Spoken word is een performancekunst die draait om de voordracht van het gesproken woord. Een literair genre, dat haar kracht vindt in klank, mimiek, ritme en intonatie. Als poëzie op een podium, of hiphop zonder beat. Elten Kiene weet hier alles van. Hij is een bevlogen woordworstelaar. Op de inspiratiedag Van creativiteit naar succes doceert hij workshopdeelnemers wat fijne kneepjes van zijn vak.
Geschreven door Pleuni van Keulen
Geraakte snaren
Als tekstschrijver fascineert deze kunstvorm me, die me – eerlijk toegeven – soms jeuk geeft. Maar die ook heel treffend kan zijn – zie het zeer beroemde voorbeeld van Amanda Gorman tijdens de inauguratie van Joe Biden. Kortom, spoken word raakt nogal eens een snaar. Dat is sowieso interessant. Want dan gebeurt er iets – goed of slecht, dat maakt niet uit. En dat is toch een belangrijke eigenschap van kunst. Waar mijn jeuk vandaan komt? Ik weet het niet. Misschien is het angst voor het onbekende, of jaloezie op het kunnen en durven voordragen van je eigen woorden.
Geen spoken word-101
Ook ik woonde de spokenword-workshop van Elten Kiene bij. Mijn doel? Een inspirerend artikel vol tips schrijven. Maar al snel blijkt dat ik hier niet moeiteloos wat tips en tricks kan ophalen. Geen spoken word-101 (101 is straattaal voor de basisprincipes van een onderwerp, red.). Nee, het is leren door te doen, zo blijkt. En dus doe ik mee, al is het stilletjes en in mezelf. Niet echt de spoken word-gedachte, ik weet het. Want Elten heeft het vooral over luid en duidelijk spreken, met de intentie gehoord te worden. Rechtop en zonder disclaimers.
Creativiteit floreert in vrijheid
Wat me opvalt in Eltens oefeningen is hoe vrij je kan zijn in je werk, hoe vrij je mág zijn, als je perfectionisme laat varen. Of dat nu in je werk als aanstormende poetry slammer is, als tekstschrijver zoals ik, als beeldend kunstenaar. Als wat dan ook! Creativiteit floreert in vrijheid, als jezelf niet hindert door perfectie na te streven. Bijschaven komt later, en het kan, maar hoeft niet!
Schrijven is een daad van moed
Dat zegt hij ook als hij de groep de opdracht geeft voor een free write: 20 minuten non stop schrijven zonder te krassen. Elten: “Wees moedig, want schrijven is een daad van moed. Weet je het niet zeker? Schrijf het dan op. En ook: mijn beste werk is altijd achteraf. Vang het, kijk waar je op uitkomt. Want je komt er niet achter als je het niet probeert.” Zo gooit Elten er toch moeiteloos even wat oneliners uit. Ik heb ze maar opgeschreven, dan eindig ik alsnog met wat tips. En hoe het dan zit met mijn eigen freewrite? Die houd ik nog even voor mezelf. Maar ik kan je wel verklappen dat ik het enorm bevrijdend vond. Dat ik verrast ben door mijn eigen woordenbrij. En dat mijn jeuk van spoken word hierdoor verdwenen is.
Free write – de opdracht
Zelf aan de slag met een free write? De volgende stappen helpen je gedachten te ordenen. En het staat je natuurlijk vrij ze helemaal los te laten. Het is tenslotte een vrije schrijfopdracht.
Maak een tabel met 3 kolommen en 7 rijen. Beantwoord kort de volgende vragen in de eerste kolom:
- Wat geeft jou energie?
- Waar ben je trots op?
- Wat zijn je favoriete plekken?
- Wat fascineert je op het moment?
- Waar zou je eigenlijk veel meer mee bezig zijn? Wat roept het bij je op?
- Waar denk je aan bij de titel Een mooie revolutie?
- Waar droom je van?
In de tweede kolom beschrijf je je antwoorden concreet in 1 woord. En in de derde kolom ga je nog een stapje verder. Je maakt het nog specifieker of beschrijft een associatie. Het gaat erom dat je verbanden legt die voor jou logisch zijn.
Wat je opgeschreven hebt, heeft te maken met je waarden. Kijk nu of je de rode draad hierin te pakken krijgt. Zie je die niet, kies dan 3 woorden die het meeste met je doen. Haal de kern eruit en schrijf die op. Hiermee ga je aan de slag in je free write – 20 minuten onafgebroken schrijven zonder te schrappen.
Dus werk met:
● de rode draad of 3 woorden die betekenis hebben voor je
● pas herhaling toe, minimaal 3 keer
● of start met deze voorbeeldzin: ‘Mijn naam is … en ik ben niet wie je denkt dat ik ben’
Heb je vragen?
Neem dan gerust contact met me op.
