Trends & Ontwikkelingen

Vroeger pakte je nog wel eens een oude schoenendoos om een kijkdoos van te maken. Wie toe is aan dat nostalgische gevoel, kan een wandeling maken door de Tilburgse binnenstad. Door het hele dwaalgebied zijn in oude schoenschrapers kleine kunstwerkjes gemaakt, en zo zijn het ware kijkdoosjes geworden. Tot 27 september kun je in twintig van die schoenschrapers kleine kunstwerkjes vinden, gemaakt door vijf Tilburgse creatievelingen.

Defqon.1, het grootste elektronische muziekfestival van Nederland, neemt een uitzonderlijke maatregel vanwege de hittegolf. Tienduizenden bezoekers zijn vrijdag en zaterdag niet langer welkom op het terrein in Biddinghuizen. Deze ingreep was de ‘enige optie’ om het festival dit jaar überhaupt door te laten gaan, schrijft de organisatie in een verklaring.

In aanloop naar het commissiedebat over het Integraal Zorgakkoord en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) op 1 juli, vraagt Cultuurconnectie samen met Sociaal Werk en vijftien partijen uit het brede sociale domein nadrukkelijk aandacht voor één cruciale succesfactor: een sterke verbinding met de sociale basis in wijken en dorpen.

Een sterke sociale basis vraagt om meer dan zorg en ondersteuning alleen. Cultuurbeoefening is daarin onmisbaar.

De jury van Renew the Book heeft haar winnaar bekendgemaakt. WeDaVinci / Visionary Tales sleept de hoofdprijs in de wacht als meest innovatieve inzending van het jaar. Kids Chapters (NL) en Ink An Epic (Singapore) volgen respectievelijk op de tweede en derde positie. Een eervolle vermelding is er voor Dit is Slak (NL), dat tevens de pioniersprijs ontvangt. 

De winnaar van Renew the Book ontvangt een geldprijs van € 10.000 en een mentor-weekend bij QXote in Portugal. De tweede en derde prijs ontvangen respectievelijk € 5.000 en € 2.500. De pioniersprijs ontvangt € 1.500. 

Het Dordrechts Museum heeft twee zeldzame schilderijen uit de zeventiende eeuw toegevoegd aan de collectie. Het zijn ‘unieke werken van Dordtse meesters’ Robbert Knight en Cornelis Tegelberg die tot op heden niet vertegenwoordigd waren in het museum. De kunstwerken zijn een geschenk van de particuliere verzamelaar Jan-Bart Evenboer.

Hoewel digitale media een centrale rol spelen in het leven van jongvolwassenen, groeit de behoefte aan bewuster mediagebruik. Tegelijkertijd is er waardering voor traditionele media zoals print en voor podcasts en streamingdiensten vanwege diepgang en ontspanning. Dit blijkt uit het nieuwe onderzoek "De MediaCocktail van Nederland" van Ipsos I&O, in opdracht van de Magazine Media Associatie (MMA) en NDP Nieuwsmedia.

Hoeveel CO₂-uitstoot zit er eigenlijk in een boek? De internationale Green Book Alliance (GBA) heeft een gratis online tool gelanceerd waarmee uitgevers, drukkers en andere partijen in de boekenketen de CO₂-uitstoot van boeken kunnen berekenen. Met de nieuwe GBA Book Carbon Calculator wil de organisatie duurzaamheid concreter en toegankelijker maken voor de sector en uitgevers helpen om al tijdens het productieproces milieubewustere keuzes te maken.

Ruud Gullit krijgt op 4 september de Europese Cultuurprijs in het Concertgebouw in Amsterdam. De oud-topvoetballer wordt onderscheiden omdat hij "een bijzondere bijdrage levert aan de Europese cultuur". 

Ook andere Nederlanders krijgen de Europese Cultuurprijs. Zo werd eerder bekend dat onder meer modeontwerpster Iris van Herpen, actrice Famke Janssen, het Nationaal Jeugdorkest en zangeressen Emma Kok en Caro Emerald worden onderscheiden. Verder krijgen onder anderen de Bulgaarse stersopraan Sonya Yoncheva, de Schotse violiste Nicola Benedetti en de Engelse beeldhouwer Sir Tony Cragg de cultuurprijs uitgereikt.

De vernieuwde Governance Code Cultuur is beschikbaar. De code biedt culturele organisaties, bestuurders en toezichthouders meer helderheid over rollen, verantwoordelijkheden en de toepassing van goed bestuur en toezicht in de praktijk. 

