Beeldend kunstenaar Carlette Rijcken haalde veel uit haar coachtraject ‘Versterken Cultureel Ondernemerschap’. Hierin ging ze een half jaar aan de slag met coach en kunsthistoricus Rebecca Nelemans om met leervragen haar praktijk scherper te krijgen. Wat heeft dit haar opgeleverd?
Geschreven door Simone Vos
“Dit coachingtraject heeft me veel houvast en inzicht gegeven. Ik kan nu terugvallen op mijn artist statement, waarin ik duidelijk heb verwoord waarom ik doe wat ik doe. Dat zit nu zo in mij verankerd, dat ik het altijd in mijn achterhoofd heb tijdens het werken. Ik heb die houvast nodig om overtuigend te vertellen over mijn werk”, vertelt Carlette.
Werken aan je leervraag
Carlette nam in 2025 deel aan het traject Versterken Cultureel Ondernemerschap (voorheen heette dit traject de Kennisvoucher). Hierin werken makers of culturele instellingen met een coach aan hun leervraag rondom cultureel ondernemerschap. Provincie Noord-Brabant heeft deze coaching gefinancierd. Kunstloc begeleidde de aanvragers bij het ontwikkelen en aanscherpen van hun ontwikkelvraag. Ook in 2026 kun je als makers of culturele instelling in aanmerking komen voor dit coachtraject.
Voor de coaching mogen makers of instellingen zelf een coach aandragen of Kunstloc koppelt hen aan een coach die past. Carlette koos Rebecca zelf, omdat ze het idee had dat zij haar op een fijne en veilige manier verder kon helpen.
“Ik had jaren geleden al via mijn schilderdocent Reinoud van Vught gehoord dat Rebecca geschikt zou zijn om mee te werken aan mijn artistieke visie. Ik heb dat alleen heel lang laten liggen. Later heb ik haar gezien bij een interview in PARK in Tilburg en toen dacht ik: ja, zij is echt een fijn persoon. Zo heb ik haar aangedragen als mijn coach voor dit traject.”
Illustratie Jesse Ceelen
Atelierbezoek
Rebecca is freelance kunsthistoricus en werkt al ruim 38 jaar in de kunstsector. Zo geeft ze als regiomakelaar Zuid van het Mondriaan Fonds advies en komt ze veel bij kunstenaars in hun atelier daarvoor. “Carlette had mij specifiek gevraagd en dat vond ik heel bijzonder. Ik vroeg me wel af wat ze precies van mij verwachtte, maar snapte al snel dat ze veiligheid en kennis van de sector zocht.”
“In het traject over cultureel ondernemerschap zijn drie thema’s relevant: artistieke ontwikkeling, zichtbaarheid vergroten en zakelijk ondernemerschap. Met dat laatste doe ik al veel voor het Mondriaan Fonds, dus ik wilde in dit traject daar niet op focussen. Ik heb met Carlette in totaal zes keer afgesproken en ben bij haar in het atelier geweest. Daarnaast hadden we telefonisch contact tussendoor. Dat was waardevol, omdat het soms allemaal even moet bezinken na zo’n atelierbezoek”, zegt Rebecca.
Verwoorden wat je drijft
“Ik merkte dat ik in gesprekken met anderen wel kon uitleggen wat ik maak en hoe ik werk, maar niet zo goed kon verwoorden wat mij drijft. Dat onder woorden brengen, pitchen waar ik voor sta, wilde ik graag leren”, vertelt Carlette.
“Daarnaast had ik een vraag over mijn portfolio voor Rebecca. Ik wilde duidelijke keuzes maken in mijn portfolio en daarmee meer zichtbaar zijn. Ik heb vanaf 2013 een opleiding gevolgd aan de Academie voor Beeldende kunsten in Arendonk. Daarvoor was het schilderen en tekenen minder op de voorgrond. Daardoor ben ik minder bekend in de kunstwereld en dat wil ik graag meer worden.
