We zien al jaren dat kunst veel kan betekenen voor onze gezondheid, de zorg- en welzijnssector en dus onze samenleving. Zo blijkt ook uit een rapport van de World Health Organization. Kunstloc Brabant stimuleert samenwerkingen tussen de cultuursector en de zorg- en welzijnssector. Op deze pagina tonen we wat er al gebeurt in Brabant en bieden wij een kort overzicht. Wij verzamelen voortdurend voorbeelden, adviseren je en delen onze kennis en netwerk. Wij werken landelijk samen met LKCA en Cultuur Oost. Er gebeurt steeds meer op het snijvlak van kunst, zorg en gezondheid maar we staan nog maar aan het begin.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

De creatieve kracht voor zorg en welzijn

Kunst en cultuur hebben een positieve invloed op onze gezondheid en ons welzijn. Ze ondersteunen herstel van fysieke en mentale problemen en ondersteunen de levenskwaliteit. Ze dragen bij met andere oplossingen aan de grote uitdagingen in onze maatschappij waar we nu mee te kampen hebben zoals vergrijzing, dementie, eenzaamheid, depressie, burn-out. Ze dragen daarmee ook bij aan vermindering van medicijngebruik en andere zorgkosten. Met hun creatieve blik vinden kunstenaars en vormgevers mogelijkheden en oplossingen die niet voor de hand liggen.

afbeelding: Wethouder Stefanie Vatta poseert, fotograaf: Ellen Geerts

De creatieve kracht voor zorg en welzijn

Gescheiden domeinen samenbrengen

Er is internationaal veel bewijs dat kunst bijdraagt aan onze gezondheid maar dit wordt nog te weinig erkend. Een van de oorzaken is dat we nog in gescheiden domeinen zorg, welzijn en cultuur werken, zowel nationaal als regionaal. Wetenschappelijk bewijs is duur en ingewikkeld. Als we het over kunst en cultuur hebben heeft iedereen daar een ander beeld bij. Kunst maken is een essentieel onderdeel van ons menszijn stelt Ellen Dissanayake.

Niet alleen het maken van “iets” kan bijdragen aan je vitaliteit of mentaal welbevinden, ook het samen zingen, dansen of theater maken draagt bij aan je welzijn. Als amateur of professional. Veel kunstenaars geven naast hun eigen werk ook les. Bijvoorbeeld aan mensen met dementie. Of ze laten je toch dansen als je Parkinson hebt zoals Andrew Greenwood. Ze onderzoeken de inrichting van wachtkamers of stilteruimtes. Ondersteunen rouwprocessen, bedenken nieuwe rituelen of geven ze je inzicht in dyslexie. En nog heel veel meer. 

Welke rol hebben kunstenaars?

Kunstenaars kunnen onderzoekers en innovators zijn. Kunstenaars kunnen een andere blik geven op jouw organisatie, op vastgelopen processen, of personeel op een onorthodoxe manier betrekken bij beleidsvorming. Bekijk bijvoorbeeld onderstaande video over De Kleinkijkacademie van Sjaak Langenberg en Rose de Beer bij zorginstelling Severinus in Veldhoven.

Kunstenaars kunnen op een impactvolle manier fysieke ruimte vormgeven zodat wij beter functioneren, creatiever zijn, ons prettiger of veiliger voelen, beter de weg kunnen vinden etc. Zowel in onze openbare ruimte als binnenskamers: Healing environment. In samenwerking met architectuur, design, groen en omgevingspsychologie. Voorbeeld: Justine Kontou & Marthe Biezen ism GGZe en Conservatorium Hotel Amsterdam of Bio Mirror van Alissa+Nienke.

 

Kunstenaars kunnen hulpmiddelen of diensten ontwikkelen om op een nieuwe manier een onderwerp bespreekbaar te maken. Zoals theatergroep De Kwekerij over mantelzorg. Nienke Helder met haar project Sexual Healing. Of Anne Ligtenberg en Max Horbach die onderzoeken hoe je het gesprek kunt aangaan over misbruik.