De code is toegankelijker gemaakt in taal en opzet. Daarnaast zijn actuele thema's explicieter opgenomen, zijn er twee gelijkwaardige versies voor verschillende bestuursmodellen en zijn nieuwe aanbevelingen toegevoegd die organisaties helpen bij de toepassing in de praktijk.

Op 23 maart 2026 deed de rechtbank Rotterdam (hierna: de rechtbank) uitspraak in de beroepszaak die Walhalla had ingesteld tegen het besluit van het Fonds in het kader van de Podiumregeling om de productiebijdrage wel en de programmeringsbijdrage niet te honoreren. Hoewel de adviescommissie een positief advies uitbracht over de aanvraag voor een programmeringsbijdrage, liet het budgettaire kader een toekenning niet toe.

De rechtbank heeft het beroep daarom gegrond verklaard en heeft het Fonds opdracht gegeven een nieuw besluit te nemen. Bij de uitvoering van deze opdracht van de rechtbank bleek het binnen de door de rechtbank gestelde termijn niet mogelijk een nieuwe adviescommissie met vergelijkbare kennis over de culturele infrastructuur in de regio samen te stellen. Daarbij constateerde het Fonds dat de aanvraag voor de programmeringsbijdrage een positief advies van de adviescommissie had. Om deze unieke redenen is het Fonds het gesprek aangegaan met Walhalla over een minnelijke oplossing. Dit gesprek heeft geresulteerd in een incidentele meerjarige projectsubsidie bedoeld als bijdrage voor de programmeringskosten voor drie jaar.

De organisaties TENT en Pynarello vroegen subsidie aan binnen de regeling meerjarige productiesubsidie voor de periode 2025-2028. Hoewel de adviescommissie een positief advies uitbracht over de aanvragen van deze organisaties, liet het budgettaire kader een toekenning niet toe.  Zowel TENT als Pynarello tekenden beroep aan tegen het besluit van het Fonds om de aangevraagde meerjarige productiesubsidie niet te honoreren.

Beide organisaties hebben op verzoek van het Fonds een onderbouwd voorstel gedaan voor een financiële tegemoetkoming ter ondersteuning van een gezonde bedrijfsvoering in de resterende periode 2026-2028, zodat artistieke ambities kunnen worden waargemaakt. Het Fonds heeft dit voorstel overgenomen en gaat voor zowel Pynarello als TENT over tot toekenning van een incidentele meerjarige projectsubsidie. 

Onafhankelijke filmmakers die met een onafgemaakt project in hun maag zitten, kunnen terecht op het Unfinished Film Festival. Het UFF werd in 2022 opgezet door Odapark-curator Joep Vossebeld en Tim Rutten en Daan Milius van het Limburgse productiecollectief Video Power. 

Ze besloten zich te concentreren op de positie van de onafhankelijke, experimenterende filmmaker. Milius: ‘Op een filmacademie of kunstacademie is er een dagelijks gesprek over je werkproces, terwijl je dingen maakt die vaak niet verder komen dan een schets, en het helemaal oké is om halverwege je idee radicaal om te gooien. In het professionele circuit is dat vaak nauwelijks meer mogelijk; een project dat niet afraakt wordt gezien als een mislukking. Het omgooien van ideeën kan vaak niet, omdat fondsen of producenten het niet toestaan.’

Het UFF wil tegenwicht bieden aan die situatie, door makers samen te brengen in een gelijkwaardige, gemoedelijke sfeer. De deelnemers werden geselecteerd na een oproep op internet, of zijn afkomstig uit het netwerk van Video Power.

De populairste nummers in Duitsland en Amerika zijn de afgelopen vijftig jaar egocentrischer geworden. Die conclusie trekken onderzoekers na analyse van songteksten, die over de jaren steeds meer ‘ik’ en ‘mij’ bevatten. Opmerkelijk: in Japan en Hongkong bleef het gebruik van de egocentrische voornaamwoorden juist gelijk, blijkt uit nieuw onderzoek van de United Arab Emirates University, gepubliceerd in vakblad Plos One.

‘De resultaten suggereren dat toenemend egocentrisme geen wereldwijde trend is, maar sterk afhangt van culturele context’, zegt eerste auteur Marius Golubickis in het persbericht. ‘Muziek gaat de grens over, maar lokale culturele normen hebben nog steeds een krachtige grip op hoe men zich uitdrukt’, legt hij uit.

Wat drijft de nieuwe lichting theatermakers die dit jaar afstudeert? Waar dromen ze van? Welke thema’s snijden ze aan? In de NRC Vier jonge makers over hun vak. „Mijn generatie, die opgroeide in een hyper-individualistische maatschappij, heeft een grote behoefte aan collectiviteit en nieuwe vormen van gemeenschap.”

