Zoek bijvoorbeeld naar een activiteit of pagina

Maandenlang stond 'ie te wachten op bezoekers, maar nu de bibliotheken open zijn en de musea 5 juni openen, is de expositie Wunderkammer eindelijk te zien. Curieuze verzamelingen, kunstwerken én een mix daarvan; dat krijg je te zien in de expositie Wunderkammer: het magische object. De drie kunstenaars Paul Bogaers (Tilburg, 1961), Ton de Gouw (Kaatsheuvel, 1949) en Wijnand van Lieshout (Tilburg, 1940) maakten in opdracht van Kunstloc Brabant hun eigen Wunderkammer in de expo in de Bibliotheek LocHal. Ieder op een geheel eigen wijze.

Geschreven door: Simone Vos

Ode aan het objet trouvé

“Door allerlei wonderlijke objecten en voorwerpen bij elkaar te zetten, maak je het geheel nog wonderlijker”, zegt Paul Bogaers. Samen met Ton de Gouw vertelt hij over de expositie en hun verzamelwoede en brengen ze een ode aan het objet trouvé.

“Ik wilde graag een tentoonstelling maken om Wijnand de erkenning te geven die hij verdient. Hij is 80 jaar en is zelf niet meer in de gelegenheid om zo’n expositie op te zetten. Hij is een bekende Nederlandse fotograaf, maar door de jaren heen is zijn positie als kunstenaar veranderd en zit hij in een schrijnende situatie”, vertelt Ton.

Wunderkammer | Door: Joris Buijs

Ontwikkelingen in kunst en cultuur

“Ik voel een groot zielsverwantschap met Wijnand en wil zijn werk graag in leven houden. Toen ik de oproep van Kunstloc zag om een plan voor een expositie in te leveren, wilde ik dat graag doen. Maar ik vond het ook lastig, want ik ben al een tijdje uit het kunstcircuit en vind de ontwikkelingen in de politiek rondom kunst en cultuur heel moeilijk te begrijpen”, gaat Ton verder.

“Uiteindelijk heb ik mijn woede tegenover de manier waarop kunst wordt neergezet, omgezet in een bepaalde drive om een mooie expositie te maken. Vol bezieling en gedrevenheid zijn we daarmee aan de gang gegaan. Het is een prachtexpo geworden en voor mij werkt die transformatie van boosheid naar actie, helend”, aldus Ton.

Transformatie

“De kunstenaars laten zien dat bezieling en de kracht van verbeelding, essentieel is. In plaats van met het vingertje te wijzen naar de samenleving, hebben zij hun frustraties omgezet in een krachtige expositie waarin hun unieke kijk op de wereld centraal staat”, zegt Esther Leenders, Adviseur Cultuureducatie & Beeldende Kunst bij Kunstloc Brabant. “De expositie neemt de bezoeker mee in totale verwondering, je voelt echt de innerlijke noodzaak van de autonome kunstenaar om kunst te maken en krijgt een kijkje in zijn verzameluniversum, dat is mooi.”

Zielsverwanten

Ton: “Het duurde dus even voor ik zeker wist dat ik aan deze expositie wilde beginnen. Het idee voor de tentoonstelling was al snel om een driemanschap te vormen en daar kwam Paul om de hoek kijken.” Paul beaamt: “Ik vond het een mooi initiatief om Wijnand opnieuw in de belangstelling te zetten. Ton en Wijnand voelen voor mij ook als zielsverwanten. Onze werkwijze verschilt wel, maar in het thema ‘verzamelen’ vinden we elkaar helemaal. Er zijn verschillende types kunstenaars; degenen die toevoegen en degenen die weghalen. Ik schaar ons onder de toevoegers”, lacht Paul. “Ik werk zelf graag met collages en assemblages: daarbij voeg ik materiaal toe en combineer ik het met andere objecten.”

'In het thema ‘verzamelen’ vinden we elkaar helemaal' Paul Bogaers

Wunderkammers

“De kracht van de tentoonstelling zit ‘m in die ‘wunderkammer’: een volgestouwde ruimte met objecten. Onze verzamelingen zijn de bron van het werk”, vertelt Paul. “Maar het loopt in elkaar over: soms zie je duidelijk of het een verzameld object of een kunstwerk is in ‘mijn’ Wunderkammer, maar soms hangt het door elkaar. Het maakt ook niet uit wat het werk is of wat het object is, het gaat allemaal om dezelfde verwondering.” “Wijnand had het woord ‘wunderkammer’ al eens laten vallen in een gesprek en dat is blijven hangen bij mij. Uiteindelijk vind ik het een hele mooie manier van exposeren”, beaamt Ton. “Een kabinet waarin allerlei spullen staan waarover mensen zich verwonderen. Alles wat je vindt, zet je erin. Dat past precies bij ons alle drie. We zijn kunstenaars én verzamelaars.”

Wunderkammer | Door: Joris Buijs

Verzamelwoede

“In de expositie word je overspoeld door de grote hoeveelheid objecten, maar ze hebben allemaal iets magisch voor ons”, zegt Paul. “Vroeger verzamelde ik vooral oude foto’s, want ik ben begonnen in de fotografie. Tegenwoordig zijn het vaker objecten, maar nog steeds is het criterium: kan ik ze gebruiken in mijn werk. Mijn verzamelingen vormen de basis van mijn kunstenaarspraktijk.”

De droom van Ton Dat de expositie in deze vorm is gerealiseerd, is volgens Esther een ‘onmogelijkheid die mogelijk is geworden’. “Het was niet makkelijk om deze expo neer te zetten in de LocHal. De hoeveelheid spullen, de belichting, de werkdruk, de kosten en uiteraard de corona maatregelen: er waren veel factoren waardoor het extra lastig was. Maar: het is uiteindelijk gelukt ”, zegt Esther. “Het was de droom van Ton en soms moet je iets doen om zo’n droom werkelijkheid te maken. Want: als je het kunt dromen, kan het ook gebeuren. ‘De ongekende kracht van verbeelding, het motto van Kunstloc, is niet voor niks gekozen.”

'Als je het kunt dromen, kan het ook gebeuren' Esther Leenders, Kunstloc

Keuzes maken 

“Wijnand verzamelt voornamelijk spullen die een cultuurhistorisch aspect hebben. Hij is in de oorlog geboren en dat heeft hij altijd met zich meegedragen. Ambachtelijke spullen die op het punt staan te verdwijnen, dat is zijn fascinatie. Daar maakte hij dan geënsceneerde foto’s mee”, vertelt Ton. “Ik vind het heel bijzonder dat hij met zijn artistieke fingerspitzengefühl uit zijn gigantische verzamelde collectie de juiste objecten heeft geselecteerd voor deze expo. Ga er maar eens aanstaan op je tachtigste. Dat heeft hij toch mooi gedaan. Het ontroert mij, dat hij in zijn kabinet een bepaalde rust heeft gecreëerd. Ik vond het zelf heel moeilijk om een keuze te maken uit mijn objecten voor in de Wunderkammer.” 

Wunderkammer | Door: Joris Buijs

De wereld als atelier

“Voor mij is de hele wereld een atelier. Ik zie in het kleinste ding dat ik vind iets. Zodra een object mij boeit, dan neem ik het mee”, zegt Ton. “Voor mij heeft het oprapen van een object en dat bewaren een bezwerende functie. Het helpt me tegen de bedreiging van de wereld. Het heet niet voor niets ‘verzamelwoede’. Ik zie in veel voorwerpen een bepaald leven, bezieling.” Ook Paul ziet in zijn verzamelde objecten een spirituele kant.

“Ik ben gefascineerd geraakt door de Afrikaanse kunst en maskers, de directheid daarvan pakt je meteen. Ik wilde ook werk maken met die kracht. Het idee dat alles een ziel heeft (animisme) zag ik eerst vooral als iets van de Afrikaanse cultuur, maar het zit in alle culturen. Ook in het katholieke geloof; daarin zijn relikwieën bijvoorbeeld belangrijk”, zegt hij. “Kunst kan ook ritueel van aard zijn, maar dat is bij mij niet letterlijk zo. Ik voel wel een connectie met de materie waarmee ik werk. Ik maak iets materieels, maar ik doe ook iets immaterieels”, aldus Paul. “Een kunstenaar is geen productmaker, die maakt geen gebruiksvoorwerp. Dus er is altijd ruimte voor interpretatie vanuit de toeschouwer. Het gaat vooral om het niet-zichtbare, datgene dat de toeschouwer eruit haalt voor zichzelf.”

Meer over de expo

De tentoonstelling in de LocHal is gratis toegankelijk. Op de website van Kunstloc Brabant staat alle informatie over Wunderkammer.  

Wunderkammer

Simone Vos

Freelance journalist & schrijver
+31 6 22 15 14 30

Beeldende kunst

Dirk Dobber ligt in een rode zwembroek in het park (ook als het regent)

De keramische creatie van Bobbi Cleij heeft een plek gekregen in Breda als resultaat van De Kunstopdracht.

30 maart 2024
Dirk Dobber ligt in een rode zwembroek in het park (ook als het regent)

Onthulling 'Dirk Dobber' van Bobbi Cleij

Bobbi Cleij won De Kunstopdracht van Kunstloc Brabant. Haar ontwerp wordt 23 maart in Breda onthuld.

8 maart 2024
Onthulling 'Dirk Dobber' van Bobbi Cleij

Club Zien laat vmbo-leerlingen ‘aan’ gaan in Brabantse musea.

Club Zien laat alle vmbo-leerlingen in Brabant met educatief aanbod kennis maken met musea.

5 maart 2024
Club Zien laat vmbo-leerlingen ‘aan’ gaan in Brabantse musea.

Nieuwe projecten mét verbeeldingskracht in Van Gogh Nationaal Park

Kunstloc stimuleert deelnemers aan de Van Gogh Nationaal Park Academie om een kunstenaar in te zetten.

8 december 2023
Nieuwe projecten mét verbeeldingskracht in Van Gogh Nationaal Park

12 studenten ontwerpen buitenkunst voor Festival Kaapstad

ArtCoDe studenten werken bij Studio Public Space aan een kunstopdracht in de openbare ruimte.

7 december 2023
12 studenten ontwerpen buitenkunst voor Festival Kaapstad

Signalement: Drie Brabantse makers en de loop van hun carrières

In dit Signalement: het verloop van de carrières van drie Brabantse makers: kunstenaar José Heerkens, schrijver Minke Douwesz en ontwerper Zeynep Dag.

27 juni 2023
Signalement: Drie Brabantse makers en de loop van hun carrières

Kunstminnend West-Brabant zoekt aansluiting

Vier kunstenaars vertellen over hun mogelijkheden in de regio Bergen op Zoom.

13 juni 2023
Kunstminnend West-Brabant zoekt aansluiting

Ruimte voor cultuur in Breda

Een kunsthal zonder muren, oftewel een publieke ruimte voor kunst en cultuur in Breda: CrossArts. MEST sprak met drie initiatiefnemers.

23 mei 2023
Ruimte voor cultuur in Breda

TalentHub jump! zorgt voor ontmoeting, inzicht in eigen werkpraktijk en verbinding

Een netwerk vol samenwerkingspartners in de culturele sector.

9 mei 2023
TalentHub jump! zorgt voor ontmoeting, inzicht in eigen werkpraktijk en verbinding

Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Brabants talent Nino Basilashvili maakt nieuwe mediakunst. Hoe zet je dit werk in de markt? TalentHub Brabant hielp Nino hierbij.

4 april 2023
Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Reizende exposities op basisscholen

Basisschoolleerlingen reageren enthousiast op twee verschillende tentoonstellingen.

31 januari 2023
Reizende exposities op basisscholen

Urban sketching in Brabant: ‘Verbinding maken via tekenen’

Vier urban sketchers aan het woord over hun passie, ambacht én hobby.

3 januari 2023
Urban sketching in Brabant: ‘Verbinding maken via tekenen’

De kerk als inspirerend podium voor kunstenaars

In de expositie ‘Post-digital heritage’ onderzoeken verschillende kunstenaars de Grote Kerk Breda.

7 november 2022
De kerk als inspirerend podium voor kunstenaars

Grafisch ateliers: de humuslaag voor cultuur in Brabant

Er zijn drie grote grafische werkplaatsen in Brabant, wat gebeurt er precies binnen de muren van deze werkplaatsen?

25 oktober 2022
Grafisch ateliers: de humuslaag voor cultuur in Brabant

Ambacht & nieuwe technieken: Illustratie

Illustrator Mackenzie Fincham over haar digitale animatiewerk en illustrator Saman Dezai over zijn voornamelijk analoge werk. 

2 mei 2022
Ambacht & nieuwe technieken: Illustratie

Kunstenaars maken reizende exposities voor op scholen

Het traject (Je) Kunst in school geeft vier Brabantse makers de kans om reizende exposities te maken voor scholen. De makers aan het woord.

