Kunst kan veel betekenen in de zorg en het is dan ook mooi om te zien dat recent twee Brabantse kunstenaars een werk mochten maken voor twee ziekenhuizen die de toegevoegde waarde van kunst zien. Gery Bouw & Jori van Boxtel plaatsten een monumentaal glaskunstwerk in het Amphia Ziekenhuis in Breda. Jenny Ymker heeft een tapijt laten weven voor het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis in Amsterdam. De kunstwerken zijn figuratief, herkenbaar en daarom roepen ze misschien ook zoveel positieve reacties op. Zou dat ook komen omdat de kunstenaars er zelf in figureren?

foto: Landscape in white, Glazenzaal AVL, Jenny Ymker 2020

Rust en weidsheid

Jenny Ymker vindt het mooi dat haar werk mensen minder eenzaam kan laten voelen doordat mensen zichzelf herkennen in het werk, die reactie krijgt ze. Het werk “Landscape in white” is een 8 meter lang wandkleed met daarop een vrouw in de sneeuw. Ze loopt in een desolaat landschap en houdt zich vast aan een touw. Je kunt het touw zien als houvast, als richtingbepaler of als levenslijn. Jenny vertelt dat het werk een fase laat zien waarin iemand zit, de winter. Maar het touw loopt door, na elke fase komt er weer een andere fase, net als de seizoenen. De winter is een onderdeel van het leven, alles staat stil en de vraag is ook of dat zo erg is. Een winterbeeld straalt ook rust uit en weidsheid. De vrouw, Ymker zelf, is alleen maar heeft houvast en dat biedt troost, je bent niet alleen. Kunst is multi-interpretabel en dat is juist zo fijn in onze technocratische wereld. Zorgethica en beleidsadviseur Tessa Smorenburg schreef hier een mooi artikel over: perceptie, kunst en zorg.

3045

Landscape in white; gobelin gemaakt in opdracht voor het AVL, Jenny Ymker 2020

Kunst is multi-interpretabel en dat is juist zo fijn in onze technocratische wereld. Atty Bax

Beschermende kunst

Het glaskunstwerk Panta Rhei dat Gery Bouw met haar dochter Jori van Boxtel maakte voor het Amphia ziekenhuis in Breda laat zien dat je in een neutrale transparante functionele gang ook bescherming kunt ervaren door een eenvoudige ingreep. Ze hebben van de pilaren bomen gemaakt en twee jonge vrouwen kijken op je neer. Het is Jori van Boxtel en haar zus Nina die je aankijken. In het katholieke Brabant wordt het beeld ook wel met een beschermende Maria geassocieerd. Bouw heeft ook het Stiltecentrum ingericht en van Boxtel een deel van de animatie op de muur. Bouw maakt al jaren werk voor ziekenhuizen en de uitvaartbranche. Ze is ooit begonnen met een opdracht via Kunstloc Brabant en sindsdien weet men haar te vinden. Het zijn vaak medewerkers van een ziekenhuis die haar werk elders gezien hebben en ook “zoiets” willen.

Advies bij het proces

“Zoiets” is altijd een langdurig proces. Je moet draagvlak krijgen voor een werk, de technische dienst moet naar de randvoorwaarden kijken, de ontwerpen moeten door een kunstcommissie en medewerkers gekeurd worden, vaak moet er nog financiering gevonden worden en bij elke kunstopdracht komt altijd iets onverwacht de hoek om kijken waar je niet aan gedacht had. Net als het leven zelf.

Kunst geïntegreerd in ziekenhuizen werd jarenlang gestimuleerd met flinke budgetten door de Rijksoverheid en bureau SKOR. Ongeveer 10 jaar geleden is dit opgehouden. Elk ziekenhuis pakt het nu anders aan. Er is altijd veel discussie over, waarom kunst, welke kunst dan en of kunst een functionele werking moet hebben of juist niet en ook dat varieert door de jaren heen. Lees hierover dit artikel eens van Malou te Werik.

Er is altijd veel discussie over, waarom kunst, welke kunst dan en of kunst een functionele werking moet hebben of juist niet en ook dat varieert door de jaren heen. Atty Bax

Iets menselijks toevoegen

Daarom is het des te bemoedigender dat er weer twee prachtige werken ontstaan zijn. Omdat het werkt als men het ziet en ervaart. De reden is vaak om het functionele van de zorgarchitectuur iets menselijks mee te geven, zodat je niet verloren bent in de technische omgeving die een ziekenhuis nu eenmaal hoofdzakelijk is. En dat dit niet alleen voor ziekenhuizen geldt maar ook GGZ-instellingen laat een prachtig voorbeeld uit Engeland zien. Bekende kunstenaars maken daar met patiënten kunstwerken. Neem hier eens een kijkje.

Meer weten over opdrachtgeverschap door ziekenhuizen?

Klop gerust bij ons aan voor advies over de aanpak van zo’n proces. Wij hebben jarenlange expertise in procesontwerp en projectbegeleiding, en delen die graag met jou als kunstenaar of als opdrachtgever.

Neem contact met mij op, kijk op onze kennispagina en abonneer je op onze nieuwsbrief.

Blog | Geloof, hoop en liefde

Blog | Geloof, hoop en liefde

Adviseur Liesbeth Jans blogt over kloosterwaarden: de waarden die we nodig hebben om een goede samenleving te zijn.

18 februari 2021
Blog | Kunst kan het functionele iets menselijks geven

Blog | Kunst kan het functionele iets menselijks geven

Adviseur Atty Bax belicht het werk van Brabantse kunstenaars Jenny Ymker, Gery Bouw en Jori van Boxtel. Zij maakten een werk voor ziekenhuizen.