Sinds 2000 maakt de Lustwarande internationaal naam met exposities van eigentijdse sculpturen in het oude bos. Wereldberoemde kunstenaars als Anish Kapoor en Louise Bourgeois verleenden al hun medewerking. Na een jaar uitstel door Tilburgse subsidieperikelen kan de Lustwarande deze zomermaanden eindelijk het 25-jarige jubileum vieren met een uitgebreide beeldenexpositie.

Wereldleiders, popsterren en politici kwamen op donderdag 18 juni samen in Chicago voor de opening van het Obama Presidential Center, het museum gewijd aan de eerste zwarte president van de Verenigde Staten. Alle nog levende oud-presidenten waren aanwezig, maar de huidige president ontbrak.

Obama zei te hopen dat het centrum bezoekers inspireert zich in te zetten voor de goede zaak. "Het moet een plek worden om bijeen te komen, om te genieten van kunst en muziek, sport en spel. Want dan zien we onze gedeelde menselijkheid."

De overheid heeft de plicht goed om te gaan met filantropische initiatieven, zeker nu de wereld van filantropie onderhevig is aan allerlei krachtenvelden. Misschien kan de minister-president daarom op een plek algemeen belang en nut samenbrengen. Daarover schrijft Wim Pijbes in het Financieel Dagblad

Van donderdag 6 tot en met zondag 16 augustus 2026 vindt in Den Bosch de tweeënveertigste editie van Theaterfestival Boulevard plaats. Ook dit jaar kent het evenement een bomvol programma met ongeveer honderdtwintig culturele activiteiten zoals voorstellingen, muzikale optredens en workshops. De artiesten zijn afkomstig uit binnen- en buitenland. Twintig voorstellingen beleven in Den Bosch hun première.

De circuswereld in Nederland is klein, maar groeiende. Er zijn in dit land slechts twee bachelors circus, waarvan één bij Fontys. En hoewel het aantal studenten hier al jaren stabiel is, is er wel sprake van een lichte stijging in het aantal Nederlandse en Belgische studenten.

Circus is een nomadisch vak dat onlosmakelijk verbonden is aan een rondreizend bestaan. Een circusartiest is eigenlijk nooit lang op één plek, en dat zorgt er volgens Josine Fontrodona, studieleider van de Fontys-bachelor Circus and Performance Art, voor dat deze studie bij Fontys voornamelijk buitenlandse studenten trekt. Maar, geeft ze toe: ook het aantal Nederlandse (en Belgische) studenten groeit. Toch zijn we er nog lang niet, vindt Fontrodona. 

Een toneelstuk tijdens een college? Dat kan. Bij de les Cultuursensitief Werken van de opleiding Social Work van Avans kwam theatergroep Kulis langs met een voorstelling over dementie bij migrantengezinnen. “Wij hopen bewustwording te creëren bij onze studenten over hoe cultuur de zorgbeleving beïnvloedt”, vertelt docent Social Work Sanna Yaseen.

SintLucas blijft zich doorontwikkelen en speelt in op de veranderingen in het werkveld en AI (kunstmatige intelligentie). Door de groei van het aantal studenten in de komende jaren, ontstaat er behoefte aan extra ruimte op de locatie in Boxtel.

De instroom van nieuwe studenten is dit schooljaar met circa 20 procent gegroeid. Ook voor schooljaar 2026-2027 wordt een groei verwacht onder andere door de start van de nieuwe specialisatie Vakman Hout. Om deze ontwikkeling binnen het gebouw mogelijk te maken en ook in de toekomst toonaangevend onderwijs te blijven bieden, krijgt een deel van het gebouw vanaf schooljaar 2026 –2027 een andere invulling. De zaal van Podium Boxtel wordt hiervoor gebruikt. 

Dankzij de samenwerking tussen SintLucas en Het Ambachtshuis Brabant krijgen bijvoorbeeld studenten van de nieuwe opleiding Vakman hout de mogelijkheid om gebruik te maken van de faciliteiten en werkruimtes van Het Ambachtshuis Brabant in Den Bosch. Een inspirerende en professionele omgeving waarin zij hun skills ontwikkelen, ervaring opdoen en het ambacht in het werkveld beleven.

Thijs van der Steen, directeur SintLucas: “Voor ons als vakschool is samenwerking essentieel om jongeren optimaal voor te bereiden op hun toekomst."

