Verandert onze professie van kunstvakdocent? Welke invloed hebben tijd en ruimte hierop?

We weten niet wat er gaat gebeuren of welke invloed we hebben op de ontwikkeling van kunsteducatie en de rol van de kunstvakdocent. Wat we wel weten is dat er veel aandacht gaat naar het ‘wegwerken van leerachterstanden’, de cognitieve vakken nog steeds voorrang krijgen in ons onderwijs en dat culturele instellingen in beweging zijn.

Samen met Fontys Hogeschool voor de Kunsten geloven we dat de ‘echte’ wereld je dwingt om weer op te laden. Dat onderwijs en opleidingen geen eindpunt zijn, maar een beginpunt om samen (in) het werkveld te ontwikkelen. Daarom werken we dan ook met elkaar samen om in het veld van kunsteducatie – vakdocenten, educatoren, intermediairs en icc’ers – tijd en ruimte te forceren samen te onderzoeken en dat veld opnieuw te vormen.

Foto: Mirjam van Tilburg

Eerste experimentele project: “Studio”

Een eerste aanzet in deze samenwerking is ontstaan vanuit het doctoraatstraject van Mirjam Van Tilburg, onderzoeker en docent aan de Master Kunsteducatie van Fontys Hogeschool voor de Kunsten te Tilburg. Tien kunstvakdocenten stapten in november 2020 (Tilburg) en januari 2021 (Rotterdam) samen uit de automatische piloot en bezetten een maand lang een studio. Gedurende deze maand forceerden deze kunstvakdocenten samen met Van Tilburg ruimte voor het kijken naar hun dagelijkse praktijk. Zowel in fysieke ruimte, als in tijd. Denk aan wandelingen, interviews en het uitwisselen van ervaringen. Ze onderzochten met elkaar, speelden en keken eens goed naar hun professie ten tijden van crisis.

Studio Speelruimte, Adempauze, Het

De daaruit resulteerde clips Studio Speelruimte, Studio Adempauze en Studio Het vatten een open gesprek samen, gevoerd tussen Pascal Gielen (hoogleraar cultuursociologie), Gert Biesta (hoogleraar pedagogiek) en Mirjam van Tilburg. Dat Van Tilburg dit (eerste openbare) gesprek over haar doctoraatsonderzoek met Gielen en Biesta voert, komt niet uit de lucht vallen. Beiden maken namelijk deel uit van de doctoraatscommissie van Van Tilburg en zijn bekend met haar onderzoek.

Van Tilburg heeft drie belangrijke thema’s gevangen in drie contrasten, vergezeld met sprekende beelden. Een kijkje in de keuken, voordat ze de laatste fase van het doctoraat induikt. Én een nieuwe opening voor een gesprek over deze (opnieuw) relevante thema’s.

De clips Studio Speelruimte, Studio Adempauze en Studio Het vatten het gesprek samen. De clips hebben een volgorde, maar zijn ook los te bekijken. Na een intro van 2.45 minuten richt het gesprek op drie afzonderlijke onderwerpen:

  1. Studio Speelruimte - intro + 15.52 min. gesprek over ruimte
  2. Studio Adempauze - intro + 15.16 min. gesprek over tijdservaring
  3. Studio Het - intro + 14.12 min. gesprek over professie

Vervolg

Nadat we in samenwerking het experimentele project “Studio” hebben kunnen oppakken, willen we nu graag doorbouwen met elkaar. Samen, met het werkveld, onderzoeken we komende periode het waarom en waartoe van kunsteducatie. We werken toe naar activiteiten en leergemeenschappen die over de grenzen van de verschillende kenniscentra, culturele instellingen en opleidingen heen gaan.

Rol Kunstloc Brabant

Als Kunstloc Brabant werken we in dit onderzoek samen met Fontys Hogeschool voor de Kunsten om in het veld van kunsteducatie tijd en ruimte te forceren samen te onderzoeken en dat veld opnieuw te vormen. We doen dit door een initiërende en co-creërende rol te nemen in de samenwerking. Samen met Fontys Hogeschool voor de Kunsten stellen we een meerjarentraject op, om verschillende activiteiten en leergemeenschappen over dit onderwerp te organiseren. Vanuit onze rol betrekken we niet alleen onze (infrastructuur van) lokale intermediairs, maar kijken we ook over de grenzen van de (andere) kenniscentra, culturele instellingen en opleidingen heen. 

Meer weten over het onderzoek naar de professie van kunstvakdocenten?

Of wil je een bijdrage leveren? Neem contact met ons op!