Grote lijnen zien
“Na een verkennend gesprek, zijn we samen aan de slag gegaan met Carlette's leervraag en portfolio. We hebben veel met elkaar gesproken en ik merkte dat het best lastig was voor Carlette om haar visie goed op te schrijven. Het is heel essentieel om te weten waarom je maakt wat je maakt en waar je als kunstenaar staat, dus daar hebben we veel tijd aan besteed”, vertelt Rebecca.
Carlette bevestigt dat: “Het was eerst chaos, ik had echt tijd nodig om dat statement te maken. Toen Rebecca me vroeg mijn helden te beschrijven, kwam er iets los en kon ik bij de kern komen. Het was zo waardevol dat Rebecca er was, zij zag de grote lijnen. Ik zit er zelf zo diep in en als je geen afstand kunt nemen, blijf je in de details zitten. Daar heeft ze me erg mee geholpen.”
Rondom de Tafel. Werk van Carlette Rijcken
Het lef. Werk van Carlette Rijcken
Sparringspartner
“De kwaliteit van dit traject is volgens mij dat het heel fijn is om een sparringpartner te hebben. Vaak hebben kunstenaars zo’n focus op hun werk, dat ze minder aandacht besteden aan de rest. Ik hield Carlette een spiegel voor en liet zien hoe waardevol het is wat zij maakt en doet. Het is heel fijn om met mensen uit je eigen sector te sparren en praten om verder te komen in je kunstenaarspraktijk”, legt Rebecca uit.
Daar is Carlette het helemaal mee eens. “Ik vind het heel belangrijk dat ik nu goed kan verwoorden waar ik voor sta en waarom ik doe wat ik doe. Veel kunstenaars schuiven dat op de lange baan, maar als je jezelf serieus wilt nemen, hoort dit er echt bij. Ik heb veel meer zelfvertrouwen gekregen door de coaching en barst van de nieuwe ideeën voor de komende jaren.”
Illustratie Jesse Ceelen
Zzp'ers in de culturele sector
Ondernemersvaardigheden voor makers zijn steeds belangrijker doordat het aantal zelfstandig ondernemers in de culturele sector jaren al jaren toeneemt. In Brabant steeg het aantal zelfstandig ondernemers in de creatieve sector tussen 2017 en 2022 met 17%. Over diezelfde periode steeg het aantal banen met 7% een stuk minder hard.
In 2022 zijn in Brabant 18.812 zelfstandig ondernemers actief in de creatieve sector. Hiermee staat de provincie op een vierde plek ten opzichte van de andere provincies. Ruim 93% van de zelfstandig ondernemers in Brabant zijn zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers).
Landelijke cijfers laten zien dat het aantal zzp'ers in Nederland in 2025 voor het eerst lager ligt dan het jaar daarvoor. De culturele sector neemt een uitzonderingspositie in. Tussen het derde kwartaal in 2024 en het derde kwartaal in 2025 is het aantal zzp’ers in de culturele sector vrijwel gelijk gebleven. ‘De culturele sector is verslaafd aan zzp’ers’, vertelde Thomas Drissen van De Creatieve Coalitie in december aan de Volkskrant.
Aanvraag 2026: Verplichte intake Kunstloc Brabant
Makers en culturele organisaties kunnen vanaf eind februari 2026 weer een aanvraag indienen voor de subsidieregeling Versterken Cultureel Ondernemerschap (VCO). Dit coachtraject op maat is gericht op het versterken van je zakelijke vaardigheden. De provincie stelt hiervoor € 200.000 beschikbaar.
Een aanvraag indienen bij de provincie kan van 23 februari 2026 tot en met 1 maart 2026.
Voorafgaand is er een verplichte intake bij Kunstloc Brabant. Deze start op 19 januari en loopt tot en met 25 januari.
Ook een coachtraject aanvragen?
Handig als je de informatie op deze pagina goed doorneemt.
Heb je hulp nodig? Neem gerust contact met:
