Zoek bijvoorbeeld naar een activiteit of pagina

Elke zichzelf respecterende kunstinstelling heeft er tegenwoordig een, een residentieprogramma voor kunstenaars. Ze schieten als paddenstoelen uit de grond. In dit artikel lichten we een uniek residentieprogramma uit: het artist in residence project van het Vincent van GoghHuis in Zundert. Onder toeziend oog van Vincent van Gogh en diverse handreikingen van hedendaagse kunstprofessionals vinden pas afgestudeerde kunstenaars aansluiting bij de volwassen kunstwereld.

Geschreven door Jordy Koevoets

Zeven jonge talentvolle kunstenaars - in volgorde van verblijf: Tessa Chaplin, Jorn van Leeuwen, Eefje Goos, Josine Timmer, Anne Forest, Roos Holleman en Niek Hendrix - werden in 2013 uitgenodigd om in Zundert, op de geboortegrond van 's werelds grootste kunstschilder zoals u allen weet, om beurten een maand te wonen en werken. Een woning en ruim opgezet atelier, voorzien van alle gemakken, stond voor hen klaar. Na een maand zwoegen werden de nieuwe creaties van de desbetreffende kunstenaar gepresenteerd in de naastgelegen galerie om vervolgens ruim baan te maken voor de volgende. Waar menig residentieprogramma hier al aan de limiet zit gaat het Van GoghHuis in Zundert verder.

Geroutineerd advies

Gerenommeerd beeldend kunstenaar Marc Mulders is aan het gehele project gekoppeld. Mulders fungeert als katalysator in het project waardoor ieders verblijf van 'slechts' een maand ook daadwerkelijk vruchten afwerpt. Met zijn niet te betwisten ervaring staat hij elke jonge kunstenaar bij met allerhande raad en daad. Niet als mentor of docent maar als gelijke, zo benadrukt hij keer op keer. Mulders voegt toe: 'Nu ik richting de 60 ga, vind ik het belangrijk om mijn ervaring over te dragen aan jongere collega's.'

Handreiking van ver

Geheel in overeenstemming met Vincents uitgesproken wens om als kunstenaars samen te leven en te werken, met elkaar in discussie te gaan en elkaar te inspireren, staat ook anno 2014 het discours en onderlinge contact centraal. Contactmomenten waarbij alle genodigden en betrokkenen samenkomen, staan meer dan eens op de agenda. Andere professionals uit het artistieke werkveld (zoals galeriehouders, curatoren en andere beeldend kunstenaars) schuiven aan om nog meer expertise uit te wisselen. De kloof tussen beginnend kunstenaar en ondoordringbare volwassen kunstwereld - daar ergens in de verte - wordt weldra gedicht.

Vruchten plukken

Tessa Chaplin, afgestudeerd in de zomer van 2013, beet het spits af. Vele scenario's schoten vooraf door haar hoofd. Ze wilde zich laten inspireren door Van Goghs geboortegrond en keek tegelijkertijd verwachtingsvol uit naar de gesprekken met Mulders, naar zijn verhalen en zijn mening over haar schilderwerken. 'Ik ben tot nieuwe inzichten gekomen, maar heb deze niet direct kunnen toepassen in mijn werk (...) Mulders is veel meer ingegaan op mijn mogelijke valkuilen en hoe ik daar mee kan omgaan. Nu, na ongeveer een half jaar zie ik daar het resultaat van.' aldus Tessa Chaplin. Haar deelname in Zundert heeft haar persoonlijke netwerk in no-time aanzienlijk vergroot. Een uitnodiging voor deelname aan de expositie 'Vensters' in de Kunsthal KAdE in Amersfoort is daar een voorbeeld van. 'Ik denk dat het hele project een positieve uitwerking heeft gehad op mijn proces (...) Het project is zo waardevol omdat je met al je problemen en vragen naar anderen kunt gaan om het daarover te hebben. Je residentie is meer dan die ene maand in het atelier.'

Onwennig maar overtuigd

'Ik heb keihard gewerkt. Het voelde als de eerste jaren op de academie: ik at slecht en sliep weinig. Het was een marathon, een manier van werken die ik nooit lang zou kunnen volhouden.' vertelt Anne Forest, afgestudeerd in 2011, de vijfde kunstenaar in de Zundertse troonopvolging. Ze was verheugd met de uitnodiging, vooral vanwege het begeleidende aspect van de residentie, iets dat ze mistte sinds haar afstuderen, maar wist ook meteen dat ze een sprong in het diepe moest maken. Waar Anne Forest normaliter gedurende lange periodes teruggetrokken en afgezonderd aan het werk is, met vaste routines en schilderijen die stuk voor stuk weken in beslag nemen, moest ze nu haar koffers elders uitpakken en binnen een maand tot resultaten zien te komen. 'Ik heb iets gedaan wat totaal niet binnen mijn werkpatroon lag, waar ik aanvankelijk een beetje bang voor was (…) Dit was mijn eerste residentie. Ik wist dat het bij het professionele leven van een kunstenaar hoorde, maar omdat ik dus best teruggetrokken werk en op mijn routines gesteld ben, was het niet iets waar ik zelf snel op af was gestapt. Gelukkig dus dat het Vincent van GoghHuis mij hiervoor benaderde.'

