We zien al jaren dat kunst veel kan betekenen voor onze gezondheid. En voor de zorg- en welzijnssector en dus onze samenleving. En er komen gelukkig steeds meer medestanders. Zo blijkt ook uit een rapport van de World Health Organization. Kunstloc Brabant stimuleert samenwerkingen tussen de cultuursector en de zorg- en welzijnssector. Op deze pagina tonen we wat er al gebeurt in Brabant, verzamelen wij allerhande tips, delen we kennis en verwijzen je ook naar andere organisaties (in Nederland en internationaal) die op het snijvlak werken van kunst, zorg en gezondheid.

illustratie: Jeroen Nissen

De creatieve kracht voor de zorg

Kunst en cultuur hebben een positieve invloed op onze gezondheid en ons welzijn. Ze ondersteunen herstel van fysieke en mentale problemen en ondersteunen de levenskwaliteit. Ze dragen bij met andere oplossingen aan de grote uitdagingen in onze maatschappij waar we nu en in de toekomst mee te kampen hebben zoals vergrijzing, dementie, eenzaamheid, depressie, burn-out. Ze dragen daarmee ook bij aan vermindering van medicijngebruik en andere zorgkosten. Met hun creatieve blik vinden kunstenaars en vormgevers mogelijkheden en oplossingen die niet voor de hand liggen.

afbeelding: Wethouder Stefanie Vatta poseert, fotograaf: Ellen Geerts

De creatieve kracht voor de zorg

Gescheiden domeinen samenbrengen

Er is internationaal veel bewijs dat kunst bijdraagt aan onze gezondheid maar dit wordt nog te weinig erkend. Een van de oorzaken is dat we nog in gescheiden domeinen zorg, welzijn en cultuur werken, zowel nationaal als regionaal. Als we het over kunst en cultuur hebben heeft iedereen daar een ander beeld bij. Kunst maken is een essentieel onderdeel van ons menszijn. Niet alleen het zelf maken van “iets” kan bijdragen aan je vitaliteit of mentaal welbevinden, ook het samen zingen, dansen of theater maken draagt bij aan je welzijn. Naast het zelf maken als amateur of professional geven kunstenaars les aan mensen met dementie en hun mantelzorgers, kun je toch dansen als je Parkinson hebt, onderzoeken vormgevers de inrichting van wachtkamers of stilteruimtes, ondersteunen ze rouwprocessen en bedenken nieuwe rituelen of geven ze je inzicht in dyslexie.

Welke rol kan kunst spelen in de zorg?

Kunstenaars kunnen onderzoekers/innovators zijn. Kunstenaars kun je vragen een andere blik te geven op jouw organisatie, op vastgelopen processen of het op een onorthodoxe manier betrekken van personeel bij beleidsvorming. Voorbeeld: De Kleinkijkacademie van Sjaak Langenberg, Rose de Beer en zorginstelling Severinus in Veldhoven.

2999

De Kleinkijkacademie | Kunstenaars: Manon van Hoeckel, Cécile Espinasse, Feiko Beckers, Cathalijne Smulders, Tilburg Cowboys en Joris van Midde

Kunstenaars kunnen op een impactvolle manier fysieke ruimte vormgeven zodat wij beter functioneren, creatiever zijn, ons prettiger of veiliger voelen, beter de weg kunnen vinden etc. Zowel in onze openbare ruimte als binnenskamers: Healing environment. In samenwerking met architectuur, design, groen en omgevingspsychologie. Voorbeeld: Justine Kontou & Marthe Biezen iswm GGZe en Conservatorium Hotel Amsterdam.

Kunstenaars kunnen hulpmiddelen of diensten ontwikkelen om op een andere manier een onderwerp bespreekbaar te maken. Zoals theatergroep De Kwekerij over mantelzorg. Nienke Helder met haar project Sexual Healing. Of Anne Ligtenberg en Max Horbach die onderzoeken hoe je het gesprek kunt aangaan over misbruik.

Kunstenaars kunnen met mensen samen kunst maken om sociale contacten te verbeteren, eenzaamheid te bestrijden. Een mooi voorbeeld is De Tijd van je Leven vanuit GGD West-Brabant om eenzaamheid bij ouderen tegen te gaan. Op de site Community Art Brabant vind je nog veel meer inspiratie en tips en kun je lid worden van een community.

2849

afbeelding: project Tijd van je Leven, fotograaf: Imara Photography

Maar kunstenaars geven ook les zoals Beeldkracht in Oisterwijk voor mensen met dementie en hun mantelzorger. Of bij Stoute Schoenen in Tilburg.