Binnen de creatieve vakscholen in Nederland staat SintLucas op de eerste plek in de JOB Monitor, de landelijke monitor waarin mbo-studenten wordt gevraagd naar hun mening over de school en het onderwijs. 

Studenten geven SintLucas als school een 7,3 en hun opleiding een 7,4. Zij zijn met name tevreden over de docenten, de manier van lesgeven en de begeleiding. Vergeleken met de JOB-monitor in 2024, zijn de scores van SintLucas licht gestegen, de school scoorde toen een 7,2. 

De winnaars van de European Design Awards 2026 zijn bekendgemaakt in Sofia, Bulgarije, tijdens het European Design Festival, waar ontwerpers, creatieve directeuren en studio’s uit heel Europa bijeenkwamen. Studio Dumbar/DEPT® heeft vier prijzen in de wacht gesleept: één gouden, twee zilveren en één bronzen prijs. Studio Dumbar/DEPT® is een internationaal bureau met Nederlandse wortels, gespecialiseerd in identiteit, bewegend beeld, geluid en software.

Er is geen actuele lijst van kunstvoorwerpen die de gemeente Geldrop-Mierlo in de loop der tijd heeft opgeslagen; er is alleen een kladje dat de gemeente niet vrijgeeft.

De kunst die de gemeente bezit is op drie locaties opgeslagen. Een locatie gaat sluiten. Er moet dus met urgentie iets gebeuren met de ‘zolderkunst’ die daar is opgeslagen. Onder auspiciën van de nieuwe wethouder Hanneke Meulendijk (onder meer cultuur) wordt een professioneel bureau in de arm genomen om de collectie in beeld te brengen. 

Reimerswaalse jongeren tot en met 18 jaar kunnen vanaf volgend jaar tot 200 euro krijgen om muziekonderwijs te volgen en 50 euro voor andere culturele activiteiten. Op die manier wil de gemeente de aanstaande uittreding uit de Zeeuwse Muziekschool ondervangen.

Dat staat in het kersverse Uitvoeringsplan Cultuur 2026-2029 waar afgelopen maanden aan is gewerkt. Reimerswaal neemt met ingang van volgend jaar definitief afscheid van de Gemeenschappelijke Regeling de Zeeuwse Muziekschool, vanwege aanhoudende financiële problemen waar de deelnemende gemeenten steeds voor moeten opdraaien.

In Museum Krona in Uden groeit elke vrijdag een wandtekening: een kaart die pas af is als de tentoonstelling De Camino sluit. Kunstenaar Tom Heerschop legt stap voor stap de bedevaart vast. Bezoekers kunnen hem aan het werk zien en zelf hun stempel op het kunstwerk drukken.

Negentien paar ogen kijken curator Maan Leo van het Design Museum Den Bosch verwachtingsvol aan. In een kring zitten liefhebbers van cosplay bij elkaar. Voor Cosplay- de tentoonstelling zoekt het museum namelijk de interactie op en maakt mét hen de expo. 

„Een unieke manier van werken, want veel musea durven dit niet aan”, stelt Maan Leo. „Je moet openstaan voor feedback van de groep en bereid zijn je eigen ideeën aan de kant te zetten. We willen voorkomen dat we achteraf horen dat iets anders had gekund. Daarom is het goed om in gesprek te gaan.”

Joost van Beek, controller bij Markant Theater Maashorst in Uden, was een van de eerste DIP-gebruikers die aan de slag ging met de borderellenfunctionaliteit. DIP vroeg hem hoe dat tot nu toe bevalt.

“Door het ticketsysteem goed in te richten en prijstypes consequent te laten aansluiten op de verwerking in het borderel, hoeven we borderellen niet langer handmatig op te stellen. Ook besparen we tijd doordat gegevens over financiële afspraken, impresariaten en voorstellingen niet langer handmatig uit verschillende bronnen hoeven te worden verzameld en samengebracht in Excel.”

Ontwikkel het IZA en AZWA door en verbreed de beweging naar gezondheid in al het beleid. En geef spoedig helderheid over de structurele bekostigingswijze ter vervanging van de SPUK AZWA. Hier pleit de VNG voor in een inbreng voor het Kamerdebat over de akkoorden IZA en AZWA op woensdag 1 juli.

Om het AZWA uit te kunnen voeren, is langjarig commitment vanuit het rijk noodzakelijk. Structurele veranderingen vragen ook een structurele investering met bijhorende zekerheid. Die zekerheid biedt de SPUK nu niet, terwijl de investeringen die gemeenten moeten doen dat wel vergen.