11 februari 2021
Sluit je aan bij de landelijke beweging Kunst is gezond

Sluit je aan bij de landelijke beweging Kunst is gezond

LKCA, Cultuur Oost en Kunstloc Brabant slaan de handen ineen om te werken aan meer draagvlak voor kunst in de zorg- en welzijnswereld.

25 januari 2021
Blog | Helend landschap

Blog | Helend landschap

Kunst kan de natuurervaring versterken, zorgen voor bewustwording of de weg wijzen. Adviseur Liesbeth Jans deelt inspirerende voorbeelden hiervan.

18 januari 2021
Blog | Het leven is niet rechtvaardig

Blog | Het leven is niet rechtvaardig

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over de rol van kunst in de geestelijke gezondheidszorg.

11 januari 2021
Blog | Wil de Nederlandse Grayson Perry nu opstaan?

Blog | Wil de Nederlandse Grayson Perry nu opstaan?

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over hoe kunstenaar Grayson Perry zijn landgenoten met elkaar verbindt via kunst.

21 december 2020
Blog | Kunst bij geheugenproblemen

Blog | Kunst bij geheugenproblemen

Adviseur Atty Bax schrijft in haar blog over Atelier Beeldkracht: een schilder- en tekenatelier voor mensen met geheugenproblemen.

17 november 2020
Blog | Het gesprek rondom de dood

Blog | Het gesprek rondom de dood

Wat kun je zelf doen in deze angstige tijden? Adviseur Atty Bax laat zich inspireren door Dirk de Wachter om het gesprek over de dood aan te gaan.

1 september 2020
Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Vraag nu aan! ‘All Inclusive!': de inspiratiegids vol voorbeelden van Brabantse innovatieve kracht en creativiteit.

10 augustus 2020
Blog | Stalen zusters in tijden van een pandemie

Blog | Stalen zusters in tijden van een pandemie

Ken je de Zusters in Staal? Adviseur Atty Bax vertelt in haar blog meer over de symboliek van het kunstwerk van Judith Kuijpers.

19 juni 2020
Blog | Kleine stappen met grote gevolgen

Blog | Kleine stappen met grote gevolgen

De sprekers bij de bijeenkomst Muziek in de Zorg laten zien hoe kleine, liefdevolle acties grote gevolgen kunnen hebben. Dat inspireerde onze adviseur Liesbeth Jans tot een nieuwe blog.

9 maart 2020
Muziek in de zorg - een krachtig medicijn

Muziek in de zorg - een krachtig medicijn

Kunstloc brengt musici en professionals samen tijdens de bijeenkomst ‘Muziek in de zorg- een krachtig medicijn’.

20 februari 2020
Blog | Kunst als hulpmiddel

Blog | Kunst als hulpmiddel

Je ziet kunstenaars overal werken. Atty Bax blogt over de bijdrage die kunstenaars leveren om de wereld te veranderen, te verfraaien en te innoveren.

4 september 2019
Blog | Kunst is gezond!

Blog | Kunst is gezond!

Er is een nieuwe beweging aan het groeien die het huidige zorgsysteem drastisch wil veranderen. Een bredere opvatting over gezondheid, holistisch, in plaats van een gespecialiseerd systeem dat alleen kijkt naar het lichaam als machine of de mens als brein.

21 mei 2019
Een theaterabonnement of een pil?

Een theaterabonnement of een pil?

Er is een kentering gaande in de gezondheidszorg. Wetenschapsjournalist Mark Mieras merkt dat in de medische wereld de interesse voor de zachte kant van gezondheid - via onder andere kunst en cultuur - groeit.

16 oktober 2018
Who cares now? We care!

Who cares now? We care!

Op donderdag 23 augustus is de tweede editie van het zorgmagazine We Care! gelanceerd. In het magazine staan inspirerende resultaten van bijzondere projecten in de zorg- en welzijnssector. Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant, heeft de eerste exemplaren uitgereikt aan Gon Mevis en Radjesh Manna.

23 augustus 2018
Dokter-Ouder-Kind van Marleen van Bergeijk

Dokter-Ouder-Kind van Marleen van Bergeijk

Designer Marleen van Bergeijk viel op met haar afstudeerproject DOK tool, een middel dat de communicatie tussen arts en kind moet verbeteren.

2 februari 2018
Architecten ontwerpen poppenhuizen in relatie tot energiestofwisselingsziektes

Architecten ontwerpen poppenhuizen in relatie tot energiestofwisselingsziektes

Kunst kan veel betekenen voor zorg en gezondheid. Architect Peter Masselink vroeg 18 gerenommeerde architecten een poppenhuis te ontwerpen en bouwen voor kinderen, waarin het hebben van een energiestofwisselingsziekte tot uiting moest komen.

25 juni 2017
Blog | Who cares?

Blog | Who cares?

Kunst kan bijdragen aan een prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Atty Bax, adviseur kunst, zorg en gezondheid, vertelt hierover in haar blog.

4 januari 2017
Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Het eerste exemplaar van het inspiratiemagazine ‘Who Cares? | kunst & zorg’ werd donderdag 8 december in ontvangst genomen door Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant. Dit magazine boordevol beelden en artikelen geeft een inspirerend beeld van mogelijkheden om vanuit kunst bij te dragen aan prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Een omgeving die ten goede komt aan de zorg en dus aan onze samenleving.

8 december 2016
Blog | Atelier murals van start

Blog | Atelier murals van start

Waarom maken zorginstellingen en bedrijven toch niet méér gebruik van de toepassing van kunst? Atty Bax blogt over het spannender maken van inrichting en beleving van bedrijfspanden.

16 maart 2016