En als je uitgaat van het idee dat iedereen een kunstenaar kan zijn (amateur, professional of outsider) en dat het maken van iets bijdraagt aan de versterking van je identiteit, dan is dit een mooi voorbeeld tussen kunst, zorg en welzijn in.

Rol Kunstloc Brabant

Sinds 2012 ontwikkelen we vanuit Kunstloc Brabant programma’s, bijeenkomsten, exposities en publicaties rondom kunst, zorg en gezondheid. Lees hierover meer in onze digitale magazines Who Cares? We Care!.

In ons nieuwe magazine All Inclusive laten we zien wat de kracht van kunst is bij belangrijke maatschappelijke opgaven, zoals goede zorg en welzijn voor alle Brabanders. Zo lees je in dit magazine een artikel over de onmisbare rol van professionele kunstenaars voor ouderen in Park Zuiderhout.

illustratie: Ruben Topia

Bekijk het magazine All Inclusive

Rol Kunstloc Brabant

Ben je geïnspireerd geraakt om als kunstenaar te werken in het sociale domein of ben jij juist die zorginstelling/welzijnswerker/gemeente die graag de creatieve kracht wilt inzetten? Wij denken graag met je mee als bemiddelaar, adviseur, tolk en spreekbuis tegelijk. Want we bouwen graag mee aan een gezonde Brabantse samenleving. 

Op de hoogte blijven? Abonneer je op de tweemaandelijkse nieuwsbrief 'Kunst is Gezond'

blogs van onze adviseurs

De Verkenners gaan op pad

De eerste Verkenners zijn Joy’s van Lieshout, Jacques Jeannau Jean Louis en Mandela Wee Wee en zij starten met het thema Diversiteit & Inclusie.

27 september 2021

Blog | Durf niet te weten

Hoe brengen we verandering teweeg in een vrijwel gesloten systeem? Liesbeth Jans leert graag van anderen, en stuurt verkenners op pad.

17 september 2021

Blog | Op verkenning naar een nieuw verhaal

Wat is het geluid van onze tijd? En hoe kunnen we nieuwe geluiden, woorden en beelden ontdekken? Adviseur Liesbeth Jans schrijft erover in haar blog.

13 juli 2021

Blog | Blijvende indrukken na internationale conferentie over kunst en gezondheid

Adviseur Atty Bax blogt over hoogtepunten die haar bijbleven na de internationale conferentie Culture, Health and Wellbeing.

7 juli 2021

Drie ontwerpen voor monument herdenking slavernijverleden

Kunstenaars Tommy van der Loo, Patricia Kaersenhout en het duo Dedden & Keizer presenteerden hun schetsontwerpen.

1 juli 2021

Een nieuwe stap op Het Groene Lint

Afgelopen mei is het startpunt van Het Groene Lint gemarkeerd in de vorm van een kunstwerk van Marcel Smink.

11 juni 2021

Opening Ons Kloosterpad

Ons Kloosterpad is een wandelpad van 330 kilometer langs vijftig (voormalige) kloosters en abdijen in Midden- en Oost-Brabant.

29 april 2021

Blog | Alle stemmen gelden

Adviseur Liesbeth Jans blogt over kunst in de openbare ruimte waarbij iedereen een stem verdient.

22 april 2021

Blog | Vergeet niet te vergeten

Adviseur Liesbeth Jans vraagt zich in dit blog af wat ze moet vergeten en wat ze zich juist moet blijven herinneren.

23 maart 2021

Totstandkoming slavernijmonument: van visie tot schetsontwerp

Drie geselecteerde kunstenaars gaan aan de slag om een ontwerp te maken voor een monument in Tilburg om het slavernijverleden te herdenken.

22 maart 2021

Blog | Geloof, hoop en liefde

Adviseur Liesbeth Jans blogt over kloosterwaarden: de waarden die we nodig hebben om een goede samenleving te zijn.

18 februari 2021

Opening Jaar van het Brabants Kloosterleven

Op 10 februari is het Jaar van het Brabants Kloosterleven geopend. Dit gebeurde digitaal met een live-uitzending vanuit klooster Sint Agatha.

15 februari 2021

Blog | Kunst kan het functionele iets menselijks geven

Adviseur Atty Bax belicht het werk van Brabantse kunstenaars Jenny Ymker, Gery Bouw en Jori van Boxtel. Zij maakten een werk voor ziekenhuizen.

11 februari 2021

De rol van bemiddelaar

Onze adviseur Liesbeth Jans sprak tijdens een paneldiscussie over haar rol als bemiddelaar. Wat houdt dit precies in?

