Zoek bijvoorbeeld naar een activiteit of pagina

“Luisteren is voor mij een kunstvorm geworden. Want luisteren naar de verhalen van iemand anders, leert mij veel over mezelf en de wereld om me heen. In ieder geval als je bereid bent echt te luisteren.” Dit schrijft documentairemaker Yara Hannema op de voorzijde van de festivalkrant van documentairefestival Beholders; documentary dialogues. In een wereld waarin veel communicatie snel, vluchtig en visueel is, wordt écht luisteren wel eens vergeten. Luisteren naar het standpunt van de ander, kijken door zijn bril en samen het gesprek aangaan staan tijdens Beholders dan ook centraal.

Geschreven door: Maartje van Roessel

Écht contact maken

Beholders vindt dit jaar plaats van 13 t/m 17 oktober, op zestien locaties in Meierijstad (de Brabantse fusiegemeente die bestaat uit onder andere Veghel, Sint-Oedenrode en Schijndel). Tijdens het festival wordt alle tijd, ruimte en aandacht gegeven aan de dialoog. “Wij denken dat er juist in deze tijd behoefte is om écht contact met elkaar te maken”, vertelt Willem Wouters, één van de initiatiefnemers van het festival. “Daarom vindt er na iedere documentaire een gesprek plaats onder leiding van een moderator. Daarbij is vrijwel altijd een maker, hoofdpersoon en/of interessante gast aanwezig. De documentaire vormt zo aanleiding om onderwerpen bespreekbaar te maken.”

Beholders | Ontsnapt Aan Vernietiging | Door: Tom Keetels

Impact creëren

Het luisteren naar andermans gedachten en ideeën zorgt ervoor dat je je bewust wordt van je eigen realiteit. Het verrijkt en verdiept je eigen standpunt, en het zorgt voor verbinding tussen mensen. Dat onderschrijft ook documentairemaker Ruud Lenssen. Hij was vorig jaar al te gast op Beholders met zijn film Wei, een intiem portret van zijn vader met dementie. Na drie uitverkochte zalen in 2020, is hij dit jaar terug op het festival, opnieuw met Wei.

“Voor sommige filmmakers is een vertoning op tv het hoogst haalbare”, vertelt hij. “Daar denk ik totaal anders over: ik wil het liefst alle buurthuizen af om mijn film te vertonen, zodat we er met zoveel mogelijk mensen over in gesprek kunnen. Dat heb ik bij Wei gedaan. Ik merkte ook dat de mensen die op die avonden aanwezig waren, niet uitgepraat raakten over de film; het bracht zó veel teweeg. En dat is precies wat mijn drijfveer is: iets teweeg brengen, iets betekenen voor mensen. Dat doe je met een film, maar ook met het nagesprek. Juist met dat nagesprek kun je impact creëren.”

'Een film als Dubbel Geluk maak je om reacties op te roepen en het gesprek over dit onderwerp op gang te brengen' Esmée van Loon, documentairemaker

Luisteren naar elkaar in intieme setting

Die impact, dat is waar de filmmaker het uiteindelijk voor doet, vindt ook documentairemaker Esmée van Loon, die vorig jaar tijdens Beholders aanwezig was met haar film Dubbel Geluk. Deze documentaire volgt drie jongeren die opgroeiden met gay-ouders. “Een film als deze maak je om reacties op te roepen en het gesprek over dit onderwerp op gang te brengen. Dat is voor mij het belangrijkste. De meeste waarde van een documentairefestival zit dan ook in de tijd na afloop van de film. Ik heb inmiddels op een aantal grotere festivals gestaan. Maar bij kleine vertoningen, zoals in een bieb of buurthuis, ontstaan de mooiste gesprekken. Mensen dúrven daar te praten. En ze luisteren in zo’n intieme setting ook beter naar elkaar.”

