Zoek bijvoorbeeld naar een activiteit of pagina

Elke 5 minuten verbaast een familielid zich opnieuw intens over een prachtige boom in onze tuin. De persoon heeft beginnende dementie en dat is absoluut geen onderwerp van gesprek. Ik durf zelfs niet op te schrijven om wie het gaat want dat hang je niet aan de grote klok. Het familielid is van de generatie “Schone Schijn” zeggen we gekscherend. Al valt er weinig te lachen, het is een muur waar je keihard tegenaan loopt als mantelzorger. 

In mijn werk bij Kunstloc Brabant komen er veel initiatieven voorbij van kunstenaars die hetzelfde meemaken en hun naasten zien veranderen. En dat zullen er nog velen meer zijn want dementie is de snelst groeiende doodsoorzaak. Hoe ga je daar mee om als mantelzorger? 

Toon mij wie je bent

Kunstenaar Miek van Dongen heeft op een eigen manier invulling gegeven aan de omgang met haar moeder die aan Alzheimer leed. Miek vroeg zich af hoe ze de veranderingen van haar moeder kon waarnemen en besloot daarom bij elk bezoek aan haar een pinhole foto te maken, via een doos met een gaatje: de camera obscura. Tijdens het maken van zo’n trage foto ontstaat er als vanzelf quality time met haar moeder. Afhankelijk van de hoeveelheid licht duurde de opname soms 45 minuten. Zo heeft ze de momenten van samenzijn gevangen in een foto en het veranderingsproces van haar moeder vastgelegd. Alle bewegingen tijdens de opname geven onscherpte. Hoe minder je beweegt hoe duidelijker je op de foto staat. Zo zie je de moeder van Miek gedurende haar dementieproces steeds scherper in beeld. Een pinhole geeft een negatief beeld, het duurt even voordat je goed ziet wat het beeld is. Dat past precies bij dit proces zegt Miek: “ik denk dat het belangrijk is dat de omgeving niet vasthoudt aan het oude beeld van iemand, maar juist meegaat in de verandering.”:  Samen met uitgeverij Lecturis heeft ze er een prachtig boek van gemaakt: “Toon mij wie je bent”. Ze wil graag haar ervaringen delen met mantelzorgers. Het boek is een aanleiding tot een gesprek, over wat je meemaakt en hoe het ook kan. En in mijn fantasie ontwikkelt ze een product waarmee jij als mantelzorger ook jouw eigen momenten kan vastleggen. 

Laat je ego thuis

Een andere maker die haar ervaringen met haar moeder heeft getransformeerd is regisseur Madeleine Matzer. Haar moeder had 14 jaar Alzheimer en woonde 5 jaar op een gesloten afdeling. Dit inspireerde Matzer tot de theatervoorstelling “Je kunt me gerust een geheim vertellen [morgen ben ik het toch weer vergeten]”. Ik mocht op 14 september de besloten voorstelling van MATZER Theaterproducties bijwonen in de Verkadefabriek te ’s-Hertogenbosch voor medewerkers van Farent, gemeente ‘s-Hertogenbosch, VGZ Zorgkantoor en Van Neynsel, partners van MATZER die bij dit theaterproject betrokken zijn.  

Actrice Juul Vrijdag speelt afwisselend moeder en dochter en allerlei andere mensen die betrokken zijn in hun leven in een prachtig compact decor gemaakt van huisraad door Sanne Danz. Met live muziek van Helge Slikker. De voorstelling begon meteen over “schone schijn”! En daarna werd ik meegenomen op een reis waarin Matzer liet zien dat haar moeder en zijzelf veranderden op een positieve manier. Na een periode van woede en verwarring werd haar moeder milder en woonde ze best fijn op de gesloten afdeling. Als dochter was het een pittig proces, zeker als je moeder je niet meer herkent, maar ook zij veranderde. Ze werd creatief tijdens het moment zelf van samenzijn met haar moeder en genoot van waar haar moeder van kon genieten en hield de humor erin. De voorstelling liet heel mooi zien hoe dat proces verliep. Madeleine Matzer ging na de voorstelling in gesprek met de zaal. We deelden onze ervaringen en ze vroeg wat er bleef hangen. Dat was de uitspraak: “Laat je ego thuis als je bij je moeder op bezoek gaat”. De sleutel tot verandering en de weg naar zielscontact. En om jezelf te beschermen als mantelzorger. 