4 februari 2021

Blog | Helend landschap

Kunst kan de natuurervaring versterken, zorgen voor bewustwording of de weg wijzen. Adviseur Liesbeth Jans deelt inspirerende voorbeelden hiervan.

18 januari 2021

Blog | Het leven is niet rechtvaardig

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over de rol van kunst in de geestelijke gezondheidszorg.

11 januari 2021

Blog | Wil de Nederlandse Grayson Perry nu opstaan?

In dit blog schrijft adviseur Atty Bax over hoe kunstenaar Grayson Perry zijn landgenoten met elkaar verbindt via kunst.

21 december 2020

Blog | Wat doet dat hier?

Welke ontwikkelingen zijn er binnen kunst in de openbare ruimte? Liesbeth Jans schrijft erover in haar blog en deelt inspirerende voorbeelden.

30 november 2020

Blog | Kunst bij geheugenproblemen

Adviseur Atty Bax schrijft in haar blog over Atelier Beeldkracht: een schilder- en tekenatelier voor mensen met geheugenproblemen.

17 november 2020

In gesprek of afrekenen?

Adviseur Liesbeth Jans schrijft een blog over de afrekencultuur die opgang maakt in de kunstsector.

16 oktober 2020

Jaar van het Brabants Kloosterleven

Vijf ontwerpers en kunstenaars uit Noord-Brabant gaan aan de slag met de ontwerpopdracht ‘Brabantse Kloostericonen’.

7 oktober 2020

Anne Wenzel creëert herdenkingsplek voor Anne Frank in Den Bosch

Iedereen kan sinds juli het Monument voor Vrijheid in volle glorie bewonderen.

2 september 2020

Blog | Het gesprek rondom de dood

Wat kun je zelf doen in deze angstige tijden? Adviseur Atty Bax laat zich inspireren door Dirk de Wachter om het gesprek over de dood aan te gaan.

1 september 2020

Reis mee langs Brabantse innovatiekracht en creativiteit

Vraag nu aan! ‘All Inclusive!': de inspiratiegids vol voorbeelden van Brabantse innovatieve kracht en creativiteit.

10 augustus 2020

Speciale aandacht voor het Brabantse kloosterleven

2021 wordt het jaar van het Brabantse kloosterleven, met verschillende activiteiten en een ontwerpopdracht.

1 juli 2020

Blog | Stalen zusters in tijden van een pandemie

Ken je de Zusters in Staal? Adviseur Atty Bax vertelt in haar blog meer over de symboliek van het kunstwerk van Judith Kuijpers.

19 juni 2020

Kunstloc ondersteunt ontwikkeling Slavernij Monument in Tilburg

In Tilburg is het initiatief genomen om een monument op te richten om het slavernijverleden te herdenken.

18 juni 2020

Trek erop uit!

Talentontwikkelingstraject De Kunstopdracht heeft verschillende mooie resultaten opgeleverd in de openbare ruimte.

16 juni 2020

Blog | Hoe gaan we de post-corona samenleving inrichten?

Welke rol kunnen kunstenaars spelen bij het inrichten van de openbare ruimte? Adviseur Liesbeth Jans blogt over post-corona vraagstukken.

10 juni 2020

Den Bosch krijgt monument voor Anne Frank

Anne Wenzel ontwierp het kunstwerk voor het Anne Frankplein in Den Bosch. De vogel van keramiek staat symbool voor vrijheid.

3 juni 2020

Blog | Denken over herdenken

Nederland werd 75 jaar geleden bevrijd en we herdenken dit door de coronacrisis op een andere manier. Onze adviseur Liesbeth Jans schreef haar gedachtes over herdenken op in een blog.

30 april 2020

Blog | WaarnaARToe (nu musea en theaters gesloten zijn)?

Hoe kunnen we in tijden van corona thuis vanaf de bank kunst beleven? Onze adviseur Liesbeth Jans schreef een blog over het enorme belang van kunst en creativiteit in tijden van crisis.

2 april 2020

Blog | Kleine stappen met grote gevolgen

De sprekers bij de bijeenkomst Muziek in de Zorg laten zien hoe kleine, liefdevolle acties grote gevolgen kunnen hebben. Dat inspireerde onze adviseur Liesbeth Jans tot een nieuwe blog.

9 maart 2020

Halve Zolenroute compleet met Het Koffijhuis van Marcel Smink

Een verdwenen station en Indische baten vormen de inspiratie voor Het Koffijhuis. Het laatste werk op de kunstroute door de gemeenten Geertruidenberg, Heusden en Waalwijk.

