Zoek bijvoorbeeld naar een activiteit of pagina

Hoe kun je virtual reality gebruiken om maatschappelijke verhalen te vertellen? En wat zijn de voordelen van het gebruik van animatie voor een documentaire? Iris van der Meule weet daar alles van; als virtual reality-kunstenaar maakt ze interactieve, poëtische documentaires in VR. Een gesprek over verhalen vertellen met zelfgemaakte werelden.

Geschreven door: Marel van Andel

Iris van der Meule studeerde animatie aan de kunstacademie St. Joost, en kwam daarbij al snel in aanraking met virtual reality (VR). “Ik kreeg de opdracht om iets te maken met interactie, en zo kwam ik bij VR terecht. Ik zette toen voor de eerste keer die bril op en vond het zo bizar dat ik ineens helemaal in een andere wereld was. Ik dacht toen meteen: daar moet ik iets mee.”

17458

Spelen met schaal en massa

Na die eerste ervaring is Iris zich gaan verdiepen in het maken van VR, en nu heeft ze ondertussen al meerdere documentaires gemaakt op deze manier. “Mijn laatste werk gaat over MH17. Ik heb voor die productie tekeningen gemaakt van gebeurtenissen en emoties die zich afspeelden rondom deze ramp. Doordat ik animatie gebruik, kan ik bijvoorbeeld spelen met schaal en massa en kan ik situaties afbeelden op een poëtische manier.

Ik maak dan allemaal verschillende scènes. Voor het verhaal MH17 maakte ik bijvoorbeeld een scène met heel veel kleine vliegtuigjes die om de kijker heen vlogen, waarvan er dan eentje rood was. Om zo te laten zien hoeveel vliegtuigen er op dat moment in het luchtruim vlogen en dat die mensen echt op het verkeerde moment op de verkeerde plek waren.”

Je eigen wereld creëren

Met die technieken vertelt Iris verhalen bij en over maatschappelijke thema’s. “Ik probeer op een poëtische manier iets te laten zien wat sommige mensen nog niet kennen. Ik zie het zelf eigenlijk als een soort documentaire, maar dan met eigen werelden gemaakt door middel van animatie.”

Door te animeren is alles mogelijk. “Je kunt helemaal je eigen wereld creëren en je kunt ook zelf beslissen hoe je het verhaal visualiseert. Zo kun je verhalen visualiseren op manieren die in het echt niet zouden kunnen, om op een poëtische manier tot een bepaalde ervaring of emotie te komen. Zoals een wereld zonder zwaartekracht bijvoorbeeld.” 

Daarnaast vindt Iris VR fijn, omdat er nog weinig regels zijn. “Virtual reality is nog een relatief nieuw medium, waardoor ook nog niet precies vaststaat waar een goede VR-ervaring aan moet voldoen. Daarnaast heb je als maker ook snel nieuwe ontdekkingen te pakken, omdat het nog niet veel gebruikt wordt.”

"Virtual reality is nog een relatief nieuw medium, waardoor ook nog niet precies vaststaat waar een goede VR-ervaring aan moet voldoen." Iris van der Meule

Emoties

Als Iris aan mensen vertelt dat ze documentaires maakt, denken die al snel aan film. “Het is niet alleen film, want het is ook interactief en daardoor ontzettend immersief. Ik probeer door middel van een meer surrealistische wereld emotie uit te beelden. Bij mijn MH17-project gaat het bijvoorbeeld wel over iets wat echt gebeurd is, maar focus ik voornamelijk op de emotionele kant van deze gebeurtenis. De feiten online gaan vaak over politiek en de rechtszaak. Maar ik wil juist benadrukken wat je voelt, en op die manier ook respect tonen aan slachtoffers en hun verhaal.” Het gebruiken van VR helpt daarbij. “Doordat het verhaal helemaal om je heen zit komt het heel erg binnen.”

Nieuw project

Normaal maakt Iris geen werk over zichzelf. “Ik geef vaak alleen weer welke indruk een voor mij interessant thema op mij maakt als buitenstaander.” Maar bij haar nieuwste werk, wat net in ontwikkeling is, gaat ze iets maken wat haar persoonlijk aangaat. “Ik ben namelijk bezig met het maken van een VR-project dat gaat over lesbisch zijn en de hedendaagse discriminatie die daarbij helaas nog steeds komt kijken. Maar daarover komt later meer!”.

Meer van dit?

Kom naar Telling Stories - Film Industry Days op 20 en 21 mei in Natlab. Twee dagen vol tips & tricks, inspirerende masterclasses, bijzondere filmvertoningen en ontmoetings- en netwerkmomenten.

Benieuwd naar meer verhalen van inspirerende makers? Lees dan op KONKAV het verhaal van Vincent Boy Kars.

Meer info en tickets

Marel van Andel

Freelance redacteur

Film en AV

Nieuwe talenten voor TalentHub Next

Acht frisse, genre-overstijgende visuele makers zijn geselecteerd voor het Playgrounds Next talentprogramma, onderdeel van TalentHub Brabant.

7 mei 2024
Nieuwe talenten voor TalentHub Next

Documentaire over drugscriminaliteit toont geen daders maar menselijkheid en kwetsbaarheid

Makers Karen Ebert en Melanie Pardoel produceerden de documentaire ‘Zicht’, na een vraag vanuit Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland.

