Ken je de Zusters in Staal? Al 10 jaar lang, 24 uur per dag kun je hun gezicht aanschouwen waarop je oude beelden ziet uit het archief van de congregatie Zusters van Liefde. Ze staan in Tilburg tussen de Concertzaal en de Schouwburg en als je langs hen kijkt zie je het moederhuis van deze congregatie, een prachtig monument.

De zusters zijn gemaakt door Judith Kuijpers, in 2006 de jongste, vers afgestudeerde kunstenaar die zich inschreef voor een openbare oproep om in aanmerking te komen voor het maken van een eerbetoon aan deze congregatie. De drie stalen zusters staan symbool voor de eerste drie begijnen van waaruit de orde is ontstaan. Ze symboliseren de drie pijlers van hun liefdewerken: onderwijs, zorg en missiewerk.

Judith is net zo bescheiden als de Zusters van Liefde zelf. Daarom kozen ze destijds voor haar, ze wilden een jonge kunstenaar een kans geven, dat paste bij hun levenshouding. Ik leidde toentertijd het adviestraject en de zusters zaten zelf in de adviescommissie. In het kader van het Kloosterjaar wil ik als opwarmer graag dit kunstwerk in de openbare ruimte onder de aandacht brengen. De Stalen Zusters zijn inmiddels omarmd door de stad. Zo zijn ze opgenomen als pictogram in het Tilburgse alfabet TilburgsAns (dit project heeft destijds een impulsbijdrage van de provincie ontvangen).

Zusters in Staal, Tilburg. fotograaf: Adam Saint

Brabants kloosterleven

Volgend jaar, 2021, brengt de Provincie Noord-Brabant in de kloosters in Brabant onder de aandacht met het jaar van het Brabants Kloosterleven. Met kloosterlunches, pelgrimspaden en vooral om te laten zien dat de kloosters een belangrijk onderdeel zijn van de Brabantse samenleving, zowel fysiek als sociaal. Vanuit Kunstloc Brabant werken wij daar graag aan mee om via kunstenaars religieus erfgoed onder de aandacht te brengen.

Eerste van een reeks

Ik belde daarom deze week met Judith. Ik wilde eens weten hoe het met de Stalen Zusters is gesteld en met haar. Ze vertelde dat ze sindsdien voor meerdere congregaties werken heeft gemaakt en dat ze een nieuwe opdracht gekregen heeft voor een aanvulling op de Stalen Zusters.

Het eerbetoon bestaat naast de Zusters in Staal uit 7 stalen tegels met de lichamelijke werken van barmhartigheid en een paar lampen. Judith adviseerde de monumentale glas-in-lood entree van het moederhuis op de Oude Dijk te verlichten omdat duizenden vrouwen sinds 1832 hier de drempel overgingen, een andere naam aannamen en hun leven in dienst stelden van de gemeenschap. En stalen tegels onopvallend in de bestrating voor de terrassen van de cafés op de Oude Markt. Om toevallig opgemerkt te worden door eenieder, caféganger, marktbezoeker, flaneur of kerkganger:

  1. De hongerigen te eten geven
  2. De dorstigen te drinken geven
  3. De naakten kleden
  4. De vreemdelingen herbergen
  5. De zieken verzorgen
  6. De gevangenen bevrijden
  7. De doden begraven
Eerste van een reeks

Houvast in tijden van geestelijk nood

Ik heb geen religieuze opvoeding gehad maar deze werken zijn universeel en altijd geldend en zeker nu in tijden van een pandemie. Judith vertelde mij dat dit lichamelijke werken zijn, maar dat er ook minder bekende geestelijke werken zijn die ze in haar nieuwe opdracht onder de aandacht wil brengen. Op de Oude Dijk, een stille, soort halve straat in mijn ogen. Het monumentale moederhuis staat daar nog even mooi te wezen helaas afgesneden door het grote complex van Fontys Kunsten. Wat Judith in gedachten heeft ga ik niet verklappen want het project is nog in wording. De werken geven wel stof tot nadenken in deze tijd en bieden houvast in tijden van geestelijk nood.

  1. De onwetenden onderrichten
  2. In moeilijkheden goede raad geven
  3. De bedroefden troosten
  4. De zondaars vermanen
  5. Het onrecht geduldig lijden
  6. Beledigingen vergeven
  7. Voor de levenden en overledenen bidden

Mooi om te zien hoe een eerste opdracht aan een jonge kunstenaar kan leiden tot een hele serie. Bekijk maar eens Judiths website om de opdrachten te zien voor de Zusters van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort, de Zusters van Liefde in Schijndel en de zusters van Julie van Postel te Boxmeer.

