Cultureel ondernemerschap

Onder amateurkoren is er veel bevlogenheid voor nieuwe muziek. Ze vormen een broedplaats voor jonge componisten en een community waar gevestigde namen graag voor schrijven. 

Voor de nieuwste koormuziek van Nederlandse bodem kun je zo nu en dan terecht bij professionele koren. Toch is het aantal premières – en Nederlandse muziek in het algemeen – bij profkoren te beperkt om er als koorliefhebber je concertagenda mee te vullen. Wie nieuwsgierig is naar wat er in Nederland aan nieuwe koormuziek wordt gecomponeerd – en trouwens ook aan bestaand werk – vindt bij amateurkoren een rijk aanbod. Die laten met regelmaat nieuwe stukken componeren door Nederlandse of hier gevestigde componisten: ter gelegenheid van een jubileum bijvoorbeeld, of als eigentijdse aanvulling op een thematisch programma. Sommige amateurkoren hebben het samenwerken met componisten zelfs tot speerpunt gemaakt.

Andrew Watts, leider van het Bossche zangconcours International Vocal Competetion (IVC), breidt de activiteiten van zijn organisatie uit. Niet meer alleen een concours en zangavonden in de stad, maar ook muziekeducatie voor aankomende generaties. Nu muziekeducatie door het landelijk onderwijsbeleid zo goed als uit de scholen is verdreven en gemeentelijke muziekscholen vanwege bezuinigingen afdelingen moeten sluiten en voor de resterende lessen steeds hogere tarieven moeten berekenen, voelen de Nederlandse orkesten en operagezelschappen meer en meer de noodzaak zelf jeugd en andere publieksgroepen voor wie theater en concertzaal geen vertrouwde omgeving is, kennis te laten maken met de creatieve kracht die van muziek uitgaat.

Ook het IVC doet dit nu, ook al blijft de hoofddoelstelling van dit Bossche concours om professionele klassieke zangers te ondersteunen aan het begin van hun carrière. “Breng je opera en klassieke muziek niet naar de klas”, stelt artistiek leider van het IVC Andrew Watts, “dan verliezen volgende generaties het contact met deze muziek en leren ze dus niet genieten van de rijke muzikale traditie.”

Steeds meer Aziatische bands en artiesten duiken op in de internationale hitlijsten. Maar waar blijven de Chinese popsterren? Dat juist K-pop zo’n internationaal succes is geworden is volgens Flora Smit, die promotieonderzoek doet naar de rol van K-pop-idolen, te danken aan het feit dat de Zuid-Koreaanse overheid vol op het genre heeft ingezet. “Zuid-Korea heeft vol ingezet op cultuur en heel veel geld in onder meer de muziekindustrie gepompt.” 

Waarom lukt het China dan niet om zijn popartiesten ook tot internationale sterren te maken? Volgens Frank Kouwenhoven, kenner van de Chinese muziek , zou China wel willen dat de Chinese pop of C-pop internationaal doorbreekt, maar weten de Chinezen niet hoe ze deze aan de man moeten brengen. Volgens Jeroen de Kloet, hoogleraar globalisering aan de Universiteit van Amsterdam, speelt ook het imago van China een rol. “Korea en Japan worden gezien als hip en als landen die in de voorhoede lopen. China wordt daarentegen meer geframed als een oude cultuur met een heel lange geschiedenis." Wat ook niet helpt, is dat de huidige C-pop bepaald niet is toegesneden op de westerse smaak. 

De belangrijkste verklaring is de controle die de Chinese overheid op de cultuursector uitoefent. “Cultuur is gevaarlijk en kan ook bedreigend zijn voor de positie van de machthebbers, want popartiesten zijn over het algemeen mensen die hun kont tegen de krib gooien, die rebels zijn. Dat is iets wat machthebbers heel huiverig maakt ten aanzien van cultuur en het schept een klimaat waarin zij heel erg graag controle houden over alles wat er op cultuurgebied gebeurt."