Zoek bijvoorbeeld naar een activiteit of pagina

Hoe ga je als kunstenaar te werk in tijden van crisis? Exposities worden afgelast en galeries sluiten hun deuren. Hoe zorg je ervoor dat je als maker het hoofd boven water houdt en wat kan cultureel ondernemerschap hierin betekenen? We spraken met kunstenaars Rob Smulders en Jan Kuhlemeier over wat cultureel ondernemerschap voor hen betekent.

Vanwege corona is de expositie Pattern & Surface Matter (s) uitgesteld tot 2021. Wat kunnen we van deze expositie verwachten?

Rob: “Klopt, er is besloten om de expositie te verplaatsen naar het voorjaar/zomer van 2021. Het gaat om een duo-expositie van mij en Jan Kuhlemeier. Jan en ik vinden elkaar in onze fascinatie voor materiaal en het ‘schilderen’ op onconventionele wijze. Tijdens de expositie zal ik een nieuwe versie van mijn Meltdown Project installatie laten zien. Voor deze installatie maak ik gebruik van berekeningen, wetmatigheden en willekeur die resulteren in een serie monumentale schilderijen. Dit kun je zien als een performanceproces waarbij verschillende disciplines samensmelten.”

Jan: “Bereid je voor op veel kleur! Het zullen voornamelijk grote doeken zijn, met hier en daar een knipoog naar sculptuur en installatie als medium. In mijn werkwijze laat ik altijd ruimte om terplekke dingen te laten ontstaan en te ontwikkelen.”

Kwestie van een bijbaan nemen om de huur van het atelier te betalen. Jan Kuhlemeier
Links: Constant Mutation - rechts: Disambiguation, door Rob Smulders

Wat zijn de gevolgen van de coronacrisis op jullie als kunstenaars?

Rob: “De crisis treft iedereen, maar in de kunst-, cultuur- en evenementensector zijn er harde klappen gevallen. Exposities worden verplaatst of afgelast. Mogelijke (internationale) verkopen staan on hold. Openingen zijn afgelast of doorgegaan zonder fysiek publiek. Ook wij hebben overwogen om onze expo door te laten gaan via digitale kanalen. Toch mis je dan de tastbaarheid als bezoeker en de persoonlijke interactie met je publiek. Dat is natuurlijk jammer voor iets waarvoor je hard hebt gewerkt.”

Jan: “Hier en daar zie je gelukkig weer wat exposities ontstaan. Maar kunstbeurzen zijn uitgesteld of geannuleerd wat natuurlijk erg jammer is. Materiaal bestellen was in mijn geval ook lastig, de fabrieken die de producten produceren die ik gebruik lagen volledig stil. Gelukkig had ik nog wat materiaal liggen, dus ik ben redelijk productief geweest tijdens de lockdown. Financieel is het natuurlijk ingewikkeld als de verkopen stilvallen, kwestie van een bijbaan nemen om de huur van het atelier te betalen.”

De coronacrisis leert ons dat niet alles vanzelfsprekend is. Rob Smulders

Heeft de coronacrisis misschien ook onverwachte mogelijkheden geboden?

Jan: “De lockdown bood een onverwachte zee van tijd en was voor mij een periode van reflectie. Niks moest en alles kon, dit geeft heel veel vrijheid. Uit deze rust zijn zeker nieuwe ontwikkelingen voortgekomen die anders misschien wel nooit waren ontstaan.”

Rob: “Ik heb heel bewust stilgestaan bij mijn werkproces. Ik ben gaan kijken naar de kern en de essentie van mijn werk. Soms moet je als kunstenaar een stap terug doen om groei te creëren. De coronacrisis leert ons dat niet alles vanzelfsprekend is. Zo zijn er mooie initiatieven ontstaan op social media waarbij kunstenaars elkaar helpen door elkaars werk te promoten. Een goed voorbeeld hiervan is de benefiettentoonstelling van PARK om specifiek Brabantse kunstenaars een hart onder de riem te steken. Deze tentoonstelling vindt plaats van 8-30 augustus waar het werk van 138 kunstenaars te zien en te koop is. Ook ik zal daar mijn werk tentoonstellen.”

v.l.n.r. Rheology XVI, Untitled II, Rheology XVII | Door Jan Kuhlemeier

Wat betekent cultureel ondernemerschap voor jullie?