Uit het persbericht: “De voorstelling is voor theaterliefhebbers maar ook voor mantelzorgers, vrijwilligers, zorgprofessionals en iedereen die ooit met dementie in aanraking zal komen.”  

Iedereen dus. De voorstelling wordt ook niet 1 seizoen gespeeld maar komt op het vaste repertoire. Twee voorbeelden dus van makers en mantelzorgers die met hun creativiteit bijdragen aan het begrip rondom dementie.  

Meer weten?

Ook voor de mensen die de diagnose Dementie hebben gekregen worden er veel culturele activiteiten ontwikkeld. Ik scheef hier eerder over in mij blog over Atelier Beeldkracht. Choreograaf Andrew Greenwood ontving deze zomer Impulsgelden om met het effect van dans te onderzoeken op mensen met dementie en mantelzorgers. En er zijn nog veel meer prachtige initiatieven die bijdragen aan de verzachting van een verschrikkelijke ziekte waarvan je stiekem hoopt dat je die niet mee zal maken. Weet jij er een, of ben je zelf iets aan het ontwikkelen? Laat het me weten. 

De actuele speellijst van Matzer Theaterproducties is hier te vinden, de voorstelling is ook te boeken voor gemeentes, bedrijven, zorginstellingen, wijkcentra bijvoorbeeld. Het boek van Miek is rechtstreeks bij haar te bestellen: vandongen.miek@gmail.com.  

Meer weten over wat kunst kan betekenen in de zorg?

Neem contact met mij op.

Atty blogt

Pauzepunt, een creatief oplaadpunt voor jongeren

Een plek waar jongeren creatief bezig kunnen zijn en sociaal-emotionele ondersteuning krijgen.

21 mei 2024
Pauzepunt, een creatief oplaadpunt voor jongeren

Documentaire 'De helden van amateurkunst'

In deze documentaire komen Tahné Kleijn, Rica Boemaars en Amber Brok aan het woord over hun inzet voor amateurkunst in Brabant.

14 maart 2024
Documentaire 'De helden van amateurkunst'

Pilot bij Fontys: studenten kunsteducatie aan de slag bij zorginstellingen

Kunstvakonderwijs bij Fontys maakt steeds meer ruimte om te gaan werken op grens kunst en zorg.

7 maart 2024
Pilot bij Fontys: studenten kunsteducatie aan de slag bij zorginstellingen

Netwerk CareFull

Een netwerk om de verbinding tussen kunst en gezondheid te stimuleren.

5 maart 2024
Netwerk CareFull

Blog | Waar wachten we nog op?

Adviseur Atty Bax blogt over de preventieve waarde van kunst voor onze gezondheid.

21 december 2023
Blog | Waar wachten we nog op?

Iedereen is zanger bij het Participatiekoor

Het Participatiekoor brengt mensen met dementie en mantelzangers samen om te zingen.

19 december 2023
Iedereen is zanger bij het Participatiekoor

Theater De Lievekamp: Er als theater zijn voor je hele stad

Theater De Lievekamp is er vóór en dóór je hele stad!

5 december 2023
Theater De Lievekamp: Er als theater zijn voor je hele stad

Kunst en rouw: ‘Herinneringen zorgen ervoor dat een dierbare voortleeft’

Drie makers vertellen hoe ze illustraties en fotografie gebruiken om gevoelens en verhalen rondom rouw uit te drukken.

28 november 2023
Kunst en rouw: ‘Herinneringen zorgen ervoor dat een dierbare voortleeft’

Kunst als essentieel onderdeel van ieder mens bij Corpo Máquina

Choreografisch platform Corpo Máquina maakt kunst en dans toegankelijker voor iedereen.