23 april 2024
Documentaire over drugscriminaliteit toont geen daders maar menselijkheid en kwetsbaarheid

Blog | Hoe betrek je jongeren bij een documentairefestival?

We vroegen Maartje van Roessel een blog te schrijven over hoe ze bij Documentairefestival Beholders jongeren betrekken.

22 september 2023
Blog | Hoe betrek je jongeren bij een documentairefestival?

Grote financiële impuls voor regionale filmtalenthubs vanuit OCW

De filmhubs binnen Screen Talent NL ontvangen extra steun voor doorontwikkeling en verduurzaming.

27 juni 2023
Grote financiële impuls voor regionale filmtalenthubs vanuit OCW

Brabantse filmindustrie krijgt impuls met “Het Beloofde Land”.

Het Beloofde Land is een ontwikkel- en productietraject van Screen Talent NL om de positie van regionale makers en producenten in de filmindustrie te versterken.

16 mei 2023
Brabantse filmindustrie krijgt impuls met “Het Beloofde Land”.

Waar film en maatschappij elkaar ontmoeten: tips voor filmmakers in het sociaal domein.

Hoe zet je film en documentaire in het sociale domein in? Welke mogelijkheden en kansen zijn er voor filmmakers?

18 april 2023
Waar film en maatschappij elkaar ontmoeten: tips voor filmmakers in het sociaal domein.

Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Brabants talent Nino Basilashvili maakt nieuwe mediakunst. Hoe zet je dit werk in de markt? TalentHub Brabant hielp Nino hierbij.

4 april 2023
Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Acht Brabantse film- en animatietalenten geselecteerd voor Next

Next is het talentontwikkelingstraject voor filmmakers van TalentHub Brabant.

8 maart 2023
Acht Brabantse film- en animatietalenten geselecteerd voor Next

Talentontwikkeling in Brabant: VR-kunstenaar Iris van der Meule

Op een zachte, poëtische manier maakt VR-maker Iris van der Meule mensen bewust van onderwerpen die haar na aan het hart liggen.

14 februari 2023
Talentontwikkeling in Brabant: VR-kunstenaar Iris van der Meule

Karen Ebert over de magie van documentaires maken

"Dingen die niet tastbaar zijn, invoelbaar maken", een interview met Karen Ebert.

11 oktober 2022
Karen Ebert over de magie van documentaires maken

Ruimte om te maken

Documentairefestival Beholders beleeft van 5 t/m 9 oktober zijn 4e editie. Wat vinden filmmakers belangrijk tijdens het maakproces?

28 september 2022
Ruimte om te maken

Het verschil maken met film

Jesse van Venrooij, filmmaker én voormalig sociaal werker, helpt ons met zijn documentaires aan een bredere kijk op de samenleving.

30 mei 2022
Het verschil maken met film

Nieuwe verhaalvormen in de Brabantse filmindustrie

Hoe kun je virtual reality gebruiken om maatschappelijke verhalen te vertellen? Iris van der Meule weet daar alles van.

21 april 2022
Nieuwe verhaalvormen in de Brabantse filmindustrie

Goed voornemen: groener filmen

De filmsector kan en moet duurzamer, groener, bewuster. Een goed voornemen voor dit nieuwe jaar. Maar hoe dan?

27 januari 2022
Goed voornemen: groener filmen

Stemming: De game-industrie in Nederland

Hoe ziet de game-industrie in Nederland eruit? En welke cross-overs met kunstdisciplines zijn er? Ton van der Linden zoekt het uit in zijn Stemming.

4 november 2021
Stemming: De game-industrie in Nederland

Luisteren als kunstvorm

Het faciliteren van dialoog, écht luisteren naar elkaar; dat is belangrijk bij het documentairefestival Beholders in Meijerijstad. Een vooruitblik.

5 oktober 2021
Luisteren als kunstvorm

Hoe maak je een film in coronatijd?

Sex Sells is een van de eerste korte fictiefilms die geproduceerd werd aan de hand van het COVID-19 protocol voor de audiovisuele sector. Hoe was dat?

28 januari 2021
Hoe maak je een film in coronatijd?

Gebruik de kracht van film in cultuureducatie

Het Netwerk Filmeducatie heeft een nieuwe visie gepubliceerd, en een doorlopende leerlijn filmeducatie voor primair en voortgezet onderwijs.

29 september 2020
Gebruik de kracht van film in cultuureducatie

In gesprek met stop-motion designer Niels Hoebers

Niels Hoebers staat op een keerpunt in zijn carrière, en talentontwikkelingstraject Next kwam daardoor voor hem op een goed moment.

24 oktober 2019
In gesprek met stop-motion designer Niels Hoebers

Blog | We care about virtual reality

Hoe kun je daadwerkelijk betekenis creëren met virtual reality? Wat is de rol van virtual reality binnen zingeving? Janneke van Laar blogt over de virtualreality-installatie Ver Binnen van Studio APVIS.

4 juni 2017
Blog | We care about virtual reality

Ik ben een leuker mens geworden

Filmmaker Ruut van der Beele over zijn werkweek, inkomsten en motivatie als zzp'er in de Brabantse culturele sector.

3 februari 2015
Ik ben een leuker mens geworden