Jan: “Wat cultureel ondernemerschap betekent verschilt denk ik heel erg per kunstenaar. Persoonlijk zie ik mijn rol als kunstenaar meer als maker. Natuurlijk is het hierbij belangrijk om klanten te werven en een netwerk op te bouwen. Gelukkig heb ik een fijne samenwerking met Yvonne van Root Gallery in Rotterdam. Deze galerie biedt mij de vrijheid om me beter te kunnen focussen op het maakproces.”

Rob: “Voor mij betekent het uniek zijn in wat je doet en daar energie uithalen. Daarnaast vind ik het belangrijk dat mijn kunst een podium krijgt en wordt gezien.”

Je moet jezelf op andere manieren laten zien. Rob Smulders
Links: Traction III - rechtrs: Traction V | Door Jan Kuhlemeier

Hoe zijn jullie als makers met cultureel ondernemerschap bezig in deze periode?

Rob: “Voor de crisis was ik hoofdzakelijk bezig met de fysieke productie van mijn werk en alles daaromheen. Nu focus ik me juist meer op marketing en aanvragen. De fysieke promotie door middel van tastbare tentoonstellingen is wat meer naar de achtergrond geschoven omdat exposities zijn uitgesteld. Dan moet je jezelf op andere manieren laten zien, bijvoorbeeld door jezelf te profileren via digitale content. Toch ben ik van mening dat je kunst ‘in het echt’ moet beleven door het te zien en te ervaren. Digitale exposities zijn handig als tijdelijke oplossing en aanvulling, maar niet op de langere termijn.

Het is belangrijk als kunstenaar om in tijden zoals deze positief te blijven en mogelijkheden te zien. Zelf sta ik bijvoorbeeld altijd open voor samenwerkingen, ik denk namelijk dat dit steeds belangrijker wordt in de toekomst. Denk aan interdisciplinaire samenwerkingsverbanden binnen de culturele sector, maar ook daarbuiten.”

Jan: “Ik merk dat ik me vooral heb gericht op onderzoek en op de productie van nieuwe werken. Als kunstenaar is het belangrijk dat je weet wat je doet en waarom. Ik geloof dat de toeschouwer de intentie van je werk dan sneller zal voelen. Verder is het natuurlijk interessant om bijvoorbeeld werken op Patty Morgan te zetten. Online zichtbaarheid wordt steeds belangrijker.”

Ik denk dat er een transitie zal plaatsvinden in de kunstgalerie wereld. Rob Smulders
v.l.n.r. Celestial Being, Enter The Carmine, A Purple Rain of 1280 Acid Drops | Door Rob Smulders

Hoe zien jullie de toekomst voor de culturele sector?

Jan: “Met een mogelijke tweede coronagolf in zicht ben ik erg benieuwd hoe kunstenaars en galeries zichzelf staande gaan houden. Grote instanties die subsidies ontvangen zullen wel overeind blijven, maar voor kleinere instellingen en kunstenaars zelf is dit niet zo vanzelfsprekend.”

Rob: “Inderdaad, er zal nog moeten blijken welke organisaties het zullen redden de komende jaren. Wellicht leidt dit tot een verschuiving in het culturele veld, denk aan privatisering. Zelf denk ik dat er een transitie zal plaatsvinden in de kunstgalerie wereld. Ik denk dat het steeds meer een trend gaat worden dat kunstenaars hun kunst verkopen zonder derde partij. Ik verwacht een selectiever aanbod via kunstgalerieën waardoor er meer taken en verantwoordelijkheden bij de kunstenaar zelf komen te liggen. Toch kan deze onzekere tijd ook voordelen bieden voor kunstenaars. Juist nu er bijna geen rente meer wordt uitgekeerd door banken en de beleggingswereld onzeker is, kunnen consumenten ervoor kiezen om te investeren in kunst.”

De expo Pattern & Surface Matter (s) is volgend jaar te zien in de expositieruimte van Kunstloc in de LocHal. Dit jaar staan Expositie Design Challenge ‘Out of the Box’ en Expositie ‘Over appels die van bomen vallen’ op de agenda. Blijf op de hoogte over de Kunstloc exposities door je in te schrijven voor deze nieuwsbrief.