Kunstenaars kunnen met mensen samen kunst maken om sociale contacten te verbeteren, en eenzaamheid te bestrijden. Een mooi voorbeeld is De Tijd van je Leven vanuit GGD West-Brabant om eenzaamheid bij ouderen tegen te gaan. Op de site Community Art Brabant vind je nog veel meer inspiratie en tips en kun je lid worden van een community.

Maar kunstenaars geven ook les zoals Beeldkracht in Oisterwijk voor mensen met dementie en hun mantelzorger. Of bij Stoute Schoenen in Tilburg.

En als je uitgaat van het idee dat iedereen een kunstenaar kan zijn (amateur, professional of outsider) en dat het maken van iets bijdraagt aan de versterking van je identiteit, dan is The Living Museum een mooi voorbeeld tussen kunst, zorg en welzijn in.

Rol Kunstloc Brabant

Sinds 2012 ontwikkelen we vanuit Kunstloc Brabant programma’s, bijeenkomsten, exposities en publicaties rondom kunst, zorg en gezondheid. Lees hierover meer in onze digitale magazines Who Cares? We Care!.

In ons nieuwe magazine All Inclusive laten we zien wat de kracht van kunst is bij belangrijke maatschappelijke opgaven, zoals goede zorg en welzijn voor alle Brabanders. Zo lees je in dit magazine een artikel over de onmisbare rol van professionele kunstenaars voor ouderen in Park Zuiderhout.

illustratie: Ruben Topia

Bekijk het magazine All Inclusive

Rol Kunstloc Brabant

Meer weten?

Bekijk ook deze kennisdossiers.

​​​​​​​Op de hoogte blijven?

Abonneer je op de tweemaandelijkse nieuwsbrief 'Kunst is Gezond'!

Ben je geïnspireerd geraakt?

Wil je als kunstenaar aan de slag in het sociale domein? Of ben jij juist die zorginstelling/welzijnswerker/gemeente die creatieve kracht wil inzetten? Wij denken graag met je mee als bemiddelaar, adviseur, tolk en spreekbuis. Want we bouwen graag mee aan een gezonde Brabantse samenleving. 

blogs van onze adviseurs

Hoe muziek op de intensive care het verschil kan maken

In de derde korte docu over Muziek in de Zorg, laat Stichting MuzIC zien dat er b.v. minder sedatie nodig is door muziek op de ic.

20 januari 2022

Blog | Mantelzorg en dementie: Laat je ego maar thuis

Atty Bax ziet dat kunstenaars hun ervaring als mantelzorger verwerken in hun werk en zo bijdragen aan het begrip rondom dementie.

20 september 2021

Blog | Blijvende indrukken na internationale conferentie over kunst en gezondheid

Adviseur Atty Bax blogt over hoogtepunten die haar bijbleven na de internationale conferentie Culture, Health and Wellbeing.

7 juli 2021

Première korte film: Het ontstaan van de Kleinkijkacademie

Kijk mee naar de unieke aanpak van de Bossche kunstenaars Sjaak Langenberg en Rosé de Beer en ontdek hoe hun Kleinkijkacademie ontstond.

8 juni 2021

Beleef en beluister de helende kracht van het landschap

Ervaar de kracht van het landschap met de audiotour Helend Landschap van deep designer Anne van Strien.

1 juni 2021

Documentaire over Sounding Bodies laat kracht van muziek voor onze gezondheid zien

In deze tweede korte film van een drieluik over Muziek in de Zorg, zie je hoe de inzet van muziek bijdraagt aan positieve gezondheid.

3 mei 2021

Opening Ons Kloosterpad

Ons Kloosterpad is een wandelpad van 330 kilometer langs vijftig (voormalige) kloosters en abdijen in Midden- en Oost-Brabant.

29 april 2021

Film over Maartje de Lint geeft weer wat zingen kan betekenen voor mensen met dementie

Er zijn drie korte films ontwikkeld met voorbeelden van samenwerking die de kracht van muziek voor onze gezondheid en welzijn tonen.

26 april 2021

Blog | Geloof, hoop en liefde

Adviseur Liesbeth Jans blogt over kloosterwaarden: de waarden die we nodig hebben om een goede samenleving te zijn.

18 februari 2021

Opening Jaar van het Brabants Kloosterleven

Op 10 februari is het Jaar van het Brabants Kloosterleven geopend. Dit gebeurde digitaal met een live-uitzending vanuit klooster Sint Agatha.

15 februari 2021

Blog | Kunst kan het functionele iets menselijks geven

Adviseur Atty Bax belicht het werk van Brabantse kunstenaars Jenny Ymker, Gery Bouw en Jori van Boxtel. Zij maakten een werk voor ziekenhuizen.

11 februari 2021

De rol van bemiddelaar

Onze adviseur Liesbeth Jans sprak tijdens een paneldiscussie over haar rol als bemiddelaar. Wat houdt dit precies in?

4 februari 2021

Sluit je aan bij de landelijke beweging Kunst is gezond

LKCA, Cultuur Oost en Kunstloc Brabant slaan de handen ineen om te werken aan meer draagvlak voor kunst in de zorg- en welzijnswereld.

25 januari 2021

Blog | Helend landschap

Kunst kan de natuurervaring versterken, zorgen voor bewustwording of de weg wijzen. Adviseur Liesbeth Jans deelt inspirerende voorbeelden hiervan.

18 januari 2021

Blog | Het leven is niet rechtvaardig

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over de rol van kunst in de geestelijke gezondheidszorg.

11 januari 2021

Blog | Wil de Nederlandse Grayson Perry nu opstaan?

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over hoe kunstenaar Grayson Perry zijn landgenoten met elkaar verbindt via kunst.

21 december 2020

Blog | Kunst bij geheugenproblemen

Adviseur Atty Bax schrijft in haar blog over Atelier Beeldkracht: een schilder- en tekenatelier voor mensen met geheugenproblemen.

17 november 2020

Blog | Het gesprek rondom de dood

Wat kun je zelf doen in deze angstige tijden? Adviseur Atty Bax laat zich inspireren door Dirk de Wachter om het gesprek over de dood aan te gaan.

1 september 2020

Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Vraag nu aan! ‘All Inclusive!': de inspiratiegids vol voorbeelden van Brabantse innovatieve kracht en creativiteit.

10 augustus 2020

Blog | Stalen zusters in tijden van een pandemie

Ken je de Zusters in Staal? Adviseur Atty Bax vertelt in haar blog meer over de symboliek van het kunstwerk van Judith Kuijpers.

19 juni 2020

Blog | Kleine stappen met grote gevolgen

De sprekers bij de bijeenkomst Muziek in de Zorg laten zien hoe kleine, liefdevolle acties grote gevolgen kunnen hebben. Dat inspireerde onze adviseur Liesbeth Jans tot een nieuwe blog.

9 maart 2020

Muziek in de zorg - een krachtig medicijn

Kunstloc brengt musici en professionals samen tijdens de bijeenkomst ‘Muziek in de zorg- een krachtig medicijn’.

20 februari 2020

Blog | Kunst als hulpmiddel

Je ziet kunstenaars overal werken. Atty Bax blogt over de bijdrage die kunstenaars leveren om de wereld te veranderen, te verfraaien en te innoveren.

4 september 2019

Blog | Kunst is gezond!

Er is een nieuwe beweging aan het groeien die het huidige zorgsysteem drastisch wil veranderen. Een bredere opvatting over gezondheid, holistisch, in plaats van een gespecialiseerd systeem dat alleen kijkt naar het lichaam als machine of de mens als brein.

21 mei 2019

Een theaterabonnement of een pil?

Er is een kentering gaande in de gezondheidszorg. Wetenschapsjournalist Mark Mieras merkt dat in de medische wereld de interesse voor de zachte kant van gezondheid - via onder andere kunst en cultuur - groeit.