21 november 2023
Kunst als essentieel onderdeel van ieder mens bij Corpo Máquina

Een jaar lang inspiratie: Kunst voor iedereen

Met een kalender zetten we twaalf bevlogen initiatiefnemers in de spotlight die kunst toegankelijk maken voor iedereen.

16 november 2023
Een jaar lang inspiratie: Kunst voor iedereen

Meer dan alleen je beperking bij Speels Collectief

Theatergezelschap Speels Collectief maakt theater toegankelijk voor iedereen.

7 november 2023
Meer dan alleen je beperking bij Speels Collectief

Kunst is gezond

Kunstloc stimuleert samenwerkingen tussen de cultuur, zorg- en welzijnssector. We willen dat meer mensen profiteren van een positieve gezondheid.

2 oktober 2023
Kunst is gezond

Voorbij de provinciegrens - Kunst op recept

Wat gebeurt er op het gebied van kunst en zorg buiten Brabant? Deze keer: Kunst op Recept in Middelburg & Dans op recept in Leeuwarden.

25 april 2023
Voorbij de provinciegrens - Kunst op recept

Blog | Gezondsheidszorg met ruimte voor kunst

Adviseur Atty Bax blogt over de lezing van hoogleraar psychiatrie Jim van Os en zijn kijk op gezondheidszorg.

19 april 2023
Blog | Gezondsheidszorg met ruimte voor kunst

Gehoor vinden bij een doof publiek

Voor doven en slechthorenden zijn er steeds meer initiatieven die (podium)kunsten toegankelijk maken. Vooral bij dans is er nog een wereld te winnen.

28 maart 2023
Gehoor vinden bij een doof publiek

Jongeren aan het woord: "Ik weet dat schrijven belangrijk voor mij is, het geeft een andere kijk op de wereld"

In vier portretten vier jongeren aan het woord over wat kunst en cultuur voor hen betekent, in dit portret: Boris de Leijer.

21 maart 2023
Jongeren aan het woord: "Ik weet dat schrijven belangrijk voor mij is, het geeft een andere kijk op de wereld"

Voorbij de provinciegrens - Cordaan Amsterdam: ‘In alle fases van je leven zou er kunst en cultuur moeten zijn’

Wat gebeurt er op het gebied van kunst en zorg buiten Brabant? Deze keer: zorginstelling Cordaan in Amsterdam die een Ambulant Kunstteam opzette.

14 maart 2023
Voorbij de provinciegrens - Cordaan Amsterdam: ‘In alle fases van je leven zou er kunst en cultuur moeten zijn’

Industrieel ontwerp zet de mens in de zorg centraal

Industrieel ontwerpers zetten de persoon centraal en wat ze voor diegene kunnen betekenen.

28 februari 2023
Industrieel ontwerp zet de mens in de zorg centraal

Jongeren aan het woord: "Door kunst te maken, voel ik me meer open."

In vier portretten vier jongeren aan het woord over wat kunst en cultuur voor hen betekent, in dit portret: Ayça.

22 februari 2023
Jongeren aan het woord: "Door kunst te maken, voel ik me meer open."

Herken drempels voor cultuurparticipatie

Veel mensen in onze samenleving ervaren drempels om deel te nemen aan cultuur. Met het kennen-willen-kunnen-doen-model leer je deze drempels sneller herkennen, zodat je vervolgens iets kan doen om ze te verlagen.

8 februari 2023
Herken drempels voor cultuurparticipatie

Blog | Hoe kunst je houvast kan zijn in zware tijden

Adviseur Atty Bax blogt over de inspirerende voorbeelden die voorbijkwamen op de Conferentie Culture & Mental Health.

6 december 2022
Blog | Hoe kunst je houvast kan zijn in zware tijden

Inventarisatie amateurkunst

We brengen in beeld wie zich waar bezighoudt met amateurkunstondersteuning, en hoe die ondersteuning eruitziet.

