
Als je naar de cijfers uit Waarde van cultuur kijkt, gaat over het algemeen goed met Brabantse poppodia. Wat vooral opvalt is dat poppodia (in vergelijking met andere culturele instellingen) het grootste aandeel publieksinkomsten hebben op hun totale inkomsten: 93% in 2024.
Maar dat maakt ook heel kwetsbaar, zeker nu alle kosten zo enorm stijgen. We spraken Frens Frijns, directeur 013 in Tilburg, over hun financiële situatie en zijn verhaal achter de cijfers.
Unieke functie van 013 in onze provincie
013 heeft, als grootste poppodium van Zuid-Nederland, een belangrijke economische en maatschappelijke functie voor onze provincie. Jaarlijks trekt het podium 385.000 bezoekers naar Tilburg. 50% daarvan komt niet uit Brabant. “We hebben een aantal jaar geleden wel eens laten berekenen dat wij 300 banen opleveren in de stad en onze bezoekers jaarlijks zo’n 20 miljoen investeringen doen (hotelbezoek, eten, winkelen) door concertbezoeken”, vertelt Frens Frijns directeur van het poppodium.
Poppodium 013 Foto: Guus van der Aa
Verdubbeling eigen inkomsten
“Na corona is er veel meer aanbod gekomen. Live-muziek zit enorm in de lift. De muziekbedrijven (zoals Live Nation etc) zijn heel groot geworden, er zijn veel meer tours. Daardoor hebben we nu 100 concerten meer per jaar en zijn we van 240.000 naar 385.000 bezoekers gegaan,” vertelt Frens.
De eigen inkomsten van 013 zijn bijna verdubbeld tussen 2019 en 2024 en dat komt vrijwel volledig door meer publieksinkomsten. Van elke euro die 013 aan subsidie krijgt, verdienen ze er zelf 13,56 euro bij.
Inflatie
“Het waren inderdaad goede jaren. En we hebben kunnen verbouwen naar een zaal met een capaciteit van 3000 bezoekers. Maar onze kosten zijn ook enorm gestegen. De inflatie na corona is zo’n 11% en de subsidie die we krijgen, stijgt niet voldoende mee en is maar een klein aandeel van onze begroting. We moeten dit verschil dus vooral zelf bijverdienen," vertelt Frens.
“Van de ticketprijs gaat bijna alles naar de artiest, daar houden we weinig van over. Dus als poppodium zitten je inkomsten vooral in wat je verdient met de horeca. Kijk, met een zaal van 3000 man kun je een mooie omzet maken, maar we willen de drankprijzen niet blijven verhogen. De horecaprijzen beginnen overal wel aan het plafond van acceptatie te komen.”
013 in cijfers
- Ruim 380.000 bezoekers per jaar
- Ruim 400 shows per jaar
- Capaciteit van 3000 bezoekers in de Main (ook mogelijk in 2300 of 1400 setting)
- Capaciteit van 700 bezoekers in de Next stage
- 5 satelliet locaties in de stad
- 78 mensen vast in dienst
- 200+ vrijwilligers
Professionalisering poppodia
“Poppodia zijn de laatste decennia enorm geprofessionaliseerd, ook 013. Wij zijn al lang geen gekraakte ruimte meer die draait op vrijwilligers. Dit is een professioneel bedrijf. 013 betaalt de artiesten en medewerkers allemaal fair pay, dat vind ik belangrijk. Daarin hebben we ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid vind ik.”
“Ik vind dat de subsidie zich moet aanpassen aan deze professionalisering. Maar deze is al jaren gelijk gebleven en maar een paar procent van onze inkomsten (terwijl er ook grote popzalen zijn die gemiddeld ongeveer 25% subsidie krijgen). Het overgrote deel moeten we dus zelf bijverdienen en dat maakt ons kwetsbaar.”
“Wat we nu van de gemeente aan subsidie binnen krijgen, zijn we gelijk weer kwijt aan de huur die we aan hen betalen, want die is wel commercieel. Ik voel dat we een kantelpunt bereikt hebben en dat de rek eruit is.”
Concurrentie
Extra spannend wordt de komst van een, qua grootte, bijna identiek podium als 013 in Amsterdam: De Gashouder.” Wij zijn nu het enige poppodium in Nederland met een zaal met een capaciteit van 3000 bezoekers. Internationale artiesten kiezen ons daarop uit. Maar als er een poppodium in de hoofdstad komt met ongeveer dezelfde grootte, gaan we dat echt merken,” vertelt Frens.
“We anticiperen daar natuurlijk al op en maken plannen om breder te gaan programmeren.
Nu werkt het zo dat artiesten geld op leveren én bijdragen aan onze smoel, ons imago. Dat moeten we gaan loskoppelen van elkaar. Dus soms zullen we ook iemand moeten boeken puur voor het geld. Of puur voor ons imago. Op deze andere manier programmeren biedt ook weer mooie kansen voor meer diversiteit.”
Vrijwilligers
“Ik wil vooral de unieke functie in de stad maar behouden. We programmeren op 7 verschillende plekken. Ook ben ik er trots op dat we het enige poppodium in Nederland zijn dat in zo’n grote zaal nog grotendeels draait op vrijwilligers. We hebben een groep van zo’n 200 vrijwilligers. De intrinsieke motivatie bij hen is heel hoog, dat is super waardevol. Ik koester ze.”
Er liggen denk ik kansen om meer uit sponsoring te halen. Maar dat is wel lastig. Het lukt ons nog niet om bedrijven te bereiken. We hebben natuurlijk geen live-uitzendingen of shirts zoals bij sport, al zijn er wel andere manieren wellicht. Maar onze merknaam opgeven voor een paar ton extra wil ik echt niet. We blijven 013.”
Buitentheater Adem
Op het moment lopen er verschillende onderzoeken naar de haalbaarheid van een buitentheater Adem voor openluchtconcerten. Met een capaciteit van 18.000. Het idee voor Adem is bedacht door Poppodium 013 en omarmd door Gemeente Tilburg.
“Het is enorm complex. Logistiek, riolering, geluidsoverlast, stikstof, ecologie. We zijn alles aan het bekijken. We gaan het alleen doen als het kan, ik wil realistisch blijven. Maar als het haalbaar is, kan het fantastisch worden.”
Onderzoek naar geldstromen bij culturele organisaties
In Waarde van Cultuur brengen we de financiële stromen van culturele instellingen in zeven grote Brabantse gemeenten in kaart. Daarbij richten we ons op de periode 2019-2024. We kijken naar eigen inkomsten, subsidies en lasten, en naar de verhouding daartussen. De cijfers zijn afkomstig uit de jaarrekeningen van 177 culturele instellingen.
Achter de totaalcijfers gaan grote verschillen schuil tussen deelsectoren, bijvoorbeeld in de mate waarin instellingen afhankelijk zijn van subsidies en te maken hebben met lastenstijgingen.
Verhaal achter de cijfers bij Mezz Breda
We gingen ook in gesprek met directeur van Mezz Breda, Rik Peters, over zijn verhaal achter de financiële cijfers van dit poppodium.
Meer weten over dit artikel of de cijfers uit Waarde van cultuur?
Neem contact met ons op:












