Trends & Ontwikkelingen

Ontwikkel het IZA en AZWA door en verbreed de beweging naar gezondheid in al het beleid. En geef spoedig helderheid over de structurele bekostigingswijze ter vervanging van de SPUK AZWA. Hier pleit de VNG voor in een inbreng voor het Kamerdebat over de akkoorden IZA en AZWA op woensdag 1 juli.

Om het AZWA uit te kunnen voeren, is langjarig commitment vanuit het rijk noodzakelijk. Structurele veranderingen vragen ook een structurele investering met bijhorende zekerheid. Die zekerheid biedt de SPUK nu niet, terwijl de investeringen die gemeenten moeten doen dat wel vergen.

De Pont Museum heeft This youiiyou (2023) van Tino Sehgal verworven. Het werk, dat van 13 september 2025 gedurende ruim vijf maanden in de grote zaal van het museum te ervaren was, behoort tot de meest indringende ‘constructed situations’ van de Duits-Indiase kunstenaar. De aankoop valt samen met het afscheid van Martijn van Nieuwenhuyzen, die op 1 oktober 2026 na zeven jaar terugtreedt als directeur van De Pont. Daarmee vormt de aanwinst ook een bekroning van een meer dan twintig jaar durende artistieke dialoog met Sehgal.

Minister Letschert van OCW heeft donderdag 18 juni de Raad voor Cultuur bezocht. Aan het einde van de maandelijkse vergadering van de raad had zij in haar agenda tijd gemaakt voor een kennismaking met het acht leden tellende adviescollege voor cultuur, erfgoed en media. Minister en raad hebben met elkaar van gedachten gewisseld over actuele thema’s, waaronder artistieke vrijheid en het cultuurbestel vanaf 2029.

Maandagochtend 29 juni presenteert de Raad voor Cultuur zijn advies over de invloed van Artificële Intelligentie op de culturele en creatieve sector. In de livestream geeft voorzitter Kristel Baele van de Raad voor Cultuur een toelichting op het advies. Dat doet zij samen met Martijn van der Steen, de voorzitter van de Commissie van deskundigen die het advies heeft voorbereid.

Online lessen zijn onder amateurkunstenaars sterk in opmars, traditionele lessen worden steeds minder gevolgd. Marijn Cornelis laat haar licht schijnen over de muziekschool van de toekomst: “Je zou kunnen zeggen dat de democratisering van cultuurbeoefening een feit is.”

Brabant Verbindt start vanaf september met een reeks ontmoetingen in Dongen, Gilze en Rijen en Loon op Zand. Deze bijeenkomsten richten zich op inwoners van 65+ en staan in het teken van kunst en historie.

De reeks bestaat uit vijf bijeenkomsten waarin ontmoetingen nieuwe ervaringen centraal staan. Brabant Verbindt wil Brabanders op deze manier samenbrengen en laat zien hoe kunst en historie mensen kunnen kunnen verbinden.

In 2026 krijgt marketing binnen veel culturele organisaties een steeds groter aandeel van het totale organisatiebudget. Tegelijkertijd blijft het marketingbudget waarmee deze organisaties werken gelijk aan voorgaande jaren en is ruimte voor verdere groei beperkt. Hoewel het algemene beeld van marketingbudgetten redelijk stabiel is, zijn de verschillen tussen branches aanzienlijk.

Het UWV waarschuwt dat AI en digitalisering in toenemende mate voor minder baankansen zorgen in creatieve beroepen, de reclamesector en klantcontactfuncties. Taken als schrijven, vertalen en ontwerpen worden al overgenomen door AI. Nu raken ook accountmanagers in de reclame en medewerkers in klantcontact hun kansen kwijt.

De Tweede Kamer wil straks dat elke school in het basis- en voortgezet onderwijs verplicht een goede schoolbibliotheek krijgt. Het voorstel komt van D66 en krijgt steun van PRO, JA21 en coalitiepartij VVD. De leesvaardigheid van jongeren staat al jaren onder druk. Met de verplichting willen de partijen zorgen dat elke leerling op school toegang krijgt tot goede boeken.

De provincie zet een volgende stap in de ontwikkeling van de ‘street culture & sports scene’. Dankzij een investering van €450.000 werken BrabantSport, Kunstloc en partners aan een programma dat 13 projecten ondersteunt. Ook is de aftrap gegeven van het ‘Brabant Street Platform’: een netwerk van ongeveer 40 organisaties uit verschillende steden en disciplines.

