83 mensen van over de hele wereld zaten drie dagen lang online bij elkaar om te spreken over Art, Health & Wellbeing. En ik was erbij om te luisteren naar onderzoek, projecten en dromen van idealisten die kunst en cultuur als wezenlijk onderdeel zien van ons leven en onze gezondheid. Dit was tijdens de vierjaarlijkse conferentie Culture, Health and Wellbeing International Conference 22-24 juni jongstleden. Ik belicht hier een aantal hoogtepunten die me bijbleven na deze drie dagen.

Project Ping Chong and Company's Difficult Lives, 2019, fotograaf: Ryohei Tomita

Van Nigeria tot Australië

Heel inspirerend en motiverend om zoveel mensen te horen, uit Nigeria tot Australië, Japan, Engeland, Finland en Columbia, om maar wat landen te noemen. Wat is me daarvan bijgebleven? Dat we in een niche werken, dat kunst en cultuur niet op een eiland hoeft te zitten in een wereld van neoliberalisme, toenemende ongelijkheid en “white male suppremacy”. En dat cultuur ook politiek is en dat we daar nu eenmaal mee te dealen hebben, hoezeer we ook graag duurzame projecten de wereld in zouden willen zetten. Dat wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk is om aan te tonen dat we kunst en cultuur broodnodig hebben voor onze gezondheid en verbinding met elkaar, dat onderzoek complex is maar dat er al veel beschikbaar is in het buitenland en dat de stem van ervaringsdeskundigen ons het meest raakt. En we doen het in Brabant, c.q .Nederland, nog niet eens zo slecht op het gebied van kunst en gezondheid. Wat mij bij bleef:

Investeren in creatieve plekken voor iedereen

Carmel Sepuloni, minister in New-Zeeland voor o.a. social development, arts, culture en heritage vertelde dat ze het welzijn van haar ingezetenen, 5 miljoen mensen, wil verhogen door 18 miljoen dollar (naast andere investeringen in cultuur) te investeren in creative spaces waar iedereen welkom is om mee te doen. “Creative spaces are places in the community where people with mental health needs, disabled people, and those looking for social connection, are welcomed and supported to practice and participate in the arts and in their communities. These spaces are inclusive and have an important role to play in enhancing the wellbeing of people who are all too often at risk of being excluded from participating in their own communities”, zei Carmel Sepuloni.

 

"We should not underestimate the role that the arts can play in health and wellbeing nor the opportunity that these spaces provide to develop and showcase artist talent.”

 

Carmel Sepuloni 

Diepgewortelde ongelijkheid

Pascale Allotey, directeur van de United Nations University Institute of Global Health, vertelt in een persoonlijke speech dat ongelijkheid diepgeworteld is in onze cultuur, zoals in onze sprookjes waarin heksen altijd vrouwen zijn waar je bang voor moet zijn en dat de slimme hoofdrolspelers altijd mannen zijn. Dat kleding van mannelijke artsen vooral comfortabel moeten zijn en voor vrouwen bescheiden en ingetogen. Hierbij een van haar conclusies, de hele speech kun je bij mij opvragen:

 

“Inequalities are deeply rooted and evident in culture – both the “small c” culture that describes ideas, customs, and social behaviour of groups of people or societies – essentially, the business of anthropology - and “big C” culture which describes arts and other manifestations of human creativity and intellectual endeavour. These are obviously intertwined and there really is no significance in which is the big or little C.”

Lichamelijke beperking en mentale gezondheid

Ping Chong is een Amerikaanse theaterregisseur die sinds 1992 werkt aan het project Undesirable Elements, een serie oral history theater waarin onderwerpen als afkomst, cultuur en identiteit in lokale gemeenschappen centraal staat. De performers zijn geen professionele acteurs maar ervaringsdeskundigen. Zie deze trailer over een project met Japanners die een handicap hebben: Difficult lives. De lege stoel aan het einde is de stoel voor iemand met mentale problemen, in Japan een nog groter taboe dan bij ons.

Beter kijken naar de natuur

Ruth Davey vertelt dat in de natuur zijn goed is voor je welzijn en als je natuur verbindt met creativiteit werkt het nog beter. Het fotografieproject Look Again laat zien dat je met een camera beter kijkt, in het nu bent, je verbindt met anderen en creativiteit los kan maken.

Fast fashion

Spoken word dichter Leah Thorn maakte een film over fast fashion, vervuiling en ongelijkheid en werkte met lokale ontwerpers om bewustwording te creëren over hoe vervuilend onze modeindustrie is.

Traumaverwerking via borduurwerk

Het internationale Common Threads programma dat vrouwen helpt via borduren hun trauma’s na sexueel geweld en verkrachting te transformeren. En tot slot een mooi quote van Mimihara General Hospital in Osaka over het belang van kunstbeleid in een ziekenhuis. Want:

 

"A symbol for community was a church in the past (from the 17th to 18th century), is a bank at present (from the 19th to 20th century), and it will be a hospital in the future (the 21th century)."

 

Professor Heinrich Schipperges

 

Dromen over de toekomst

Zo’n conferentie inspireert en stimuleert en geef vooral extra energie om te blijven verkondingen dat kunst gezond is en dat we ons cultuurbeleid moeten verbinden met de zorg- en welzijnssector. Want wat zou ik graag zien dat in de toekomst: 

  • ‘Kunst op recept’ overal beschikbaar is via verwijzing van de huisarts.  

  • Je in elke dorp of stad naar een creatieve werkplaats kan waar mensen samenkomen en je tot de ontdekking komt dat iedereen creatief kan zijn zoals het Living Museum in Tilburg.  

