Trends & Ontwikkelingen

Acht Arnhemse culturele organisaties krijgen in 2027 en 2028 subsidie voor artistieke producties, evenementen en festivals in de stad. Het gaat om organisaties die nieuw werk maken, presenteren en daarmee publiek bereiken.

Met deze investering neemt het college van burgemeester en wethouders van Arnhem de adviezen van de Adviescommissie Culturele Subsidies over de aanvragen over. In totaal gaat het om 506.690 euro in 2027 en 471.690 euro in 2028 voor activiteiten die bijdragen aan een breed, levendig en toegankelijk cultureel aanbod in Arnhem.

Cultuur en kunst behoren tot de kerndoelen van het onderwijs, maar zolang de onderwijsinspectie hier maar beperkt op toeziet, blijft de praktijk sterk verschillen per school.  Elk kind zou toegang tot cultuureducatie moeten hebben, niet dankzij toeval, maar dankzij structureel beleid. Dat vraagt niet om méér losse initiatieven, maar om samenhang en een publieke verantwoordelijkheid voor cultuurbeoefening. Talent is overal. Wat nog ontbreekt, is een overheid die ervoor zorgt dat talent en aanbod elkaar niet bij toeval, maar vanzelfsprekend weten te vinden.

De oplossing? Een gemeentelijke zorgplicht voor cultuurbeoefening: een gegarandeerd basisaanbod binnen redelijke afstand van elk kind, met een budget dat niet elk jaar opnieuw ter discussie staat. We accepteren niet dat toegang tot onderwijs afhangt van de postcode van een kind. Waarom accepteren we dat wél voor kunst en cultuur?

Djûke Poppinga ontvangt Cultuurfonds Vertaalprijs Martinus Nijhoff 2026. Ze ontvangt de grootste prijs voor vertalers in ons taalgebied vanwege haar vertalingen uit het Arabisch sinds 1985. Onder andere werk van Nagieb Mahfoez, Hanaan as-Sjaik, Ghayath Almadhoen, Hassan Blasim, Khaled Khalifa en Adiana Shibli werd door Poppinga toegankelijk gemaakt voor de Nederlandstalige lezer. Poppinga ontvangt op 11 september, tijdens het Read My World Festival, 50.000 euro.

Nederlandse poppodia ontvingen in 2025 bijna 5% minder publiek dan een jaar eerder. Vooral clubavonden werden minder goed bezocht. Tegelijkertijd stegen de uitgaven harder dan de inkomsten. Daardoor sloot ruim de helft van de poppodia het jaar af met een negatief financieel resultaat.

Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals (VNPF). De analyse is gebaseerd op gegevens van 55 aangesloten poppodia. De financiële situatie verschilt sterk per podium. Toch staat bij veel van deze overwegend non-profitorganisaties de exploitatie onder druk. Personeel, huisvesting en programmering worden duurder. Inkomsten uit vooral clubavonden lopen terug. Gemeentelijke subsidies stijgen niet overal voldoende mee. Daardoor moeten sommige poppodia hun reserves aanspreken, bezuinigen of aanvullende steun zoeken bij gemeenten.

Goed nieuws uit het boekenvak: het aantal zelfstandige boekhandels in Nederland is in 2025 voor het eerst in vijf jaar weer gegroeid. Dat blijkt uit de nieuwe Boekverkopersmonitor van KVB Boekwerk. In de begeleidende tekst spreekt KVB Boekwerk over een aantal boekhandels dat “voor het eerst in vijf jaar niet is gedaald”, maar uit het bijbehorende dashboard blijkt dat er daadwerkelijk sprake is van groei: het aantal bij CB aangesloten zelfstandige boekhandels nam toe met 1,3 procent, van 448 naar 454.

Het beroemdste en kostbaarste wandkleed ter wereld is na bijna duizend jaar terug op Britse bodem. Het Tapijt van Bayeux is vanuit Frankrijk overgebracht naar het British Museum in Londen waar het een jaar lang te zien zal zijn. Het kleed is vanaf 10 september een jaar lang te zien in het museum. Het museum in Bayeux, waar het normaal gesproken hangt, wordt gerenoveerd. Om die reden stond president Macron niets in de weg om het kleed een jaar aan het British Museum af te staan.

Er is opnieuw een geroofd schilderij uit de collectie van kunsthandelaar Jacques Goudstikker teruggevonden: een tweeluik met het interieur van de Amsterdamse Nieuwe Kerk van Hendrick van der Burgh (1627-1664). De Amsterdammer Robert van der Hoek blijkt het in zijn bezit te hebben. Hij zag het zo'n dertig jaar geleden langs de gracht staan.

Schrijver Auke Hulst vraagt zich af wat kunst eigenlijk onderscheidt van de groeiende stroom door AI gegenereerde content. Volgens hem is echte kunst een diep menselijke uiting die mensen emotioneel, lichamelijk en geestelijk kan raken en buiten hun gewone bewustzijn kan brengen.

Hij contrasteert kunst met wat hij “artifice” noemt: berekende, commerciële content die vooral bedoeld is om aandacht te trekken, te verkopen of te manipuleren. AI versterkt volgens hem die ontwikkeling, omdat het voornamelijk bestaande menselijke creaties hergebruikt en daardoor vaak veilige en voorspelbare resultaten oplevert.

Hulst waarschuwt dat dit de verbeeldingskracht kan verschralen en kunstenaars economisch en cultureel onder druk zet. Tegelijk ziet hij een fundamentele beperking van AI: machines hebben geen eigen leven, lichaam, herinneringen, twijfels of ervaringen.

De modecollectie van het Haagse Kunstmuseum bestaat 75 jaar en dat wordt gevierd met de feestelijke expositie Reflections on fashion. Die biedt geen klassiek overzicht van historische mode-ontwikkelingen, maar een frisse cocktail die een flexibele blik van de bezoeker vraagt.

De keuzes zijn gemaakt door een gevarieerd gezelschap van twaalf co-curatoren met elk hun eigen mode-achtergrond en visie. Zij mochten naar hartenlust grasduinen in de fameuze en tevens grootste modecollectie van Nederland. De 60.000 kostuums, accessoires en modeprenten boden meer dan genoeg keuzemogelijkheden om een eigen verhaal te vertellen. Uiteraard levert dat een grote diversiteit aan invalshoeken op.

De achttienjarige pianist Alexandros Chersoniotakis uit Oud Gastel heeft de Jeugdcultuurprijs Halderberge gewonnen. De jury prees zijn muzikale talent, improvisatievermogen en maatschappelijke betrokkenheid.

Alexandros Chersoniotakis heeft zich onderscheiden door zijn optredens tijdens evenementen zoals Breda Jazz en Jazz in Duketown. Naast zijn muzikale prestaties zet hij zich in om muziek toegankelijk te maken voor kinderen en jongeren. De Cultuurprijs Halderberge is een jaarlijkse erkenning voor personen en organisaties die zich op cultureel of artistiek gebied hebben onderscheiden.