Essentie

Het artist in residence programma in Zundert is ingebed in (letterlijk) vruchtbare grond en toont ontegenzeglijk aan hoe prangend de vraag is van beginnende kunstenaars naar begeleiding en handvatten uit het professionele werkveld. Niet dat het werk of werkproces van de deelnemende kunstenaars door dit programma opeens honderdtachtig graden ten goede is gekeerd - de nieuwe creaties in de afsluitende groepstentoonstelling tonen te weinig significante veranderingen om tot die conclusie te komen, indien nodig - het zijn vooral de antwoorden op artistieke levensvragen gecombineerd met zakelijke adviezen die als verkwikkend proviand gulzig door de deelnemers worden opgeslokt. De kunstpauzen van de NRC recenseerden het residentieproject van het Vincent van GoghHuis in Zundert onlangs met 4 zwarte bolletjes, ik kleur het hele rijtje, vijf uit vijf.

Aan dit artikel werkten mee, in het bijzonder: Tessa Chaplin, Anne Forest, Marc Mulders en Ron Dirven (directeur Vincent van GoghHuis Zundert). Zie voor meer informatie over dit artist in residence project de website van het Vincent van GoghHuis.  

beeldende kunst

TalentHub Brabant in beeld

De impact van talentontwikkeling in Brabant zichtbaar gemaakt

9 december 2023
TalentHub Brabant in beeld

Nieuwe projecten mét verbeeldingskracht in Van Gogh Nationaal Park

Kunstloc stimuleert deelnemers aan de Van Gogh Nationaal Park Academie om een kunstenaar in te zetten.

8 december 2023
Nieuwe projecten mét verbeeldingskracht in Van Gogh Nationaal Park

12 studenten ontwerpen buitenkunst voor Festival Kaapstad

ArtCoDe studenten werken bij Studio Public Space aan een kunstopdracht in de openbare ruimte.

7 december 2023
12 studenten ontwerpen buitenkunst voor Festival Kaapstad

TalentHub Brabant van start met nieuwe lichting talenten

60 Brabantse kunstenaars, muzikanten, designers en schrijvers en filmmakers zijn geselecteerd voor dit unieke ontwikkeltraject.

10 oktober 2023
TalentHub Brabant van start met nieuwe lichting talenten

Signalement: Drie Brabantse makers en de loop van hun carrières

In dit Signalement: het verloop van de carrières van drie Brabantse makers: kunstenaar José Heerkens, schrijver Minke Douwesz en ontwerper Zeynep Dag.

27 juni 2023
Signalement: Drie Brabantse makers en de loop van hun carrières

Kunstminnend West-Brabant zoekt aansluiting

Vier kunstenaars vertellen over hun mogelijkheden in de regio Bergen op Zoom.

13 juni 2023
Kunstminnend West-Brabant zoekt aansluiting

Ruimte voor cultuur in Breda

Een kunsthal zonder muren, oftewel een publieke ruimte voor kunst en cultuur in Breda: CrossArts. MEST sprak met drie initiatiefnemers.

23 mei 2023
Ruimte voor cultuur in Breda

TalentHub jump! zorgt voor ontmoeting, inzicht in eigen werkpraktijk en verbinding

Een netwerk vol samenwerkingspartners in de culturele sector.

9 mei 2023
TalentHub jump! zorgt voor ontmoeting, inzicht in eigen werkpraktijk en verbinding

Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Brabants talent Nino Basilashvili maakt nieuwe mediakunst. Hoe zet je dit werk in de markt? TalentHub Brabant hielp Nino hierbij.

4 april 2023
Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Reizende exposities op basisscholen

Basisschoolleerlingen reageren enthousiast op twee verschillende tentoonstellingen.

31 januari 2023
Reizende exposities op basisscholen

Urban sketching in Brabant: ‘Verbinding maken via tekenen’

Vier urban sketchers aan het woord over hun passie, ambacht én hobby.

3 januari 2023
Urban sketching in Brabant: ‘Verbinding maken via tekenen’

De kerk als inspirerend podium voor kunstenaars

In de expositie ‘Post-digital heritage’ onderzoeken verschillende kunstenaars de Grote Kerk Breda.

7 november 2022
De kerk als inspirerend podium voor kunstenaars

Grafisch ateliers: de humuslaag voor cultuur in Brabant

Er zijn drie grote grafische werkplaatsen in Brabant, wat gebeurt er precies binnen de muren van deze werkplaatsen?