30 november 2022
Inventarisatie amateurkunst

Cultuur voor alle Brabantse Jeugd

Kinderen, tieners en jong volwassenen worstelen toenemend met stress en zwaarmoedigheid. Waarom is cultuur voor jonge mensen zo’n goed antigif tegen angst, onzekerheid en gebrek aan hoop?

8 november 2022
Cultuur voor alle Brabantse Jeugd

Herstelsteun voor de amateurkunst

Wij hebben de herstelgelden van OCW ingezet om in samenwerking met verschillende gemeenten, de ondersteuning van groepen in de amateurkunst te versterken.

17 oktober 2022
Herstelsteun voor de amateurkunst

CareFull

In 16 portretten - gemaakt door fotograaf Marcel de Buck en journalist Simone Vos - vertellen verschillende mensen wat het maken van kunst met ze doet.

15 maart 2022
CareFull

Hoe muziek op de intensive care het verschil kan maken

In de derde korte docu over Muziek in de Zorg, laat Stichting MuzIC zien dat er b.v. minder sedatie nodig is door muziek op de ic.

20 januari 2022
Hoe muziek op de intensive care het verschil kan maken

Stemming: een vrouwelijke blik in de kunst?

Bestaat de vrouwelijke blik in de kunst? Welke positie hadden én hebben vrouwen in de kunstwereld? Een terug-en vooruitblik op gender(on)gelijkheid.

30 november 2021
Stemming: een vrouwelijke blik in de kunst?

Indientermijn impulsgelden | Wat je écht moet weten

De belangrijkste informatie over de procedure en de vereiste documenten voor je aanvraag impulsgelden helder op een rij.

24 november 2021
Indientermijn impulsgelden | Wat je écht moet weten

De kracht van kunst inzetten bij maatschappelijke vraagstukken

Zoek je een geschikte kunstenaar voor een monument? Een social designer om samen met wijkbewoners leefbaarheid te verbeteren? Wil je dat jouw cliënten beter toegang tot cultuur hebben?

13 oktober 2021
De kracht van kunst inzetten bij maatschappelijke vraagstukken

Cultuur als middel tegen eenzaamheid

Hoe kunst, design en architectuur kunnen bijdragen aan de beperking van eenzaamheid.

8 oktober 2021
Cultuur als middel tegen eenzaamheid

Blog | Mantelzorg en dementie: Laat je ego maar thuis

Atty Bax ziet dat kunstenaars hun ervaring als mantelzorger verwerken in hun werk en zo bijdragen aan het begrip rondom dementie.

20 september 2021
Blog | Mantelzorg en dementie: Laat je ego maar thuis

Blog | Blijvende indrukken na internationale conferentie over kunst en gezondheid

Adviseur Atty Bax blogt over hoogtepunten die haar bijbleven na de internationale conferentie Culture, Health and Wellbeing.

7 juli 2021
Blog | Blijvende indrukken na internationale conferentie over kunst en gezondheid

Première korte film: Het ontstaan van de Kleinkijkacademie

Kijk mee naar de unieke aanpak van de Bossche kunstenaars Sjaak Langenberg en Rosé de Beer en ontdek hoe hun Kleinkijkacademie ontstond.

8 juni 2021
Première korte film: Het ontstaan van de Kleinkijkacademie

Documentaire over Sounding Bodies laat kracht van muziek voor onze gezondheid zien

In deze tweede korte film van een drieluik over Muziek in de Zorg, zie je hoe de inzet van muziek bijdraagt aan positieve gezondheid.

3 mei 2021
Documentaire over Sounding Bodies laat kracht van muziek voor onze gezondheid zien

Film over Maartje de Lint geeft weer wat zingen kan betekenen voor mensen met dementie

Er zijn drie korte films ontwikkeld met voorbeelden van samenwerking die de kracht van muziek voor onze gezondheid en welzijn tonen.