De Raad van State kwam op 3 juni met zijn advies over het wetsvoorstel om de subsidietermijn binnen het cultuurbestel te verlengen van vier naar acht jaar. De Raad van State concludeert dat het wetsvoorstel de mogelijkheid tot achtjarige financiering vergroot, maar dat het kabinet onvoldoende onderbouwt hoe die mogelijkheid tot acht jaar zal worden omgezet in feitelijke praktijk. En of het ook daadwerkelijk leidt tot meer rust en ruimte. Daarom adviseert de Raad van State om de memorie van toelichting aan te vullen met een nadere onderbouwing van de verwachte effecten én effectiviteit van het wetsvoorstel.

Voor het eerst hebben het Europees Parlement, de Europese Raad en de Europese Commissie op het hoogste politieke niveau een gezamenlijke cultuurverklaring ondertekend: Europe for Culture - Culture for Europe. Daarmee erkennen de Europese instellingen cultuur als een strategische prioriteit voor Europa. 

De verklaring, die op 18 juni werd ondertekend, onderstreept het belang van artistieke vrijheid, eerlijke arbeidsvoorwaarden voor makers, brede toegang tot cultuur en de bescherming van culturele rechten. Hoewel een toezegging voor structurele cultuurfinanciering ontbreekt, is dit een belangrijke politieke stap vooruit voor de culturele en creatieve sector. 

Sinds de opmars van popcultuur wás alles al eentonig, nu holt AI ook de creativiteit zelf uit. Alles en iedereen gaat nog meer op elkaar lijken. Wanneer gaan we serieus praten over wat we aan machines willen overlaten, en wat aan de mens? Bregje Hofstede schrijft erover in de Correspondent. 

2000 vierkante meter grond, door de burgemeester van Den Bosch geschonken aan de creativiteit. Voor eeuwig. Wat een jaar geleden begon met een visioen van Minou Bosua is er nu écht. In de IJzergieterij. 

Minou Bosua richtte in de IJzergieterij een tijdelijke plek in waar mensen samenkomen om te creëren, zonder focus op economische groei. Dit ontstond uit haar frustratie over het huidige systeem, waarin alles draait om rendement. In de experimenteerruimte draait het om verbinding, welzijn en vrij denken. Bezoekers kunnen er kunst maken, muziek beleven en elkaar ontmoeten. Bosua ziet het als een hoopvol alternatief voor de samenleving en hoopt dat het initiatief kan worden voortgezet, ondanks de tijdelijke aard.

Voor het ministerie van OCW onderzocht Blueyard de landelijke ondersteuningsstructuur voor cultuur- en erfgoedbeoefening. Aanleiding zijn de Bestuurlijke Afspraken Cultuurbeoefening (BAC) 2025–2028, waarin Rijk, provincies en gemeenten samen werken aan een sterk ecosysteem voor cultuurbeoefening. Een goed functionerende ondersteuningsstructuur voor aanbieders en beoefenaars is daar een belangrijk onderdeel van.

Het onderzoek brengt het rijksgefinancierde deel van de landelijke ondersteuningsstructuur in kaart langs vier functies: kennisontwikkeling, beleidsondersteuning, deskundigheidsbevordering en netwerkvorming. Het onderzoek laat zien dat ondersteuningsfuncties aanwezig zijn, maar versnipperd zijn georganiseerd: zonder duidelijke rolverdeling, met beperkte samenhang tussen landelijk, provinciaal en lokaal niveau, en met een gebrekkige vertaling van kennis naar de praktijk.

Het theatercollege is ongekend populair. Bij wetenschappers, journalisten, sporters en schrijvers, die er zo een nieuw podium bij hebben. Bij theaters, die er magere avonden mee vullen. 

Je kunt het zo gek niet bedenken of een bekende wetenschapper, tv-persoonlijkheid, journalist, columnist, advocaat, rechtbankverslaggever, sportheld of schrijver klimt het podium op. Het publiek vreet het: theatercolleges van Van Rossem, maar ook van Beatrice de Graaf, Japke-d. Bouma, Geert Mak, het tv-duo Tim de Wit & Michiel Vos en Tom Dumoulin zijn steevast uitverkocht. In een tijd waarin steeds meer mensen lijken te twijfelen aan wetenschappers, politici, instituten en journalisten, is het opmerkelijk dat er zo veel publiek is voor serieuze theatercolleges.

Choreograaf Adam Khazhmuradov won gisterenavond tijdens de finale van de Rotterdam International Duet Choreography Competition (RIDCC) de XL Production Award. Hij ontving de prijs ter waarde van 100.000 euro voor zijn duet Attempts Left. De publieksprijs ging naar het duet Mother May I van Sabine van Rensburg en Natasha Patterson (collectief People Watching).

Hoe kunnen artiesten en festivals samen de klimaatcrisis aanpakken? Daar duikt de podcast Toekomst Muziek van in drie podcast afleveringen in, op zoek naar nieuwe wegen naar verandering. Met persoonlijke verhalen en inspirerende gesprekken laten Rob van Wegen (duurzaamheidscoördinator van o.a. ESNS, en als inhoudelijke strateeg nauw betrokken bij het Programma Duurzame Cultuursector van Kunsten '92) en Frederike Berendsen (co-founder Music Declares Emergency Netherlands, artiest FRÉ) zien hoe creativiteit de sleutel kan zijn tot een duurzame toekomst.