Ik zie uit naar de volgende stap!

Meer weten over de Stalen Zusters?

Neem contact met mij op.

Atty blogt

Blog | Muziek in de zorg: therapie of kunst?

Blog | Muziek in de zorg: therapie of kunst?

Yrene Kerckhaert liep stage bij Kunstloc Brabant en blogt over haar bevindingen over het gebruik van live-muziek in de zorg.

21 juli 2022
De kracht van kunst in 16 portretten

De kracht van kunst in 16 portretten

Kan kunst maken eenzaamheid verminderen? Jazeker. Met een expo en een magazine brengen wij het in beeld.

3 februari 2022
Hoe muziek op de intensive care het verschil kan maken

Hoe muziek op de intensive care het verschil kan maken

In de derde korte docu over Muziek in de Zorg, laat Stichting MuzIC zien dat er b.v. minder sedatie nodig is door muziek op de ic.

20 januari 2022
Blog | Mantelzorg en dementie: Laat je ego maar thuis

Blog | Mantelzorg en dementie: Laat je ego maar thuis

Atty Bax ziet dat kunstenaars hun ervaring als mantelzorger verwerken in hun werk en zo bijdragen aan het begrip rondom dementie.

20 september 2021
Blog | Blijvende indrukken na internationale conferentie over kunst en gezondheid

Blog | Blijvende indrukken na internationale conferentie over kunst en gezondheid

Adviseur Atty Bax blogt over hoogtepunten die haar bijbleven na de internationale conferentie Culture, Health and Wellbeing.

7 juli 2021
Première korte film: Het ontstaan van de Kleinkijkacademie

Première korte film: Het ontstaan van de Kleinkijkacademie

Kijk mee naar de unieke aanpak van de Bossche kunstenaars Sjaak Langenberg en Rosé de Beer en ontdek hoe hun Kleinkijkacademie ontstond.

8 juni 2021
Documentaire over Sounding Bodies laat kracht van muziek voor onze gezondheid zien

Documentaire over Sounding Bodies laat kracht van muziek voor onze gezondheid zien

In deze tweede korte film van een drieluik over Muziek in de Zorg, zie je hoe de inzet van muziek bijdraagt aan positieve gezondheid.

3 mei 2021
Film over Maartje de Lint geeft weer wat zingen kan betekenen voor mensen met dementie

Film over Maartje de Lint geeft weer wat zingen kan betekenen voor mensen met dementie

Er zijn drie korte films ontwikkeld met voorbeelden van samenwerking die de kracht van muziek voor onze gezondheid en welzijn tonen.

26 april 2021
Blog | Kunst kan het functionele iets menselijks geven

Blog | Kunst kan het functionele iets menselijks geven

Adviseur Atty Bax belicht het werk van Brabantse kunstenaars Jenny Ymker, Gery Bouw en Jori van Boxtel. Zij maakten een werk voor ziekenhuizen.

11 februari 2021
Sluit je aan bij de landelijke beweging Kunst is gezond

Sluit je aan bij de landelijke beweging Kunst is gezond

LKCA, Cultuur Oost en Kunstloc Brabant slaan de handen ineen om te werken aan meer draagvlak voor kunst in de zorg- en welzijnswereld.

25 januari 2021
Blog | Het leven is niet rechtvaardig

Blog | Het leven is niet rechtvaardig

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over de rol van kunst in de geestelijke gezondheidszorg.

11 januari 2021
Blog | Wil de Nederlandse Grayson Perry nu opstaan?

Blog | Wil de Nederlandse Grayson Perry nu opstaan?

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over hoe kunstenaar Grayson Perry zijn landgenoten met elkaar verbindt via kunst.

21 december 2020
Blog | Kunst bij geheugenproblemen

Blog | Kunst bij geheugenproblemen

Adviseur Atty Bax schrijft in haar blog over Atelier Beeldkracht: een schilder- en tekenatelier voor mensen met geheugenproblemen.

17 november 2020
Blog | Het gesprek rondom de dood

Blog | Het gesprek rondom de dood

Wat kun je zelf doen in deze angstige tijden? Adviseur Atty Bax laat zich inspireren door Dirk de Wachter om het gesprek over de dood aan te gaan.

1 september 2020
Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Vraag nu aan! ‘All Inclusive!': de inspiratiegids vol voorbeelden van Brabantse innovatieve kracht en creativiteit.

10 augustus 2020
Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

2021 wordt het jaar van het Brabantse kloosterleven, met verschillende activiteiten en een ontwerpopdracht.