25 oktober 2022
Grafisch ateliers: de humuslaag voor cultuur in Brabant

Ambacht & nieuwe technieken: Illustratie

Illustrator Mackenzie Fincham over haar digitale animatiewerk en illustrator Saman Dezai over zijn voornamelijk analoge werk. 

2 mei 2022
Ambacht & nieuwe technieken: Illustratie

Kunstenaars maken reizende exposities voor op scholen

Het traject (Je) Kunst in school geeft vier Brabantse makers de kans om reizende exposities te maken voor scholen. De makers aan het woord.

17 januari 2022
Kunstenaars maken reizende exposities voor op scholen

Wunderkammer eindelijk ontsloten

De expositie in de LocHal, bestaande uit drie kabinetten van Paul Bogaers, Ton de Gouw, en Wijnand van Lieshout, is nu te bezoeken.

1 juni 2021
Wunderkammer eindelijk ontsloten

Van verzameldrift naar kunst in rariteitenkabinetten: expo Wunderkammer in LocHal

Curieuze verzamelingen, kunstwerken én een mix daarvan; dat krijg je te zien in de expositie Wunderkammer: het magische object, te zien in de LocHal.

1 juni 2021
Van verzameldrift naar kunst in rariteitenkabinetten: expo Wunderkammer in LocHal

Evolutionaries toont sterke verbinding tussen kunst en wetenschap in MU

Directeur/curator Angelique Spaninks én kunstenaar Dasha Tsapenko delen hun visie op de expositie Evolutionaries in MU Hybrid Art House.

5 januari 2021
Evolutionaries toont sterke verbinding tussen kunst en wetenschap in MU

Crisis en cultureel ondernemerschap

Exposities worden afgelast en galeries sluiten hun deuren. Hoe ga je als kunstenaar te werk in tijden van crisis?

13 augustus 2020
Crisis en cultureel ondernemerschap

Afstuderen in tijden van corona: Wouter van der Giessen

Vanwege het coronavirus ziet afstuderen er dit jaar anders uit dan normaal. Hoe gaat dat er precies aan toe bij Brabantse academies in de kunsten?

22 juli 2020
Afstuderen in tijden van corona: Wouter van der Giessen

Verliefd op pigment

Slingerpad zwart, Mortelse oker en Boekels grijs. Diep in de bodem bevindt zich meer kleur dan je in eerste instantie verwacht.

3 maart 2020
Verliefd op pigment

“Geleidelijk aan kwam het besef dat ik het anders moest aanpakken”

Transformaties intrigeren Remy mateloos, en dat zie je dan ook terug in zijn werk. Wat zijn zijn eigen toekomstbeelden?

24 december 2019
“Geleidelijk aan kwam het besef dat ik het anders moest aanpakken”

Blog | Textiel en de Kunst

Textiele materialen en technieken worden eindelijk weer serieus genomen in de kunstwereld. In dit blog vraagt Atty Bax zich af hoe het komt dat textiel en kunst zo’n moeizame verhouding hebben.

5 december 2019
Blog | Textiel en de Kunst

'Een museum is geen ruimteschip'

Stedelijk Museum Breda lanceert aandacht voor de kunstenaar om de hoek. Liftoff! We have a liftoff.

3 september 2019
'Een museum is geen ruimteschip'

Nieuw Brabants talent over hun toekomstdromen: Jana Roovers

Voor Jana Roovers zijn haar beelden al sinds haar jeugd een manier om te communiceren met de buitenwereld.

22 augustus 2019
Nieuw Brabants talent over hun toekomstdromen: Jana Roovers

“Samen kijk je met meerdere ogen en dan zie je eigenlijk heel veel.”

Veel musea bieden rondleidingen voor de allerjongste bezoekers aan. Wij liepen mee met twee verschillende rondleidingen voor het basisonderwijs, en zagen wat het museumbezoek met de kinderen deed.

2 juli 2019
“Samen kijk je met meerdere ogen en dan zie je eigenlijk heel veel.”

Eeuwige schoonheid van oude meesters

Ook vandaag de dag blijven oude meesters een belangrijke inspiratiebron binnen de kunsten. Waarom blijven de oude meesters zo belangrijk?

15 februari 2019
Eeuwige schoonheid van oude meesters

Glow: Made in Eindhoven

Tegenwoordig kent Europa tientallen steden met een lichtfestival. In dit artikel wordt kort inzicht gegeven in de twee bekendste Nederlandse lichtfestivals, die ook internationaal hoge ogen gooien.

30 oktober 2018
Glow: Made in Eindhoven

Vijf manieren om naar kunst te kijken en jezelf te leren kennen

Er zijn verschillende redenen om naar kunst te kijken. In dit artikel beschrijven we vijf manieren waarop jezelf beter kunt leren kennen met kunst.