Met Muziek Schept een Band wil VSBfonds muzikanten belonen en versterken die niet alleen op het podium willen staan, maar ook iets betekenen voor hun gemeenschap.

In een vol en kolkend EKKO vond op donderdag 18 juni de landelijke finale plaats. Het publiek was in grote getale naar Utrecht gekomen om de finalisten aan te moedigen. [le:ks], de vijfkoppige band uit Bunnik, overtuigde de jury met originele muziek, publieksinteractie en hart voor de natuur. 

Met de opening van de eerste aanvraagronde op 1 juli zet het Fair Pop Fonds een volgende stap in de zoektocht naar eerlijke betaling binnen de Nederlandse popsector. Na jaren van onderzoek, pilots en overleg kunnen artiesten voor het eerst een aanvulling op hun gage aanvragen. EB Live spreekt hierover met Peter Kwint, voorzitter van het Fair Pop Fonds en voormalig SP-Kamerlid, en Patronaat-directeur Jolanda Beyer.

Ruim een jaar geleden spraken de initiatiefnemers nog over de ambitie om een aparte stichting op te richten die de resultaten van de Fair Pop Pilot zou kunnen vertalen naar een praktische regeling voor artiesten. Inmiddels is die ambitie werkelijkheid geworden. Het Fair Pop Fonds opent op 1 juli de eerste aanvraagronde voor Nederlandse acts die optreden op bij de VNPF aangesloten podia.

Hoewel digitale media een centrale rol spelen in het leven van jongvolwassenen, groeit de behoefte aan bewuster mediagebruik. Tegelijkertijd is er waardering voor traditionele media zoals print en voor podcasts en streamingdiensten vanwege diepgang en ontspanning. Dit blijkt uit het nieuwe onderzoek "De MediaCocktail van Nederland" van Ipsos I&O, in opdracht van de Magazine Media Associatie (MMA) en NDP Nieuwsmedia.

Donderdag zijn de winnaars van de Tilburg Architectuurprijs 2026 bekendgemaakt. De vakjury koos unaniem voor Krisjkrasjkresj, een kinderdagverblijf in een voormalige wasserij, ontworpen door HSH Architecten. De publieksprijs was voor Ketelhuis Spoorzone, naar ontwerp van BURO013 Architecten.

De stichting PodiumInc brengt artiesten met een beperking en inclusieve gezelschappen samen op haar gelijknamige platform, zodat hun werk beter vindbaar wordt voor programmeurs en podia in Nederland.

Via de site kunnen programmeurs en artiesten elkaar makkelijker vinden, zegt Martine van Dijk, een van de oprichters van de stichting. Dat gebeurt volgens haar nu te weinig, en dat is zonde. ‘Er mist nog een kleur binnen het podiumkunstenveld, en dat is die van talenten met een beperking’, zegt Van Dijk. Met het platform wil PodiumInc tonen wat zij kunnen toevoegen aan het theaterveld. ‘Vaak wordt aangenomen dat het werk van artiesten met een beperking van mindere kwaliteit is en belanden ze in een soort sociaal-artistieke hoek.’

Het Noordbrabants Museum vierde in 2025 het honderdjarig bestaan, maar feest was er nauwelijks. Het museum leed dat jaar flink verlies en medewerkers trokken aan de bel. Toch spreekt de museumdirecteur van een succes.

De inkomsten van het museum bleven bijna 600.000 euro onder de begroting: ruim 9,4 miljoen euro tegenover de begrote bijna 10 miljoen euro. Dit heeft meerdere oorzaken, blijkt uit het jaarverslag van Het Noordbrabants Museum. Zo bleef het bezoekersaantal achter bij de verwachtingen: uit entreegelden kwam tonnen minder binnen dan verwacht en dat gaat ook op voor de sponsoring.

Het Cultuurfonds stelt in 2026 een bijzondere eenmalige bijdrage van €400.000 beschikbaar aan Open Monumentendag, in het kader van het 40-jarig jubileum van het evenement. De bijdrage is bedoeld om de ruim 300 lokale comités en bijna 18.000 erfgoedvrijwilligers die de VriendenLoterij Open Monumentendag mogelijk maken te ondersteunen.

Alle lokale comités ontvangen een bijdrage van €1.000 om hun programmering, publieksbereik en lokale activiteiten verder te versterken. Daarmee wil het Cultuurfonds bijdragen aan het vergroten van de betrokkenheid van een breed publiek bij monumentaal erfgoed in Nederland.