16 oktober 2018

Who cares now? We care!

Op donderdag 23 augustus is de tweede editie van het zorgmagazine We Care! gelanceerd. In het magazine staan inspirerende resultaten van bijzondere projecten in de zorg- en welzijnssector. Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant, heeft de eerste exemplaren uitgereikt aan Gon Mevis en Radjesh Manna.

23 augustus 2018

Dokter-Ouder-Kind van Marleen van Bergeijk

Designer Marleen van Bergeijk viel op met haar afstudeerproject DOK tool, een middel dat de communicatie tussen arts en kind moet verbeteren.

2 februari 2018

Architecten ontwerpen poppenhuizen in relatie tot energiestofwisselingsziektes

Kunst kan veel betekenen voor zorg en gezondheid. Architect Peter Masselink vroeg 18 gerenommeerde architecten een poppenhuis te ontwerpen en bouwen voor kinderen, waarin het hebben van een energiestofwisselingsziekte tot uiting moest komen.

25 juni 2017

Blog | Who cares?

Kunst kan bijdragen aan een prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Atty Bax, adviseur kunst, zorg en gezondheid, vertelt hierover in haar blog.

4 januari 2017

Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Het eerste exemplaar van het inspiratiemagazine ‘Who Cares? | kunst & zorg’ werd donderdag 8 december in ontvangst genomen door Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant. Dit magazine boordevol beelden en artikelen geeft een inspirerend beeld van mogelijkheden om vanuit kunst bij te dragen aan prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Een omgeving die ten goede komt aan de zorg en dus aan onze samenleving.

8 december 2016

Blog | Atelier murals van start

Waarom maken zorginstellingen en bedrijven toch niet méér gebruik van de toepassing van kunst? Atty Bax blogt over het spannender maken van inrichting en beleving van bedrijfspanden.

16 maart 2016

kennis over kunst in de zorg

Muziek in de zorg

Wat kan muziek betekenen voor onze gezondheid en ons welzijn? Bekijk inspirerende praktijkvoorbeelden, platforms, onderzoeken en artikelen.

Hoe krijgt kunst een vaste plek in het sociale domein?

Oplossingsrichtingen en handvatten voor dialoog om een brug te slaan tussen kunst, zorg en welzijn.

De kracht van cultuurparticipatie

Verschillende groepen mensen zijn geholpen bij het vroegtijdig inzetten van cultuurparticipatie als middel om toegang tot de samenleving te verbeteren.

Financiering van sociaal-maatschappelijke culturele projecten

Een overzicht van subsidiemogelijkheden voor sociaal artistieke projecten, en een drietal fondsen met inspirerende voorbeelden.

Tips en vaardigheden om met kunst het verschil te maken

Hoe zet je je als kunstenaar in voor maatschappelijke vraagstukken? En doe je dat dan in opdracht? Of op eigen initiatief?

All Inclusive!

In deze innovatiegids laten we zien wat de kracht van kunst is bij belangrijke maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie, leefbaarheid in de wijken en goede zorg en welzijn. Laat je inspireren door vele Brabantse voorbeelden.

Who cares? We care!

Kunst, cultuur en gezondheid – hoe werkt dat? Dat verkennen wij met twee magazines vol inspirerende voorbeelden van kunstenaars en zorgprofessionals die gepassioneerd werken aan betere zorg.

Kunst en rouw, spreken over de dood

Welke rol speelt kunst bij ons levenseinde? En in de uitvaartbranche? En wat kunnen kunstenaars bijdragen aan rouwverwerking, uitvaarten, herdenkingen of het gesprek over de dood?

Je wereld leuker, prettiger of beter leefbaar maken...

... doe je samen met een kunstenaar of social designer.

Cultuur als middel tegen eenzaamheid

Hoe kunst, design en architectuur kunnen bijdragen aan de beperking van eenzaamheid.