17 januari 2022
Kunstenaars maken reizende exposities voor op scholen

Wunderkammer eindelijk ontsloten

De expositie in de LocHal, bestaande uit drie kabinetten van Paul Bogaers, Ton de Gouw, en Wijnand van Lieshout, is nu te bezoeken.

1 juni 2021
Wunderkammer eindelijk ontsloten

Van verzameldrift naar kunst in rariteitenkabinetten: expo Wunderkammer in LocHal

Curieuze verzamelingen, kunstwerken én een mix daarvan; dat krijg je te zien in de expositie Wunderkammer: het magische object, te zien in de LocHal.

1 juni 2021
Van verzameldrift naar kunst in rariteitenkabinetten: expo Wunderkammer in LocHal

Evolutionaries toont sterke verbinding tussen kunst en wetenschap in MU

Directeur/curator Angelique Spaninks én kunstenaar Dasha Tsapenko delen hun visie op de expositie Evolutionaries in MU Hybrid Art House.

5 januari 2021
Evolutionaries toont sterke verbinding tussen kunst en wetenschap in MU

Crisis en cultureel ondernemerschap

Exposities worden afgelast en galeries sluiten hun deuren. Hoe ga je als kunstenaar te werk in tijden van crisis?

13 augustus 2020
Crisis en cultureel ondernemerschap

Afstuderen in tijden van corona: Wouter van der Giessen

Vanwege het coronavirus ziet afstuderen er dit jaar anders uit dan normaal. Hoe gaat dat er precies aan toe bij Brabantse academies in de kunsten?

22 juli 2020
Afstuderen in tijden van corona: Wouter van der Giessen

Verliefd op pigment

Slingerpad zwart, Mortelse oker en Boekels grijs. Diep in de bodem bevindt zich meer kleur dan je in eerste instantie verwacht.

3 maart 2020
Verliefd op pigment

“Geleidelijk aan kwam het besef dat ik het anders moest aanpakken”

Transformaties intrigeren Remy mateloos, en dat zie je dan ook terug in zijn werk. Wat zijn zijn eigen toekomstbeelden?

24 december 2019
“Geleidelijk aan kwam het besef dat ik het anders moest aanpakken”

Blog | Textiel en de Kunst

Textiele materialen en technieken worden eindelijk weer serieus genomen in de kunstwereld. In dit blog vraagt Atty Bax zich af hoe het komt dat textiel en kunst zo’n moeizame verhouding hebben.

5 december 2019
Blog | Textiel en de Kunst

'Een museum is geen ruimteschip'

Stedelijk Museum Breda lanceert aandacht voor de kunstenaar om de hoek. Liftoff! We have a liftoff.

3 september 2019
'Een museum is geen ruimteschip'

Nieuw Brabants talent over hun toekomstdromen: Jana Roovers

Voor Jana Roovers zijn haar beelden al sinds haar jeugd een manier om te communiceren met de buitenwereld.

22 augustus 2019
Nieuw Brabants talent over hun toekomstdromen: Jana Roovers

“Samen kijk je met meerdere ogen en dan zie je eigenlijk heel veel.”

Veel musea bieden rondleidingen voor de allerjongste bezoekers aan. Wij liepen mee met twee verschillende rondleidingen voor het basisonderwijs, en zagen wat het museumbezoek met de kinderen deed.

2 juli 2019
“Samen kijk je met meerdere ogen en dan zie je eigenlijk heel veel.”

Eeuwige schoonheid van oude meesters

Ook vandaag de dag blijven oude meesters een belangrijke inspiratiebron binnen de kunsten. Waarom blijven de oude meesters zo belangrijk?

15 februari 2019
Eeuwige schoonheid van oude meesters

Glow: Made in Eindhoven

Tegenwoordig kent Europa tientallen steden met een lichtfestival. In dit artikel wordt kort inzicht gegeven in de twee bekendste Nederlandse lichtfestivals, die ook internationaal hoge ogen gooien.

30 oktober 2018
Glow: Made in Eindhoven

Vijf manieren om naar kunst te kijken en jezelf te leren kennen

Er zijn verschillende redenen om naar kunst te kijken. In dit artikel beschrijven we vijf manieren waarop jezelf beter kunt leren kennen met kunst.

28 juni 2018
Vijf manieren om naar kunst te kijken en jezelf te leren kennen

Reflectie in Brabant: een rondreis langs spiegelende kunstwerken

Kunst zet aan tot overpeinzing, tot reflectie. Reflectie is dan ook een passend en uitdagend onderwerp om in beelden te vangen.

