Professionele leergemeenschap mbo

Tijdens de bijeenkomst zijn de voorstellen voor een gezamenlijke activiteitenreeks verder uitgewerkt. Een belangrijke rode draad is het creëren van ontmoetingen tussen studenten, onderwijsinstellingen, culturele partners, beleidsmakers en het werkveld.

Tilburg: doorontwikkeling mbo-cultuurtour 

Voor Tilburg is gesproken over de doorontwikkeling van de mbo-cultuurtour in samenwerking met CIST, Yonder en de gemeente Tilburg. De doorontwikkeling hiervan kan ruimte bieden aan een programma op maat voor studenten, het bijdragen aan een blijvend effect en het betrekken van culturele partners, beleidsmakers en mbo instellingen. De voorlopige periode voor dit initiatief is september 2027. 

Breda: Graphic Matters ism Nieuwe Veste 

In Breda sluiten we aan bij de Student Challenge van Graphic Matters. Doel van het project is om mbo-studenten serieus te nemen als doelgroep en hen een kwalitatief programma te bieden waarin burgerschap, maatschappelijke betrokkenheid en beroepsoriëntatie samenkomen. Studenten werken aan een posterontwerp rondom een actueel thema. De winnende ontwerpen worden geëxposeerd. De afsluiting vindt plaats in het Chassé Theater en bestaat uit een prijsuitreiking, optredens, een inspirerend programma rondom vakmanschap en ontwerp, ruimte voor ontmoeting tussen studenten. Tijdens deze afsluiting koppelen we bijeenkomst. In december 2026 zal dat een kleinere bijeenkomst zijn en voor december 2027 kan er een grotere bijeenkomst plaatsvinden. 

Eindhoven: burgerschap, cultuur en vakmanschap vanuit MU  

In Eindhoven kijken we naar een bijeenkomst in het voorjaar van 2027. Mogelijke partners zijn Summa (Social Work), Summa Crafted, Cultuurstation en St. Lucas.Het idee richt zich op de relatie tussen kunst, cultuur, burgerschap en vakmanschap. Besproken werd hoe kunstervaringen kunnen bijdragen aan reflectie, dialoog en de ontwikkeling van burgerschapscompetenties. Daarbij werd ook gekeken naar de koppeling met nieuwe kerndoelen binnen het mbo. Een mogelijke activiteit is een gezamenlijk bezoek aan een tentoonstelling bij MU, waarbij studenten en beleidsmedewerkers samen kijken naar kunst en hierover met elkaar in gesprek gaan. 

Den Bosch: kettingbrief XXL vanuit KWC1  

Voor Den Bosch is het concept Kettingbrief XXL besproken als een culturele interventie waarin mbo-studenten, deelnemers aan Leven Lang Ontwikkelen (LLO), onderwijsprofessionals, bedrijven, beleidsmakers, maatschappelijke organisaties en culturele partners gezamenlijk werken aan een verplaatsbare mural. Het project is nadrukkelijk bedoeld als ontmoetingsplek waar verhalen, ervaringen, maatschappelijke vraagstukken en toekomstbeelden samenkomen en zichtbaar worden gemaakt in een gezamenlijk kunstwerk. Dit voorstel is niet uitsluitend bedoeld gezien als een activiteit voor KW1C, maar als een mogelijk gezamenlijk project voor samenwerking tussen de deelnemende partners binnen de PLG MBO en cultuureducatie Brabant. Het concept kan worden aangepast, verrijkt en doorontwikkeld op basis van de wensen, mogelijkheden en inhoudelijke accenten van de verschillende steden en deelnemende organisaties.

Een belangrijk onderdeel van het voorstel is het zogenaamde kettingbriefprincipe. De mural is niet alleen verplaatsbaar, maar vormt het startpunt van een doorlopende samenwerking tussen de deelnemende locaties. Na presentatie op één locatie reist het kunstwerk door naar een volgende mbo-instelling of stad. Waar opnieuw een blanco muur aanwezig is waar een vergelijkbaar proces gestart wordt. Daar ontwikkelen studenten, onderwijsprofessionals, werkveldpartners, culturele partners en een ( indien aanwezig) lokale mural artist gezamenlijk een nieuwe toevoeging die voortbouwt op het bestaande werk en een eigen lokaal perspectief toevoegt. Hierdoor ontstaat geen verzameling losse projecten, maar een groeiend gezamenlijk kunstwerk waarin iedere locatie zichtbaar bijdraagt aan het grotere verhaal. De deelnemers zagen hierin een kans om de samenwerking binnen de PLG concreet en zichtbaar vorm te geven.

