde van community art

Steeds meer maatschappelijke partijen zoals woningcorporaties, zorg- en welzijnsinstellingen en gemeenten in Brabant zetten kunst en cultuur in bij projecten over maatschappelijke vraagstukken. Wat werkt en wat levert het op?

21 november 2019
De waarde van community art

Impact meten? Houd het simpel

Kunst draagt bij aan bijvoorbeeld levensgeluk of sociale binding. Maar hoe laat je zien wat jouw initiatief teweegbrengt? Impactmeting is hot: iedereen moet en wil er iets mee. Hoe houden we het behapbaar en uitvoerbaar?

21 november 2019
Impact meten? Houd het simpel

Subsidieregelingen voor amateurkunst & cultuurparticipatie

Ben je op zoek naar subsidie voor amateurkunst of community art projecten? Bekijk hier de financieringsmogelijkheden.

19 november 2019
Subsidieregelingen voor amateurkunst & cultuurparticipatie

Kansen voor wijkprojecten bij Buurtcultuurfonds

Heb jij een creatief plan om je buurt mooier of leefbaarder te maken? Gebruik deze flowchart om te zien hoe wij je daarbij kunnen helpen!

15 november 2019
Kansen voor wijkprojecten bij Buurtcultuurfonds

Meer impact met wijkprogramma's

Bouw voort op de resultaten en inzichten met het Canvas Wijkprogramma's, en ga van losse projecten naar een samenhangend programma.

15 november 2019
Meer impact met wijkprogramma's

Spreekuren VSBfonds bij Kunstloc

Heb jij een mooi idee waardoor andere mensen mee kunnen doen aan een sociale of culturele activiteit dat hier lokaal of regionaal impact heeft? Kom dan naar een van de VSBfonds spreekuren bij Kunstloc Brabant.

10 oktober 2019
Spreekuren VSBfonds bij Kunstloc

Community Art Brabant

In Brabant gebruiken we kunst en cultuur bij maatschappelijke vraagstukken. Community Art Brabant brengt nieuws, kennis en netwerken samen voor community art, buurtcultuur en social design.

8 oktober 2019
Community Art Brabant

Ode aan de Bossche volkswijk

Een theatervoorstelling maken voor wijkbewoners die nooit naar het theater gaan: hoe doe je dat?

3 oktober 2019
Ode aan de Bossche volkswijk

Klik hier voor verbeelding #2: Leefbaarheid in de wijk

Het lijkt zo simpel. Eén klik in ruil voor verbeelding. Toch kan die ene klik heel wat teweeg brengen. Oók in een doodgewone woonwijk… Kijk – of beter gezegd klik – zelf maar.

13 augustus 2019
Klik hier voor verbeelding #2: Leefbaarheid in de wijk

Verleidelijk plagen met vooroordelen door kunst

De Academie voor Beeldvorming ziet kunst als een fantastisch communicatiemiddel middenin de samenleving.

6 december 2018
Verleidelijk plagen met vooroordelen door kunst

Kunstenaar als katalysator in het oplossen van maatschappelijke problemen

Als woningcorporatie kunstenaars vragen om maatschappelijke problemen aan te pakken? In Bergen op Zoom werd hiermee geëxperimenteerd.

13 september 2017
Kunstenaar als katalysator in het oplossen van maatschappelijke problemen

‘Projectscan is handig instrument voor inzicht in projecten’

De projectscan is een online tool, ontwikkeld door CAL-XL, Cigarbox en Kunstbalie, die inzicht geeft in het proces en effecten van buurtcultuurprojecten.

29 mei 2017
‘Projectscan is handig instrument voor inzicht in projecten’

Drie bevlogen makers van community art in Brabant in beeld

Kunst confronteert, zet je aan het denken en geeft daardoor een andere kijk op maatschappelijke vraagstukken.

20 maart 2017
Drie bevlogen makers van community art in Brabant in beeld

‘Verbinding in de wijk en betrokkenheid is het mooiste resultaat’

Het doel van EELT Theatercollectief is om met onderwerpen aan de slag te gaan waarvan je eelt op je ziel krijgt of juist verliest.

27 januari 2017
‘Verbinding in de wijk en betrokkenheid is het mooiste resultaat’

Door kunst op een andere manier naar bestaande systemen kijken

Wat is het belang van community art voor de verschillende betrokkenen in Brabant? En hoe werkt dat in de praktijk?

23 augustus 2016
Door kunst op een andere manier naar bestaande systemen kijken

De waarde van jongerencentra in kleine gemeenten: ruimschoots onderschat?

Het was voor een cursus dammen dat ik de eerste keer bij JC De Poort binnenstapte. Niet echt rock 'n roll voor een tiener natuurlijk, maar al snel had ik door dat er in het jongerencentrum meer te doen was.

11 januari 2016
De waarde van jongerencentra in kleine gemeenten: ruimschoots onderschat?

Wereldwijde voorbeelden van sociale innovatie

Sociale innovatie is inmiddels een buzz woord in Brabant.

10 februari 2015
Wereldwijde voorbeelden van sociale innovatie

Brabant is twaalf gecertificeerde cultuuraanjagers rijker

Twaalf nieuwe cultuuraanjagers startten afgelopen voorjaar op verschillende plekken in de provincie met het ontwikkelen van culturele projecten.

14 november 2014
Brabant is twaalf gecertificeerde cultuuraanjagers rijker