26 april 2021
Film over Maartje de Lint geeft weer wat zingen kan betekenen voor mensen met dementie

Muziek in de zorg

Wat kan muziek betekenen voor onze gezondheid en ons welzijn? Bekijk inspirerende praktijkvoorbeelden, platforms, onderzoeken en artikelen.

1 maart 2021
Muziek in de zorg

Blog | Kunst kan het functionele iets menselijks geven

Adviseur Atty Bax belicht het werk van Brabantse kunstenaars Jenny Ymker, Gery Bouw en Jori van Boxtel. Zij maakten een werk voor ziekenhuizen.

11 februari 2021
Blog | Kunst kan het functionele iets menselijks geven

De kracht van cultuurparticipatie

Verschillende groepen mensen zijn geholpen bij het vroegtijdig inzetten van cultuurparticipatie als middel om toegang tot de samenleving te verbeteren.

26 januari 2021
De kracht van cultuurparticipatie

Sluit je aan bij de landelijke beweging Kunst is gezond

LKCA, Cultuur Oost en Kunstloc Brabant slaan de handen ineen om te werken aan meer draagvlak voor kunst in de zorg- en welzijnswereld.

25 januari 2021
Sluit je aan bij de landelijke beweging Kunst is gezond

Blog | Het leven is niet rechtvaardig

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over de rol van kunst in de geestelijke gezondheidszorg.

11 januari 2021
Blog | Het leven is niet rechtvaardig

Blog | Wil de Nederlandse Grayson Perry nu opstaan?

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over hoe kunstenaar Grayson Perry zijn landgenoten met elkaar verbindt via kunst.

21 december 2020
Blog | Wil de Nederlandse Grayson Perry nu opstaan?

Blog | Kunst bij geheugenproblemen

Adviseur Atty Bax schrijft in haar blog over Atelier Beeldkracht: een schilder- en tekenatelier voor mensen met geheugenproblemen.

17 november 2020
Blog | Kunst bij geheugenproblemen

Kunst en rouw, spreken over de dood

Welke rol speelt kunst bij ons levenseinde? En in de uitvaartbranche? En wat kunnen kunstenaars bijdragen aan rouwverwerking, uitvaarten, herdenkingen of het gesprek over de dood?

9 november 2020
Kunst en rouw, spreken over de dood

Stemming: betutteling en moraliteit in de kunstwereld 

Van cancel culture tot de morele boodschappentas: Ton van der Linden, documentalist Kunstloc Brabant, schrijft erover in zijn maandelijkse column.

23 september 2020
Stemming: betutteling en moraliteit in de kunstwereld 

Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

2021 wordt het jaar van het Brabantse kloosterleven, met verschillende activiteiten en een ontwerpopdracht.

1 juli 2020
Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

Blog | Stalen zusters in tijden van een pandemie

Ken je de Zusters in Staal? Adviseur Atty Bax vertelt in haar blog meer over de symboliek van het kunstwerk van Judith Kuijpers.

19 juni 2020
Blog | Stalen zusters in tijden van een pandemie

Het rode licht van Woensel-West

De identiteit van de Eindhovense 'krachtwijk' heeft de afgelopen jaren een flinke transitie doorgemaakt.

12 december 2019
Het rode licht van Woensel-West

Blog | Textiel en de Kunst

Textiele materialen en technieken worden eindelijk weer serieus genomen in de kunstwereld. In dit blog vraagt Atty Bax zich af hoe het komt dat textiel en kunst zo’n moeizame verhouding hebben.

5 december 2019
Blog | Textiel en de Kunst

Who cares? We care!

Kunst, cultuur en gezondheid – hoe werkt dat? Dat verkennen wij met twee magazines vol inspirerende voorbeelden van kunstenaars en zorgprofessionals die gepassioneerd werken aan betere zorg.

4 december 2019
Who cares? We care!

Holocaust Monument in Vrijheidspark

Kunstenaar Tine van de Weyer heeft het Holocaust Monument in het Vrijheidspark in Tilburg ontworpen. Haar ontwerp werd gekozen na een openbare oproep eerder dit jaar.