Iedere nieuwe aanvulling op de mural maakt de verbinding tussen onderwijs, cultuur, vakmanschap, burgerschap, Leven Lang Ontwikkelen en regionale samenwerking zichtbaar. Daarmee kan het project uitgroeien tot een herkenbaar en reizend symbool van de gezamenlijke inspanningen van de Brabantse mbo-instellingen en cultuurpartners om de waarde van cultuureducatie binnen het mbo zichtbaar te maken.

Daarnaast is besproken dat het project ruimte biedt om zowel studenten als vertegenwoordigers uit onderwijs, overheid, cultuur en bedrijfsleven actief met elkaar in gesprek te brengen. De opbrengsten van deze ontmoetingen vormen niet alleen de basis voor het kunstwerk zelf, maar dragen ook bij aan kennisdeling, netwerkvorming en de verdere ontwikkeling van gezamenlijke initiatieven binnen de PLG.

We zien elkaar weer op 26 oktober en concretiseren dan het jaarprogramma en planning met elkaar. 

Tijdens de zevende bijeenkomst hebben we gesproken over de vraag hoe we cultuur in het mbo beter zichtbaar kunnen maken. Daarbij werd duidelijk dat er niet één verhaal te vertellen is. Het mbo kent veel inspirerende voorbeelden, verschillende aanpakken en uiteenlopende samenwerkingen. Juist die diversiteit blijkt de kracht van het veld. Om die reden is besloten af te zien van het oorspronkelijke plan om een videoserie te ontwikkelen. In plaats daarvan zetten we in op regionale bijeenkomsten waarin bestuurders, docenten, culturele partners en intermediairs elkaar kunnen ontmoeten, inspireren en kennis kunnen delen.

In 2026 en 2027 worden in Eindhoven, Den Bosch, Breda en Tilburg vier bijeenkomsten georganiseerd. Elke bijeenkomst staat in het teken van een specifiek thema binnen cultuur en het mbo en bestaat uit drie onderdelen:

• Inspireren: een aansprekende praktijkvoorbeeld staat centraal.
• Ervaren: deelnemers maken zelf kennis met een culturele of creatieve werkvorm.
• Verbinden: ruimte voor gesprek, verdieping en kennisuitwisseling.

De opbrengsten van de bijeenkomsten worden op verschillende manieren vastgelegd en gedeeld, bijvoorbeeld via artikelen, podcasts, videoverslagen of interviews. Niet om één uniforme boodschap uit te dragen, maar juist om de verschillende perspectieven, ervaringen en succesvolle voorbeelden zichtbaar te maken.

Belangrijkste inzichten

• Cultuureducatie vindt binnen het mbo al op veel plekken plaats, maar wordt vaak niet als zodanig herkend of benoemd.
• Er is behoefte aan een duidelijker beeld van wat mbo-studenten al aan cultuur doen, zowel binnen als buiten school.
• De groep ziet twee belangrijke sporen:
  1. Het perspectief van studenten ophalen.
  2. Het gesprek aangaan met beleidsmakers, onderwijsinstellingen en andere betrokken partijen.

Ideeën voor de video's

• Studenten kunnen via voxpop-interviews worden bevraagd over hun kijk op cultuur en hun ervaringen met cultuureducatie.
• Video's kunnen laten zien wat cultuureducatie daadwerkelijk oplevert voor studenten, zoals:
  • empathie;
  • communicatievaardigheden;
  • reflectievermogen;
  • persoonlijke ontwikkeling;
  • talentontwikkeling;
  • verbreding van perspectieven.
• Er werd voorgesteld om per video een ander type student centraal te stellen, zodat ook studenten uit bijvoorbeeld technische opleidingen of het Startcollege zichtbaar worden.