1 juli 2020
Blog | Stalen zusters in tijden van een pandemie

Blog | Stalen zusters in tijden van een pandemie

Ken je de Zusters in Staal? Adviseur Atty Bax vertelt in haar blog meer over de symboliek van het kunstwerk van Judith Kuijpers.

19 juni 2020
Muziek in de zorg - een krachtig medicijn

Muziek in de zorg - een krachtig medicijn

Kunstloc brengt musici en professionals samen tijdens de bijeenkomst ‘Muziek in de zorg- een krachtig medicijn’.

20 februari 2020
Blog | Textiel en de Kunst

Blog | Textiel en de Kunst

Textiele materialen en technieken worden eindelijk weer serieus genomen in de kunstwereld. In dit blog vraagt Atty Bax zich af hoe het komt dat textiel en kunst zo’n moeizame verhouding hebben.

5 december 2019
Blog | Kunst als hulpmiddel

Blog | Kunst als hulpmiddel

Je ziet kunstenaars overal werken. Atty Bax blogt over de bijdrage die kunstenaars leveren om de wereld te veranderen, te verfraaien en te innoveren.

4 september 2019
Blog | Kunst is gezond!

Blog | Kunst is gezond!

Er is een nieuwe beweging aan het groeien die het huidige zorgsysteem drastisch wil veranderen. Een bredere opvatting over gezondheid, holistisch, in plaats van een gespecialiseerd systeem dat alleen kijkt naar het lichaam als machine of de mens als brein.

21 mei 2019
Opening Expositie Unmapped

Opening Expositie Unmapped

Atty Bax, de curator van de Kunstloc exposities in de LocHal, opende de expo met deze speech: “Deze expositie gaat over een gebied dat nog niet in kaart is gebracht, over onze waarneming, onze verbeelding en ons perspectief."

11 maart 2019
Een theaterabonnement of een pil?

Een theaterabonnement of een pil?

Er is een kentering gaande in de gezondheidszorg. Wetenschapsjournalist Mark Mieras merkt dat in de medische wereld de interesse voor de zachte kant van gezondheid - via onder andere kunst en cultuur - groeit.

16 oktober 2018
Who cares now? We care!

Who cares now? We care!

Op donderdag 23 augustus is de tweede editie van het zorgmagazine We Care! gelanceerd. In het magazine staan inspirerende resultaten van bijzondere projecten in de zorg- en welzijnssector. Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant, heeft de eerste exemplaren uitgereikt aan Gon Mevis en Radjesh Manna.

23 augustus 2018
Blog | Tijd, omgeving, concentratie en verbinding

Blog | Tijd, omgeving, concentratie en verbinding

Wat is de artistieke noodzaak en urgentie van artist-in-residence's voor de kunstenwereld? Atty Bax schrijft een blog over waarom air’s zo belangrijk zijn voor de ontwikkeling van jonge makers.

29 maart 2018
Dokter-Ouder-Kind van Marleen van Bergeijk

Dokter-Ouder-Kind van Marleen van Bergeijk

Designer Marleen van Bergeijk viel op met haar afstudeerproject DOK tool, een middel dat de communicatie tussen arts en kind moet verbeteren.

2 februari 2018
Architecten ontwerpen poppenhuizen in relatie tot energiestofwisselingsziektes

Architecten ontwerpen poppenhuizen in relatie tot energiestofwisselingsziektes

Kunst kan veel betekenen voor zorg en gezondheid. Architect Peter Masselink vroeg 18 gerenommeerde architecten een poppenhuis te ontwerpen en bouwen voor kinderen, waarin het hebben van een energiestofwisselingsziekte tot uiting moest komen.

25 juni 2017
Blog | Who cares?

Blog | Who cares?

Kunst kan bijdragen aan een prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Atty Bax, adviseur kunst, zorg en gezondheid, vertelt hierover in haar blog.

4 januari 2017
Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Het eerste exemplaar van het inspiratiemagazine ‘Who Cares? | kunst & zorg’ werd donderdag 8 december in ontvangst genomen door Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant. Dit magazine boordevol beelden en artikelen geeft een inspirerend beeld van mogelijkheden om vanuit kunst bij te dragen aan prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Een omgeving die ten goede komt aan de zorg en dus aan onze samenleving.

8 december 2016
Blog | Atelier murals van start

Blog | Atelier murals van start

Waarom maken zorginstellingen en bedrijven toch niet méér gebruik van de toepassing van kunst? Atty Bax blogt over het spannender maken van inrichting en beleving van bedrijfspanden.

16 maart 2016