26 juni 2018
Reflectie in Brabant: een rondreis langs spiegelende kunstwerken

Kunstenaars en makers die kleuren proeven en geluiden zien

Synesthesie is een vermenging van de zintuigen. Waarbij bijvoorbeeld kleuren geproefd kunnen worden en geluiden gezien kunnen worden. Mestmag.nl werd nieuwsgierig en zocht uit welke bekende kunstenaars en makers er zijn met synesthesie en hoe dit hun werk heeft beïnvloed.

8 maart 2018
Kunstenaars en makers die kleuren proeven en geluiden zien

Tegen de stroom in

In de culturele sector zijn genoeg dwarsdenkers en friskijkers te vinden. Van die mensen bij wie je graag eens in hun hoofd zou willen kijken. Hoe komt het dat zij zaken zo anders zien en aanpakken? Wat ligt er ten grondslag aan deze dwarse manier van denken en kijken en wat levert het hen en de culturele sector op?

22 februari 2018
Tegen de stroom in

Drie generaties kunstenaars over het kunstenaarschap

Hoe gaan beeldende kunstenaars uit drie verschillende generaties om met hetzelfde thema? Mest ging in gesprek met Eva Räder, Henk Visch en Stijn Molenkamp.

14 november 2017
Drie generaties kunstenaars over het kunstenaarschap

“Er is een Tilburg vóór en een Tilburg nà Anish Kapoor”

Een zes meter hoge sculptuur van de wereldberoemde Anish Kapoor werd onthuld, ter ere van het 25-jarig jubileum van De Pont. Lees hoe dit ontstond.

19 september 2017
“Er is een Tilburg vóór en een Tilburg nà Anish Kapoor”

Tilburgse expertise in het Rijks

Een provinciaal museum en een groot landelijk museum gaan vijf jaar lang samenwerken.

13 juli 2017
Tilburgse expertise in het Rijks

Kunst verbindt de Randstad met het zuiden

Een provinciaal museum en een groot landelijk museum gaan vijf jaar lang samenwerken. Het TextielMuseum in Tilburg en het Rijksmuseum in Amsterdam tekenden hiervoor.

14 maart 2017
Kunst verbindt de Randstad met het zuiden

De traditionele kunstkaders voorbij

In samenwerking met Steven ten Thije en Diana Franssen (curatoren van het Van Abbemuseum in Eindhoven) is de basis gelegd voor een innovatief kunstproject tussen het kunstenaarsinitiatief en kunstmusea: Club Solo.

23 februari 2017
De traditionele kunstkaders voorbij

ekwc: een begrip onder kenners, een mythe voor publiek

Het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC) in Oisterwijk: een begrip onder kenners wereldwijd, een mythe voor het publiek.

3 november 2016
ekwc: een begrip onder kenners, een mythe voor publiek

Talentontwikkeling beeldende kunst: Jump!

Iris onderzoekt samen met een talent en een organisatie wat er aan talentontwikkeling wordt gedaan. Deze keer: beeldende kunst.

15 september 2016
Talentontwikkeling beeldende kunst: Jump!

Waarom De Pont zo'n goed museum is

Het gaat goed met museum De Pont. Al jaren. De waardering voor collectie en exposities is hoog, bij professionals en bezoekers, zowel nationaal als internationaal.

2 augustus 2016
Waarom De Pont zo'n goed museum is

Vrede 2.0: Een wereld zonder vluchtelingen

Voor de Tilburgse kunstenares Helena Klakocar ligt een ingrijpende ervaring ten grondslag aan haar kunstprojecten.

16 februari 2016
Vrede 2.0: Een wereld zonder vluchtelingen

Wie wil dat niet, een solo in 't verschiet?

Waar moet je als jong gediplomeerd kunstenaar op letten wanneer je gevraagd wordt voor deelname aan een expositie?

15 september 2015
Wie wil dat niet, een solo in 't verschiet?

De Pont: meer smoel aan de straat

Museum De Pont gaat verbouwen: het museum krijgt meer smoel aan de straat, en er komt een nieuwe vleugel en een groter café.

23 oktober 2014
De Pont: meer smoel aan de straat

Een hongerige vlucht voorwaarts

In dit artikel lichten we een uniek residentieprogramma uit: het artist in residence project van het Vincent van GoghHuis in Zundert.

8 september 2014
Een hongerige vlucht voorwaarts