28 juni 2018
Vijf manieren om naar kunst te kijken en jezelf te leren kennen

Reflectie in Brabant: een rondreis langs spiegelende kunstwerken

Kunst zet aan tot overpeinzing, tot reflectie. Reflectie is dan ook een passend en uitdagend onderwerp om in beelden te vangen.

26 juni 2018
Reflectie in Brabant: een rondreis langs spiegelende kunstwerken

Kunstenaars en makers die kleuren proeven en geluiden zien

Synesthesie is een vermenging van de zintuigen. Waarbij bijvoorbeeld kleuren geproefd kunnen worden en geluiden gezien kunnen worden. Mestmag.nl werd nieuwsgierig en zocht uit welke bekende kunstenaars en makers er zijn met synesthesie en hoe dit hun werk heeft beïnvloed.

8 maart 2018
Kunstenaars en makers die kleuren proeven en geluiden zien

Tegen de stroom in

In de culturele sector zijn genoeg dwarsdenkers en friskijkers te vinden. Van die mensen bij wie je graag eens in hun hoofd zou willen kijken. Hoe komt het dat zij zaken zo anders zien en aanpakken? Wat ligt er ten grondslag aan deze dwarse manier van denken en kijken en wat levert het hen en de culturele sector op?

22 februari 2018
Tegen de stroom in

Drie generaties kunstenaars over het kunstenaarschap

Hoe gaan beeldende kunstenaars uit drie verschillende generaties om met hetzelfde thema? Mest ging in gesprek met Eva Räder, Henk Visch en Stijn Molenkamp.

14 november 2017
Drie generaties kunstenaars over het kunstenaarschap

“Er is een Tilburg vóór en een Tilburg nà Anish Kapoor”

Een zes meter hoge sculptuur van de wereldberoemde Anish Kapoor werd onthuld, ter ere van het 25-jarig jubileum van De Pont. Lees hoe dit ontstond.

19 september 2017
“Er is een Tilburg vóór en een Tilburg nà Anish Kapoor”

Tilburgse expertise in het Rijks

Een provinciaal museum en een groot landelijk museum gaan vijf jaar lang samenwerken.

13 juli 2017
Tilburgse expertise in het Rijks

Kunst verbindt de Randstad met het zuiden

Een provinciaal museum en een groot landelijk museum gaan vijf jaar lang samenwerken. Het TextielMuseum in Tilburg en het Rijksmuseum in Amsterdam tekenden hiervoor.

14 maart 2017
Kunst verbindt de Randstad met het zuiden

De traditionele kunstkaders voorbij

In samenwerking met Steven ten Thije en Diana Franssen (curatoren van het Van Abbemuseum in Eindhoven) is de basis gelegd voor een innovatief kunstproject tussen het kunstenaarsinitiatief en kunstmusea: Club Solo.

23 februari 2017
De traditionele kunstkaders voorbij

ekwc: een begrip onder kenners, een mythe voor publiek

Het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC) in Oisterwijk: een begrip onder kenners wereldwijd, een mythe voor het publiek.

3 november 2016
ekwc: een begrip onder kenners, een mythe voor publiek

Talentontwikkeling beeldende kunst: Jump!

Iris onderzoekt samen met een talent en een organisatie wat er aan talentontwikkeling wordt gedaan. Deze keer: beeldende kunst.

15 september 2016
Talentontwikkeling beeldende kunst: Jump!

Waarom De Pont zo'n goed museum is

Het gaat goed met museum De Pont. Al jaren. De waardering voor collectie en exposities is hoog, bij professionals en bezoekers, zowel nationaal als internationaal.

2 augustus 2016
Waarom De Pont zo'n goed museum is

Vrede 2.0: Een wereld zonder vluchtelingen

Voor de Tilburgse kunstenares Helena Klakocar ligt een ingrijpende ervaring ten grondslag aan haar kunstprojecten.

16 februari 2016
Vrede 2.0: Een wereld zonder vluchtelingen

Wie wil dat niet, een solo in 't verschiet?

Waar moet je als jong gediplomeerd kunstenaar op letten wanneer je gevraagd wordt voor deelname aan een expositie?

15 september 2015
Wie wil dat niet, een solo in 't verschiet?

De Pont: meer smoel aan de straat

Museum De Pont gaat verbouwen: het museum krijgt meer smoel aan de straat, en er komt een nieuwe vleugel en een groter café.

23 oktober 2014
De Pont: meer smoel aan de straat

Een hongerige vlucht voorwaarts

In dit artikel lichten we een uniek residentieprogramma uit: het artist in residence project van het Vincent van GoghHuis in Zundert.

8 september 2014
Een hongerige vlucht voorwaarts