20 november 2019
Holocaust Monument in Vrijheidspark

Exposities

In de expositieruimte in de LocHal laten wij de kracht van verbeelding zien door het werk van kunstenaars zelf te tonen.

11 november 2019
Exposities

Blog | Kunst als hulpmiddel

Je ziet kunstenaars overal werken. Atty Bax blogt over de bijdrage die kunstenaars leveren om de wereld te veranderen, te verfraaien en te innoveren.

4 september 2019
Blog | Kunst als hulpmiddel

Blog | Kunst is gezond!

Er is een nieuwe beweging aan het groeien die het huidige zorgsysteem drastisch wil veranderen. Een bredere opvatting over gezondheid, holistisch, in plaats van een gespecialiseerd systeem dat alleen kijkt naar het lichaam als machine of de mens als brein.

21 mei 2019
Blog | Kunst is gezond!

Opening Expositie Unmapped

Atty Bax, de curator van de Kunstloc exposities in de LocHal, opende de expo met deze speech: “Deze expositie gaat over een gebied dat nog niet in kaart is gebracht, over onze waarneming, onze verbeelding en ons perspectief."

11 maart 2019
Opening Expositie Unmapped

Een theaterabonnement of een pil?

Er is een kentering gaande in de gezondheidszorg. Wetenschapsjournalist Mark Mieras merkt dat in de medische wereld de interesse voor de zachte kant van gezondheid - via onder andere kunst en cultuur - groeit.

16 oktober 2018
Een theaterabonnement of een pil?

Who cares now? We care!

Op donderdag 23 augustus is de tweede editie van het zorgmagazine We Care! gelanceerd. In het magazine staan inspirerende resultaten van bijzondere projecten in de zorg- en welzijnssector. Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant, heeft de eerste exemplaren uitgereikt aan Gon Mevis en Radjesh Manna.

23 augustus 2018
Who cares now? We care!

Blog | Tijd, omgeving, concentratie en verbinding

Wat is de artistieke noodzaak en urgentie van artist-in-residence's voor de kunstenwereld? Atty Bax schrijft een blog over waarom air’s zo belangrijk zijn voor de ontwikkeling van jonge makers.

29 maart 2018
Blog | Tijd, omgeving, concentratie en verbinding

Dokter-Ouder-Kind van Marleen van Bergeijk

Designer Marleen van Bergeijk viel op met haar afstudeerproject DOK tool, een middel dat de communicatie tussen arts en kind moet verbeteren.

2 februari 2018
Dokter-Ouder-Kind van Marleen van Bergeijk

Architecten ontwerpen poppenhuizen in relatie tot energiestofwisselingsziektes

Kunst kan veel betekenen voor zorg en gezondheid. Architect Peter Masselink vroeg 18 gerenommeerde architecten een poppenhuis te ontwerpen en bouwen voor kinderen, waarin het hebben van een energiestofwisselingsziekte tot uiting moest komen.

25 juni 2017
Architecten ontwerpen poppenhuizen in relatie tot energiestofwisselingsziektes

Blog | Who cares?

Kunst kan bijdragen aan een prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Atty Bax, adviseur kunst, zorg en gezondheid, vertelt hierover in haar blog.

4 januari 2017
Blog | Who cares?

Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Het eerste exemplaar van het inspiratiemagazine ‘Who Cares? | kunst & zorg’ werd donderdag 8 december in ontvangst genomen door Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant. Dit magazine boordevol beelden en artikelen geeft een inspirerend beeld van mogelijkheden om vanuit kunst bij te dragen aan prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Een omgeving die ten goede komt aan de zorg en dus aan onze samenleving.

8 december 2016
Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Blog | Atelier murals van start

Waarom maken zorginstellingen en bedrijven toch niet méér gebruik van de toepassing van kunst? Atty Bax blogt over het spannender maken van inrichting en beleving van bedrijfspanden.

16 maart 2016
Blog | Atelier murals van start