In gesprek met de maker

Het faciliteren van de dialoog, het écht luisteren naar elkaar, is dus een belangrijke functie van het documentairefestival in het algemeen en het Brabantse festival Beholders in het bijzonder. Dat komt niet alleen tot uiting in de manier waarop er ruimte gemaakt wordt voor het gesprek, maar ook in de manier waarop het hele festival is opgezet. “Bij Beholders zetten we de maker centraal”, zegt Willem Wouters. “Waar hebben makers behoefte aan, wat vinden zij belangrijk en wat zijn hun drijfveren? En vooral: hoe kan Beholders hen daarbij helpen? Als organisatie vinden we het antwoord op die vragen heel belangrijk. We zijn dan ook constant met makers in gesprek. En we hebben ons festival daaromheen vormgegeven. Een bijkomend groot voordeel daarvan is, dat we als festival steeds blijven leren. Door te luisteren naar makers, kunnen we onszelf als festival blijven ontwikkelen.”

Kunst van het luisteren

Wie behoefte heeft aan een flinke dosis blikverruiming en het aangaan van een oprecht gesprek met mede-bezoekers, moderatoren, makers en (andere) gasten, kan half oktober dus terecht in Meierijstad. Maak jezelf daarbij vooral de kunst van het luisteren alvast een beetje eigen. Want, zoals Yara Hannema het verwoordt: alleen braaf knikken met hier en daar een ‘oh’ en ‘ah, wat vervelend’, terwijl je ondertussen de woorden van je gesprekspartner veroordeelt… dat is volgens haar niet luisteren. “Dat is oordelend wachten op je beurt. Luisteren, echt luisteren, is een kunst gebleken. Luisteren betekent dat als je een vraag hebt gesteld, je stil bent in je hoofd en hoort wat de ander zegt. Het betekent echt nieuwsgierig zijn naar de wereld om je heen. Luisteren, kijken voelen, zonder je eigen gedachten als afleiding, daar ligt de verbinding.”

Meer over het festival

Beholders; documentary dialogues vindt plaats van 13 t/m 17 oktober in Meierijstad. Welke documentaires zou jij graag willen zien?

Bekijk hier het programma

Impulsgelden

Documentairefestival Beholders ontvangt een bijdrage uit de impulsgelden van Provincie Noord-Brabant voor het industrieprogramma dat voor filmmakers van toegevoegde waarde is op het reeds bestaande festivalprogramma.

Meer over de impulsgelden

Maartje van Roessel

Tekstschrijver bij Beholders

Film

Nieuwe talenten voor TalentHub Next

Acht frisse, genre-overstijgende visuele makers zijn geselecteerd voor het Playgrounds Next talentprogramma, onderdeel van TalentHub Brabant.

7 mei 2024
Nieuwe talenten voor TalentHub Next

Documentaire over drugscriminaliteit toont geen daders maar menselijkheid en kwetsbaarheid

Makers Karen Ebert en Melanie Pardoel produceerden de documentaire ‘Zicht’, na een vraag vanuit Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland.

23 april 2024
Documentaire over drugscriminaliteit toont geen daders maar menselijkheid en kwetsbaarheid

Blog | Hoe betrek je jongeren bij een documentairefestival?

We vroegen Maartje van Roessel een blog te schrijven over hoe ze bij Documentairefestival Beholders jongeren betrekken.

22 september 2023
Blog | Hoe betrek je jongeren bij een documentairefestival?

Grote financiële impuls voor regionale filmtalenthubs vanuit OCW

De filmhubs binnen Screen Talent NL ontvangen extra steun voor doorontwikkeling en verduurzaming.

27 juni 2023
Grote financiële impuls voor regionale filmtalenthubs vanuit OCW

Brabantse filmindustrie krijgt impuls met “Het Beloofde Land”.

Het Beloofde Land is een ontwikkel- en productietraject van Screen Talent NL om de positie van regionale makers en producenten in de filmindustrie te versterken.

16 mei 2023
Brabantse filmindustrie krijgt impuls met “Het Beloofde Land”.

Waar film en maatschappij elkaar ontmoeten: tips voor filmmakers in het sociaal domein.

Hoe zet je film en documentaire in het sociale domein in? Welke mogelijkheden en kansen zijn er voor filmmakers?