Lisa Habets

redacteur

beeldende kunst

TalentHub Brabant in beeld

De impact van talentontwikkeling in Brabant zichtbaar gemaakt

9 december 2023
TalentHub Brabant in beeld

Nieuwe projecten mét verbeeldingskracht in Van Gogh Nationaal Park

Kunstloc stimuleert deelnemers aan de Van Gogh Nationaal Park Academie om een kunstenaar in te zetten.

8 december 2023
Nieuwe projecten mét verbeeldingskracht in Van Gogh Nationaal Park

12 studenten ontwerpen buitenkunst voor Festival Kaapstad

ArtCoDe studenten werken bij Studio Public Space aan een kunstopdracht in de openbare ruimte.

7 december 2023
12 studenten ontwerpen buitenkunst voor Festival Kaapstad

TalentHub Brabant van start met nieuwe lichting talenten

60 Brabantse kunstenaars, muzikanten, designers en schrijvers en filmmakers zijn geselecteerd voor dit unieke ontwikkeltraject.

10 oktober 2023
TalentHub Brabant van start met nieuwe lichting talenten

Signalement: Drie Brabantse makers en de loop van hun carrières

In dit Signalement: het verloop van de carrières van drie Brabantse makers: kunstenaar José Heerkens, schrijver Minke Douwesz en ontwerper Zeynep Dag.

27 juni 2023
Signalement: Drie Brabantse makers en de loop van hun carrières

Kunstminnend West-Brabant zoekt aansluiting

Vier kunstenaars vertellen over hun mogelijkheden in de regio Bergen op Zoom.

13 juni 2023
Kunstminnend West-Brabant zoekt aansluiting

Ruimte voor cultuur in Breda

Een kunsthal zonder muren, oftewel een publieke ruimte voor kunst en cultuur in Breda: CrossArts. MEST sprak met drie initiatiefnemers.

23 mei 2023
Ruimte voor cultuur in Breda

TalentHub jump! zorgt voor ontmoeting, inzicht in eigen werkpraktijk en verbinding

Een netwerk vol samenwerkingspartners in de culturele sector.

9 mei 2023
TalentHub jump! zorgt voor ontmoeting, inzicht in eigen werkpraktijk en verbinding

Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Brabants talent Nino Basilashvili maakt nieuwe mediakunst. Hoe zet je dit werk in de markt? TalentHub Brabant hielp Nino hierbij.

4 april 2023
Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Reizende exposities op basisscholen

Basisschoolleerlingen reageren enthousiast op twee verschillende tentoonstellingen.

31 januari 2023
Reizende exposities op basisscholen

Urban sketching in Brabant: ‘Verbinding maken via tekenen’

Vier urban sketchers aan het woord over hun passie, ambacht én hobby.

3 januari 2023
Urban sketching in Brabant: ‘Verbinding maken via tekenen’

De kerk als inspirerend podium voor kunstenaars

In de expositie ‘Post-digital heritage’ onderzoeken verschillende kunstenaars de Grote Kerk Breda.

7 november 2022
De kerk als inspirerend podium voor kunstenaars

Grafisch ateliers: de humuslaag voor cultuur in Brabant

Er zijn drie grote grafische werkplaatsen in Brabant, wat gebeurt er precies binnen de muren van deze werkplaatsen?

25 oktober 2022
Grafisch ateliers: de humuslaag voor cultuur in Brabant

Ambacht & nieuwe technieken: Illustratie

Illustrator Mackenzie Fincham over haar digitale animatiewerk en illustrator Saman Dezai over zijn voornamelijk analoge werk. 

2 mei 2022
Ambacht & nieuwe technieken: Illustratie

Kunstenaars maken reizende exposities voor op scholen

Het traject (Je) Kunst in school geeft vier Brabantse makers de kans om reizende exposities te maken voor scholen. De makers aan het woord.

17 januari 2022
Kunstenaars maken reizende exposities voor op scholen

Wunderkammer eindelijk ontsloten

De expositie in de LocHal, bestaande uit drie kabinetten van Paul Bogaers, Ton de Gouw, en Wijnand van Lieshout, is nu te bezoeken.