6 maart 2020

Kunstloc benadrukt belang van inzet kunstenaars bij innovatie tijdens symposium AWTI

Kunstloc adviseur Netty van de Kamp over de onmisbare, innovatieve kracht van kunstenaars.

2 maart 2020

Muziek in de zorg - een krachtig medicijn

Kunstloc brengt musici en professionals samen tijdens de bijeenkomst ‘Muziek in de zorg- een krachtig medicijn’.

20 februari 2020

Blog | Innoveren met kunstenaars

Kunstenaars kunnen een sterke rol spelen bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken zoals de energietransitie. Zo bepleit nu ook de AWTI.

13 februari 2020

Blog | Tend and befriend

Het is een drukke tijd. De rode draad bij al deze activiteiten was de zorg voor de samenleving en de wens om gezamenlijk oplossingen voor de grote maatschappelijke opgaven te ontwikkelen, to change the inevitable.

25 oktober 2019

Blog | Kunst als een magneet

Samen met bewoners kijken naar hun ideeën en mogelijkheden zoeken om die sterker te maken. Liesbeth Jans blogt over lokale samenwerkingsverbanden die zich richten op het inrichten van de eigen omgeving.

24 september 2019

Blog | Kunst als hulpmiddel

Je ziet kunstenaars overal werken. Atty Bax blogt over de bijdrage die kunstenaars leveren om de wereld te veranderen, te verfraaien en te innoveren.

4 september 2019

Blog | Kunst, wetenschap en innovatie

Wanneer kunstenaars uit verschillende disciplines gekoppeld worden aan wetenschappers ontstaan belangrijke innovatieve producten.

13 augustus 2019

Blog | De schoonheid van treinstations

Kunstenaars kunnen een kwaliteit aan de omgeving toevoegen waardoor die een eigen identiteit krijgt, kunnen een ziel aanbrengen in de ruimte waardoor die herkenbaar wordt en weer een menselijke maat krijgt.

28 juni 2019

Blog | Kunst is gezond!

Er is een nieuwe beweging aan het groeien die het huidige zorgsysteem drastisch wil veranderen. Een bredere opvatting over gezondheid, holistisch, in plaats van een gespecialiseerd systeem dat alleen kijkt naar het lichaam als machine of de mens als brein.

21 mei 2019

Blog | De identiteit van het landschap

Landkunst is iets anders dan zomaar een kunstwerk in het landschap plaatsen. Liesbeth Jans blogt over het zichtbaar maken van de identiteit van het landschap.

16 mei 2019

Blog | Afval=Landschap

Wij leven met tegenstellingen die we zelf hebben gecreëerd en waar we nu zelf oplossingen voor moeten zoeken.

23 april 2019

Blog | Living in paradox

Ik worstel nog een beetje met het thema van het CWF, Living in Paradox. Ik vind het mooi en aansprekend, maar tegelijkertijd verwarrend.

12 maart 2019

Blog | De ongekende kracht van verbeelding

De samenwerking tussen de cultuursector en andere maatschappelijke sectoren wordt gestimuleerd om een goede leefomgeving te creëren, opdrachtgeverschap aan makers te bevorderen en hun de gelegenheid te geven zich als cultureel ondernemer te ontwikkelen.

2 januari 2019

Een theaterabonnement of een pil?

Er is een kentering gaande in de gezondheidszorg. Wetenschapsjournalist Mark Mieras merkt dat in de medische wereld de interesse voor de zachte kant van gezondheid - via onder andere kunst en cultuur - groeit.

16 oktober 2018

Who cares now? We care!

Op donderdag 23 augustus is de tweede editie van het zorgmagazine We Care! gelanceerd. In het magazine staan inspirerende resultaten van bijzondere projecten in de zorg- en welzijnssector. Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant, heeft de eerste exemplaren uitgereikt aan Gon Mevis en Radjesh Manna.

23 augustus 2018

Blog | We are such stuff / as dreams are made on

Liesbeth Jans blikt vooruit én terug. Wat is er van die ruim 100 kunstwerken geworden die voor mij persoonlijk een bijzondere betekenis hebben?

4 mei 2018

Dokter-Ouder-Kind van Marleen van Bergeijk

Designer Marleen van Bergeijk viel op met haar afstudeerproject DOK tool, een middel dat de communicatie tussen arts en kind moet verbeteren.

2 februari 2018

Blog | Kunst en samenleving

In haar laatste blog van 2017 zoomt Liesbeth Jans in op kunst en samenleving.

10 december 2017

Blog | Over kunst, kwaliteit en autonomie

‘Verbinden’ is een buzz woord is geworden, een woord dat overal rond zoemt maar ook inhoudsloos dreigt te worden. Wie of wat wordt met elkaar verbonden? En waarom? Liesbeth Jans blogt hierover.