18 april 2023
Waar film en maatschappij elkaar ontmoeten: tips voor filmmakers in het sociaal domein.

Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Brabants talent Nino Basilashvili maakt nieuwe mediakunst. Hoe zet je dit werk in de markt? TalentHub Brabant hielp Nino hierbij.

4 april 2023
Talentontwikkeling in Brabant: interactief mediakunstenaar Nino Basilashvili

Acht Brabantse film- en animatietalenten geselecteerd voor Next

Next is het talentontwikkelingstraject voor filmmakers van TalentHub Brabant.

8 maart 2023
Acht Brabantse film- en animatietalenten geselecteerd voor Next

Talentontwikkeling in Brabant: VR-kunstenaar Iris van der Meule

Op een zachte, poëtische manier maakt VR-maker Iris van der Meule mensen bewust van onderwerpen die haar na aan het hart liggen.

14 februari 2023
Talentontwikkeling in Brabant: VR-kunstenaar Iris van der Meule

Karen Ebert over de magie van documentaires maken

"Dingen die niet tastbaar zijn, invoelbaar maken", een interview met Karen Ebert.

11 oktober 2022
Karen Ebert over de magie van documentaires maken

Ruimte om te maken

Documentairefestival Beholders beleeft van 5 t/m 9 oktober zijn 4e editie. Wat vinden filmmakers belangrijk tijdens het maakproces?

28 september 2022
Ruimte om te maken

Het verschil maken met film

Jesse van Venrooij, filmmaker én voormalig sociaal werker, helpt ons met zijn documentaires aan een bredere kijk op de samenleving.

30 mei 2022
Het verschil maken met film

Nieuwe verhaalvormen in de Brabantse filmindustrie

Hoe kun je virtual reality gebruiken om maatschappelijke verhalen te vertellen? Iris van der Meule weet daar alles van.

21 april 2022
Nieuwe verhaalvormen in de Brabantse filmindustrie

Goed voornemen: groener filmen

De filmsector kan en moet duurzamer, groener, bewuster. Een goed voornemen voor dit nieuwe jaar. Maar hoe dan?

27 januari 2022
Goed voornemen: groener filmen

Stemming: De game-industrie in Nederland

Hoe ziet de game-industrie in Nederland eruit? En welke cross-overs met kunstdisciplines zijn er? Ton van der Linden zoekt het uit in zijn Stemming.

4 november 2021
Stemming: De game-industrie in Nederland

Luisteren als kunstvorm

Het faciliteren van dialoog, écht luisteren naar elkaar; dat is belangrijk bij het documentairefestival Beholders in Meijerijstad. Een vooruitblik.

5 oktober 2021
Luisteren als kunstvorm

Hoe maak je een film in coronatijd?

Sex Sells is een van de eerste korte fictiefilms die geproduceerd werd aan de hand van het COVID-19 protocol voor de audiovisuele sector. Hoe was dat?

28 januari 2021
Hoe maak je een film in coronatijd?

Gebruik de kracht van film in cultuureducatie

Het Netwerk Filmeducatie heeft een nieuwe visie gepubliceerd, en een doorlopende leerlijn filmeducatie voor primair en voortgezet onderwijs.

29 september 2020
Gebruik de kracht van film in cultuureducatie

In gesprek met stop-motion designer Niels Hoebers

Niels Hoebers staat op een keerpunt in zijn carrière, en talentontwikkelingstraject Next kwam daardoor voor hem op een goed moment.

24 oktober 2019
In gesprek met stop-motion designer Niels Hoebers

Blog | We care about virtual reality

Hoe kun je daadwerkelijk betekenis creëren met virtual reality? Wat is de rol van virtual reality binnen zingeving? Janneke van Laar blogt over de virtualreality-installatie Ver Binnen van Studio APVIS.

4 juni 2017
Blog | We care about virtual reality

Ik ben een leuker mens geworden

Filmmaker Ruut van der Beele over zijn werkweek, inkomsten en motivatie als zzp'er in de Brabantse culturele sector.

3 februari 2015
Ik ben een leuker mens geworden