1 juni 2021
Wunderkammer eindelijk ontsloten

Van verzameldrift naar kunst in rariteitenkabinetten: expo Wunderkammer in LocHal

Curieuze verzamelingen, kunstwerken én een mix daarvan; dat krijg je te zien in de expositie Wunderkammer: het magische object, te zien in de LocHal.

1 juni 2021
Van verzameldrift naar kunst in rariteitenkabinetten: expo Wunderkammer in LocHal

Evolutionaries toont sterke verbinding tussen kunst en wetenschap in MU

Directeur/curator Angelique Spaninks én kunstenaar Dasha Tsapenko delen hun visie op de expositie Evolutionaries in MU Hybrid Art House.

5 januari 2021
Evolutionaries toont sterke verbinding tussen kunst en wetenschap in MU

Crisis en cultureel ondernemerschap

Exposities worden afgelast en galeries sluiten hun deuren. Hoe ga je als kunstenaar te werk in tijden van crisis?

13 augustus 2020
Crisis en cultureel ondernemerschap

Afstuderen in tijden van corona: Wouter van der Giessen

Vanwege het coronavirus ziet afstuderen er dit jaar anders uit dan normaal. Hoe gaat dat er precies aan toe bij Brabantse academies in de kunsten?

22 juli 2020
Afstuderen in tijden van corona: Wouter van der Giessen

Verliefd op pigment

Slingerpad zwart, Mortelse oker en Boekels grijs. Diep in de bodem bevindt zich meer kleur dan je in eerste instantie verwacht.

3 maart 2020
Verliefd op pigment

“Geleidelijk aan kwam het besef dat ik het anders moest aanpakken”

Transformaties intrigeren Remy mateloos, en dat zie je dan ook terug in zijn werk. Wat zijn zijn eigen toekomstbeelden?

24 december 2019
“Geleidelijk aan kwam het besef dat ik het anders moest aanpakken”

Blog | Textiel en de Kunst

Textiele materialen en technieken worden eindelijk weer serieus genomen in de kunstwereld. In dit blog vraagt Atty Bax zich af hoe het komt dat textiel en kunst zo’n moeizame verhouding hebben.

5 december 2019
Blog | Textiel en de Kunst

'Een museum is geen ruimteschip'

Stedelijk Museum Breda lanceert aandacht voor de kunstenaar om de hoek. Liftoff! We have a liftoff.

3 september 2019
'Een museum is geen ruimteschip'

Nieuw Brabants talent over hun toekomstdromen: Jana Roovers

Voor Jana Roovers zijn haar beelden al sinds haar jeugd een manier om te communiceren met de buitenwereld.

22 augustus 2019
Nieuw Brabants talent over hun toekomstdromen: Jana Roovers

“Samen kijk je met meerdere ogen en dan zie je eigenlijk heel veel.”

Veel musea bieden rondleidingen voor de allerjongste bezoekers aan. Wij liepen mee met twee verschillende rondleidingen voor het basisonderwijs, en zagen wat het museumbezoek met de kinderen deed.

2 juli 2019
“Samen kijk je met meerdere ogen en dan zie je eigenlijk heel veel.”

Eeuwige schoonheid van oude meesters

Ook vandaag de dag blijven oude meesters een belangrijke inspiratiebron binnen de kunsten. Waarom blijven de oude meesters zo belangrijk?

15 februari 2019
Eeuwige schoonheid van oude meesters

Glow: Made in Eindhoven

Tegenwoordig kent Europa tientallen steden met een lichtfestival. In dit artikel wordt kort inzicht gegeven in de twee bekendste Nederlandse lichtfestivals, die ook internationaal hoge ogen gooien.

30 oktober 2018
Glow: Made in Eindhoven

Vijf manieren om naar kunst te kijken en jezelf te leren kennen

Er zijn verschillende redenen om naar kunst te kijken. In dit artikel beschrijven we vijf manieren waarop jezelf beter kunt leren kennen met kunst.

28 juni 2018
Vijf manieren om naar kunst te kijken en jezelf te leren kennen

Reflectie in Brabant: een rondreis langs spiegelende kunstwerken

Kunst zet aan tot overpeinzing, tot reflectie. Reflectie is dan ook een passend en uitdagend onderwerp om in beelden te vangen.