  • Dat elk verzorgingstehuis een artist-in-residence heeft waar kunstenaars samen met bewoners genieten van kunst en cultuur zoals bij Vitalis in Eindhoven of Park Zuiderhout in Teteringen.  

  • Dat je in elk ziekenhuis afgeleid wordt met kunst of muziek en geniet van een Healing Environment zoals bij het Jeroen Bosch Ziekenhuis.  

  • En dat we juist de pioniers die al dit werk doen ook moeten ondersteunen, want het vraagt veel idealisme en doorzettingsvermogen als je werkt met en voor kwetsbare mensen en vaak aanloopt tegen: dit is geen kunst maar zorg, dit is geen zorg maar kunst, dit is de kers op de taart, bewijs maar dat het werkt, vraag maar subsidie aan, enzovoort. 

Heb je ook een wens of droom over kunst en gezondheid?

Bel of mail even dan spreken we af en kijken we hoe we jou kunnen helpen en in verbinding kunnen brengen met andere pioniers, doeners, missionarissen en iedereen die onze samenleving positief wil veranderen, uit liefde.

Atty blogt

Blog | Blijvende indrukken na internationale conferentie over kunst en gezondheid

Adviseur Atty Bax blogt over hoogtepunten die haar bijbleven na de internationale conferentie Culture, Health and Wellbeing.

7 juli 2021

Blog | Kunst kan het functionele iets menselijks geven

Adviseur Atty Bax belicht het werk van Brabantse kunstenaars Jenny Ymker, Gery Bouw en Jori van Boxtel. Zij maakten een werk voor ziekenhuizen.

11 februari 2021

Blog | Het leven is niet rechtvaardig

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over de rol van kunst in de geestelijke gezondheidszorg.

11 januari 2021

Blog | Wil de Nederlandse Grayson Perry nu opstaan?

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over hoe kunstenaar Grayson Perry zijn landgenoten met elkaar verbindt via kunst.

21 december 2020

Blog | Kunst bij geheugenproblemen

Adviseur Atty Bax schrijft in haar blog over Atelier Beeldkracht: een schilder- en tekenatelier voor mensen met geheugenproblemen.

17 november 2020

Blog | Het gesprek rondom de dood

Wat kun je zelf doen in deze angstige tijden? Adviseur Atty Bax laat zich inspireren door Dirk de Wachter om het gesprek over de dood aan te gaan.

1 september 2020

Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Vraag nu aan! ‘All Inclusive!': de inspiratiegids vol voorbeelden van Brabantse innovatieve kracht en creativiteit.

10 augustus 2020

Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

2021 wordt het jaar van het Brabantse kloosterleven, met verschillende activiteiten en een ontwerpopdracht.

1 juli 2020

Blog | Stalen zusters in tijden van een pandemie

Ken je de Zusters in Staal? Adviseur Atty Bax vertelt in haar blog meer over de symboliek van het kunstwerk van Judith Kuijpers.

19 juni 2020

Muziek in de zorg - een krachtig medicijn

Kunstloc brengt musici en professionals samen tijdens de bijeenkomst ‘Muziek in de zorg- een krachtig medicijn’.

20 februari 2020

Blog | Kunst als hulpmiddel

Je ziet kunstenaars overal werken. Atty Bax blogt over de bijdrage die kunstenaars leveren om de wereld te veranderen, te verfraaien en te innoveren.

4 september 2019

Blog | Kunst is gezond!

Er is een nieuwe beweging aan het groeien die het huidige zorgsysteem drastisch wil veranderen. Een bredere opvatting over gezondheid, holistisch, in plaats van een gespecialiseerd systeem dat alleen kijkt naar het lichaam als machine of de mens als brein.

21 mei 2019

Een theaterabonnement of een pil?

Er is een kentering gaande in de gezondheidszorg. Wetenschapsjournalist Mark Mieras merkt dat in de medische wereld de interesse voor de zachte kant van gezondheid - via onder andere kunst en cultuur - groeit.

16 oktober 2018

Who cares now? We care!

Op donderdag 23 augustus is de tweede editie van het zorgmagazine We Care! gelanceerd. In het magazine staan inspirerende resultaten van bijzondere projecten in de zorg- en welzijnssector. Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant, heeft de eerste exemplaren uitgereikt aan Gon Mevis en Radjesh Manna.

23 augustus 2018

Dokter-Ouder-Kind van Marleen van Bergeijk

Designer Marleen van Bergeijk viel op met haar afstudeerproject DOK tool, een middel dat de communicatie tussen arts en kind moet verbeteren.

2 februari 2018

Architecten ontwerpen poppenhuizen in relatie tot energiestofwisselingsziektes

Kunst kan veel betekenen voor zorg en gezondheid. Architect Peter Masselink vroeg 18 gerenommeerde architecten een poppenhuis te ontwerpen en bouwen voor kinderen, waarin het hebben van een energiestofwisselingsziekte tot uiting moest komen.

25 juni 2017

Blog | Who cares?

Kunst kan bijdragen aan een prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Atty Bax, adviseur kunst, zorg en gezondheid, vertelt hierover in haar blog.

4 januari 2017

Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Het eerste exemplaar van het inspiratiemagazine ‘Who Cares? | kunst & zorg’ werd donderdag 8 december in ontvangst genomen door Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant. Dit magazine boordevol beelden en artikelen geeft een inspirerend beeld van mogelijkheden om vanuit kunst bij te dragen aan prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Een omgeving die ten goede komt aan de zorg en dus aan onze samenleving.

8 december 2016

Blog | Atelier murals van start

Waarom maken zorginstellingen en bedrijven toch niet méér gebruik van de toepassing van kunst? Atty Bax blogt over het spannender maken van inrichting en beleving van bedrijfspanden.

16 maart 2016