4 oktober 2017

Blog | 10 jaar landkunst, het vervolg

Waarom werd het woord Landkunst geïntroduceerd en niet Land Art? Daar hebben wij in Brabant zo onze redenen voor. Liesbeth Jans blogt over 10 jaar Landkunst.

4 juli 2017

Architecten ontwerpen poppenhuizen in relatie tot energiestofwisselingsziektes

Kunst kan veel betekenen voor zorg en gezondheid. Architect Peter Masselink vroeg 18 gerenommeerde architecten een poppenhuis te ontwerpen en bouwen voor kinderen, waarin het hebben van een energiestofwisselingsziekte tot uiting moest komen.

25 juni 2017

Blog | Tien jaar landkunst

In haar vorige blog schreef Liesbeth Jans, programmaleider ‘Verbinden’ het al: Landkunst bestaat deze zomer 10 jaar! Hoog tijd voor een reflectie, want daar vraagt een jubileum om. Hoe is het eigenlijk zover gekomen met Landkunst? Daarover schrijft Liesbeth in haar nieuwe blog.

17 mei 2017

Blog | Kunst en publieke ruimte

2017 wordt internationaal het jaar van kunst in de publieke ruimte met manifestaties die zich nadrukkelijk richten op het verbinden van kunst aan onze fysieke en sociale omgeving. Liesbeth Jans blogt hierover.

4 maart 2017

Blog | Who cares?

Kunst kan bijdragen aan een prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Atty Bax, adviseur kunst, zorg en gezondheid, vertelt hierover in haar blog.

4 januari 2017

Inspiratiemagazine 'Who Cares?' gelanceerd

Het eerste exemplaar van het inspiratiemagazine ‘Who Cares? | kunst & zorg’ werd donderdag 8 december in ontvangst genomen door Henri Swinkels, Gedeputeerde Leefbaarheid en Cultuur van de provincie Noord-Brabant. Dit magazine boordevol beelden en artikelen geeft een inspirerend beeld van mogelijkheden om vanuit kunst bij te dragen aan prettige, mooie en duurzame zorgomgeving. Een omgeving die ten goede komt aan de zorg en dus aan onze samenleving.

8 december 2016

Blog | Verbinden

Verbinden is een buzzwoord. Iedereen gebruikt het. Wij ook. Liesbeth Jans blogt over de betekenis van verbinden.

4 december 2016

Blog | Atelier murals van start

Waarom maken zorginstellingen en bedrijven toch niet méér gebruik van de toepassing van kunst? Atty Bax blogt over het spannender maken van inrichting en beleving van bedrijfspanden.

16 maart 2016

kennis over kunst in de zorg

Je wereld leuker, prettiger of beter leefbaar maken...

... doe je samen met een kunstenaar of social designer.

Kunst en rouw, spreken over de dood

Welke rol speelt kunst bij ons levenseinde? En in de uitvaartbranche? En wat kunnen kunstenaars bijdragen aan rouwverwerking, uitvaarten, herdenkingen of het gesprek over de dood? Voor dit kennisdossier gingen we op zoek naar hoe kunst zich verhoudt tot de ontwikkelingen op het gebied van de dood, troost, rouwverwerking, nieuwe rituelen en afscheid.

Muziek in de zorg

Wat kan muziek betekenen voor onze gezondheid en ons welzijn? Bekijk inspirerende praktijkvoorbeelden, platforms, onderzoeken en artikelen.

Financiering van sociaal-maatschappelijke culturele projecten

Zoek je financiering voor jouw sociaal-maatschappelijke culturele project? We zetten een drietal fondsen met inspirerende voorbeelden in de schijnwerpers.

De kracht van cultuurparticipatie

Verschillende groepen mensen zijn geholpen bij het vroegtijdig inzetten van cultuurparticipatie als middel om toegang tot de samenleving te verbeteren.

All Inclusive!

In deze innovatiegids laten we zien wat de kracht van kunst is bij belangrijke maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie, leefbaarheid in de wijken en goede zorg en welzijn. Laat je inspireren door vele Brabantse voorbeelden.

Who cares? We care!

Kunst, cultuur en gezondheid – hoe werkt dat? Dat verkennen wij met twee magazines vol inspirerende voorbeelden van kunstenaars en zorgprofessionals die gepassioneerd werken aan betere zorg.

Hoe krijgt kunst een vaste plek in het sociale domein?

Oplossingsrichtingen en handvatten voor dialoog om een brug te slaan tussen kunst, zorg en welzijn.