26 juni 2018
Reflectie in Brabant: een rondreis langs spiegelende kunstwerken

Kunstenaars en makers die kleuren proeven en geluiden zien

Synesthesie is een vermenging van de zintuigen. Waarbij bijvoorbeeld kleuren geproefd kunnen worden en geluiden gezien kunnen worden. Mestmag.nl werd nieuwsgierig en zocht uit welke bekende kunstenaars en makers er zijn met synesthesie en hoe dit hun werk heeft beïnvloed.

8 maart 2018
Kunstenaars en makers die kleuren proeven en geluiden zien

Tegen de stroom in

In de culturele sector zijn genoeg dwarsdenkers en friskijkers te vinden. Van die mensen bij wie je graag eens in hun hoofd zou willen kijken. Hoe komt het dat zij zaken zo anders zien en aanpakken? Wat ligt er ten grondslag aan deze dwarse manier van denken en kijken en wat levert het hen en de culturele sector op?

22 februari 2018
Tegen de stroom in

Drie generaties kunstenaars over het kunstenaarschap

Hoe gaan beeldende kunstenaars uit drie verschillende generaties om met hetzelfde thema? Mest ging in gesprek met Eva Räder, Henk Visch en Stijn Molenkamp.

14 november 2017
Drie generaties kunstenaars over het kunstenaarschap

“Er is een Tilburg vóór en een Tilburg nà Anish Kapoor”

Een zes meter hoge sculptuur van de wereldberoemde Anish Kapoor werd onthuld, ter ere van het 25-jarig jubileum van De Pont. Lees hoe dit ontstond.

19 september 2017
“Er is een Tilburg vóór en een Tilburg nà Anish Kapoor”

Tilburgse expertise in het Rijks

Een provinciaal museum en een groot landelijk museum gaan vijf jaar lang samenwerken.

13 juli 2017
Tilburgse expertise in het Rijks

Kunst verbindt de Randstad met het zuiden

Een provinciaal museum en een groot landelijk museum gaan vijf jaar lang samenwerken. Het TextielMuseum in Tilburg en het Rijksmuseum in Amsterdam tekenden hiervoor.

14 maart 2017
Kunst verbindt de Randstad met het zuiden

De traditionele kunstkaders voorbij

In samenwerking met Steven ten Thije en Diana Franssen (curatoren van het Van Abbemuseum in Eindhoven) is de basis gelegd voor een innovatief kunstproject tussen het kunstenaarsinitiatief en kunstmusea: Club Solo.

23 februari 2017
De traditionele kunstkaders voorbij

ekwc: een begrip onder kenners, een mythe voor publiek

Het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC) in Oisterwijk: een begrip onder kenners wereldwijd, een mythe voor het publiek.

3 november 2016
ekwc: een begrip onder kenners, een mythe voor publiek

Talentontwikkeling beeldende kunst: Jump!

Iris onderzoekt samen met een talent en een organisatie wat er aan talentontwikkeling wordt gedaan. Deze keer: beeldende kunst.

15 september 2016
Talentontwikkeling beeldende kunst: Jump!

Waarom De Pont zo'n goed museum is

Het gaat goed met museum De Pont. Al jaren. De waardering voor collectie en exposities is hoog, bij professionals en bezoekers, zowel nationaal als internationaal.

2 augustus 2016
Waarom De Pont zo'n goed museum is

Vrede 2.0: Een wereld zonder vluchtelingen

Voor de Tilburgse kunstenares Helena Klakocar ligt een ingrijpende ervaring ten grondslag aan haar kunstprojecten.

16 februari 2016
Vrede 2.0: Een wereld zonder vluchtelingen

Wie wil dat niet, een solo in 't verschiet?

Waar moet je als jong gediplomeerd kunstenaar op letten wanneer je gevraagd wordt voor deelname aan een expositie?

15 september 2015
Wie wil dat niet, een solo in 't verschiet?

De Pont: meer smoel aan de straat

Museum De Pont gaat verbouwen: het museum krijgt meer smoel aan de straat, en er komt een nieuwe vleugel en een groter café.

23 oktober 2014
De Pont: meer smoel aan de straat

Een hongerige vlucht voorwaarts

In dit artikel lichten we een uniek residentieprogramma uit: het artist in residence project van het Vincent van GoghHuis in Zundert.

8 september 2014
Een hongerige vlucht voorwaarts