De pas 19-jarige dichter en spoken-word artiest Evie van Aart uit Oss heeft tijdens het culturele programma ‘Tussen de Schuifdeuren’ de Jos Steegstra Poëzieprijs 2026 in de wacht gesleept. De prestigieuze onderscheiding werd op 17 juni 2026 uitgereikt als erkenning voor haar niet-aflatende inzet om poëzie en taal onder de aandacht te brengen van haar generatiegenoten. Evie van Aart kreeg de prijs uit handen van Beppie Lotterman, voorzitter van Poëzie Podium Oss (PPO).

De 12-jarige pianist Yulianna Beziazychna heeft gisteren het Koninklijk Concertgebouw Concours gewonnen. De jury was zeer onder de indruk van haar spel.

Het Koninklijk Concertgebouw Concours is een wedstrijd voor kinderen van 9 tot 14 jaar. Deelname wordt laagdrempelig gehouden: alle muziekstijlen zijn welkom en deelname gaat via de inzending van een YouTube-filmpje. Dit jaar deden er bijna 200 kinderen mee aan het concours. 

Viktorien van Hulst is herbenoemd als directeur-bestuurder van Fonds Podiumkunsten. Dat heeft minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap besloten. De herbenoeming gaat in op 1 juli 2026 voor een periode van 5 jaar.

Viktorien van Hulst is sinds 1 juli 2021 directeur-bestuurder van Fonds Podiumkunsten. In deze rol is zij verantwoordelijk voor de uitvoering van het rijksbeleid voor de podiumkunsten dat bij het Fonds belegd is en voor de verdeling van subsidies aan makers, gezelschappen, podia en festivals. De Raad van Toezicht van het Fonds is verheugd over de herbenoeming. 

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Rianne Letschert heeft op voordracht van de Raad van Toezicht Michael Huijser benoemd tot nieuwe directeur-bestuurder van het Mondriaan Fonds. Michael Huijser volgt per 17 augustus 2026 Eelco van der Lingen op, die afgelopen februari directeur werd van het Fries Museum, Keramiekmuseum Princessehof en het Fries Verzetsmuseum.

Het Architectuur in Nederland – Jaarboek is een instituut. Sinds 1988 verschijnt de publicatie traditiegetrouw ieder voorjaar met voorbeeldstellende projecten die het jaar daarvoor zijn opgeleverd, en essays voor de duiding. Dit jaar was er opeens een new kid in town. Maas Lawrence, de uitgeverij van Hans Ibelings en Nanne de Ru lanceerde het jaarboek NL25. Een spiegelende verschijning met alle projecten die na een open oproep door bureaus waren ingezonden. 

Het BredaPhoto Festival heeft de volledige line-up bekendgemaakt. De twaalfde editie van het BredaPhoto Festival belooft vanaf 11 september een stadsbreed fotografisch verhaal te worden dat je niet alleen bekijkt, maar ook een beetje ondergaat. Breda verandert opnieuw in een groot openluchtmuseum, waar kunst op onverwachte plekken opduikt: van parken tot een oud politiebureau en zelfs een voormalige vrouwengevangenis.

Het overkoepelende thema van deze editie is troost en veerkracht. Onder de titel Our Songs Came Through brengt BredaPhoto Festival werk samen van ruim veertig fotografen en kunstenaars uit de hele wereld. 

Vijf voorstellingen gemaakt, voor de vierde keer op De Parade en een vijfjarig bestaan; voor het Eindhovense jeugdtheatergezelschap Oortwolk genoeg redenen voor feest. „Dit had ik vijf jaar geleden nooit kunnen bedenken”, zegt Suzanne van der Horst, regisseur en oprichter van Oortwolk. „Maar dit doe ik niet alleen, ik heb een mooi team om me heen. Zonder acteurs en de andere teamleden was ik hier niet gekomen.” Met Oortwolk maakt ze eigenwijs en gelaagd theater voor iedereen vanaf 4 jaar. 

In 2025 kenden het Fonds Podiumkunsten, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Eindhoven het gezelschap meerjarige subsidies toe. „Dat was een mooie erkenning. Nu hebben we de kans vier jaar vooruit te kijken.” 

Het programma Erfgoed en Overheid richt zich op het versterken van de taakuitvoering op het gebied van erfgoed bij gemeenten en provincies, vanwege de belangrijke rol die zij spelen in de bescherming van het culturele erfgoed in de fysieke leefomgeving. De belangstelling voor het programma is zo groot dat voor de tweede ronde ruim € 8 miljoen aan aanvragen werd ingediend, waar circa € 3 miljoen beschikbaar was. Daarmee laat het veld zien dat er een grote behoefte is aan kennis, capaciteit en instrumenten, en de daarmee gepaard gaande financiën, om erfgoed een stevige plek te geven binnen de fysieke leefomgeving.