Belang van reflectie

Een terugkerend thema was het belang van het gesprek na culturele activiteiten. Reflectie helpt studenten om ervaringen te verwerken, hun mening te vormen en perspectieven van anderen te begrijpen. Volgens verschillende deelnemers vormt dit een essentieel onderdeel van cultuureducatie.

Cultuureducatie en onderwijs

• Cultuureducatie sluit goed aan bij bestaande kwalificatiedossiers en onderwijsdoelen.
• Activiteiten zoals het maken van video's, podcasts of onderzoek kunnen meerdere leerdoelen tegelijk bedienen.
• Hoewel cultuureducatie raakvlakken heeft met Burgerschap en LOB, moet het niet uitsluitend binnen die domeinen worden ondergebracht.

De uitdaging is om zichtbaar te maken welke impact cultuureducatie heeft op zowel de opleiding als de persoonlijke ontwikkeling van studenten. Het creëren van draagvlak voor cultuureducatie werd gezien als minstens zo belangrijk als het verkrijgen van financiering voor cultuureducatie.

Doelgroepen 

• beleidsmakers;
• gemeenten;
• onderwijsinstellingen;
• samenwerkingspartners.

Inzet van studenten

Er werd besproken om studenten actief te betrekken bij bijvoorbeeld onderzoek, contentcreatie, podcastproductie en videoproductie. De plg denkt na of en op welke manier we willen samenwerken met studenten van KW1C. 

Acties

• Wat is onze belangrijkste boodschap? 
• Welke doelen of vragen willen we in de video's uiteenzetten en welke projecten passen hierbij?
• Verkennen welke videopartij dit kan oppakken met de plg

Tijdens het overleg stond de vraag centraal wie met de video's bereikt moet worden en hoe cultuureducatie binnen het mbo zichtbaarder gemaakt kan worden. De belangrijkste doelgroep is het onderwijs zelf, met cultuuraanbieders als secundaire doelgroep. De video's moeten laten zien wat cultuureducatie bijdraagt aan de ontwikkeling van mbo-studenten en hoe culturele organisaties beter kunnen aansluiten bij het mbo.

Een belangrijk thema is het doorbreken van het soms elitaire imago van cultuur. Door praktijkvoorbeelden en studentverhalen te laten zien, kunnen abstracte begrippen als empathie, kritisch denken, communicatie en persoonlijke ontwikkeling concreet worden gemaakt. Daarbij wordt benadrukt dat cultuureducatie niet uitsluitend gekoppeld moet worden aan Burgerschap, maar vakoverstijgend ingezet kan worden.

De groep ziet kansen om het Brabantse verhaal zichtbaar te maken, waarbij samenwerking, gemeenschapszin en regionale voorbeelden centraal staan. Daarbij wordt gekeken naar verschillen tussen Brabant en de Randstad.

Er is veel enthousiasme om mbo-studenten actief te betrekken bij de productie van de video's. Dit vergroot de herkenbaarheid en zorgt ervoor dat de boodschap beter aansluit bij de doelgroep. Studenten zouden bijvoorbeeld interviews kunnen afnemen, content maken, vormgeving verzorgen of complete producties uitvoeren onder begeleiding van een professionele videograaf.

Verschillende vormen voor de videoreeks werden besproken:

• Studenten culturele activiteiten laten bezoeken en beoordelen (vergelijkbaar met een "Museumbende"-concept).
• Studenten laten onderzoeken welke culturele projecten hen aanspreken.
• Bestaande culturele projecten in Brabant volgen en vastleggen.
• Studenten laten meedenken over de vormgeving, titel en uitstraling van de video's.

Daarnaast werd benadrukt dat er behoefte is aan een nulmeting en betere documentatie van bestaande cultuureducatieve activiteiten binnen het mbo. Veel gebeurt al, maar dit wordt onvoldoende zichtbaar gemaakt.

Actiepunten

• Verkennen welke videografen ervaring hebben met het begeleiden van mbo-studenten.
• In kaart brengen welke deelnemers al activiteiten met het mbo uitvoeren (nulmeting).
• Projecten en voorbeelden verzamelen die geschikt zijn voor de videoreeks.
• Ideeën en voorstellen voorbereiden om tijdens een volgende bijeenkomst te pitchen.
• Verkennen hoe studenten van KW1C betrokken kunnen worden bij onderzoek, interviews en productie.